Tuneli më i gjatë në botë po merr formë nën Detin Baltik: Një projekt gjigant që po ndryshon hartën e Evropës

Një ndër projektet më ambicioze të shekullit XXI po zhvillohet mes Danimarkës dhe Gjermanisë, ku punimet për ndërtimin e tunelit Fehmarnbelt janë në kulmin e tyre. Ky tunel, i cili do të shtrihet mbi 18 kilometra nën Detin Baltik, premton të bëhet lidhja më e gjatë rrugore dhe hekurudhore në botë, duke sjellë një revolucion në infrastrukturën transportuese evropiane.

Synimi kryesor i këtij mega-projekti është reduktimi drastik i kohës së udhëtimit mes Kopenhagës dhe Hamburgut – nga pesë orë aktualisht, në vetëm 2 orë e gjysmë. Por, përtej lehtësirave për pasagjerët, tuneli pritet të ketë ndikim të madh edhe në transportin ndërkombëtar të mallrave, duke forcuar lidhjet ekonomike mes Skandinavisë dhe pjesës qendrore të Evropës.

Në vend që të gërmohet tradicionalisht në shtratin e detit, tuneli po ndërtohet me një metodë të avancuar: elementë gjigantë, të parafabrikuar prej betoni dhe çeliku, po montohen si pjesë “Lego” mbi det, për të krijuar një strukturë të qëndrueshme dhe afatgjatë. Çdo pjesë është e gjatë 217 metra dhe e gjerë 42 metra, duke kërkuar një precizion të jashtëzakonshëm në montim.

Në ishullin Lolland, në Danimarkën juglindore, është ngritur një kantier ndërtimi i përmasave industriale, përfshirë një port të posaçëm dhe fabrikë për ndërtimin e elementeve modulare të tunelit. Sipas Henrik Vincentsen, drejtori ekzekutiv i Femern – kompania shtetërore që po menaxhon projektin – kjo është një sipërmarrje inxhinierike që sfidon të gjitha rekordet: “Asnjëherë më parë nuk është ndërtuar një tunel i parafabrikuar në këtë shkallë. Ne jemi duke shkruar historinë e ndërtimit nënujor.”

Kostoja totale e projektit kap vlerën prej 7.4 miliardë eurosh, me pjesën më të madhe të financimit që vjen nga Danimarka dhe një kontribut të rëndësishëm prej 1.3 miliardë eurosh nga Komisioni Evropian, raporton BBC, përcjell albinfo.ch.

Përtej shifrave dhe sfidave teknike, Fehmarnbelt paraqet një vizion të qartë për një Evropë më të lidhur, më të shpejtë dhe më miqësore me mjedisin. Ky tunel nuk është vetëm një rrugë e re – por një simbol i progresit teknologjik dhe bashkëpunimit ndërkufitar në zemër të kontinentit.

 

Një diabet ndryshe: “Tipi 5”, sëmundja e panjohur që kërcënon miliona jetë

Një formë e re e diabetit, e cila për vite me radhë është keqinterpretuar dhe trajtuar gabimisht, ka marrë emrin dhe njohjen.

Quhet “diabeti i tipit 5” dhe sipas ekspertëve, është një nga sfidat më të mëdha shëndetësore për komunitetet e varfra në botë.

Ky lloj diabeti, ndryshe nga tipat më të njohur – tipi 1 dhe tipi 2 – nuk ka të bëjë as me mungesën e plotë të insulinës dhe as me rezistencën ndaj saj. Ai buron nga një faktor shpesh i injoruar: kequshqyerja. Dhe ndonëse sëmundja prek rreth 25 milionë njerëz globalisht, shumë pak dinë për ekzistencën e saj.

“Për një kohë të gjatë, kjo sëmundje është klasifikuar gabimisht si diabet i tipit 1”, shpjegon prof. Meredith Hawkins nga Kolegji i Mjekësisë “Albert Einstein”. “Por trajtimi i saj me insulinë mund të jetë i rrezikshëm – madje vdekjeprurës.”, shkruan ‘The Sun”, transmeton albinfo.ch.

Në prill të këtij viti, gjatë Kongresit Botëror të Diabetit në Bangkok, Federata Ndërkombëtare e Diabetit mori vendimin historik për ta emërtuar zyrtarisht këtë gjendje si “diabet i tipit 5”. Një hap që pritet të ndryshojë mënyrën sesi mjekët dhe studiuesit e trajtojnë këtë diagnozë të ndërlikuar.

Sëmundja prek më së shumti të rinj të dobët dhe të kequshqyer në Azi dhe Afrikë, shpesh me një indeks të masës trupore të ulët, ndonëse brenda kufijve “normalë”. Kjo e bën të vështirë diagnostikimin dhe shpesh çon në trajtime të gabuara.

“Qelizat beta në pankreasin e këtyre pacientëve nuk funksionojnë normalisht dhe prodhimi i insulinës është i kufizuar,” thotë prof. Nihal Thomas nga India. “Problemi është se këta pacientë nuk kanë nevojë për të njëjtin trajtim si ata me tipin 1 ose 2.”

Ky keqkuptim mund të kushtojë jetë. Disa pacientë që janë trajtuar me insulinë kanë përjetuar rënie të rrezikshme të nivelit të sheqerit në gjak, pasi trupat e tyre nuk janë në gjendje të ruajnë apo të përthithin energjinë siç duhet. Si rezultat, ata mbeten të dobët, edhe kur ushqehen mjaftueshëm.

Prof. Hawkins ishte ndër të parat që ngriti alarmin për këtë fenomen në vitin 2005. Pas një dekade kërkimesh dhe studimesh, ajo dhe kolegët e saj arritën në përfundimin se bëhej fjalë për një formë të re të diabetit, me rrënjë të thella në varfëri dhe kequshqyerje kronike.

Ajo thekson se aktualisht nuk ekziston një protokoll standard për trajtimin e tipit 5, dhe shumë pacientë humbasin jetën brenda një viti nga diagnostikimi. Dietat e pasura me proteina dhe mikronutrientë, bashkë me një reduktim të karbohidrateve, mund të ofrojnë një rrugë të re trajtimi – por nevojiten më shumë kërkime.

“Ky është një moment kyç,” shton Hawkins. “Njohja zyrtare e tipit 5 nuk është thjesht një emër i ri. Është një thirrje për veprim – për mjekët, studiuesit dhe politikëbërësit.”

 

Pas incidenteve me tren, Policia e Kosovës në aksion për të gjobitur ata që shkelin rregullat

Pas dy incidenteve të rënda me tren që tronditën fshatin Stupë në komunën e Klinës, Policia e Kosovës ka nisur një aksion të ashpër kontrolli përgjatë vijës hekurudhore. Operacioni, i cili nisi mëngjesin e sotëm, synon të vendosë rregull dhe të parandalojë tragjedi të tjera.

Sipas njoftimit zyrtar të Drejtorisë Rajonale në Pejë, që nga ora 08:30 e datës 23 prill, patrullat policore janë vendosur në kalimet hekurudhore për të monitoruar respektimin e shenjave të komunikacionit, me fokus të veçantë tek shenja “STOP”.

“Ky aksion është rezultat i dy aksidenteve të ndodhura javën e kaluar dhe ka për qëllim vetëdijesimin e drejtuesve të automjeteve që të ndalen në kalimet hekurudhore”, thuhet në komunikatë, transmeton albinfo.ch.

Në vetëm pak orë, autoritetet raportojnë se janë shqiptuar dhjetëra gjoba ndaj shoferëve që kanë shpërfillur rregullat. “Qëllimi nuk është ndëshkimi, por ruajtja e jetës – sepse këto neglizhenca po paguhen me jetë njerëzish”, nënvizon më tej Policia.

Aksioni do të vazhdojë pa afat

Zyrtarët kanë paralajmëruar se ky kontroll nuk është i përkohshëm. Ai do të vazhdojë edhe në ditët në vijim, derisa siguria në zonën e vijës hekurudhore të rikthehet në nivelin e duhur.

“Apelojmë tek të gjithë qytetarët, sidomos vozitësit, që të tregojnë kujdes të shtuar, veçanërisht kur afrohen te kalimet mbi binarë”, përfundon njoftimi.

PSG “ngacmon” Zhegrovën – një verë e nxehtë pritet për yllin e Kosovës

Nga Franca vjen një lajm që mund të ndezë afatin kalimtar të verës. Edon Zhegrova është në radarët e Paris Saint-Germain.

Sipas mediumit francez Foot Sur 7, gjiganti parisien ka shënjestruar yllin e përfaqësueses së Kosovës si pasuesin ideal të Kang-In Lees, i cili pritet të largohet nga “Parc des Princes”. Koreano-jugori nuk po bind trajnerin Luis Enrique dhe përflitet për një kalim të mundshëm te Manchester United.

Në këtë situatë, syri i PSG-së bie mbi një emër të njohur në Ligue 1 – Edon Zhegrova. Edhe pse aktualisht jashtë fushave për shkak të një lëndimi në ije të pësuar në dhjetor të kaluar kundër Marseille, 26-vjeçari ka lënë gjurmë me paraqitjet e tij brilante për Lille këtë sezon.

Në vetëm 21 paraqitje, Zhegrova ka kontribuar me tetë gola dhe dy asistime – statistikë që flet vetë. Veçanërisht, shkëlqimi i tij në mbrëmjet e mëdha të Ligës së Kampionëve, kundër skuadrave si Real Madrid e Juventus, e ka vënë në qendër të vëmendjes, përcjell albinfo.ch.

Novartis dhe Sanofi kërkojnë çmime më të larta për barnat në Europë

Kompanitë farmaceutike zvicerane dhe franceze, Novartis dhe Sanofi, po kërkojnë rritje të çmimeve të barnave në Europë.

Në një letër të hapur të publikuar të mërkurën në gazetën britanike Financial Times, drejtorët ekzekutivë të të dy kompanive kërkuan që Bashkimi Europian të përshtasë politikat e çmimeve me ato të Shteteve të Bashkuara.

Sipas CEO-së së Novartis, Vas Narasimhan, dhe atij të Sanofi, Paul Hudson, çmimet më të larta nxisin inovacionin dhe tërheqin investime në industrinë farmaceutike europiane. Ata paralajmërojnë se konkurrueshmëria e kompanive farmaceutike në Europë po bie dhe pasiguritë lidhur me tarifat doganore po dekurajojnë investimet, transmeton albinfo.ch.

Rënia e investimeve në farmacitë europiane
Çmimet e ulëta të barnave në BE po pengojnë rritjen dhe po e bëjnë më pak tërheqëse inovacionin, theksojnë Narasimhan dhe Hudson. Përballë rrezikut të tarifave doganore dhe konkurrencës në rritje nga Kina, ata ngrejnë alarmin për një ulje të mundshme të investimeve në kontinent.

Të dy drejtuesit i bënë thirrje Komisionit Europian të caktojë një objektiv të qartë për shpenzimet për barna dhe vaksina, si dhe të vendosë çmime referuese të ngjashme me ato neto në SHBA, të përshtatura me zbritje kur është e nevojshme. Sipas të dhënave të qeverisë amerikane, çmimet e barnave në SHBA janë gati tri herë më të larta se në vendet e tjera të krahasueshme.

Ata gjithashtu kritikuan burokracinë europiane dhe kërkuan fundin e masave kombëtare që kufizojnë vëllimin e tregut dhe uljet e çmimeve për indikacionet e reja.

Investimet në SHBA në rritje
Ndërkohë, industria farmaceutike amerikane po përjeton një bum investimesh. Novartis ka njoftuar planet për të investuar 23 miliardë dollarë (19 miliardë franga zvicerane) në prodhim dhe kërkime, ndërsa Roche synon të investojë 50 miliardë dollarë në pesë vitet e ardhshme.

Çfarë të bëni nëse përjetoni racizëm në Gjermani

Numri i rasteve të raportuara të racizmit në Gjermani është në rritje, kështu që çfarë duhet të bëjnë banorët e huaj nëse janë viktima të diskriminimit racor ose dëshmojnë një incident të tillë? Lana O’Sullivan shpjegon veprimet që mund të ndërmerrni.

Në vitin 2023, ankesa për diskriminim racor u rritën me 22% krahasuar me vitin 2022. Një raport tjetër tregoi se mbi 60% e njerëzve me ngjyrë – dhe pothuajse gjysma e grupeve etnike ose fetare – përballen me diskriminim të rregullt. Në vitin 2024, 58.3% e pjesëmarrësve në një studim thanë se kishin vënë re një rritje të ksenofobisë.

Racizmi prek të gjitha nivelet e shoqërisë gjermane, nga shëndetësia në punësim, strehim dhe arsimin. Kohët e fundit, janë raportuar raste ku fëmijët bullizohen aq shumë saqë kanë frikë të shkojnë në shkollë ose madje sulmohen hapur gjatë ditës.

Ky problem ekziston edhe në nivelin politik. Pavarësisht se është etiketuar si një organizatë “ekstremiste e dyshuar”, partitë e djathta si Alternativa për Gjermaninë (AfD) kanë vazhduar të fitojnë mbështetje në Gjermani. Partia anti-migrant ka arritur rezultatin më të lartë në zgjedhjet federale të Gjermanisë, transmeton albinfo.ch.

Ky fenomen nuk po ndodh në izolim. Në mbarë Evropën, racizmi është bërë gjithnjë e më i pranishëm dhe i pamëshirshëm në vitet e fundit. Në fund të vitit 2024, Komisionerja për Anti-Racizmin Reem Alabali-Radovan iu bashkua një deklarate të paprecedentë të Bashkimit Evropian që paralajmëronte për rritjen e ekstremizmit dhe urrejtjes.

Çfarë mund të bëni nëse përjetoni diskriminim racor?

Racizmi mund të marrë shumë forma – disa të dukshme dhe agresive, të tjera të fshehta dhe sistematike. Pyetje si “Nga jeni vërtet?”, “shaka” racore ose thjesht të injoroheni ose të refuzoheni janë ngjarje të zakonshme për shumë njerëz në Gjermani dhe përtej saj.

Edhe pse më pak të dukshme, këto akte forcojnë racizmin sistematik dhe janë provuar të jenë jashtëzakonisht të dëmshme për shëndetin mendor dhe fizik. Megjithatë, shumica e incidenteve të racizmit nuk raportohet.

Nëse përjetoni racizëm ose diskriminim në Gjermani, njohja e mundësive tuaja mund t’ju ndihmojë të merrni kontroll në një moment të vështirë.

Hapi më i rëndësishëm i parë është ta merrni seriozisht emocionet tuaja dhe të mos minimizoni atë që po ndodh. Nëse është e mundur, kërkoni mbështetje nga miq, kolegë, shokë klase ose edhe dëshmitarë.

Nëse situata bëhet e tepërt, keni të drejtë ta largoni veten – nuk jeni të detyruar të duroni keqtrajtim. Nëse ndiheni të sigurt, mund të shpreheni qetësisht dhe qartë, duke theksuar se sjellja ose gjuha nuk është e pranueshme.

Referimi në politikat anti-diskriminim në vendin e punës ose universitetin tuaj – ose ligje gjermane si Ligji i Përgjithshëm mbi Trajtimin e Barabartë (AGG) – mund të ndihmojë në forcimin e pikës tuaj.

Hapat që mund të ndërmerrni pas incidentit:

Pasi të keni përjetuar racizëm, ndërmerrni hapa për t’u mbrojtur. Mund të ndihmojë të shkruani gjithçka që ka ndodhur sa më shpejt të jetë e mundur, përfshirë data, orë, emra dhe lokacione. Ruani çdo mesazh, email ose imazh të rëndësishëm dhe, nëse ka dëshmitarë, kërkoni që ata të shkruajnë atë që panë.

Nëse jeni sulmuar fizikisht, kërkoni kujdes mjekësor dhe fotografoni çdo lëndim, edhe nëse duket i parëndësishëm. Mbani çdo rrobë të dëmtuar ose objekt tjetër të kontaminuar. Një certifikatë mjekësore ose provë tjetër është e dobishme për çdo procedurë ligjore ose pretendim.

Mbështetje juridike dhe institucionale:

Gjermania ofron disa mundësi formale nëse vendosni të ndërmerrni veprime. Nëse ndiheni komod, mund të raportoni incidentin tek një autoritet punësimi ose edukimi si një supervizor ose lektor. Nëse kjo është e frikshme, mund të sjellni një person të besuar ose të kontaktoni me shkrim.

Nëse diskriminimi ndodh në një institucion publik si një qendër pune ose polici, mund të dorëzoni një ankesë formale në Agjencinë Federale të Anti-Diskriminimit. Viktimat e diskriminimit mund të padisin në gjykatat administrative ose civile dhe mund të kenë të drejtë për ndihmë ligjore të financuar nga shteti. Alternativisht, sigurimi ligjor mund të ndihmojë në këto raste.

Veprime që mund të ndërmerrni si dëshmitar:

Nëse jeni dëshmitar i diskriminimit racor – qofshin ato verbale, përjashtim, ngacmim ose dhunë – mbështetja juaj mund të bëjë një ndryshim të qëndrueshëm. Edhe nëse personi nuk është në rrezik të menjëhershëm, të ndërhyni ndihmon në shkatërrimin e izolimit që shumë viktima ndjejnë.

Në Gjermani, dështimi për të ofruar “ndihmën e nevojshme dhe të arsyeshme” gjatë një aksidenti, rreziku publik ose urgjence – i njohur si “unterlassene Hilfeleistung” – mund të sjellë një gjobë ose deri në një vit burg.

Nëse jeni dëshmitar, mbajeni qetësinë dhe vlerësoni situatën. Nëse është e sigurt ta bëni, bëhuni të pranishëm. Mund të qëndroni pranë personit, të flisni kundër diskriminimit, ose të redirektoni bisedën. Madje një pyetje e thjeshtë si “A jeni në rregull?” mund të ulë tensionin dhe të tregoni solidaritet.

 

Zvicra drejt rikthimit në “Erasmus Plus” por me një çmim trefish më të lartë

Nëse Zvicra do të bëhej sërish pjesë e programit arsimor të Bashkimit Evropian “Erasmus Plus” duke nisur nga viti 2027, kostoja e saj do të ishte rreth 181.1 milionë euro, ose afërsisht 170 milionë franga zvicerane – rreth tre herë më shumë se sa zgjidhja aktuale kombëtare.

Megjithatë, programi evropian ofron një gamë më të gjerë aktivitetesh dhe mundësish për studentët dhe studiuesit, sipas autoriteteve federale, transmeton albinfo.ch.

Qeveria federale kërkon të rikthehet në programin “Erasmus Plus”, pas shkëputjes në vitin 2021 për shkak të dështimit të marrëveshjes kornizë institucionale me BE-në. Aktualisht, mobiliteti ndërkombëtar mbështetet nga programe alternative me një fond prej 54.7 milionë CHF për këtë vit – por këto mundësi janë më të kufizuara.

Pritshmëritë për vitin 2027

Pas arritjes së një marrëveshjeje të re me BE-në në dhjetor 2024, Zvicra ka hapur rrugën për t’u rianëtarësuar në programe si “Erasmus Plus”. Marrëveshja është firmosur në fillim të prillit dhe është pjesë e një pakete të gjerë bashkëpunimi ndërmjet Këshillit Federal dhe Komisionit Evropian.

 

Takim kulturor në Waldkirch me poeten Blerina Rogova Gaxha

Në kuadër të aktiviteteve kulturore dhe përkujtimore, Shoqata Kulturore Shqiptare “Mëmëdheu” nga St. Gallen, në bashkëpunim me SHKSH “Sharri” nga Waldkirch, organizojnë një ngjarje të veçantë kulturore në nderim të viktimave të gjenocidit dhe të personave të zhdukur me forcë gjatë luftës në Kosovë.

Ngjarja do të mbahet të shtunën, më 26 prill 2025, duke filluar nga ora 19:30, në adresën LEE 1551, 9304 Waldkirch SG, Zvicër. Mysafire speciale e kësaj mbrëmjeje do të jetë poetja e njohur Blerina Rogova Gaxha, e cila do të prezantohet për herë të parë para publikut shqiptar në këtë zonë.

Organizatorët ftojnë të gjithë dashamirët e librit dhe artit, por edhe ata që ndajnë dhimbjen e përbashkët për të zhdukurit, të marrin pjesë në këtë ngjarje të ndjeshme dhe të rëndësishme për komunitetin shqiptar në Zvicër.

“Me praninë tuaj, do të nderoni autoren, kujtesën kolektive dhe të vërtetën për të kaluarën tonë,” thuhet në ftesën zyrtare të shoqatave organizatore.

Penalltitë mund të largohen në garën më të fortë për klube në Evropë

UEFA po mendon për ndryshime rrënjësore në Ligën e Kampionëve.

Janë konkretisht tri pikat sipas “Bild”, që të do të diskutohen më 30 maj në mbledhjen e Munihut.

Më e rëndësishmja prej tyre, që do të sillte ndryshim rrënjësor, është heqja e kohës shtesë.

Kështu do të kalohet direkt te penalltitë në rast barazimi brenda 90 minutave.

Një zgjedhje kjo, që synon të lehtësojë ngarkesën fizike te lojtarët, transmeton albinfo.ch.

Tjetër pikë interesante do të jetë ajo që lidhet te faza me eliminim direkt. Tetë skuadrat që renditen në vendet e para të ligës, do të luajnë ndeshjet e kthimit në shtëpi përgjatë fazës në vazhdim. Gjatë këtij sezoni, ky rregull kishte vlerë vetëm për raundin e 16-sheve.

Tjetër ndryshim që mund të miratohet, është ndalesa e përballjeve të skuadrave brenda një shteti deri në çerekfinale. Kështu do të ndalohen përballjet direkte sapo përfundon faza e ligës.

Rekomandohet suspendimi i dy policëve, dështuan të arrestojnë të dyshuarit për vrasjen e rreshterit Lika

Inspektorati Policor i Kosovës (IPK) ka rekomanduar suspendimin e dy zyrtarëve policorë të angazhuar në stacionin policor të Kaçanikut, pas dyshimeve për neglizhencë serioze dhe dështim në përmbushjen e detyrave zyrtare në rastin e vrasjes së rreshterit Muhamed Lika, shkruan albinfo.ch.

Sipas njoftimit të IPK-së, një toger policor, i cili mban pozitën e shefit të sektorit të operativës, dyshohet se ka qenë në dijeni për urdhëresën për arrestimin e të dyshuarit R.B., por nuk ka ndërmarrë veprime konkrete operative për lokalizimin dhe ndalimin e tij.

Po ashtu, një rreshter policor i caktuar si mbikëqyrës në njësinë ndërlidhëse për gjykata dyshohet se ka dështuar të raportojë në kohë dhe saktë për urdhëresën për arrest dhe nuk ka ndërmarrë hapat e nevojshëm për ekzekutimin e saj.

“Dështimi i zyrtarëve policorë në zbatimin e një vendimi të formës së prerë nga gjykata cenon besueshmërinë institucionale dhe përbën bazë për procedim disiplinor, si dhe për hetim administrativ dhe penal”, thuhet në komunikatën e IPK-së, transmeton albinfo.ch.

Distria Krasniqi, kampione e Evropës në xhudo për herë të tretë

Xhudistja kosovare Distria Krasniqi ka arritur një tjetër sukses të madh ndërkombëtar, duke u shpallur kampione e Evropës në kategorinë deri në 52 kilogramë. Gara u mbajt të mërkurën në Podgoricë të Malit të Zi, ku Distria fitoi medaljen e artë pas një paraqitjeje dominuese, transmeton albinfo.ch.

Në finalen e madhe, ajo mposhti kampionen në fuqi të botës, italianen me përvojë Odette Giuffrida, duke realizuar dy herë teknikën “Yuko” dhe duke vulosur fitoren. Kjo është hera e tetë që Distria del fituese ndaj Giuffridës, në një rivalitet të gjatë me 12 përballje në total.

Ky është titulli i tretë evropian për 29-vjeçaren kosovare; ajo më parë kishte triumfuar në Lisbonë më 2021 dhe në Zagreb më 2023, ndërsa në vitet e kaluara ka fituar edhe dy medalje të argjendta dhe dy të bronzta në kampionate evropiane.

Rruga drejt finales ishte mbresëlënëse. Në raundin e parë, ajo dominoi ndaj serbes Milica Nikoliq, duke e detyruar kundërshtaren të marrë tri dënime dhe duke fituar me ippon. Në çerekfinale, e mposhti holandezen Naomi van Krevel me një “Yuko” dhe më pas me ippon pas vetëm 1 minute e 5 sekonda. Ndërkohë, në gjysmëfinale, fitorja ndaj spanjolles Ariane Toro Soler erdhi pas një tjetër hedhjeje mjeshtërore, vlerësuar me ippon pas 1 minute e 21 sekonda.

Me këtë triumf, Distria siguron një tjetër kapitull të artë për sportin e Kosovës, ndërsa Kampionati Evropian i vitit 2025 tashmë konsiderohet i suksesshëm për përfaqësuesen kosovare.

E arta e Podgoricës është vetëm suksesi më i fundit i Krasniqit, e cila tashmë numëron edhe një medalje të artë dhe një të argjendtë olimpike, transmeton albinfo.ch.

BE gjobit Apple dhe Meta

Komisioni Evropian njoftoi të mërkurën vendosjen e sanksioneve të para financiare sipas Rregullores së Tregjeve Dixhitale (DMA), duke goditur dy prej gjigantëve amerikanë të teknologjisë: Apple dhe Meta (kompania mëmë e Facebook dhe Instagram), shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Apple u gjobit me 500 milionë euro (rreth 469 milionë franga zvicerane) për vendosjen e kushteve të padrejta në platformën e saj App Store, që dëmtonin ofruesit e aplikacioneve dhe përdoruesit. Sipas Komisionit, Apple ka penguar zhvilluesit që të komunikojnë drejtpërdrejt me përdoruesit për oferta alternative jashtë App Store, duke kufizuar kështu konkurrencën dhe lirinë e zgjedhjes për konsumatorët.

Ndërkohë, Meta do të duhet të paguajë 200 milionë euro për shkeljen e një rregulli që ndalon përdorimin e të dhënave personale të përdoruesve pa pëlqimin e tyre të qartë. Kompania nuk ka respektuar detyrimin për të marrë leje për kombinimin e të dhënave midis shërbimeve të ndryshme, si Facebook dhe Instagram, për qëllime reklamimi.

Ky zhvillim vjen në një moment delikat për marrëdhëniet transatlantike, ndërsa BE-ja është në negociata me administratën e presidentit amerikan Donald Trump për heqjen e tarifave doganore të vendosura më herët, transmeton albinfo.ch.

Pavarësisht rëndësisë së vendimit, Komisioni Evropian shmangu një konferencë për shtyp dhe publikoi vendimin vetëm përmes një deklarate zyrtare.

Apple reagoi menjëherë, duke e cilësuar vendimin si “të padrejtë” dhe njoftoi se do ta apelojë, por pa ndërprerë komunikimin me Komisionin. Nga ana tjetër, Meta kishte propozuar më herët një ndryshim të praktikave të saj, çka ndikoi në uljen e gjobës ndaj saj krahasuar me Apple. Propozimi i Meta-s është ende në shqyrtim dhe mund të rezultojë në mbylljen e procedurës nëse vlerësohet i mjaftueshëm.

Komisioni paralajmëroi se, nëse kompanitë nuk zbatojnë vendimet brenda 60 ditësh, do të përballen me gjoba të përsëritura dhe më të rënda, transmeton albinfo.ch.

Zvicra shënon rënie të kërkesave për azil, por kantonet mbeten të mbingarkuara

Numri i kërkesave për azil në Zvicër po bie, por kjo nuk ka sjellë ende lehtësim për kantonet dhe komunat. Sipas të dhënave të fundit të publikuara nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM), në mars janë paraqitur pak më shumë se 1,800 kërkesa për azil, një rënie prej afro 25% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Pavarësisht kësaj tendence, autoritetet lokale paralajmërojnë se sfidat mbeten të mëdha. Këshilltarja e shtetit të Vaud, Isabelle Moret, rikujtoi në RTS se situata është ende kritike: “Shumica e kantoneve janë në limitet e kapaciteteve dhe komunat po mbyllen.”

Edhe presidenti i konferencës së drejtorëve kantonalë të çështjeve sociale, Mathias Reynard, shprehu shqetësim. Ai theksoi në një intervistë për La Matinale se edhe pse numri i kërkesave të reja është në rënie, kantonet janë ende duke u përballur me fluksin e refugjatëve që kanë mbërritur muajt e fundit: “Efekti i uljes së numrave do të ndihet më vonë.”

Ndërkohë, SEM parashikon rreth 24 mijë kërkesa për azil gjatë vitit 2025 – 4 mijë më pak se në vitin paraprak. Megjithatë, kjo rënie nuk do të sjellë mbylljen e qendrave federale të pritjes, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, drejtori i një prej qendrave të pritjes në kantonin Vaud, Erich Dürst, vë në pah një tjetër sfidë: rënien e mbështetjes publike që filloi pas fillimit të luftës në Ukrainë. “Edhe pse situata numerike duket e qëndrueshme, ne vazhdojmë të përballemi me presionin për të gjetur hapësira të përshtatshme për akomodim.”

Profesor Etienne Piguet nga Universiteti i Neuchâtel, i specializuar në gjeografinë e migracionit, i ka bërë thirrje autoriteteve që të mos nxitohen me përfundime optimiste. “Nëse i llogarisim shifrat e marsit në baza vjetore, ato mbeten historikisht të larta. Kemi të bëjmë më shumë me një rishpërndarje të flukseve brenda Evropës, sesa me një zgjidhje të problemit,” tha ai, transmeton albinfo.ch.

Ambasada e SHBA në Bernë shet inventarin e tepërt

Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Bernë ka hapur një ankand online për shitjen e inventarit të saj të tepërt, duke përfshirë mobilje zyre, pajisje elektronike, vegla pune, madje edhe traktorë të vegjël dhe korniza krevatesh. Oferta do të jetë e hapur deri më 6 maj, dhe i gjithë procesi zhvillohet përmes një platforme zyrtare të operuar nga vetë SHBA-ja, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Në njoftimin e publikuar në rrjetin X, ambasada fton publikun të marrë pjesë në ankand për të përfituar nga çmimet e ulëta për artikujt e përdorur. Përveç qilimave dhe fishekëve për printerë, në ofertë përfshihen edhe laptopë që shiten me çmime simbolike. Megjithatë, këto pajisje vijnë pa hard disk dhe duhet të riparohen para përdorimit, paralajmëron ambasada, duke theksuar se çdo përpjekje për të gjetur informacion konfidencial është e kotë.

Nuk ka informacion zyrtar nëse shitja lidhet me ndryshimet në udhëheqjen e misionit diplomatik, pas largimit të ish-ambasadorit Scott Miller dhe spekulimeve për ardhjen e Callista Gingrich si pasardhëse.

Megjithatë, praktika e shitjes së pajisjeve të tepërta nuk është unike për Bernën – aktualisht, 12 ambasada të SHBA-së në botë, përfshirë ato në Kinë, Norvegji dhe Meksikë, po shesin inventarin e tyre, dhe 18 të tjera pritet të bëjnë të njëjtën gjë në ditët në vijim, transmeton albinfo.ch.

Bieli shpall të vlefshme nismën për pagë minimale

Këshilli Bashkiak i Bielit ka shpallur të vlefshme nismën për vendosjen e një page minimale komunale, duke e cilësuar atë si në përputhje me ligjin në fuqi. Njoftimi u bë publik të mërkurën përmes një komunikate zyrtare, transmeton albinfo.ch.

Në vijim të këtij vendimi, qeveria e qytetit i ka dhënë mandat drejtorisë presidenciale të përgatisë një propozim zyrtar për Këshillin e Qytetit. Ky i fundit do të ketë afat deri në shtator të vitit 2026 për ta shqyrtuar. Referendumi do të mbahet vetëm në rast se Këshilli i Qytetit e refuzon propozimin ose paraqet një kundërpropozim.

Nisma, e cila parashikon një pagë minimale prej 23.80 franga zvicerane në orë, u nis në maj të vitit 2024 nga një aleancë e përbërë nga parti të krahut të majtë, sindikata dhe organizata të ndihmës sociale. Sipas nismëtarëve, askush nuk duhet të fitojë më pak se kjo shumë për një orë punë në Biel, transmeton albinfo.ch.

Në komunikatë, theksohet se parandalimi dhe luftimi i varfërisë është një përgjegjësi e përbashkët e kantonit dhe komunave në kantonin e Bernës, dhe masat strukturore si paga minimale janë të përfshira qartë në këtë kuadër. Kjo bie në kontrast me situatën në kantonin e Cyrihut, ku rregulloret e ngjashme për pagën minimale u rrëzuan nga Gjykata Administrative në qytetet Cyrih dhe Winterthur gjatë vjeshtës së kaluar.

Një nismë e ngjashme për pagë minimale është paraqitur edhe në qytetin e Bernës. Ajo është shpallur në thelb e vlefshme në janar nga Këshilli Bashkiak, por aktualisht është në pritje të një vendimi pasi shoqatat e biznesit kanë paraqitur një ankesë, duke e konsideruar të papajtueshme me ligjin në fuqi, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Çfarë mund të ndodhë nëse fëmijët e humbasin shkollën në Zvicër?

Në një rast që u raportua gjerësisht në mediat zvicerane, madje edhe në ato franceze, në prill të 2025-ës, një nënë e katër fëmijëve që i nxori fëmijët nga shkolla një ditë para fillimit të pushimeve verore në mënyrë që të mund të fluturonin për në Kanada, u gjobit me një gjobë prej 2000 frangash, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, duke e gjykuar këtë dënim si të paarsyeshëm, nëna kishte bërë një apel kundër bordit të shkollës në komunitetin e vogël të Maienfeld, Graubünden, ku jeton familja. Gjykata vendosi në favor të saj, duke ulur gjobën fillestare në 400 franga – 100 franga për fëmijë.

Por ndërsa masa e dënimit të përfshirë në këtë rast mund të ketë qenë e tepruar, fakti që një prind duhet të paguajë një gjobë për nxjerrjen e fëmijëve nga shkolla për pushime të hershme (ose të zgjatura) nuk është aq e pazakontë në Zvicër.

Jo pa arsye, shkollat ​​zvicerane besojnë se fëmijët nuk duhet të mungojnë në mësime për arsye jo imperative – si sëmundje, për shembull – por edhe sepse mungesa të tilla jo thelbësore krijojnë një përparësi që autoritetet arsimore duan ta shmangin.

Gjobat arbitrare

Ky tregim demonstron aplikimin arbitrar të “gjobave të mungesës” në shkollat ​​në të gjithë Zvicrën.

Kjo është për shkak të natyrës së decentralizuar të shkollave zvicerane, ku kantonet individuale vendosin dënimet e tyre për mungesën e orëve – së bashku me rregullat dhe praktikat e tjera, si datat e afatit dhe pushimet.

“Në Zvicër, ka dallime të rëndësishme në mënyrën se si bëhen gjërat. Kjo mungesë uniformiteti mund të shkaktojë acarim midis prindërve dhe të dëmtojë marrëdhënien e besimit midis shkollës dhe shtëpisë,” tha Beat A. Schwendimann, një zëdhënës i Shoqatës së Mësuesve Zvicerane (LCH).

Edhe pse “sovraniteti në çështjet e arsimit” është i rëndësishëm, LCH rekomandon “harmonizimin më të madh të praktikës së gjobave në nivel kombëtar, me gjoba të përdorura jo si masë e parë, por si mjet i fundit”.

Kur dhe si mund t’i largoni fëmijët tuaj nga shkolla në Zvicër?

Përsëri – rregullat përcaktohen nga bordi juaj arsimor lokal, kështu që zbuloni se çfarë lejohet dhe çfarë nuk lejohet.

Por në përgjithësi, për mungesat e pajustifikuara, si pushimi për pushime, prindërit duhet të kërkojnë leje nga shkolla, duke shpjeguar pse fëmija nxirret jashtë klasës gjatë semestrit.

Në disa raste, shkolla mund të jetë akomoduese, ndërsa në të tjera kërkesa mund të refuzohet dhe të vendoset një gjobë për mospërputhje.

Disa kantone lejojnë një ose dy ditë pushimesh shtesë dhe të zgjidhshme lirisht në vit – të ashtuquajturat ditë të karakterit të egër. Megjithatë, nëse është kështu në kantonin tuaj, nuk duhet ta largoni fëmijën nga shkolla pa një marrëveshje paraprake me bordin.

Ju ende duhet t’i njoftoni ata dhe të merrni miratimin e tyre.

Ata mund ta refuzojnë kërkesën tuaj nëse, për shembull, një provim është planifikuar për ditën/ditët që keni zgjedhur.

Pra, mund të ketë rregulla të bashkangjitura edhe për ditët e karakterit të egër.

Ju lutemi vini re gjithashtu se këto rregulla zbatohen kryesisht për shkollat ​​publike; ato private janë zakonisht më fleksibël në këtë drejtim.

Zvicër: Humb jetën një punëtor 28-vjeçar në kantierin e ndërtimit

Një aksident me pasoja fatale ka ndodhur të mërkurën në mëngjes në një kantier të madh ndërtimi në Schlieren të Kantonit të Cyrihut. Një punëtor ndërtimi 28-vjeçar ka humbur jetën gjatë punimeve me kallëp, njofton Policia Kantonale e Cyrihut, transmeton albinfo.ch.

Sipas autoriteteve, aksidenti ndodhi rreth orës 08:20, kur një element kallëp i lidhur me një vinç u lirua papritur, duke goditur për vdekje punëtorin. Pavarësisht përpjekjeve të menjëhershme për ndihmë, i riu ndërroi jetë në vendngjarje nga plagët e rënda që mori.

Në momentin e aksidentit, ai ishte duke punuar së bashku me disa kolegë të tjerë. Për të afërmit dhe kolegët e viktimës u ofrua përkujdesje psikologjike nga kapelanët e emergjencës dhe ekipet përkatëse të mbështetjes, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të këtij incidenti të rëndë po zhvillohen nga Policia Kantonale e Cyrihut në bashkëpunim me Institutin e Mjekësisë Ligjore dhe Zyrën e Prokurorit Publik të Cyrihut-Sihl. Në vendin e ngjarjes ishin të pranishëm gjithashtu edhe SUVA, Policia e Qytetit të Schlierenit, Shërbimi i Shpëtimit i Limmattal-it dhe Departamenti i Zjarrfikësve Schlieren.

Autoritetet kanë bërë të ditur se siguria në kantier do të jetë në fokus të hetimeve për të përcaktuar nëse janë respektuar të gjitha standardet ligjore dhe teknike të punës, transmeton albinfo.ch.

Çifti kosovar ka mashtruar fqinjët e moshuar gjermanë për 120 mijë euro

Çifti nga Lohmar-i, burrë e grua të moshuar, ishin të lumtur të ndihmonin fqinjët e tyre miqësorë, të cilët vazhdimisht u kërkonin para. Por një punonjës i vëmendshëm i bankës zbuloi se këtu kishte një plan të qëllimshëm mashtrimi, transmeton albinfo.ch. Tani, fqinjët ndodhen para gjyqit.

Një 36-vjeçar dhe gruaja e tij 25-vjeçare i kanë vjedhur të moshuarve rreth 120 mijë euro. Një punonjës i vëmendshëm i bankës zbuloi më në fund mashtrimin. Çifti tani duhej të përgjigjej për nëntë akuza të mashtrimit të përbashkët përpara një gjyqtari porotë në Gjykatën e Landit, në Siegburg.

Të dy kanë pranuar veprën, janë shprehur të penduar dhe i kanë kërkuar falje 86-vjeçarit dhe gruas së tij 82-vjeçare, me të cilën kishin mbajtur gjithmonë një marrëdhënie miqësore dhe thuajse “familjare”, siç shpjeguan të dyja palët. Ndaj, e moshuara në gjykatë ka theksuar se nuk është e interesuar për ndjekjen penale të të akuzuarve. “Më pëlqente ta bëja këtë sepse doja të ndihmoja dikë,” shpjegoi ajo.

Deri në fund ajo nuk kishte dashur të besonte në mashtrim, por pas pranimit nga ana e të pandehurit, ajo pranoi se ndoshta duhej të besonte. I pandehuri përmendi borxhet e larta për shkak të varësisë së tij nga lojërat e fatit si shkak të krimeve, shkruan gazeta General Anzeiger (ga.de). Ai dhe gruaja e tij kishin bërë një plan për krimet.

Nga maji i vitit 2023, ai komunikonte pothuajse çdo ditë me 82-vjeçaren dhe i kërkonte ndihmë financiare, transdmeton albinfo.ch. Ai, ndër të tjera, deklaroi se i është dashur të udhëtojë në vendin e tij, në Kosovë për shkak të mosmarrëveshjeve për trashëgiminë në familjen e tij, se babai i tij ishte i sëmurë dhe po vdiste, se ai vetë ishte rrëmbyer në Kosovë dhe se babai i tij ishte kërkuar të paguante një shpërblim, se fëmija i tij ishte shumë i sëmurë, se…

Qytetarët e moshuar i besuan tregimet dhe paguan më shumë se 112,000 euro midis 22 majit 2023 dhe 15 shtatorit 2023 – pjesërisht me transferim në llogarinë e të pandehurve dhe pjesërisht në para të gatshme për të pandehurin.

Në fund ata falsifikuan një rrëmbim

Më 17 shtator 2023, 25-vjeçarja kontaktoi viktimën përmes WhatsApp dhe raportoi se bashkëshorti i saj ishte zhdukur dhe do të lirohej vetëm pasi të paguhej një shpërblim. Prandaj, ajo i ka kërkuar ndihmë financiare marrësit të mesazhit. Kur ajo njoftoi se nuk mund të mblidhte më shumë para, i pandehuri e kontaktoi atë më 21 shtator 2023, tha se ishte rrëmbyer dhe i kishte kërkuar sërish para.

Megjithatë, pagesa e radhës nuk u bë sepse një punonjës i bankës Kreissparkasse Lohmar kishte njoftuar policinë për shkak të mënyrës që binte në sy, të pagesës së çiftit të dëmtuar. Por edhe pas kësaj, zonja e moshuar ka transferuar 8 mijë euro të tjera në llogarinë e të pandehurit.

Tashmë 86-vjeçari, burri i saj, ka ndërmarrë një urdhër përmbarimi prej 120 mijë eurosh përmes avokatit të tij, por gjykata ka shprehur dyshime se të moshuarit do t’i shohin sërish paratë e tyre, përcjell albinfo.ch. Prokurori publik i akuzoi të pandehurit se kanë treguar “një nivel të lartë të energjisë kriminale”, ndërsa gjykata i akuzoi ata për shfrytëzim të paturpshëm të marrëdhënieve të mira dhe vënien nën presion të të moshuarve.

Burri është dënuar me dy vjet burg dhe gruaja, me 21 muaj me kusht.

Policia e Fribourgut e quan femicid vrasjen e gruas kosovare nga bashkëshorti në Epagny

Policia kantonale e Fribourgut në Zvicër ka bërë një hap të rëndësishëm në mënyrën e raportimit të rasteve të dhunës ndaj grave, duke e quajtur për herë të parë zyrtarisht një vrasje si femicid. Ngjarja tragjike ndodhi më 10 prill në Epagny, ku një burrë 41-vjeçar vrau gruan e tij 39-vjeçare dhe më pas i vuri flakën shtëpisë së tyre, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Çifti, me origjinë nga Kosova, u gjet i vdekur nga autoritetet, bashkë me një armë zjarri në vendngjarje. Sipas policisë, burri ishte i njohur për dhunë në familje dhe kishte qenë më parë në paraburgim nga shtatori deri në dhjetor të vitit 2024. Pas lirimit, ai ishte nën mbikëqyrje me masa të rrepta, përfshirë ndalim kontakti me viktimën, terapi të detyrueshme dhe mbështetje shoqëruese.

Policia kantonale theksoi se përdorimi i terminologjisë “femicid” ishte një zgjedhje e qëllimshme për të pasqyruar natyrën e rëndë dhe specifike të këtij krimi. “Duke pasur parasysh rrethanat tragjike, ishte absolutisht e përshtatshme të përdoret ky term,” tha zëdhënësi i policisë, Martial Pugin, për portalin zviceran Nau.ch. Ai shtoi se përdorimi i këtij termi është gjithashtu më i kuptueshëm për publikun e gjerë.

Kjo qasje e re është përshëndetur edhe nga ekspertët. Kriminologia Nora Markwalder e cilësoi vendimin si një hap përpara në drejtim të rritjes së ndërgjegjësimit për dhunën me bazë gjinore. “Përdorimi i termit ‘femicid’ është thelbësor për të mos errësuar realitetin tragjik të këtyre krimeve, siç kanë bërë shpesh formulimet ‘dramë familjare’ në të kaluarën,” tha ajo, transmeton albinfo.ch.

Policia e Fribourgut njoftoi gjithashtu se ka bashkëpunuar për shumë vite me organizata që mbrojnë viktimat dhe punojnë me autorët e dhunës, si dhe me Zyrën për Barazi Gjinore në përpjekjet për parandalim.

Rasti ka tronditur opinionin publik dhe ka hapur një debat të ri mbi rëndësinë e gjuhës që përdoret në raportimin dhe trajtimin institucional të dhunës ndaj grave, transmeton albinfo.ch.

Dështoi të zgjedhej si kryeparlamentare, Albulena Haxhiu thotë se po përballet me gjuhë seksiste

Deputetja e Lëvizjes Vetëvendosje, Albulena Haxhiu, e propozuar për kryetare të Kuvendit të Kosovës, ka deklaruar se gjatë kësaj periudhe është përballur me një gjuhë denigruese, mizogjene dhe seksiste nga kundërshtarët politikë, shkruan albinfo.ch.

Në një deklaratë për media, Haxhiu tha se për herë të tretë nuk ka arritur të zgjidhet kryeparlamentare, por se LVV-ja mbetet e vendosur për të ecur përpara dhe për t’u konsultuar me partitë opozitare. Ajo kujtoi se aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese ia jep të drejtën partisë fituese të zgjedhjeve që të propozojë kandidatin për kryetar të Kuvendit.

“Që nga 15 prilli, Kuvendi mbetet i bllokuar. Herë me verifikimin e mandateve, e tash me emrin tim. Duhet të kuptohet se vullneti i qytetarëve që mbështetën fuqishëm LVV-në duhet të mishërohet në institucione. Nuk mund të na imponohen emra nga opozita,” tha ajo, transmeton albinfo.ch.

Haxhiu denoncoi etiketimet dhe gjuhën ndaj saj, të cilën e cilësoi si të papranueshme. Ajo përmendi se është quajtur “monstrum politik”, “terroriste politike” dhe “specie e përçudnuar”, dhe paralajmëroi se kjo retorikë dekurajon gratë për t’u angazhuar në politikë.

“Kur gratë shohin përbaltje të tilla – sot unë, dje Mimoza, pardje Saranda e Donika – natyrisht që e mendojnë dy herë angazhimin politik. Kjo gjuhë është alarmuese,” theksoi ajo.

Duke rikujtuar kontributin e saj në skenën politike, përfshirë 10 vite si deputete e opozitës dhe gati 5 vite ministre e Drejtësisë, Haxhiu tha se është krenare për veprimet e saj dhe nuk ka marrë pjesë në vendime që bien ndesh me interesat e qytetarëve.

“Nuk kam votuar për Gjykatën Speciale, as për marrëveshjen e prillit që parasheh Zajednicën. As për amnistimin e kriminelëve serbë. Jam krenare për qëndrimet e mia,” tha ajo.

Në tentimin e pestë për zgjedhjen e kryetares së Kuvendit, Haxhiu mori vetëm 57 vota nga deputetët e LVV-së dhe përfaqësues të komuniteteve, ndërsa 46 deputetë nga PDK, LDK dhe AAK votuan kundër. Tre deputetët e Nismës abstenuan.

“Rripi i Gazës, tokë dëshpërimi”

Komisioneri i Përgjithshëm i Agjencisë së OKB-së për Refugjatët Palestinezë në Lindjen e Afërt (UNRWA), Philippe Lazzarini, tha se Rripi i Gazës është kthyer në një tokë dëshpërimi nën sulmet intensive izraelite.

“Sa kohë do të duhet që fjalët boshe të dënimit të kthehen në veprim për të hequr rrethimin, për të rivendosur armëpushimin dhe për të shpëtuar atë që ka mbetur nga njerëzimi?”, tha Lazzarini në X.

Ai theksoi se uria po thellohet dhe se kjo bëhet qëllimisht, ndërsa Gaza është bërë një vend dëshpërimi.

Komisioneri Lazzarini tha se dy milionë njerëz, shumica e të cilëve gra dhe fëmijë, i nënshtrohen dënimit kolektiv. Ai tërhoqi vëmendjen se të plagosurit, pacientët dhe të moshuarit janë të privuar nga furnizimet dhe kujdesi mjekësor, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Lazzarini shtoi se organizatat humanitare janë të gatshme të ofrojnë ndihma për palestinezët në Gaza. Sipas tij, kjo përfshin rreth 3.000 kamionë me ndihma të UNRWA-së.

“Ndihma humanitare po përdoret si mjet pazaresh dhe armë lufte. Rrethimi duhet hequr, ndihma humanitare duhet të vazhdojë, të burgosurit duhet të lirohen dhe duhet të rivendoset armëpushimi”, thuhet në deklaratë.

Parlamenti i Malit të Zi vendos që arabët mund të investojnë në Ulqin

Kuvendi i Malit të Zi i ka miratuar me procedurë të përshpejtuar ligjet që ratifikojnë Marrëveshjen për bashkëpunim ekonomik dhe Marrëveshjen për bashkëpunim në fushën e turizmit dhe zhvillimit të pasurive të paluajtshme me Emiratet e Bashkuara Arabe.

Miratimi, me kërkesë të Qeverisë së kryeministrit Milojko Spajiq, ishte i domosdoshëm që marrëveshjet – të cilat Spajiq i nënshkroi më 28 mars me zyrtarët e Emirateve – të hynin në fuqi.

Marrëveshjet e kundërshtuan nga deputetët shqiptarë, raporton Evropa e Lirë, transmeton albinfo.ch.

Por, ato u mbështetën nga deputetët e shumicës parlamentare – Lëvizja Evropa Tani e Spajiqit, Demokracia e Re Serbe e kryetarit të parlamentit Andrija Mandiq, Demokratët dhe Partia Boshnjake.

Debati, gjatë të cilit u hodhën poshtë të gjitha amendamentet e deputetëve, zgjati mbi 12 orë dhe përfundoi një orë pas mesnatës, më 23 prill.

Nga 81 deputetë, Marrëveshjen për bashkëpunim ekonomik e mbështetën 50, ndërsa atë për bashkëpunim në turizëm dhe pasuri të paluajtshme e mbështetën 46 deputetë. Dhjetë ishin kundër të dyja marrëveshjeve, ndërsa një pjesë e opozitës e braktisi sallën para votimit.

Një pjesë e aktivistëve dhe sektorit joqeveritar konsideron se me miratimin e këtyre Marrëveshjeve është “pezulluar” Kushtetuta dhe një pjesë e ligjeve të Malit të Zi.

Në fakt, marrëveshjet ndërmjet shtetesh që u miratuan kanë përparësi ndaj legjislacionit vendas në rast të ndonjë mosmarrëveshjeje.

Ato nuk parashikojnë respektimin e dispozitave vendore për prokurime publike dhe tenderë, megjithëse Kushtetuta përcakton treg të lirë dhe ndalon shtrembërimin e konkurrencës dhe nxitjen e monopoleve.

Edhe pse në marrëveshje nuk specifikohet vendndodhja e investimeve, Qeveria ka njoftuar më herët se ato lidhen me investimet e biznesmenit arab Mohamed Alabbar në Plazhin e Madh të Ulqinit, ndaj të cilave ka kundërshtime të ashpra nga komuniteti lokal, ekologët dhe opozita.

Bëhet fjalë për një qira 99-vjeçare të një pjese të Plazhit të Madh, që së bashku me hapësirën përreth përfshin rreth 20 milionë metra katrorë, ku do të ndërtoheshin objekte turistike dhe banimi, ka bërë të ditur disa herë kryeministri Spajiq.

Në fillim të prillit, ai deklaroi në Kuvend se Alabbar është i gatshëm t’i investojë rreth 35 miliardë euro. Më vonë, ai e relativizoi këtë deklaratë duke thënë se bëhet fjalë për potencialin e tërheqjes së investimeve në atë shumë.

Marrëveshja e detyron Qeverinë në Podgoricë të përgatisë dokumentacionin planifikues në përputhje me dëshirat e investitorëve arabë, të ndërtojë infrastrukturën për projektet dhe të marrë përsipër kostot e eksproprijimit.

Nuk ka ndonjë vlerësim të qartë se sa do t’i kushtojë kjo Malit të Zi. Alabbar ka qenë i përfshirë edhe në ndërtimin e projektit “Beogradi në ujë”.

Përveç Kuvendit Komunal të Ulqinit, të gjithë deputetët e Kuvendit të Malit të Zi nga ky qytet kanë qenë kundër kësaj marrëveshjeje.

Para debatit, kryetari i komunës, Genc Nimanbegu, tha se deputetët që do të mbështesin ligjet e propozuara “do të bëhen armiq të Ulqinit”.

“Njëzet milionë metra katrorë të Plazhit të Madh të Ulqinit po jepen me qira për 99 vjet. Si i shkoi dikujt në mendje ta bëjë këtë pa diskutim publik, pa përfshirjen e pushtetit lokal dhe publikut profesional?”, tha Nimanbegu.

Deputeti Mehmet Zenka, gjatë debatit për marrëveshjen, deklaroi se “në 100 vitet e fundit, nuk ka ndodhur një fatkeqësi më e madhe për Ulqinin”.

Kryetari i URA-s, Dritan Abazoviq, tha se me këtë marrëveshje po mundësohet shitja e Malit të Zi dhe po cenohet Kushtetuta, pasi “po planifikohet konfiskimi i pronës së qytetarëve pa ndonjë arsyetim se ku qëndron interesi publik”.

“Si mund të jenë interes publik apartamentet për shitje dhe hotel-kondot?”, pyeti Abazoviq, duke iu referuar dispozitës që e cilëson projektin si interes publik.

Më 17 prill, ai njoftoi se URA ka dorëzuar një kallëzim penal në Prokurorinë Speciale kundër Spajiqit dhe personave të panjohur për shkak të nënshkrimit të marrëveshjes.

Deputeti i Aleancës Shqiptare, Ilir Çapuni, i mbështetur nga partitë e tjera shqiptare, deklaroi se marrëveshja cenon të drejtat e pakicave, duke u mbështetur në Ligjin për të Drejtat dhe Liritë e Pakicave. Në emër të Qeverisë, si propozues, u përgjigj ministrja e Administratës Publike, Majda Adxheviq, e cila tha se kërkesa është e pabazë, pasi në marrëveshje nuk përmendet asnjë qytet apo komunë.

Partia më e madhe opozitare, Partia Demokratike e Socialistëve (DPS), ka paraqitur disa arsye pse është kundër kësaj marrëveshjeje.

“Arsyet kryesore kanë të bëjnë me: procedurat jotransparente, mungesën e komunikimit të mjaftueshëm me publikun dhe përmbajtjen e vetë marrëveshjes”, tha deputeti i DPS-it, Nikolla Rakoçeviq.

Kolegu i tij i partisë, Ivan Vukoviq, deklaroi se në mënyrë figurative, kemi të bëjmë me një “tentativë për grabitjen e Malit të Zi”. “Qeveria, e mbështetur nga shumica, synon të dhurojë tokë në vlerë prej 20 miliardë eurosh, të përgatisë dokumentacionin planifikues, të pastrojë juridikisht pronën në emër të interesit publik, të sjellë energji elektrike, ujë, kanalizim… gjë që do të kushtojë qindra miliona euro”, tha ai.

Ai pyeti pse përmendet Alabbar nëse nuk dihet kush është investitori, dhe pse kryeministri përmend Ulqinin nëse nuk dihet vendndodhja konkrete.

“Të gjithë ata që e mbështesin këtë marrëveshje do të japin llogari një ditë”, tha Vukoviq.

DPS e braktisi sallën para votimit për marrëveshjet.

Deputeti i Socialdemokratëve opozitarë, Boris Mugosha, tha se askush nuk është kundër investimeve, por se duhet të respektohet Kushtetuta e Malit të Zi.

“Si edhe legjislacioni kombëtar, interesat e komunitetit lokal dhe detyrimet në rrugën drejt BE-së”, tha ai.

Edhe presidenti i shtetit, Jakov Millatoviq, konsideron se marrëveshja e Qeverisë me Emiratet e Bashkuara Arabe është “e paligjshme”, pasi “pezullon” ligjet e Malit të Zi. Ai ka kërkuar nga Komisioni Evropian një opinion mbi përputhshmërinë e saj me standardet juridike evropiane.

Deputetët e Lëvizjes Evropa Tani të Spajiqit morën mbështetjen më të madhe nga partia Demokracia e Re Serbe, presidenti i së cilës është edhe kryetar i Kuvendit, Andrija Mandiq. Ai deklaroi se për herë të parë në historinë e shtetit “po na paraqitet një investim kaq i madh dhe një mundësi për të rilindur këtë vend”.

Deputeti i partisë së tij, Marko Kovaçeviq, tha se opozitës i pengon fakti që pushteti do të arrijë një marrëveshje të tillë me investitorë të huaj. Ai shtoi se “kurrë nuk kemi votuar për tradhtinë e vendit dhe nuk do ta bëjmë as tani”.

Deputetja e lëvizjes së Spajiqit, Jellena Nedoviq, deklaroi se në vend që të ndihet “gëzim për një investitor të besueshëm”, Mali i Zi po dëgjon sot histori të ndryshme, manipulime dhe sulme ndaj deputetëve.

Ajo tha se investitori potencial, Mohamed Alabbar, është i besueshëm. Ajo gjithashtu theksoi se gjithçka është bërë në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet.

Siç ishte paralajmëruar më herët, kryeministri Millojko Spajiq nuk mori pjesë në debat, pasi ndodhet në një vizitë zyrtare në SHBA.

Në vend të tij, marrëveshjet para deputetëve i prezantoi ministrja e Punëve Publike, Majda Adxheviq.

Ajo vlerësoi se votimi kundër marrëveshjes mund të sjellë vetëm një rezultat – ndërprerje të përhershme të bashkëpunimit me Emiratet në fushën e turizmit.

“Lajmi për refuzimin e ratifikimit të marrëveshjes do të ishte një lloj shuplake diplomatike”, tha Adxheviq.

Sipas saj, investimi nuk do të realizohet në komunat që nuk e dëshirojnë, përfshirë Ulqinin, por Qeveria nuk do të heqë dorë – ajo do të mbështesë komunat që janë të interesuara për investime.

Ministria e Punëve Publike, e cila është bartësja kryesore e projektit të Qeverisë, u formua këtë muaj.

Adxheviq u zgjodh ministre më 14 prill.

Edhe rrjeti joqeveritar MANS, i cili për dekada ka luftuar kundër korrupsionit – theksoi se marrëveshja e përjashton investitorin nga juridiksioni i gjyqësorit vendor dhe pezullon Kushtetutën dhe ligjet, sidomos në fushën e prokurimeve publike dhe tenderëve.

Ata paralajmëruan për rrezikun e lartë të shpëlarjes së parave, duke qenë se të dhënat për pronarët realë të kompanive të regjistruara në Emirate nuk janë të qasshme publikisht, kështu që Qeveria nuk do të mund të verifikojë se kujt po ia jep pasurinë shtetërore.

Ekologët paralajmëruan gjithashtu se ndërtimet e planifikuara në Plazhin e Madh të Ulqinit do të dëmtonin rëndë mjedisin e Sollanës.

Sollana është një nga vendbanimet më të rëndësishme të shpendëve në Evropë.