FBI arreston gjyqtaren për ‘pengim’ të procesit në një rast të emigracionit

Një gjyqtare në Milwaukee, Wisconsin, u arrestua të premten nga FBI, në atë që po shihet si një përplasje e re mes administratës së Presidentit Donald Trump dhe gjyqësorit amerikan mbi politikat e ashpra të imigracionit, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas një deklarate nga drejtori i FBI-së, Kash Patel, gjyqtarja Hannah Dugan u arrestua me akuzën e “pengimit të drejtësisë”, pasi dyshohet se ka ndërhyrë në një operacion arrestimi të imigrantëve javën e kaluar në sallën e saj të gjyqit. “Ne besojmë se gjyqtarja Dugan qëllimisht i çorientoi agjentët federalë, duke i larguar ata nga individi që duhej arrestuar,” tha Patel në një postim në X (ish-Twitter), duke shtuar se “veprimet e saj rritën rrezikun për publikun.”

Patel, i emëruar në detyrë nga Presidenti Trump, më vonë fshiu deklaratën e tij fillestare për ta ripostuar me të njëjtin mesazh, gjë që ka ngjallur më shumë polemika në opinionin publik dhe ligjor.

Prokurorja e Përgjithshme e SHBA-së, Pam Bondi, e konfirmoi arrestimin, duke thënë se Dugan dyshohet se ndihmoi një të huaj të paligjshëm për të shmangur arrestimin nga agjentët e Imigracionit dhe Doganave (ICE). “Askush nuk është mbi ligjin,” deklaroi Bondi në një postim të saj, transmeton albinfo.ch.

WFP: Gaza drejt urisë ekstreme

Programi Botëror i Ushqimit (WFP) i Kombeve të Bashkuara njoftoi të premten se ka dorëzuar rezervat e fundit të ushqimit në kuzhinat e vakteve të ngrohta në Rripin e Gazës, pasi furnizimet nuk janë rimbushur për shkak të një bllokade shtatë-javore të vendosur nga Izraeli. Sipas WFP-së, këto kuzhina do të mbeten pa ushqim në ditët në vijim, duke shtuar ndjeshëm rrezikun për urinë masive në enklavë, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Agjencia për Koordinimin e Çështjeve Humanitare e OKB-së (OCHA) e përshkroi situatën si “ndoshta më të rëndën” që nga fillimi i ofensivës izraelite pas sulmeve të Hamasit më 7 tetor 2023, që lanë rreth 1,200 të vdekur dhe çuan në marrjen peng të afro 250 personave.

Sipas të dhënave të fundit të Ministrisë së Shëndetësisë në Gaza, e drejtuar nga Hamasi, numri i viktimave palestineze ka arritur në 51,439 që nga fillimi i luftës. Vetëm gjatë 24 orëve të fundit, janë raportuar të paktën 78 të vrarë. Prej rifillimit të bombardimeve më 18 mars dhe nisjes së një ofensive të re tokësore, më shumë se 2,000 palestinezë janë vrarë dhe shumica e popullsisë prej 2.3 milionësh është zhvendosur.

WFP paralajmëron se uria është bërë një kërcënim i prekshëm për banorët e Gazës, me çmimet e ushqimeve që janë rritur me 1,400%. Organizata thotë se 25 furrat e bukës që furnizon nuk kanë funksionuar që nga 31 marsi për shkak të mungesës së plotë të miellit dhe vajit, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë, më shumë se 116,000 tonë ushqim, të mjaftueshme për të ushqyer 1 milion njerëz për katër muaj, janë bllokuar në kufi si pasojë e ndalimit të hyrjes nga Izraeli. Hamasi njoftoi se 52 persona – 50 prej tyre fëmijë – kanë vdekur nga uria dhe kequshqyerja, ndërsa qindra mijëra fëmijë përballen me uri ekstreme çdo ditë.

Reagimet ndërkombëtare kanë qenë të ashpra. Ministrat e Jashtëm të Francës, Gjermanisë dhe Britanisë së Madhe kërkuan fundin e bllokadës, duke e cilësuar situatën si “të patolerueshme” dhe paralajmëruan për rrezikun e “urisë, epidemive dhe vdekjes”. Edhe 12 agjenci të mëdha humanitare paralajmëruan për përhapjen e shpejtë të urisë në të gjithë Gazën.

Izraeli, nga ana e tij, mohon ekzistencën e një krize ushqimore dhe thotë se gjatë armëpushimit 42-ditor janë futur 25,000 automjete me ndihma. Sipas autoriteteve izraelite, ndihmat po përdoren nga Hamasi për të forcuar kontrollin mbi popullsinë. Ministri i Mbrojtjes Israel Katz tha se bllokada do të vazhdojë derisa Hamasi të lirojë 58 pengjet që ende mban, nga të cilët 24 mendohet se janë gjallë, transmeton albinfo.ch.

Vjenë: Biletat e vjetra të parkimit do vlejnë deri në qershor

Që në ndërrimin e vitit, Qyteti i Vjenës ka rritur tarifat e parkimit: tarifa e re është 2,60 € për orë. Biletat e blera para 1 janarit 2025 mbeten të vlefshme deri më 30 qershor, pas së cilës nuk do të pranohen më, shkruan “Krone”; përcjell albinfo.ch.

Prandaj, qytetarët që disponojnë ende bileta me tarifat e vjetra duhet t’i shfrytëzojnë para datës 30 qershor, përndryshe do të përballen me një gjobë parkimi prej 36 €.

Sipas Matthias Nagler, eksperti i ÖAMTC-së, nuk ka mundësi shkëmbimi apo rimbursimi të biletave të vjetra. Po ashtu, përdoruesit e shërbimit për parkim me telefon do të tarifohen me çmimet e reja që hyjnë në fuqi, transmeton albinfo.ch.

Debat për taksën kombëtare mbi pasurinë në Zvicër

Propozimi për një taksë kombëtare mbi pasurinë, i bërë nga Këshilltarja Kombëtare e GLP-së, Barbara Schaffner, ka nxitur një debat të gjerë politik në Zvicër. E lindur në Cyrih, Schaffner argumenton se sfidat e mëdha financiare të vendit kërkojnë jo vetëm optimizim të shpenzimeve federale, por edhe identifikimin e burimeve të reja të të ardhurave – dhe një taksë kombëtare mbi pasurinë, sipas saj, do të ishte më e përshtatshme se një taksë trashëgimie, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, Këshilli Federal e ka hedhur poshtë idenë, duke iu referuar një raporti të mëparshëm që theksonte se ekzistojnë shumë arsye për të mos vendosur një taksë të tillë, përfshirë efektin negativ ndaj ekonomisë dhe largimin potencial të të pasurve nga Zvicra.

Kritika të forta kanë ardhur nga partitë e qendrës dhe të djathtës. Philipp Matthias Bregy, kreu i grupit parlamentar të Qendrës, shprehu skepticizëm për futjen e taksave të reja si zgjidhje për problemet buxhetore; ai paralajmëroi gjithashtu për rreziqet që do të sillte një largim nga federalizmi, pasi taksat mbi pasurinë vendosen aktualisht nga kantonet dhe jo nga qeveria federale.

Edhe kryetari i grupit parlamentar të SVP-së, Thomas Aeschi, e refuzoi ashpër këtë propozim. Ai sugjeroi, në vend të kësaj, reduktimin e burokracisë, rishikimin e pagave në administratën federale dhe kursime në fusha si ndihma për zhvillim dhe azili, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, propozimi ka gjetur përkrahje në krahun e majtë. Bashkëkryetari i grupit SP, Samuel Bendahan, tha se një taksë e moderuar mbi pasurinë do të sillte më shumë drejtësi fiskale dhe nuk do të prekte ndërmarrjet e vogla dhe të mesme: “Edhe me një taksë të ulët mbi pasurinë, Zvicra do të mbetej parajsë tatimore për miliarderët,” theksoi ai.

Pavarësisht mbështetjes së kufizuar në parlament, çështja mbetet një temë e nxehtë në debatin publik, ndërkohë që vendi përballet me presione financiare gjithnjë e më të mëdha dhe kërkon mënyra të qëndrueshme për të ruajtur balancën buxhetore.

Bardhyl Coli emërohet drejtor i ri i hotelit prestigjioz në Zvicër

Bardhyl Coli, hotelieri shqiptarozviceran, do të marrë përsipër detyrën e drejtorit të hotelit superior me katër yje në Engadinin e Epërm. 41-vjeçari do të zëvendësojë Markus Tauss, i cili, së bashku me bashkëshorten e tij, Annika Sosnizka-Tauss, ka udhëhequr hotelin që nga viti 2020, shkruan HRT, transmeton albinfo.ch.

Me nisjen e sezonit më 27 qershor, Coli, një hotelier me përvojë të gjerë si në zinxhirë hotelesh ndërkombëtarë, ashtu edhe në prona private prestigjioze, do të marrë drejtimin e hotelit të njohur në Engadin. Më parë, ai ka shërbyer si drejtor i hotelit luksoz Arosa Kulm me pesë yje.

“Jam i kënaqur që po marr përsipër menaxhimin e Cresta Palace Celerina tradicionale dhe që po filloj një sezon veror emocionues së bashku me ekipin,” deklaroi Coli, transmeton albinfo.ch.

Emërimi i tij është pritur me entuziazëm edhe nga bordi drejtues i hotelit. Riet Klainguti, zv/president i Bordit të Drejtorëve të Cresta Palace Celerina AG, theksoi: “Me Bardhyl Colin, po fitojmë një udhëheqës me përvojë, i cili do ta zhvillojë më tej hotelin me kompetencë, pasion dhe ide të freskëta. Falënderojmë ngrohtësisht Markus dhe Annika Tauss për bashkëpunimin e jashtëzakonshëm dhe të besueshëm gjatë pesë viteve të fundit.”

Sipas njoftimit të hotelit, Cresta Palace Celerina ka përmbyllur një vit rekord, duke arritur rezultatin më të mirë financiar në historinë e tij. Kjo performancë e shkëlqyer do t’u mundësojë pronarëve të vazhdojnë investimet në cilësi dhe luks, përfshirë rinovimin e 20 dhomave dhe të Restaurantit Grand në kohë për sezonin e verës, transmeton albinfo.ch.

Përfundon funerali për Papa Françeskun, 250 mijë njerëz i dhanë lamtumirën në Vatikan

Pas tri ditësh nderimesh publike, ceremonia për Papa Françeskun në Vatikan përfundoi të premten mbrëmë, duke shënuar një nga ngjarjet më të mëdha fetare në dekadat e fundit. Bazilika e Shën Pjetrit mbylli dyert për vizitorët pak para orës 19:00, pas një fluksi të madh pelegrinësh dhe personalitetesh të njohura që i bënë homazhe Papës së ndjerë, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Sipas vlerësimit zyrtar të Selisë së Shenjtë, rreth 250 000 njerëz vizituan bazilikën që nga hapja e ceremonisë ditën e mërkurë. Arkivoli i Papa Françeskut, i vendosur para altarit kryesor, qëndroi i hapur për publikun gjatë gjithë kësaj kohe, ndërsa radhët e njerëzve shpesh shtriheshin për kilometra.

Për të përballuar fluksin e jashtëzakonshëm të vizitorëve, autoritetet në Vatikan mbajtën Bazilikën të hapur gjatë gjithë natës, duke devijuar nga plani fillestar që parashikonte kufizime kohore për vizitat, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: A do të vazhdojë rënia e çmimit të karburanteve?

Çmimet e benzinës kanë shënuar rënien më të madhe që nga fillimi i luftës në Ukrainë në shkurt të vitit 2022, duke sjellë një lehtësim të ndjeshëm për shoferët në Evropë. Vetëm që nga prilli i vitit 2024, çmimi mesatar i një litri karburant ka rënë me 18 cent, dhe ekspertët paralajmërojnë se kjo tendencë mund të vazhdojë, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

“Kur e mbush rezervuarin dy ose edhe tre herë në muaj për të shkuar në punë, mund ta ndjesh vërtet ndryshimin,” u shpreh një shofer për RTS, ndërsa një tjetër shtoi: “Ne ndiejmë një rënie të caktuar dhe nuk po ankohemi. Le të shpresojmë që të zgjasë!”

Sipas të dhënave aktuale, çmimi i një litri naftë ka rënë nga 1.97 franga në 1.84 franga brenda një viti, ndërsa benzina pa plumb 95 ka rënë nga 1.93 franga në 1.73 franga.

Pas fillimit të pushtimit rus të Ukrainës, çmimet tejkaluan kufirin simbolik prej 2 frangash për litër. Sot, disa indikatorë sinjalizojnë rënie të mëtejshme. “Çmimi i naftës është faktor kyç, por ndikon edhe niveli i lumit Rein. Kur niveli është i lartë, më shumë karburant mund të transportohet me anije, duke ulur koston e transportit,” tha Marco Wölfli nga TCS.

Megjithatë, rënia e çmimeve nuk është domosdoshmërisht tregues i stabilitetit ekonomik. Sipas profesorit të ekonomisë në Universitetin Paris-Dauphine, Patrice Geoffron, ulja e çmimeve është rezultat i tre zhvillimeve: rritjes së prodhimit global të naftës, frikës nga rënia e konsumit për shkak të tensioneve tregtare dhe dobësimit të dollarit.

“Është një lajm i mirë, por me një efekt të papritur: mund të importojmë energji më lirë, por kjo vjen në një kontekst të stresit ekonomik, ngadalësimit të rritjes, papunësisë dhe borxhit në Evropë,” paralajmëron Geoffron.

Sipas tij, çmimi i benzinës mund të bjerë deri në 1.50 franga për litër, por zhvillimet politike, veçanërisht në SHBA, mund ta ndryshojnë sërish drejtimin e tregjeve, transmeton albinfo.ch.

Rriten raportimet për shkelje etike në sportin zviceran, 412 raste të raportuara në vitin 2024

Swiss Sport Integrity, zyra kombëtare dhe e pavarur për raportimin e shkeljeve etike në sport, ka pranuar 412 raportime gjatë vitit të kaluar – një rekord që tregon rritje të vazhdueshme të ndërgjegjësimit dhe besimit në këtë institucion, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Shifra e publikuar në konferencën vjetore për media përfaqëson një rritje prej 10 përqind krahasuar me vitin paraprak (374 raste) dhe mbi 50 përqind më shumë se në vitin e parë të funksionimit, kur u raportuan 264 raste.

Sipas Markus Pfisterer, drejtues i Zyrës së Raportimit të Etikës, kjo rritje i atribuohet ndikimit të vendimeve të mëparshme dhe rritjes së njohjes për ekzistencën e institucionit. “Vendimet kanë një ndikim. Ata që preken shohin se diçka po ndodh,” deklaroi ai.

Megjithatë, sfidat mbeten. Zgjatja e procedurave është një ndër kritikat kryesore nga personat e prekur. “Nuk e kemi arritur plotësisht qëllimin tonë për të shkurtuar kohëzgjatjen e procedurave,” pranoi Swiss Sport Integrity, duke shtuar se aktualisht janë 265 raste ende të hapura.

Pfisterer shpjegoi se kohëzgjatja e procedurave ndryshon shumë: disa mund të zgjidhen brenda disa telefonatave, ndërsa të tjerat mund të zgjasin një vit ose më shumë. Nga 412 raportimet e pranuara në vitin 2024, pak më pak se 100 u përkthyen në procedura ligjore.

Në fushën e antidopingut, Swiss Sport Integrity konfirmoi se të gjithë sportistët zviceranë që morën pjesë në Lojërat Olimpike dhe Paralimpike iu nënshtruan të paktën një testi – shumica prej tyre jashtë garës. Në vitin 2024 u morën 13 vendime për shkelje të rregullave antidoping: në 12 raste u shqiptuan ndalime nga tre muaj deri në 14 vjet, ndërsa një rast u konfirmua nga Gjykata e Arbitrazhit për Sportin (CAS) me një ndalim njëvjeçar.

Swiss Sport Integrity thekson nevojën për rritje të mëtejshme të burimeve dhe efikasitetit në trajtimin e rasteve, për të garantuar një sport të pastër dhe me standarde të larta etike, transmeton albinfo.ch.

Veteranët e UҪK-së kërkojnë ndalimin e koncertit në Dragash: “Provokim në Ditën e Dëshmorëve”

Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (OVL-UÇK), Shoqata e Invalidëve të Luftës dhe Shoqata e Familjeve të Dëshmorëve kanë kërkuar nga institucionet e Kosovës ndalimin e një koncerti të paralajmëruar për 5 maj në Komunën e Dragashit, për shkak të pjesëmarrjes së këngëtarëve nga Serbia, transmeton albinfo.ch.

Sipas reagimit të përbashkët të këtyre organizatave, mbajtja e këtij koncerti pikërisht në Ditën e Dëshmorëve të Kombit përbën “cenim të rëndë të ndjenjave të qytetarëve dhe të dinjitetit shtetëror”.

“Data 5 maj është e shenjtë për popullin shqiptar… Çdo përpjekje për të relativizuar dhimbjen dhe sakrificën tonë përbën cenim të rëndë të ndërgjegjes kombëtare,” thuhet në reagim, ku organizimi i koncertit është cilësuar “provokim i qëllimshëm, fyes e i papranueshëm”.

Veteranët kanë paralajmëruar se, nëse autoritetet nuk marrin masa për ndalimin e ngjarjes, do ta ndërpresin vetë koncertin.

Koncerti është pjesë e një festivali të quajtur “Arog Fest”, i cili, sipas paralajmërimeve zyrtare, synon të festojë kulturën, traditën dhe muzikën e rajoneve të Gorës, Zhupës dhe Podgurës. Për mbrëmjen e 5 majit janë ftuar të performojnë të paktën pesë këngëtarë, mes tyre edhe artistë nga Serbia, transmeton albinfo.ch.

Bazel: Më 18 maj votohet se si do shpenzohen milionat e siguruara nga taksat

Më 18 maj, qytetarët e kantonit Bazel-Stadt do të vendosin në një referendum për një paketë të re financimi që synon të ruajë atraktivitetin e kantonit si vendndodhje për korporatat ndërkombëtare, përballë ndikimeve të reformës globale të taksimit të iniciuar nga OECD-ja, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Paketa e propozuar nga qeveria kantonale parashikon krijimin e dy fondeve të veçanta, të cilat do të financohen nga të ardhurat shtesë të pritshme — të vlerësuara ndërmjet 270 dhe 310 milionë frangash zvicerane në vit — që do të mblidhen përmes një takse plotësuese ndaj fitimeve të korporatave të mëdha, për t’i përmbushur standardit të ri minimal prej 15% taksimi.

Sipas planit, deri në 500 milionë franga do të ndahen çdo vit në dy fonde: 80% e shumës do të shkojë për Fondin e Inovacionit, i cili synon të mbështesë kërkimin, zhvillimin dhe funksione të tjera menaxheriale në kompani; pjesa e mbetur, 20%, do të përdoret për projekte sociale e mjedisore, përfshirë përkrahjen e lejes prindërore.

Qeveria e Bazelit, mbështetur nga shumica parlamentare, argumenton se ky është një hap i domosdoshëm për të mbrojtur konkurrueshmërinë ndërkombëtare të kantonit. “Kompromisi që kemi arritur është në të mirë të biznesit dhe të shoqërisë,” thuhet në deklaratën e Partisë Socialdemokrate (SP), e cila mbështet paketën së bashku me FDP, GLP dhe partitë konservatore, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, jo të gjithë janë të bindur. Një komitet nga qarqet e majta ka iniciuar referendumin, duke akuzuar qeverinë se po kthen paratë e taksapaguesve në duart e korporatave. Socialistët e Rinj (Juso) kanë kritikuar hapur vendimin e partisë së tyre mëmë (SP) për ta mbështetur këtë paketë, duke e cilësuar atë “rishpërndarje të zbardhur për bizneset e mëdha”.

Partia e majtë radikale Basta ka shkuar edhe më tej, duke e përshkruar planin si një “dyqan vetëshërbimi për korporatat shumëkombëshe”. Sipas tyre, paketa i nënshtrohet logjikës së konkurrencës globale të subvencioneve, e cila zëvendëson konkurrencën tatimore dhe minon vetë parimin e taksës minimale të OECD-së, transmeton albinfo.ch.

Serbia jep para për të arrestuarit në Kosovë nën dyshimin për krime lufte

Qeveria e Serbisë ka vendosur të ndajë një asistencë financiare të njëhershme prej 300 000 dinarësh (rreth 2 550 euro) për qytetarët serbë të arrestuar në Kosovë nën dyshimin për përfshirje në krime lufte gjatë viteve 1998–1999, shkruan gazeta serbe “Danas”, transmeton albinfo.ch.

Në njoftimin zyrtar të qeverisë serbe thuhet se kjo ndihmë ka për qëllim mbështetjen e të ndaluarve në përballjen me procedurat ligjore, të cilat autoritetet serbe i konsiderojnë si “persekutim politik”.

“Ndihma është e dedikuar për ata ndaj të cilëve janë duke u zhvilluar procese të inskenuara penale për krimet që pretendohet se janë kryer gjatë konflikteve të armatosura të viteve 1998–1999 kundër shqiptarëve në Kosovë, si dhe në procese të tjera të inskenuara penale që janë iniciuar me qëllim të persekutimit politik,” thuhet në deklaratë.

Autoritetet serbe nuk kanë bërë të ditur se për sa persona do të aplikohet kjo pagesë, por është paralajmëruar se shpërndarja e saj do të bëhet sa më shpejt të jetë e mundur, transmeton albinfo.ch.

Zvicra tërheq shumë emigrantë, por edhe humb: 60% largohen sërish nga vendi

Rreth 150 000 njerëz emigrojnë në Zvicër çdo vit, por gati 90 000 prej tyre e lënë sërish vendin, sipas të dhënave të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Këto shifra tregojnë se pavarësisht jetesës cilësore dhe stabilitetit që ofron, Zvicra përballet me një shkallë të lartë të migrimit të kthimit (transmeton albinfo.ch).

Sipas të dhënave të OKB-së, emigrantët përbëjnë 31 % të popullsisë në Zvicër, duke e renditur atë mes vendeve me përqindjen më të lartë të emigracionit në botë. Por, siç raporton platforma “Swissinfo”, Zvicra shënon edhe një nga shkallët më të larta të emigrimit krahasuar me vendet e BE-së: 54 persona largohen për çdo 100 që emigrojnë, krahasuar me mesataren evropiane prej 34 %.

Arsyet më të zakonshme për largim lidhen me faktorë familjarë, pensionimin jashtë vendit ose vështirësitë profesionale. Mungesa e integrimit, njohja e pamjaftueshme e gjuhëve zyrtare dhe problemet me njohjen e kualifikimeve janë ndër pengesat kryesore për ata që synojnë të vendosen në Zvicër (transmeton albinfo.ch).

Një pjesë e madhe e emigrantëve vijnë nga vendet e BE-së dhe janë shumica e atyre që largohen. Sipas FSO-së, shumica e gjermanëve, francezëve, italianëve dhe portugezëve që emigrojnë nga Zvicra kthehen në vendet e tyre të origjinës. Vetëm gjatë vitit 2023, rreth 75 % e shtetasve nga Gjermania, Franca dhe Italia që u larguan nga Zvicra ishin kthyer në shtëpi, ndërsa kjo përqindje për portugezët ishte edhe më e lartë — afërsisht 87 %.

Swissinfo thekson se mosha luan gjithashtu një rol të rëndësishëm: personat në moshë pensioni kanë më shumë gjasa të kthehen në vendlindje, ndërsa të rinjtë janë më të prirë për lëvizje të vazhdueshme midis vendeve, transmeton albinfo.ch.

Udhëheqësit shqiptarë dhe prijësit fetarë bëjnë homazhe për Papën në Vatikan

Udhëheqës të komuniteteve fetare nga Shqipëria dhe Kosova i janë bashkuar presidentëve Bajram Begaj e Vjosa Osmani në një delegacion të përbashkët për të bërë homazhe në nderim të Papa Françeskut në Vatikan.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, përmes një postimi në Facebook njoftoi se, bashkë me presidentin e Shqipërisë, Bajram Begaj, dhe kardinalin e vetëm shqiptar, Ernest Simonin, kanë bërë homazhe në Bazilikën “Shën Pjetri”, një ditë para ceremonisë së varrimit të Papës, transmeton albinfo.ch.

“Sot, në Bazilikën ‘Shën Pjetri’ në Vatikan, së bashku me Presidentin Begaj, kardinalin e vetëm shqiptar, Ernest Simonin, dhe delegacionet tona, bëmë homazhe për Shenjtërinë e Tij, Papa Françeskun, për të shprehur respektin e qytetarëve tanë ndaj përkushtimit të tij frymëzues për paqe, harmoni dhe dinjitet njerëzor në mbarë botën,” shkroi Osmani.

Presidenti Begaj publikoi gjithashtu fotografi nga vizita, në të cilat shihen edhe përfaqësuesit kryesorë të komuniteteve fetare në Shqipëri. “Bashkë, për të nderuar Papa Françeskun. Nderojmë kujtimin e Shenjtërisë së Tij, që na la një trashëgimi shpirtërore dhe morale për ruajtjen e dinjitetit njerëzor dhe për të realizuar vizionin e tij për drejtësi, solidaritet e paqe,” shkroi ai, transmeton albinfo.ch.

Kreu i SNB-së nuk përjashton ngadalësimin e rritjes zvicerane

Kryetari i Bankës Kombëtare të Zvicrës (SNB), Martin Schlegel, nuk përjashton një dobësim të ekonomisë zvicerane në dritën e mosmarrëveshjes tarifore.

“Rritja ka të ngjarë të jetë më e ulët se sa pritej vetëm disa javë më parë,” tha Schlegel të premten. “Situata aktuale e politikës tregtare po krijon pasiguri të madhe për të gjitha vendet e prekura, përfshirë Zvicrën.”

Pasiguria lidhet si me perspektivën ekonomike, ashtu edhe me efektet afatgjata, si një fragmentim i mundshëm i ekonomisë globale, shtoi ai. “Si një ekonomi e vogël dhe e hapur, Zvicra po i ndjen veçanërisht fort efektet e proteksionizmit.”

Sipas Schlegel, ndikimin në ekonominë dhe inflacionin zviceran mund ta vlerësojmë vetëm përafërsisht. Është ende shumë e pasigurt se si do të zhvillohen inflacioni dhe ekonomia në vend.

SNB po monitoron situatën

Prandaj, SNB po ndjek nga afër zhvillimet dhe do t’i marrë parasysh në analizat e saj të ardhshme, tha Schlegel. “Nëse është e nevojshme, do të rregullojmë politikën monetare për të siguruar stabilitetin e çmimeve.”

Ruajtja e stabilitetit të çmimeve është detyra kryesore e SNB. Norma bazë e interesit është instrumenti kryesor, por nëse duhet, janë të mundshme edhe ndërhyrje në tregun valutor, theksoi ai. “Stabiliteti i çmimeve është kontributi qendror që SNB mund të japë për stabilitetin e Zvicrës. Kjo vlen edhe tani.”

Megjithatë, vëzhguesit presin që SNB të shmangë ndërhyrjet valutore sa herë që është e mundur, edhe pse franga ka forcuar ndjeshëm kohët e fundit, duke u valorizuar kundrejt dollarit.

Përndryshe, Zvicra rrezikon akuza nga administrata Trump si manipuluese e monedhës, çka mund të komplikojë negociatat për heqjen e tarifave doganore nga SHBA-ja.

Vetëm 46% e punëtorëve në Austri ndihen të kënaqur

Punonjësit në Austri po bëhen gjithnjë e më të shqetësuar për vendet e tyre të punës.

“Ndjenja në Austri vazhdon të jetë në prirje negative. Pasi kënaqësia nga jeta ra me pesë pikë përqindjeje vitin e kaluar, rënia vazhdon: vetëm 46 % e punonjësve tani ndihen të kënaqur dhe shohin të ardhmen me besim,” thuhet në rezultatin e një sondazhi ndërkombëtar të Gallup.

Çuditërisht, gatishmëria për të ndryshuar vendin e punës është e ulët – vetëm 20 % e të anketuarve – pavarësisht lidhjes së dobët emocionale. “Vetëm 9 % përdorin dorën, zemrën dhe mendjen e tyre në punë – një nga normat më të ulëta në Evropë,” shton Gallup. Megjithatë, 64 % besojnë se tani është një kohë e mirë për të gjetur një pozicion të ri.

Me 46 % të kënaqur dhe optimistë, Austria renditet e 20-ta në Evropë. Zvicra pati rënien më të madhe të kënaqësisë së jetës këtë vit, me 45 %, në të njëjtin nivel me Gjermaninë. Në krye janë Finlanda, Islanda, Danimarka dhe Suedia, shkruan The International, përcjell albinfo.ch.

Punëtorët përmendin rritjen e kostove të jetesës, rënien e besimit në politikë dhe shqetësimet ekonomike, së bashku me pakënaqësinë për strehimin e përballueshëm, cilësinë e kujdesit shëndetësor dhe korrupsionin, si nxitës të moralit të ulët. Lajmi i mirë është se standardi i jetesës në Austri mbetet i lartë, ndërsa nivelet e zemërimit, vetmisë dhe trishtimit mbeten të ulëta.

Analisti i Gallup, Marco Nink, paralajmëron se angazhimi i dobët emocional është i kushtueshëm: humbjet e produktivitetit arrijnë në rreth 51.7 miliardë euro në vit – rreth 11 % të PBB-së. Gjetjet vijnë nga raporti i Gallup “State of the Global Workplace 2025”, i cili anketoi 227 347 punonjës në 149 vende.

Presidentja e Kosovës e gatshme për konsultime me liderët e partive politike për zhbllokim të gjendjes

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, është shprehur e gatshme për të zhvilluar konsultime me liderët e partive politike, në çdo kohë që ata e vlerësojnë të nevojshme, për të gjetur një zgjidhje që do të çonte në konstituimin e Kuvendit të Kosovës.

Këshilltari për media i Presidentes Osmani, Bekim Kupina, ka deklaruar se “Presidentja Osmani, nëpërmjet letrës drejtuar kryesuesit të seancës, z. Avni Dehari, më 16 prill, tashmë u ka ofruar përfaqësuesve të partive mundësinë për takime, duke shprehur gatishmërinë e plotë për konsultime kurdo që ata e shohin të nevojshme”, transmeton albinfo.ch.

Instituti Demokratik i Kosovës ka reaguar ndaj situatës së krijuar në Kuvendin e Kosovës, duke e cilësuar procesin e përsëritur të seancave çdo 48 orë si “një cikël absurd, pa reflektim politik dhe pa rezultat konkret”, teksa i ka bërë thirrje Presidentes së Republikës që të ndërmarrë hapa konkretë, duke ftuar liderët e partive parlamentare në një takim të përbashkët për të diskutuar zgjidhje të mundshme për tejkalimin e bllokadës institucionale.

“Presidentja, sipas Kushtetutës, ka përgjegjësi të garantojë funksionimin kushtetues të institucioneve. Në një situatë kur institucioni më i lartë përfaqësues është i paralizuar, angazhimi i saj nuk është vetëm i justifikuar, por i domosdoshëm”, përfundon reagimi i KDI-së.

Vazhdimi i seancës konstituive do të mbahet më 27 prill, në orën 10:00.

20 vjet më vonë, Swissair vazhdon të paguajë borxhet ndaj qeverisë federale

Më shumë se 20 vjet pas themelimit të Swissair, procesi i likuidimit është ende në vazhdim. Qeveria federale ka të ngjarë të ketë marrë një shumë të madhe përfundimtare për një kredi miliardë euro.

Qeverisë federale iu paguan 14 milionë CHF nga pasuria e falimentimit të Swissair. Një hua prej 1.15 miliardë CHF la një vrimë të madhe në arkën e shtetit. Linja ajrore u ndalua në vitin 2001.

Sipas Blick, shlyerja e bërë vitin e kaluar ka të ngjarë të jetë shuma e fundit e madhe që i është kthyer qeverisë federale.

Likuidimi i Swissair ende nuk ka përfunduar plotësisht

Siç qëndrojnë gjërat, themelimi i Swissair ka lënë një vrimë prej 751 milionë CHF në thesarin e shtetit. Në vitin 2016, qeveria federale mori një pagesë prej 220 milionë CHF nga pasuria e falimentimit, e ndjekur nga 193 milionë CHF të tjera në disa ripagesa.

“Likuidimi i Swissair nuk është përfunduar ende,” tha Administrata Federale e Financave për Blick. Megjithatë, qeveria federale pret të marrë maksimumi një shumë njëshifrore në miliona.

Mosmarrëveshja e fundit ligjore e hapur

Një mosmarrëveshje ligjore midis Swissair dhe linjës ajrore belge Sabena, e cila ishte pjesë e SAir Group, është aktualisht në pritje në procedurat e likuidimit. Kjo ka të bëjë me dëme në vlerë prej 20 milionë eurosh. Një vendim është në pritje në Gjykatën e Lartë belge prej dy vitesh.

Çfarë hanë ushtarët zviceranë gjatë shërbimit të tyre ushtarak?

Ushtria e Zvicrës mund të mos njihet për një gastronomi të stilit Michelin, por ushtarët mund të mbështeten në disa pjata klasike që kanë bërë një histori ushtarake më vete.

Në prill 2025, një thirrje për tenderë u publikua në platformën e prokurimit të Departamentit të Mbrojtjes, duke kërkuar një furnizues për të ofruar më shumë se 54,000 kuti ravioli të konservuar për trupat zvicerane.

Pse ravioli? Kjo për shkak se ravioli i mbytur në salcën e domates është një klasik ushtarak zviceran.

Në vitin 2024, për shembull, ushtarët zviceranë konsumuan 64 ton, ose 175 kilogramë në ditë, të këtij ushqimi, sipas agjencisë ushtarake të prokurimeve, Armasuisse, përcjell albinfo.ch.

“Ravioli janë një pjesë e rëndësishme e strategjisë së ruajtjes,” vuri në dukje Armasuisse.

Jetëgjatësia e tyre e gjatë (në një kanaçe) dhe lehtësia e përgatitjes i bëjnë ata një ushqim ideal në terren, dhe gjithashtu ushqyes: përmban 22 për qind proteina, 16 për qind karbohidrate dhe 9 për qind yndyrë – përbërës që “kontribuojnë në mënyrë efektive në nevojat e ushtarëve për energji”.

Jo vetëm kaq, por kanaçet mund të hapen lehtësisht me një tjetër ikonë ushtarake: thikën e ushtrisë.

Kjo ngre një pyetje tjetër me vend: çfarë (përveç raviolit) hanë trupat zvicerane?

Rregulli i përgjithshëm për rreth 40,000 vakte të përgatitura çdo ditë në kuzhinat ushtarake në të gjithë Zvicrën është se, kurdoherë që është e mundur, produktet zvicerane duhet të përdoren për përgatitjen e ushqimit dhe, mundësisht, ato duhet të jenë të rritura në vend dhe sezonale.

Trupat ushqehen tri herë në ditë; ky është një shembull nga një menu tipike e drekës së pranverës të së hënës:

Supë me krutona

Ravioli

Sallatë e përzier

Çaj frutash

Përzierje të ndryshme të arrave

Mollë për shkretëtirë

Mëngjesi është i njëjtë çdo ditë:

Kafe ose kakao

Lëng portokalli

Gjëra të ndryshme të pjekura

Gjalpë

Muesli me fruta

Kos

Furnizimet e ushtrisë

Mund ta merrni me kuptimin e armëve, municioneve dhe tankeve, por ky është një term që Departamenti i Mbrojtjes përdor për të përshkruar furnizimin me ushqim që nuk prishet që ushtria mban në rezervat e saj.

Vini re se kjo është e ndarë nga një rezervë rezervash thelbësore që Zyra Federale për Furnizimin Ekonomik Kombëtar (FONES) dëshiron që popullsia e vendit të mbajë për raste urgjente.

Ushtria gjithashtu shton herë pas here produkte të reja në stokun e saj. Shtesat më të fundit janë shufrat me proteina të lartë me aromë çokollatë dhe mjedër, shufra energjie me dy çokollatë, oriz basmati dhe puding me çokollatë, ndër të tjera.

Përveç raviolit, a ka ndonjë ushqim tjetër ‘kult’ të ushtrisë zvicerane?

Po.

Biskotat klasike të ushtrisë u janë shpërndarë trupave që nga viti 1959.

Kështu e përshkruan Departamenti i Mbrojtjes i shkathtësisë së tij: “Si një zëvendësim neutral i bukës, biskota bashkohet po aq mirë me ftohjet dhe djathin, si me kremin me çokollatë ose vanilje dhe salcën e mollës.”

Biskotat vijnë në një paketë prej 50 gramësh, sepse “kjo porcion është ideale si një zëvendësim i bukës për mëngjes në fushë gjatë një stërvitjeje vendosjeje ose si një rostiçeri tradicionale në vend të krisurave”.

Më pas, është edhe një “zierje ushtarake” e njohur – një përzierje e kubeve të viçit, qepëve, karotave, presheve, selinos, lakrës dhe patateve që zihen derisa të zbuten.

Zviceranët po punojnë gjithnjë e më gjatë

Popullsia e punës në Zvicër është bërë më e vjetër – dhe po qëndron më gjatë në fuqinë punëtore. Rritja e pjesëmarrjes në fuqinë punëtore në mesin e grave të moshës 55 deri në 64 vjeç është veçanërisht e habitshme, sipas Zyrës Federale të Statistikave (FSO).

Midis 2014 dhe 2024, mosha mesatare e popullsisë së punës u rrit nga 41.2 në 42.3 vjeç. Zviceranët në moshë pune janë mesatarisht pothuajse tre vjet më të vjetër se homologët e tyre të huaj. Hendeku gjinor është relativisht i vogël.

Rritja më e madhe gjatë dhjetë viteve të fundit ka qenë shkalla e punësimit mes moshave 55 deri në 64 vjeç, duke u rritur me 6.1 pikë përqindje në 77.8 për qind, shkruan SRF. Në të ashtuquajturat ekuivalente me kohë të plotë (FTE) – d.m.th., duke marrë parasysh punën me kohë të pjesshme – shkalla për këtë grupmoshë u ngjit në 65.3 për qind. Rritja është veçanërisht e rëndësishme për gratë: shkalla e punësimit të tyre (në FTE) u rrit me 7,1 pikë përqindje në 51,7 për qind, ndërsa për burrat, rritja ishte 3,0 pikë në 78,9 për qind.

Industria e re e mikpritjes

Shumë njerëz mbeten aktivë profesionalisht edhe përtej moshës normale të pensionit. Në vitin 2024, 23 për qind e burrave dhe 15.2 për qind e grave midis moshës 65 dhe 74 vjeç ishin ende duke punuar. Megjithatë, shumica prej tyre punonin me kohë të pjesshme.

Struktura e moshës ndryshon në mënyrë të konsiderueshme sipas industrisë. Popullsia më e vjetër që punon është në bujqësi dhe pylltari, me moshën mesatare 47.9 vjeç. Më të rinjtë janë ata të punësuar në industrinë e hotelerisë, me 40.6 vjeç. Ka edhe dallime midis të punësuarve dhe të vetëpunësuarve: të vetëpunësuarit janë mesatarisht 49.2 vjeç, ndërsa të punësuarit janë 42.4 vjeç – një diferencë prej gati shtatë vjetësh, përcjell albinfo.ch.

Mosha mesatare në të cilën njerëzit largohen nga tregu i punës ka mbetur kryesisht e qëndrueshme gjatë dhjetë viteve të fundit. Burrat e përfunduan punësimin e tyre në vitin 2024 në një moshë mesatare prej 65.3 vjeç, ndërsa gratë e përfunduan punësimin e tyre në një moshë mesatare prej 64.7 vjeç.

FSO thekson se megjithëse ka pasur luhatje gjatë dhjetë viteve të fundit – për shembull gjatë pandemisë së Corona – mosha mesatare e daljes në pension ka mbetur konstante në përgjithësi.

Çfarë duhet të dinë të huajt për kartat digjitale të identitetit dhe lejet e qëndrimit të Gjermanisë?

Gjermania po ecën përpara me digjitalizimin e shërbimeve të saj administrative, me ndryshimet kryesore në dokumentet e identitetit dhe lejet e qëndrimit që vijnë në maj. Ja çfarë duhet të dini për përpjekjet më të fundit për të lëvizur procesin në internet.

Përdorimi i fjalës “digjitalizim” mund të ngrejë në mënyrë të kuptueshme disa vetulla në Gjermani: vendi është i famshëm për lidhjen e tij të dashurisë me fakset dhe përpjekjet për të lëvizur proceset e tij analoge në internet shpesh mund të duhen vite për t’u përfunduar.

Në disa fusha, megjithatë, ka pasur një përparim befasues kohët e fundit: aplikimet për viza nga jashtë u zhvendosën në internet në janar dhe shtete si Berlini kanë modernizuar proceset e tyre për përditësimin dhe aplikimin për lejet e qëndrimit.

Gjërat po ecin përpara edhe për letërnjoftimin elektronik të vendit dhe lejet e qëndrimit. Në maj, disa ndryshime kyçe duhet të bëjnë të mundur aplikimin për një eID të re në vetëm një vizitë të vetme në zyrën tuaj lokale të imigracionit ose Bürgeramt.

Nëse jeni një shtetas i BE-së ose i Gjermanisë që zotëron një e-Ausweis (kartë eID), ose një shtetas jo-BE me një Aufentshaltstitel elektronik (leje qëndrimi), ja çfarë duhet të dini për procesin e ri.

Sa pjesë e aplikimit mund të bëhet online?

Kjo varet pjesërisht nga vendi ku jetoni, por në shumicën e rasteve, hapi i parë është të gjeni autoritetin tuaj më të afërt lokal dhe të rezervoni një takim në internet.

Nëse jeni një shtetas i natyralizuar gjerman ose i BE-së, Bürgeramt-i juaj lokal ose zyra e qytetarëve, do të jetë përgjegjëse për lëshimin e pasaportës ose kartës tuaj të re të identitetit, shkruan albinfo.ch.

Nëse nuk jeni shtetas i BE-së, aplikimi juaj për leje qëndrimi do të trajtohet nga Ausländerbehörde ose zyra juaj e imigracionit.

Një mënyrë e thjeshtë për të kontrolluar se ku duhet të shkoni është të përdorni portalin e qeverisë ‘kërko dhe gjej’ në internet. Ky mjet ju lejon të kërkoni për shërbime të veçanta administratori sipas rajonit ose kodit postar, në mënyrë që të gjeni autoritetin lokal përgjegjës për ju.

Në disa raste, mund të jeni në gjendje të plotësoni një aplikim online, raporton thelocal. Në të tjerat, ju mund të plotësoni një formular paraprakisht dhe ta sillni në takimin tuaj, së bashku me çdo provë dhe dokumentacion të kërkuar.

Pasi aplikimi juaj të jetë miratuar në një takim personalisht, do t’ju duhet të prisni që dokumentet tuaja të reja të lëshohen, gjë që mund të zgjasë disa javë.

Çfarë po ndryshon në maj?

Ndryshimi më i madh që hyri në fuqi në maj është se nuk do të mund të përdorni më foto në letër kur aplikoni për kartën tuaj të re të identitetit.

Gjatë muajve në vijim, zyrat e emigracionit dhe qytetarëve në të gjithë vendin do të pajisen gradualisht me terminale fotografike digjitale, të quajtura sistemi ‘PointID’. Kjo do të thotë që ju mund të bëni fotografinë tuaj në vend për një tarifë prej 6 € gjatë takimit të aplikimit.

Sipas Ministrisë së Brendshme, rreth 90 për qind e autoriteteve lokale do të kenë një terminal PointID në të ardhmen.

Do të ketë pak liri veprimi për zyrat që nuk i kanë zbatuar ende ndryshimet: deri më 31 korrik, autoritetet do të pranojnë fotografi në letër në disa rrethana ose do të lejojnë njerëzit që bëjnë një gabim të ndershëm të përdorin pa pagesë makinat e fotografive digjitale.

Përveç kësaj, njerëzit do të mund të paguajnë një tarifë prej 15 € në mënyrë që t’u dorëzohen dokumentet e tyre në mënyrë të sigurt me postë. Aktualisht, aplikantët në përgjithësi duhet të kthehen në zyrën e qytetarëve ose të emigracionit për të marrë personalisht dokumentet e tyre.

A mund ta bëj ende fotografinë time diku tjetër?

Absolutisht – megjithëse fotografitë në letër po hiqen gradualisht, fotot digjitale nga ofruesit e tjerë janë ende shumë të lejuara. Këtu përfshihen fotot e bëra në studiot profesionale fotografike ose shërbimet e ofruara në barnatore si DM.

Meqenëse fotografia e pasaportës ose e lejes së qëndrimit është një dokument i ndjeshëm, megjithatë nuk do të mund ta dërgoni me e-mail në Bürgeramt ose ta ruani në telefonin tuaj.

Në vend të kësaj, ofruesi i shërbimit fotografik do t’ju duhet t’ju lëshojë një kod të veçantë matricë (mendoni kodin QR) që mund t’ia jepni punonjësit të çështjes tuaj në zyrën e imigracionit ose Bürgeramt. Kjo do t’i lejojë ata të aksesojnë foton në një re të koduar në mënyrë të sigurt.

Sipas ofruesit të cloud Ringfoto, rreth 3200 biznese janë regjistruar në shërbim deri më tani.

Çfarë tjetër ka të re?

Qeveria është aktualisht në proces ndryshimesh në funksionin e ID-së për kartat elektronike të identitetit dhe lejet e qëndrimit.

Ky funksion, i cili aktivizohet automatikisht në kartat e reja të identitetit, ju lejon të provoni identitetin tuaj në mënyrë digjitale për të hyrë në portalet qeveritare në internet, për të aplikuar për një llogari bankare ose për të marrë me qira një makinë, për shembull. Mund t’ju lejojë gjithashtu të provoni moshën tuaj në makinat shitëse ku kërkohet ID, siç janë makinat e cigareve.

Aktualisht, vërtetimi i identitetit tuaj nëpërmjet funksionit eID përfshin shkarkimin e AusweisApp2 në smartphone dhe/ose kompjuterin tuaj dhe përdorimin e telefonit tuaj si lexues kartash gjatë procesit të verifikimit.

Megjithatë, gjatë dy viteve të ardhshme, qeveria po planifikon të nxjerrë në treg një portofol të ri celular që mund të ruajë në mënyrë të sigurt një kartë identiteti digjitale ose leje qëndrimi. Kjo do të thotë që banorët nuk kanë më nevojë të mbajnë një kartë fizike ose të përdorin një lexues të jashtëm të kartave për të provuar identitetin e tyre.

Deri më tani, duket se qytetarët gjermanë do të jenë të parët që do të përfitojnë nga ky tranzicion, por deri në vitin 2027, BE-ja ka mandatuar që të gjithë banorët e BE-së të kenë qasje në këtë lloj kulete digjitale. Kjo do t’i hapë rrugën dokumentacionit digjital të udhëtimit dhe kontrolleve të avancuara kufitare në të ardhmen.

Kosovë: Kushtetuesja vlerëson se Ligji për zyrtarët publikë s’është antikushtetues

Gjykata Kushtetuese ka vendosur që Ligji për zyrtarët publikë nuk është në kundërshtim me Kushtetutën dhe i njëjti i dërgohet presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, që ta shpallë atë, dhe më pas të hyjë në fuqi.

Lënda në Kushtetuese u dërgua nga një grup deputetësh të Partisë Demokratike të Kosovës dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, të cilët kontestuan disa paragrafë të Ligjit për zyrtarët publikë. Thelbi i ankesave të tyre kishte të bënte me shndërrimin e pozitave me mandat të pacaktuar në pozita me mandat të caktuar të nëpunës civilë të nivelit drejtues të mesëm dhe të ulët.

Parashtruesit e kërkesës kishin argumentuar se shndërrimi i pozitave me mandat të pacaktuar në mandat të caktuar është në kundërshtim me ligjet, pasi nëpunësit kanë nënshkruar akt-emërime me afat të pacaktuar.

Por, Gjykata Kushtetuese tha se shndërrimi i pozitat me mandat të caktuar të nëpunësve të nivelit drejtues të mesëm dhe të ulët në shërbimin civil, rregullohet me nenet e ligjit.

Sipas Kushtetueses, Ligji për zyrtarët publikë parasheh zvogëlimin e pagës së drejtuesve të nivelit të mesëm dhe të ulët, në rast se nuk kanë performacë të mirë gjatë mandatit të parë katërvjeçar dhe atyre nuk iu vazhdohet pozita për një mandat tjetër.

Ndërkaq, pas përmbylljes së mandatit të parë ose të dytë – pra pas tetë vjetësh – shpallen konkurse publike për këto pozita, dhe nëpunësit e njëjtë mund të mos rizgjidhen në pozitat e tyre, “por të sistemohen në pozita të lira të kategorisë më të ulët profesionale se kategoria drejtuese pa u vendosur në Listën e Pritjes”.

Kushtetuesja tha në vendimin e saj të publikuar më 25 prill se Ligji për zyrtarët publikë nuk prodhon pasoja të menjëhershme, pra, ndryshimet në shndërrimin e pozitave fillojnë gradualisht pas katër vjetësh apo tetë vjetësh “duke u lejuar kohë të mjaftueshme subjekteve juridike që të rregullojnë sjelljen e tyre, e që në thelb është në pajtim me parimin e sigurisë juridike, respektivisht ‘parashikueshmërisë’ si element i saj”.

Po ashtu, Kushtetuesja tha se kjo nuk rezulton në humbje të marrëdhënies së punës në shërbimin civil për nëpunësit civilë të nivelit të mesëm apo të ulët drejtues, për shkak se ata sistemohen në një pozitë të lirë të kategorisë profesionale dhe rrjedhimisht nuk vendosen në listë të pritjes, sipas nenit 67 të ligjit.

Gjykata sqaroi se nëpunësit që sistemohen në pozitën e lirë mund të ankohen në Këshillin e Pavarur Mbikëqyrës të Shërbimit Civil, kundër vendimit nëse e konsiderojnë se pozita e tyre nuk është e përshtatshme me përgatitjen e tyre profesionale. Megjithatë, nëpunësit, sipas Kushtetueses nuk mund të parashtrojnë ankesë në rast se atyre u ka përfunduar mandati dhe nuk kanë konkurruar sërish për pozitën që kanë mbajtur paraprakisht.

Ligji për zyrtarët publikë ishte miratuar më 2022. Pasi u miratua në lexim të dytë në Kuvendin e Kosovës, Bashkimi Evropian kishte shprehur pakënaqësi lidhur me projektligjin për zyrtarët publikë, duke argumentuar se gjatë hartimit nuk ishin marrë parasysh disa komente të bllokut, që kishin për qëllim sigurimin e një shërbimi civil të depolitizuar dhe profesional dhe të një sistemi të shërbimit të bazuar në merita, në përputhje me parimet e reformës të administratës publike dhe me Marrëveshjen e Stabilizim Asociimit, të nënshkruar mes BE-së dhe Kosovës./REL

A duhet t’u mësohen nxënësve zviceranë aftësitë e gjuajtjes në shkolla?

Trajnimi për të shtënat tani është i detyrueshëm në shkollat në Poloni, një vend që ndan një kufi me Ukrainën. Disa në Zvicër gjithashtu besojnë se studentët zviceranë duhet të ndjekin shembullin.

Në mars të vitit të kaluar, deputeti Nils Fiechter i Partisë Popullore Zvicerane (SVP) propozoi futjen e trajnimit të detyrueshëm për armët e zjarrit në shkollat fillore.

“Trajnimi i qytetarëve për përdorimin e armëve duhet të bëhet sa më shpejt që të jetë e mundur,” argumentoi ai në atë kohë, duke shtuar se kjo aftësi është veçanërisht e rëndësishme për të siguruar gatishmërinë në rast pushtimi.

Dhe, në përputhje me “kulturën e armëve të përgjegjshme” të Zvicrës, kurset e të shtënave do të integrohen në një kurrikulë shkollore, së bashku me trajnimin për armë zjarri, tha Fiechter.

Megjithatë, kjo ide u rrëzua nga Nadja Günthör, një deputete nga partia e tij, e cila tha se “armët e zjarrit kanë pothuajse aq vend në një klasë sa topat e disko-s”.

Sipas Philipp Ramming, president i Shoqatës Zvicerane për Psikologjinë e Fëmijëve dhe Adoleshentëve (ASPEA), kjo qasje do të dështonte gjithashtu nga një këndvështrim psikologjik, transmeton albinfo.ch.

Ai vuri në dukje se mësimi i studentëve zviceranë se si të trajtojnë armët është kundërproduktive.

“Polakët e kanë armikun në pragun e tyre, por Zvicra aktualisht nuk po përballet me një kërcënim real,” tha ai.

Kultura dhe mentaliteti

Fakti është se shumë fëmijë zviceranë janë tashmë gjuajtës të aftë, megjithëse arsimimi i tyre vjen nga shkolla të një lloji tjetër: federatat e qitjes.

Që nga mosha më e hershme, armët shihen në dy mënyra të arsyeshme: njëra, si pjesë e detyrës patriotike dhe qytetare të secilit për të mbrojtur Zvicrën nga armiqtë.

Kjo është veçanërisht e vërtetë për djemtë, të cilët do të duhet të shërbejnë në ushtri pasi të mbushin 18 vjeç, dhe gjuajtja e mprehtë do të jetë një aftësi e kërkuar (gratë mund të dalin vullnetare, por nuk janë të detyruara të shërbejnë).

Së dyti, nga pikëpamja joushtarake, armët – dhe aftësitë e mira të të shtënave – janë pjesë e kulturës sportive dhe rekreative: shumë njerëz, fëmijë dhe të rritur, praktikojnë gjuajtjen në objektiv si hobi.

Për ta është njësoj si çdo sport tjetër që kërkon përgatitje dhe disiplinë për të pasur sukses.

Një goditje e sigurt

Zviceranët mësojnë të qëllojnë që në moshë të re nga instruktorë të trajnuar posaçërisht dhe ata zhvillojnë një ndjenjë të thellë përgjegjësie ndaj armëve të tyre të zjarrit.

Pasi të bashkohen me një seksion të të rinjve të federatës së tyre lokale të qitjes, disa prej të cilave pranojnë fëmijë në moshën pesë vjeçare, atyre u mësohen aftësitë thelbësore të sigurisë, si për shembull se si të kujdesen për armën e tyre dhe si ta sigurojnë atë, edhe para se të gjuajnë të shtënat e tyre të para (të mbikëqyrura).

Një klub, i quajtur Youth + Sports, i cili funksionon nën kujdesin e Ministrisë së Sporteve, thotë në faqen e tij të internetit se gjuajtja e mprehtë me pushkë është një aktivitet popullor për të rinjtë sepse “kombinon përqendrimin, saktësinë dhe kontrollin e trupit”.

Qeveria po financon këto klube dhe instruktorë, duke monitoruar aktivitetet e tyre për të siguruar që të gjithë të ndjekin rregullat e sigurisë dhe të tjera, shkruan thelocal.

Një mënyrë se si të rinjtë shfaqin aftësitë e tyre në të shtënat është festivali Knabenschiessen, që mbahet çdo shtator në kodrat mbi Cyrih, ku 12 deri në 16 vjeç mblidhen për garën më të madhe të pushkëve të të rinjve në Zvicër (dhe ndoshta edhe në botë).

Në fund, në event kurorëzohet “mbreti” ose “mbretëresha” – adoleshenti që godet më së miri dhe shënon më shumë pikë.