Archives

Shqipëria me çmimet më të shtrenjta në rajon

Posted on by BR

Shqipëria po përballet me një paradoks, ku çmimet e ushqimeve për herë të parë në histori e tejkaluan mesataren e Bashkimit Evropian, ndërkohë që vendi ka peshën më të lartë të bujqësisë në të gjithë Evropën.

Të dhënat e fundit të Eurostat bënë të ditur se sektori i “bujqësisë, peshkimit dhe pyjeve” kontribuoi me 17.9 për qind në krijimin e vlerës së përgjithshme ekonomike të Shqipërisë në vitin 2024.

Kjo peshë është shumë më e lartë sesa mesatarja e Bashkimit Evropian prej 1.7 për qind, por edhe më shumë se dyfishi krahasuar me shtetet e rajonit, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Në vend të dytë është Kosova, ku bujqësia sjell 8.8 për qind të vlerës së shtuar bruto. Në vend të tretë është Maqedonia e Veriut me 8.8 për qind, e ndjekur nga Mali i Zi me 6.5 për qind, Turqia me 6.3 për qind dhe Bosnjë Hercegovina me 5 për qind.

Në rajon, peshën më të ulët të bujqësisë e ka Serbia me 3.7 për qind, duke qenë më poshtë edhe se Greqia (3.8 për qind) dhe Kroacia (4.1 për qind).

Në Shqipëri, kontributi i bujqësisë në ekonomi ka ardhur duke u ulur në vite, teksa në vitin 2019 ky tregues ishte 21 për qind, por sërish vendi mbetet më bujqësori në Evropë. Fakti që jemi vendi më bujqësor në Evropë nuk ka ndihmuar aspak që qytetarët e vendit të kenë produkte ushqimore më të lira. Përkundrazi.

Të dhënat e tjera të Eurostat treguan se për herë të parë që nga viti 2005, kur njësia evropiane e statistikave mat të dhënat, indeksi i çmimeve të ushqimeve dhe pijeve jo alkoolike për Shqipërinë e ka kaluar lehtë nivelin 100 për qind (100.1 për qind).

Kjo do të thotë se çmimet e ushqimeve në Shqipëri janë 1 për qind më të shtrenjta se mesatarja e Bashkimit Evropian, në një kohë që të ardhurat sipas metodës së fuqisë blerëse janë sa 41 për qind e mesatares së BE-së. Produktet më të shtrenjta ushqimore për familjet shqiptare në raport me BE-në janë vezët, djathi dhe qumështi, që kanë kërcyer në 131 për qind të mesatares së BE-së, nga 119.5 për qind vitin e mëparshëm.

Shqipëria i ka çmimet më të shtrenjta edhe në raport me vendet e rajonit. Serbët blejnë ushqimet me çmime që janë sa 96.4 për qind e mesatares së BE-së. Në Mal të Zi ushqimet kushtojnë sa 84.4 për qind e mesatares së BE-së, në Bosnjë sa 83.2 për qind dhe më të lirat, jo vetëm në Evropë, por edhe në rajon janë në Maqedoninë e Veriut, sa 73.4 për qind e mesatares së BE-së.

Bujqësia shqiptare vuan nga problematika të thella që nisin nga copëzimi i tokës, që nuk mundëson ekonominë e shkallës, subvencionimet më të ulëta se vendet e rajonit, konkurrueshmëria e ulët, ndërprerja e zinxhirit të vlerës si dhe emigrimi që ka ulur disponueshmërinë e fuqisë punëtore. Të dhënat e fundit të INSTAT bënë të ditur se sektori i blegtorisë është në rënie të lirë si për nga numri i krerëve dhe nga sasia e prodhimit. Sipas INSTAT u shënuan rënie të krerëve në të gjitha llojet e kafshëve për mish dhe qumësht, duke përfshirë edhe pulat gjatë vitit 2024 krahasuar me 2023. Rënia e numrit të krerëve u reflektua edhe në nënproduktet mish dhe bulmet.

Mjeti i ri zviceran i simulimit 3D ofron parashikim më të mirë të rrëshqitjeve të dheut

Posted on by erezzaademi

Një mjet i ri simulimi 3D po mundëson parashikime shumë më të sakta të ortekëve. Modeli, i cili vërtetoi vlerën e tij gjatë rrëshqitjeve të dheut në Brienz dhe Blatten, mund të çojë në një menaxhim më efektiv të rreziqeve alpine.

Mjeti i ri i simulimit 3D u zhvillua nga studiuesit në Institutin Federal Zviceran të Teknologjisë në Cyrih (ETHZ) dhe Institutin për Kërkime mbi Borën dhe Ortekët (SLF). Ai mundëson që të bëhen parashikime më të sakta të rrjedhës, lartësisë dhe përhapjes së lëvizjeve të masave alpine, siç janë ortekët e borës, akullit dhe shkëmbinjve.

Modeli është gjithashtu i aftë të riprodhojë realisht sekuencat e procesit në terren kompleks dhe të pjerrët. “Tani kemi një mjet të besueshëm dhe operacional që na mundëson të ndihmojmë autoritetet të vlerësojnë pasojat e mundshme të lëvizjeve të afërta të masave alpine me anë të simulimeve”, shpjegoi Johan Gaume, profesor në ETHZ dhe SLF, në një njoftim për shtyp të hënën, transmeton albinfo.ch.

Testi i parë në Brienz

Pas një prove të parë praktike përfundimtare në vitin 2023 në fshatin Brienz, i cili ishte evakuuar për shkak të një kërcënimi nga rrëshqitjet e dheut, studiuesit kryen simulime në Blatten pranverën e kaluar. Qëllimi i tyre ishte të testonin në mënyrë jozyrtare modelin e tyre të parashikimit në një skenar më kompleks dhe të paqëndrueshëm se ai i Brienz.

Në Blatten, përveç shkëmbinjve dhe ujit, akulli gjithashtu luajti një rol dhe terreni është shumë kompleks. Ashtu si në realitet, rezultatet e simulimit 3D treguan se pjesa më e madhe e Blatten u shkatërrua dhe se fshati Weissenried mezi u kursye nga masa e shkëmbinjve dhe akullit të shembur.

Modeli tregoi gjithashtu se masa e rënies ishte përhapur me 1.2 kilometra në anën jugperëndimore të luginës dhe me 700 metra në anën verilindore, vlera shumë të sakta krahasuar me katastrofën aktuale. Këto rezultate i habitën studiuesit në atë kohë, por dukeshin mjaft të pabesueshme.

Një mjet plotësues

Mjetet e modelimit të rrjedhës së ortekëve dhe mbeturinave bazohen përgjithësisht në metoda dy-dimensionale “të thellësisë mesatare”. Me fjalë të tjera, ato supozojnë se rrjedha e shkëmbinjve dhe ujit është e cekët dhe mbetet në kontakt të vazhdueshëm me tokën, duke rezultuar në fërkim të vazhdueshëm.

Por modeli 3D lejon që grimcat të shkëputen nga sipërfaqja, duke zvogëluar fërkimin në tokë dhe duke mundësuar që fazat gjatë të cilave materiali fluturon në ajër të kapen me saktësi. Ky është një faktor vendimtar në simulimin e sjelljes së rrjedhjes dhe përhapjes së saj në terren të pjerrët ose kompleks”, shpjegoi Gaume.

Në rastin e Blatten, simulimet shkencore nuk janë ndarë me autoritetet e Valais dhe nuk janë pjesë e studimeve zyrtare që janë duke u zhvilluar aktualisht, as e menaxhimit të riskut. Qëllimi i studiuesve nuk është të zëvendësojnë mjetet ekzistuese 2D, por të ofrojnë një zgjidhje plotësuese kur modelet konvencionale arrijnë kufijtë e tyre.

Treni i ri ndërkombëtar do të udhëtojë nga Kopenhaga përmes Gjermanisë në Pragë

Posted on by erezzaademi

Një tren i ri që lidh Kopenhagenin me Pragën nëpërmjet ndalesave në Gjermani do t’u lejojë udhëtarëve të arrijnë në kryeqytetin çek në më pak se 12 orë.

Shërbimi i ri direkt, që do të nisë në maj 2026, është bërë i mundur falë një bashkëpunimi midis DSB të Danimarkës, Deutsche Bahn (DB) të Gjermanisë dhe České dráhy (ČD) të Republikës Çeke.

Deri më tani, udhëtarët nga Kopenhageni mund të arrinin në Pragë duke ndërruar trena në Berlin ose si alternativë me një fluturim direkt.

Linja e re Kopenhagen-Berlin-Pragë do të lidhë tre nga kryeqytetet më të njohura të Evropës. Kohëzgjatja e udhëtimit do të jetë rreth shtatë orë nga Kopenhageni në Berlin dhe rreth 11 orë nga kryeqyteti danez në Pragë, transmeton albinfo.ch.

Do të përfshijë edhe ndalesa të tjera në Gjermani, me trenin që kalon nëpër Schleswig, Hamburg (Altona, Dammtor dhe Hauptbahnhof), Berlin (Hauptbahnhof dhe Südkreuz), Dresden (Neustadt dhe Hauptbahnhof) dhe Bad Schandau.

Operatori hekurudhor danez DSB tha se do të ketë dy nisje ditore dhe një nisje shtesë natën që do të jetë e disponueshme gjatë muajve të verës.

Itinerari do të operohet duke përdorur vagona moderne ComfortJet nga ČD, të cilat janë projektuar për të ofruar një përvojë udhëtimi të klasit të parë, shkruan thelocal.

“Bashkëpunimi me DB dhe ČD na jep mundësinë të ofrojmë së bashku një mënyrë unike dhe të qëndrueshme për të lidhur tre qytete dhe vende evropiane të vizituara dhe tërheqëse”, tha Charlotte Kjærulff, Menaxhere e Klientëve në DSB.

“Kjo e bën më të lehtë udhëtimin me tren për të përjetuar historinë, arkitekturën dhe kulturën e pasur të Evropës, për të cilat të gjithë jemi mjaft krenarë.”

Biletat për itinerarin Kopenhagen-Berlin-Pragë do të jenë në dispozicion për t’u blerë gjashtë muaj para datës së nisjes, pra në dhjetor 2025.

Kjo iniciativë është pjesë e një përpjekjeje më të gjerë të mbështetur nga Komisioni Evropian për të përmirësuar lidhjet hekurudhore ndërkufitare në Evropë. Ky itinerar është një nga dhjetë projektet pilot evropiane që synojnë promovimin e transportit ndërkombëtar hekurudhor.

Stafi në bord do të përbëhet nga punonjës vendas nga çdo vend nëpër të cilin kalon treni, për të siguruar krijimin e vendeve të punës në nivel lokal.

Gjenevë: Përdorimi i alkoolit rritet ndjeshëm gjatë valës së të nxehtit

Posted on by BR

Vala e të nxehtit mund të ketë mbaruar për momentin në Gjenevë, por mjekët po japin alarmin, për shkak të alkoolit, jo të motit.

Ndërsa njerëzit më të prekshëm e kaluan mirë periudhën e të nxehtit, shërbimet e urgjencës thonë se alkooli shkaktoi një dhimbje të madhe koke.

144, linjat telefonike dhe dhomat e urgjencës së Gjenevës, panë një rritje të rasteve të helmimit akut nga alkooli, veçanërisht midis atyre në të tridhjetat, transmeton albinfo.ch.

Dr. Alessandro Cassini thotë se shqetësimi i tyre kryesor nuk ishte goditja nga nxehtësia, por incidentet e shkaktuara nga alkooli, duke përfshirë edhe mbytjet e afërta.

Në vetëm një javë pati 68 vizita në urgjencë të lidhura me alkoolin dhe 45 thirrje ambulancash vetëm për dehje, 13 prej tyre serioze.

Kombinimi i nxehtësisë dhe alkoolit është një përzierje e rrezikshme. Ai dehidraton, ul presionin e gjakut dhe maskon shenjat e rrezikut.

Pra, herën tjetër që është nxehtë, pini më pak alkool, më shumë ujë dhe mos i anashkaloni ushqimet e lehta.

Muaji maj: Rriten qëndrimet në Zvicër

Posted on by BR

Majin e kaluar, sektori i hotelerisë në Zvicër regjistroi 3.5 milionë qëndrime me netë, një shifër ekuivalente me një rritje prej 1.7 për qind (+58,000 qëndrime me netë) në bazë vjetore. Kjo u njoftua nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), transmeton albinfo.ch.

Rritja përfshinte si vizitorë të huaj ashtu edhe vendas, thekson FSO.

Në rastin e parë, qëndrimet me netë ishin 1.9 milionë (+1.0 për qind; +19,000), ndërsa në të dytin 1.6 milionë (+2.5 për qind; +39,000). Zvicra u vlerësua veçanërisht nga amerikanët, të cilët arritën një rritje prej 6 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Pati gjithashtu një rritje të qartë për qytetarët indianë (+8 për qind) dhe kinezët (+5 për qind). Nga ana tjetër, prania e gjermanëve po zvogëlohej (-4 për qind).

 

Të huajt i ngarkojnë kompanitë e sigurimeve shëndetësore dukshëm më pak se zviceranët

Posted on by erezzaademi

Të huajt vendosin një barrë më të ulët mbi sigurimin shëndetësor sesa qytetarët zviceranë. Një analizë e Zyrës Federale të Statistikave (BFS) tregon kosto vjetore prej 2,569 CHF për të huajt krahasuar me 3,554 CHF për qytetarët zviceranë.

Sipas SVP-së, të huajt janë fajtorë për rritjen e primeve të sigurimit shëndetësor. Për ta vërtetuar këtë, kreu i grupit parlamentar të SVP-së, Thomas Aeschi, kërkoi një analizë statistikore të kostove të kujdesit shëndetësor të ndara sipas kombësisë. Megjithatë, këto studime tregojnë se të huajt kanë kosto dukshëm më të ulëta sesa qytetarët zviceranë.

Zyra Federale e Statistikave (FSO) kreu vlerësimin në emër të Ministres së Brendshme Elisabeth Baume-Schneider. Analiza shqyrtoi kostot neto të sigurimit bazë shëndetësor nga viti 2019 deri në vitin 2022. Kostot neto janë kostot totale minus kontributet financiare të bëra nga të siguruarit përmes zbritjes ose tepricës së tyre, përcjell albinfo.ch.

1000 franga më pak kosto neto

Rezultati është i qartë. Qytetarët zviceranë kushtojnë mesatarisht 3,554 CHF në vit, ndërsa personat e huaj të siguruar kushtojnë vetëm 2,569 CHF.

Arsyeja e mundshme për këtë është se shumë të huaj janë më të rinj dhe kostot shëndetësore janë më të larta në moshë të shtyrë, raporton “Tages-Anzeiger”. Prandaj, është një lehtësim për kompanitë e sigurimeve shëndetësore kur të huajt emigrojnë gjatë moshës së punës dhe largohen përsëri kur arrijnë moshën e pensionit.

Thomas Aeschi reagoi ndaj analizës. “FSO me sa duket ‘harroi’ të kryente analizën sipas kategorive të moshës.” Edhe pse këto nuk janë të listuara në raport, FSO deklaron se ka shqyrtuar të dhënat dhe se kostot mesatare për njerëzit nga jashtë janë ende dukshëm më të ulëta edhe kur merret parasysh mosha.

Gjeorgjianët kushtojnë më shumë, malavianët më pak

Vetëm 30 nga 193 kombësi janë mbi mesataren zvicerane, me kostot për njerëzit nga Gjeorgjia që janë veçanërisht të larta në 6,267 CHF. Kjo për shkak të numrit në rritje të gjeorgjianëve të sëmurë rëndë që vijnë në Zvicër, aplikojnë për azil dhe marrin trajtim si azilkërkues përmes sigurimit të tyre shëndetësor.

Imigrantët nga Malavi kanë kostot më të ulëta të sigurimit shëndetësor. Ata paguajnë 593 CHF në vit, që është një e gjashta e kostos për qytetarët zviceranë. Njerëzit nga Polonia, Hungaria, Bullgaria, India, Tailanda, Eritrea, Rumania dhe shumë vende të tjera paguajnë gjithashtu më pak se gjysmën e shumës për qytetarët zviceranë.

Pas dështimit të radhës të konstituimit të kuvendit: Mandati i deputetëve në rrezik?

Posted on by erezzaademi

Më 7 korrik u regjistrua përpjekja e 43-të e pasuksesshme e deputetëve të zgjedhur për të konstituuar Kuvendin e Kosovës.

Sikurse edhe në herët e kaluara, partitë opozitare – përfshirë PDK-në, LDK-në, AAK-në, Nismën dhe Listën Serbe – refuzuan të propozojnë anëtarë për komisionin që do të organizonte votimin e fshehtë për kryeparlamentarin, duke e konsideruar këtë proces si të papajtueshëm me Kushtetutën.

Në votim të hapur, ata e kundërshtuan disa herë radhazi emërimin e Albulena Haxhiut nga Lëvizja Vetëvendosje në këtë pozitë.

Vetëvendosje, e cila fitoi shumicën e votave në zgjedhjet parlamentare të shkurtit, këmbëngul se votimi i fshehtë është legjitim dhe kërkon të ecet përpara.

Në seancën e 7 korrikut që zgjati vetëm pak minuta, deputetët e PDK-së, LDK-së dhe AAK-së dolën në foltore për t’i bërë thirrje Vetëvendosjes që t’i japë fund, siç e quajtën ata, “cirkut politik” – gjë që shtyu kryesuesin e seancës, Avni Dehari, të kërkojë ndërprerjen e fjalës së tyre.

Skenar i ngjashëm u zhvillua edhe në seancën e parafundit më 5 korrik, porse ajo u mbajt me disa orë vonesë, për shkak të, siç u tha, një kërcënimi me bombë në Kuvend, që doli të ishte i rremë.

Më 26 qershor, Gjykata Kushtetuese e Kosovës kërkoi nga deputetët që ta konstituojnë Kuvendin brenda 30 ditësh, por nuk shpjegoi se çfarë mund të ndodhë në rast të mosrespektimit të këtij vendimi.

Partitë politike vazhdojnë ta interpretojnë ndryshe-ndryshe atë.

Para seancës së 7 korrikut, deputetja e Lëvizjes Vetëvendosje, Mimoza Kusari Lila, tha se një nga pasojat e mosrepsektimit të vendimit të Kushtetueses në afat, mund të jetë marrja e mandatit të deputetëve.

“Nuk ka ndodhur ende që në një legjislaturë të merret mandati i të gjithë deputetëve të Kuvendit, por janë 120 deputetë të legjislaturës së 9-të, që mund t’iu merret mandati, dhe të vazhdohet pastaj me deputetët që janë në listat e të gjitha partive politike”, tha Kusari Lila.

Ajo shtoi se Gjykata Kushtetuese ka treguar procedurën e konsitutimit të Kuvendit dhe, sipas saj, asnjëra formë e votimit nuk është e përjashtuar.

“Tani ose mundet Gjykata ta sqarojë aktgjykimin e vet, të vijë me instruksione, gjegjësisht me shpjegime shtesë, apo partitë mund të dakordohen që ta konstituojnë Kuvendin vetëm sa për ta shpërndarë dhe për të shkuar në zgjedhje të parakohshme. Zgjidhje tjetër nuk shoh”, tha Kusari Lila.

Javën e kaluar, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, i ftoi në takim përfaqësuesit e partive politike për të diskutuar opsionet për dalje nga kriza.

Ajo e përmendi edhe mundësinë që t’i drejtohet Gjykatës Kushtetuese për sqarime shtesë./REL

Ministri zviceran i mbrojtjes, Martin Pfister, në një vizitë pune në Kosovë

Posted on by albinfo.ch

Kreu i Departamentit Federal të Mbrojtjes, Mbrojtjes Civile dhe Sportit (DDPS), Këshilltari Federal Martin Pfister, viziton Kosovën dhe Bosnjë e Hercegovinën më 7 dhe 8 korrik 2025. Ai do të shoqërohet nga anëtarë të Komitetit të Politikave të Sigurisë të Parlamentit dhe nga Këshilltari Qeveritar Philippe Müller, Kryetar i Drejtorisë së Sigurisë së Kantonit të Bernës, transmeton albinfo.ch komunikatën zyrtare të lëshuar nga Këshilli Federal i Zvicrës.

Qëllimi i vizitës së punës është të nxirren informacione rreth situatës së sigurisë dhe rolit të Zvicrës në misionet paqeruajtëse. Përveç vizitës në Forcat e Armatosura Zvicerane, Këshilltari Federal Pfister do të zhvillojë bisedime dypalëshe me Ministrat e Mbrojtjes Ejup Maqedonci (Kosovë) dhe Zukan Helez (Bosnjë e Hercegovinë), si dhe me Christian Schmidt, Përfaqësues i Lartë për Bosnjë e Hercegovinë.

Një vizitë në Ekipin Ndërlidhës dhe Monitorues të Swisscoy (LMT) përgjegjës për rajonin është planifikuar në Mitrovicë, në veri të Kosovës. Kreu i DDPS do të takohet gjithashtu me personelin e ushtrisë në Kampin Novo Selo, të cilët janë të vendosur në kompanitë e transportit dhe mbështetjes dhe ofrojnë shërbime operative direkt për KFOR-in, transmeton tutje albinfo.ch. Ai do të takohet gjithashtu me anëtarët zviceranë të kontingjentit në Kampin Film City në Prishtinë.

Shkëmbimi dypalësh me Ministrin e Mbrojtjes të Kosovës, Ejup Maqedonci, do të përqendrohet në zhvillimet aktuale në Kosovë, situatën e sigurisë në Ballkanin Perëndimor dhe ndikimin e luftës në Ukrainë në siguri dhe stabilitet.

Kush po i organizon shqiptarët e Zvicrës?, vjen numri më ri i magazinës albinfo.ch

Posted on by albinfo.ch

Në thelb të organizimit të çdo komuniteti të huaj në vendin ku ka migruar, janë shoqatat. Zakonisht ato kulturore, sportive por edhe me mision më të gjerë, shoqëror, integrues etj. Edhe mërgata shqiptare në Zvicër ka ndjekur dhe vazhdon të ndjekë po ketë rrugë. Janë me qindra shoqatat dhe organizimet tjera nëpër të cilat ka kaluar ky komunitet, gjithmonë në përpjekje për të ruajtur e kultivuar vlerat e kulturës dhe traditave nga vendi i prejardhjes. Më vonë, në varësi të zhvillimeve në atdhe, organizimet në fjalë kanë përshtatur destinimin e tyre, duke u bërë krah i fuqishëm i rezistencës që po ushtrohej atje ndaj regjimit pushtues.

Platforma Albinfo.ch, është që nga themelimi i saj, në rrjedha të organizimit të mërgatës në shoqata, rrjete apo dhe subjekte tjera, ose thënë më ndryshe, është edhe vetë pjesë e tyre. Në këtë cilësi, asaj i takon të bëjë një rekapitullim të këtyre zhvillimeve, që nga fillimi e deri më sot. Për këtë arsye, në fokus të numrit më të ri të revistës, ne kemi vënë këtë organizim, duke u përqendruar në shoqatat, rrjetet dhe lëvizjet që kalojnë suazat lokale ose regjionale, dmth që veprojnë në nivel të gjithë Zvicrës.

Me këtë synim para vetes, platforma jonë ka bërë prezantimin e një numri të madh të subjekteve në fjalë, duke pasqyruar veprimtarinë e tyre shumëvjeçare, me arritjet, vështirësitë dhe sfidat që kanë kaluar. Albinfo.ch me këtë rast ka bërë përpjekje për një paraqitje sa më korrekte dhe gjithëpërfshirëse të “peizazhit” organizativ të mërgatës sonë, kryesisht nga vitet `90 të shekullit të kaluar deri më sot. Por në formë të reminishencave janë përfshirë edhe segmente të organizimeve të para kësaj kohe, organizime këto që kanë shërbyer si bazë për zhvillimet me bazë më masive dhe më cilësore, në kohët më të reja.

Sikurse edhe herëve të tjera, krahas temës së përmendur, bazë, edhe në këtë numër u kemi bërë vend po ashtu temave të tjera, që lidhen me diasporën, nga kultura, sporti, argëtimi etj.

Lexim të këndshëm!

Kosovë: Operacion i gjerë kundër bixhozit, 34 të arrestuar, mbyllen 15 lokale

Posted on by erezzaademi

Policia e Kosovës ka njoftuar se në një aksion të gjerë, të realizuar në Prishtinë, ka arrestuar 34 persona të dyshuar për veprimtari të kundërligjshme që ndërlidhen me organizimin e skemave piramidale dhe lojërave të fatit, bixhozit të jashtëligjshëm.

Bëhet e ditur se 8 prej të arrestuarve janë dërguar në mbajtje dhe 28 janë liruar në procedurë të rregullt, teksa thuhet se operacioni është zhvilluar në vazhdimësi që nga data 25.04.2025, pas pranimit të informatave të besueshme për zhvillimin e aktiviteteve të tilla të kundërligjshme në disa lokacione të rajonit të Prishtinës.

Gjatë hetimeve thuhet se janë vëzhguar dhe verifikuar 91 lokale të ndryshme, prej të cilave në 60 prej tyre janë ndërmarrë kontrolle të detajuara, përcjell albinfo.ch.

“15 lokale janë mbyllur nga inspektorët e Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë dhe inspektoratet komunale për mungesë të dokumentacionit përkatës ose licencave. Janë iniciuar 25 raste penale, janë evidentuar shënime zyrtare dhe raporte operative që lidhen me vepra penale të ndryshme si organizim i lojërave të fatit, posedim i paautorizuar i substancave narkotike, armëmbajtje pa leje, kultivim, përpunim dhe shitje e substancave narkotike”, thuhet në njoftim.

“Përgjatë operacionit janë sekuestruar në cilësi të provave të rëndësishme edhe: 18 aparate për lojëra të fatit, 1 armë automatike AK-47, 1 armë e shkurtër, pajisje të laboratorit për kultivim dhe përpunim të substancave narkotike, para 5544.40 euro, 3 laptopë, 2 printerë për shtypje të tiketave, 3 aparate skanimi të tiketave, 16 telefona mobil të dyshuar se janë përdorur për pagesa online në bastore sportive”, thuhet ndër të tjera në njoftim.

Një aeroplan zviceran u detyrua të bëjë ulje emergjente gjatë rrugës për në Cyrih

Posted on by erezzaademi

Një aeroplan zviceran që udhëtonte për në Cyrih duhej të bënte një ulje emergjente në Friedrichshafen të Gjermanisë.

Pak më parë, aeroplani që vinte nga Beogradi kishte dërguar një thirrje emergjente.

Avioni A220 u devijua më pas në aeroportin e afërt në Liqenin e Konstancës, përcjell albinfo.ch.

Linja ajrore konfirmoi uljen emergjente me kërkesë të SRF. Megjithatë, ende nuk ka dhënë asnjë informacion në lidhje me shkakun. Gazeta “Südkurier” raporton se tymi në kabinë ishte përgjegjës për uljen emergjente.

Ismajli pritet të transferohet te Torino

Posted on by BR

Futbollisti i kombëtares shqiptare, Ardian Ismajli do të bëhet sot edhe zyrtarisht me klub të ri.

Ismajli ka zbarkuar në orët e hershme të mëngjesit në Torino për t’iu nënshtruar vizitave mjekësore, transmeton albinfo.ch.

Nëse shkon gjithçka sipas parashikimeve, më pas përfaqësuesi shqiptar do ta nënshkruajë një kontratë trevjeçare me klubin torinez, me mundësi vazhdimi edhe për një tjetër.

Futbollisti i lindur në vitin 1996 i kaloi sezonet e fundit në Empoli, por u nda pak ditë më parë me këtë klub pasi s’arriti të mbijetonte në Serie A.

Qendërmbrojtësit i skadoi kontrata me Empolin dhe në Torino do të shkojë si lojtar i lirë.

Në total, 28 vjeçari i ka zhvilluar 117 ndeshje në Serie A, ndërsa e ka realizuar një gol dhe i ka bërë dy asistime.

A mund të paguhem në Gjermani për çdo pushim që nuk e shfrytëzoj?

Posted on by erezzaademi

A do të preferonit të kishit një muaj pushim të paguar apo një pagë shtesë mujore? Disa punëtorë në Gjermani mund të preferojnë të marrin të paktën një pjesë të pushimit të tyre si bonus në vend që të pushojnë, por ka kufizime se kur është e mundur.

Një nga përparësitë e punësimit të rregullt në Gjermani është koha mjaft bujare e pushimit të paguar, veçanërisht kur krahasohet me punët standarde në SHBA ose në disa vende të tjera jo-BE.

Por në situata të caktuara punëtorët mund të mos duan të përdorin të gjitha ditët e tyre të pushimit, duke preferuar të paguhen për kohën e pushimit që nuk e kanë marrë.

Këtu janë rregullat për ta bërë këtë në Gjermani.

A mund të zgjedh të heq dorë nga ditët e pushimit dhe të paguhem në vend të tyre?

Në përgjithësi, punonjësit në Gjermani nuk mund të shkëmbejnë ditët e pushimit statutor me pagë shtesë.

Ditët e pushimit statutor janë ditët e pushimit të paguar që punonjësit gjermanë kanë të drejtë sipas Aktit Federal të Pushimeve. Për shumicën e punëtorëve me një orar javor pune pesëditor, kjo arrin në të paktën 20 ditë pushim në vit, ose katër javë pushim. Ligji gjerman i punësimit përcakton që këto ditë janë të destinuara për rekreacion dhe se ato duhet të përdoren brenda afateve ligjore, përcjell albinfo.ch.

Nëse një punëdhënës ka dhënë njoftim, d.m.th. i ka thënë një punonjësi të përdorë ditët e mbetura të pushimeve deri në një periudhë të caktuar, ditët e pushimit të paguar mund të humbasin nëse një punonjës nuk i merr ato.

Kur mund t’i shkëmbejnë punonjësit ditët e pushimeve me pagë shtesë?

Një përjashtim mund të zbatohet për ditët e pushimeve shtesë statutore ose ditët shtesë të pushimeve që jepen përtej kërkesës themelore federale.

Pra, nëse puna juaj ofron gjashtë javë pushime të paguara në vend të katër minimaleve, mund të paguheni për dy javë kohë pushimi nëse merrni vetëm katër javë pushim. Por kjo i nënshtrohet kushteve të kontratës suaj të punës, si dhe çdo marrëveshjeje kolektive përkatëse.

Në shumicën e rasteve dhe në rrethana normale, kontratat gjermane të punësimit dhe marrëveshjet kolektive nuk u lejojnë punonjësve të marrin pagë në vend të ditëve të pushimeve.

Një përjashtim i dukshëm lind kur përfundon një marrëdhënie pune, shkruan thelocal.

Nëse një punonjës nuk është në gjendje të marrë të gjitha ditët e pushimit për shkak se është pushuar nga puna, ai shpesh paguhet në vend të kësaj.

Akuzohet kosovari, i dyshuar si shef i “degës zvicerane” të organizatës terroriste

Posted on by albinfo.ch

Zyra e Prokurorit Federal ka ngritur akuza kundër një shtetasi kosovar me dyshimin se është kreu i degës zvicerane të një organizate terroriste kosovare. Ai dyshohet gjithashtu se ka qenë aktiv në udhëheqjen e organizatës në Kosovë, transmeton albinfo.ch.

I përmenduri akuzohet se ka kryer aktivitete që synojnë indoktrinimin, financimin dhe rekrutimin e anëtarëve të rinj në emër të kësaj organizate terroriste, kryesisht në rajonin e Gjenevës me mbështetjen e një të akuzuari tjetër, shkruan agjencia zvicerane e lajmeve, SDA. Zyra e Prokurorit Federal (OA) e ka bërë të ditur këtë lajm sot, e hënë.

Dy të akuzuarit dyshohen gjithashtu se kanë mbështetur organizatën terroriste “Shteti Islamik” me këto veprime dhe njëkohësisht kanë përhapur ideologjinë e saj.

36-vjeçari shtetas kosovar dhe i akuzuari i dytë, një 33-vjeçar me shtetësi të dyfishtë zvicerane-maqedonase të Veriut, u arrestuan më 1 shtator 2022, si pjesë e procedurave penale të zhvilluara nga OA që nga korriku 2021, përcjell albinfo.ch.

Të dy të pandehurit akuzohen për pjesëmarrje në një organizatë terroriste dhe njëkohësisht për mbështetje të organizatës terroriste “Shteti Islamik”. Ata akuzohen gjithashtu për pjesëmarrje në ryshfetin e zyrtarëve të huaj dhe pengimin e ndjekjes penale përmes favorizimit.

Zyra e Prokurorit Federal i akuzon gjithashtu ata për pastrim parash, falsifikim dhe mashtrim tregtar.

Si u krijua Organizata Terroriste

Organizata terroriste në qendër të këtyre procedurave u themelua pasi autoritetet kosovare zbatuan shpërbërjen e shoqatës “Këshilla” në vitet 2014 dhe 2015. Qëllimi i vetëm i organizatës terroriste kosovare nuk është të fitojë sa më shumë besimtarë për kauzën e saj dhe ideologjinë e saj salafiste-xhihadiste – identike me atë të praktikuar dhe të promovuar nga organizata terroriste “Shteti Islamik”, transmeton albinfo.ch. Ajo gjithashtu ndjek qëllimin e përfitimit nga destabilizimi i shtetit kosovar me qëllim që të marrë armët, të fitojë kontroll mbi një territor specifik dhe të krijojë një shtet islamik të qeverisur nga Sheriati atje në emër të organizatës terroriste “Shteti Islamik”.

Të akuzuarit po vuajnë dënimin e paraburgimit.

Pse të huajt shpesh paguajnë qira më të lartë se zviceranët?

Posted on by erezzaademi

Provat sugjerojnë se shumë të huaj paguajnë më shumë qira sesa qiramarrësit zviceranë. A është kjo për shkak të diskriminimit apo kanë ndikim faktorë të tjerë?

Mungesa kronike e banesave në disa pjesë të Zvicrës ka rritur çmimet e qirave.

Ndërsa shumë kërkues apartamentesh preken nga ky fenomen, shifrat zyrtare sugjerojnë se qiramarrësit e huaj paguajnë qira më të larta se homologët e tyre zviceranë.

Kjo pabarazi është e dukshme nga të dhënat e Zyrës Federale të Statistikave, të publikuara nga gazeta Tages-Anzeiger.

Çfarë zbulojnë këto shifra?

Sipas raportit, po bëhet e qartë se të huajt paguajnë dukshëm më shumë për apartamente me qira sesa qytetarët zviceranë, pavarësisht se sa kohë ka jetuar dikush me një pasaportë të huaj në Zvicër.

Mesatarisht, familjet e huaja në Zvicër paguajnë 10.5 për qind më shumë se familjet zvicerane, por edhe më shumë në rajone të caktuara.

Dallimi më i madh midis popullsisë zvicerane dhe asaj të huaj mund të gjendet, siç parashikohet, në zonat ku banesat janë më të pakta: rajoni i Liqenit të Gjenevës, ku të huajt paguajnë mesatarisht 15.7 për qind më shumë për qira sesa zviceranët, i ndjekur nga afër nga Cyrihu (15.2 për qind).

Por problemi ekziston edhe në rajone të tjera: 12 për qind më shumë në Zvicrën qendrore, 9 për qind në kantonet veriperëndimore si Bazeli dhe midis 5 dhe 7 për qind në rajone të tjera.

Si mund të shpjegohet kjo pabarazi e qirasë?

Ka disa arsye të mundshme për këtë boshllëk:

Të huajt jetojnë në apartamente më të vogla

Shtetasit e huaj në përgjithësi jetojnë në banesa më të vogla se qytetarët zviceranë.

Për shembull, ndërsa hapësira mesatare e jetesës së një familjeje zvicerane është 48.2 metra katrorë, të huajt kanë në dispozicion 35.8 metra katrorë, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportit, dhe megjithëse e kundërta mund të tingëllojë më logjike, çmimi për metër katror është në fakt më i lartë në apartamente më të vogla sesa në ato më të mëdha.

Të huajt kanë më shumë gjasa të jetojnë në qytete

Krahasuar me zviceranët, të cilët shpesh preferojnë të vendosen në periferi ose në fshat, shtetasit e huaj kanë më shumë gjasa të jetojnë në zona urbane.

Qytetet zvicerane janë qytete mbërritjeje, që do të thotë vende ku mbërrijnë të huajt, ku gjejnë punë ose kanë një pikë të parë referimi. Dhe qiratë janë zakonisht më të larta në qendrat urbane, tha Marie Glaser, një zëdhënëse e Zyrës Federale të Strehimit.

Mungesa e njohurive për tregun zviceran të qirasë

Të sapoardhurit shpesh nuk e dinë se si funksionon tregu zviceran i qirasë dhe cilat ligje për qiranë janë në fuqi, theksoi Glaser.

Prandaj, të huajt në Zvicër ka të ngjarë të mos jenë në dijeni se mund të kundërshtojnë qiranë fillestare gjatë 30 ditëve të para nëse, për shembull, zbulojnë se po paguajnë dukshëm më shumë për një apartament sesa fqinjët e tyre ose qiramarrësit e mëparshëm.

A luan rol edhe diskriminimi?

Shtetësia e huaj, mungesa e aftësive gjuhësore ose pamja fizike e dikujt mund të çojë në mohimin e strehimit në Zvicër ose në qasjen vetëm në një përzgjedhje më të vogël apartamentesh, duke u diskriminuar kështu dhe duke u detyruar të marrin një apartament më të shtrenjtë.

Ndërsa në Zvicër diskriminimi bazuar në kombësinë, fenë, prejardhjen etnike, gjininë ose preferencën seksuale është i paligjshëm, raste të tilla ekzistojnë, edhe nëse jo hapur.

Në përgjigje, Zyra Federale e Strehimit po planifikon të hetojë opsionet e ndërhyrjes kundër diskriminimit bazuar në kombësi.

Qëllimi është të rritet ndërgjegjësimi midis të gjithë atyre që janë të përfshirë në sektorin e strehimit dhe të prezantohen praktikat dhe përvojat më të mira se si të shmanget diskriminimi, për shembull, në përzgjedhjen dhe ndarjen e apartamenteve, tha Glaser.

Banorët e Gjenevës do të kenë mundësi të parkojnë në Francë

Posted on by albinfo.ch

Për herë të parë, Fondacioni i Parkimit i Gjenevës ka vënë në dispozicion 130 vende parkimi të tipit P+R (Parkoni dhe Ride) në komunën franceze të Ferney-Voltaire, në rajonin Ain. Kjo masë synon të zbusë problemin e mungesës së vendeve për parkim në qytetin dhe kantonin e Gjenevës, të shkaktuar nga projektet e vazhdueshme të ndërtimit dhe mirëmbajtjes së rrugëve, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Këshilltari i Shtetit Pierre Maudet tha se kjo nismë do t’u mundësojë banorëve të Gjenevës që të parkojnë makinën në afërsi, jashtë kufirit, dhe më pas të përdorin transportin publik për të arritur në qendër të qytetit. Me këtë hap, autoritetet synojnë të reduktojnë presionin mbi zonat urbane, duke lehtësuar trafikun dhe ndotjen.

Vendosja e këtyre vendeve parkimi në Ferney-Voltaire është një përpjekje e përbashkët mes autoriteteve zvicerane dhe atyre franceze për të ofruar zgjidhje praktike ndaj sfidave të urbanizimit në rajon. Banorët e Gjenevës pritet të përfitojnë, duke pasur më shumë mundësi parkimi dhe duke shmangur stresin e kërkimit të vendit në qytet, transmeton albinfo.ch.

Austri: 27% e të rinjve me prejardhje migrante braktisin herët shkollimin

Posted on by albinfo.ch

Në Austri, më shumë se 100,000 të rinj kanë përfunduar shkollimin e detyrueshëm në maksimum dhe nuk janë më të regjistruar në trajnim apo arsimin e mëtejshëm. Situata është veçanërisht shqetësuese në mesin e të rinjve me prejardhje migrante, ku 27 për qind e tyre braktisin herët arsimin ose trajnimin, një përqindje tre herë e gjysmë më e lartë se te të rinjtë pa rrënjë të huaja, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Një studim i Institutit për Studime të Avancuara (IHS) tregon se hendeku në përfshirjen arsimore midis të rinjve migrantë dhe atyre vendas është shumë më i theksuar në zonat rurale sesa në qytete. Në rajonin Mühlviertel, për shembull, braktisja e hershme është 7.7 herë më e lartë te të rinjtë migrantë të gjeneratës së parë krahasuar me ata pa prejardhje migrante.

Zona të tjera rurale si Innviertel, Lungau dhe Bludenz-Bregenzer Wald raportojnë përqindje braktisjeje deri në shtatë herë më të larta. Ndërkaq, në qytetet e mëdha si Vjena dhe Graz, ky hendek ulet në dy herë më shumë dhe në Innsbruck dhe Klagenfurt-Villach është tre herë më i madh.

Sociologu Mario Steiner, që analizoi të dhënat, thekson se integrimi arsimor funksionon më mirë në qytete ndërsa pabarazitë në zonat rurale kërkojnë ndërhyrje urgjente politike dhe sociale, sidomos për shkak të mungesës së punëtorëve të kualifikuar në tregun e punës, transmeton albinfo.ch.

Polonia rikthen kontrollet kufitare me Gjermaninë

Posted on by albinfo.ch

Në mesnatën e së dielës, Polonia rifilloi përkohësisht kontrollet kufitare me Gjermaninë dhe Lituaninë, një masë që sipas autoriteteve synon të luftojë imigracionin e paligjshëm, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në total, janë ngritur 52 pika kontrolli në kufirin me Gjermaninë dhe 13 në atë me Lituaninë. Kontrolli do të zhvillohet nga 7 korriku deri më 5 gusht, me mundësi zgjatjeje. Kryesisht do të kryhen inspektime në vend, me fokus në automjetet që transportojnë grupe njerëzish.

Ky vendim erdhi pas zgjedhjeve presidenciale të qershorit, ku nacionalisti Karol Nawrocki fitoi me një mesazh të fortë pro-politikave kufitare dhe emigracionit, duke sfiduar kandidatin e kryeministrit Donald Tusk. Qeveria aktuale e Tusk po ndjek një politikë më të ashpër ndaj imigracionit, duke synuar të adresojë shqetësimet e rivalëve politikë dhe opinionit publik, transmeton albinfo.ch.

Gjermania forcon mbështetjen për Shqipërinë në shumë fusha

Posted on by albinfo.ch

Kapitulli 27 i negociatave të integrimit në Bashkimin Evropian, që përfshin menaxhimin e mbetjeve, trajtimin e ujërave të ndotura, energjinë dhe mbrojtjen e klimës, kërkon investime të mëdha infrastrukturore dhe përgatitje të administratës shqiptare për zbatimin e ligjeve evropiane. Në këtë proces, Gjermania është një nga partnerët më të rëndësishëm, me projekte të financuara nga Banka gjermane për Zhvillim (KfW) dhe agjencia për bashkëpunim GIZ, në koordinim me Bashkimin Evropian, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Rreth 70 për qind e mbështetjes financiare nga Gjermania fokusohet në sektorin energjetik, ndërsa 30 për qind janë të dedikuara për zhvillimin urban të qëndrueshëm, përfshirë trajtimin dhe riciklimin e mbetjeve si dhe përmirësimin e infrastrukturës mjedisore në nivel lokal.

Ambasadori gjerman në Tiranë, Karl Bergner, thekson se zhvillimi ekonomik dhe mbrojtja e natyrës duhet të ecin paralelisht dhe përmes një dialogu gjithëpërfshirës duke përfshirë edhe procesin e integrimit në BE. Ai shtoi se këto janë kërkesa thelbësore për shumë kapituj të negociatave.

Një nga investimet kryesore është landfilli i ri në Sherishtë pranë Vlorës, i cili u vu në funksion me një kosto prej 25 milionë euro ku 12 milionë janë kredi nga KfW dhe pjesa tjetër grant. Ky landfill mund të përballojë deri në 600 ton mbetje në ditë gjatë sezonit turistik dhe synon të zëvendësojë depon ekzistuese që shpesh ka pasur probleme me zjarre.

Në Orikum po finalizohet impianti i trajtimit të ujërave të zeza me një investim prej 5.3 milionë euro që pritet të shërbejë rreth 53 mijë banorëve nga shtatori. Në Roskovec, një projekt për menaxhimin alternativ të mbetjeve organike ka nisur përpunimin e tyre në pleh për tokat bujqësore si pjesë e iniciativës “EU4CELC” për ekonominë qarkulluese, transmeton albinfo.ch.

Në sektorin e energjisë, projektet gjermane përfshijnë ndërtimin e linjës 400 kV Shqipëri , Maqedoni e Veriut, me vlerë 67.5 milionë euro, një investim strategjik që pritet të përfundojë brenda vitit dhe do të rrisë sigurinë energjetike të Shqipërisë duke ulur humbjet dhe duke lehtësuar shkëmbimet me fqinjët.

Ambasadori Bergner nënvizon edhe rëndësinë e forcimit të kapaciteteve administrative dhe teknike për të siguruar që këto projekte të jenë të qëndrueshme edhe pas përfundimit të mbështetjes ndërkombëtare. Ai tha se mbështetja gjermane do të vazhdojë, veçanërisht në procesin e integrimit në BE, duke ndihmuar në zbatimin e legjislacionit evropian dhe në fushat prioritare si sundimi i ligjit, qeverisja e mirë dhe lufta kundër korrupsionit.

Gjermania mbetet partneri bilateral më i madh financiar i Shqipërisë që nga viti 1988, me investime që arrijnë rreth 1.2 miliardë euro, prej të cilave mbi 400 milionë vetëm gjatë dekadës së fundit. Ambasadori Bergner e vlerëson këtë si një dëshmi të angazhimit të vazhdueshëm dhe serioz të Gjermanisë ndaj Shqipërisë, transmeton albinfo.ch.

Kuvendi i Kosovës dështon sërish të konstituohet

Posted on by albinfo.ch

As pas 43 tentimeve, Kuvendi i Kosovës nuk ka arritur të konstituohet, duke lënë pezull zgjedhjen e kryetarit të ri të Kuvendit. Në seancën e fundit, u hodh në votim propozimi për themelimin e një komisioni për votim të fshehtë të kryeparlamentarit. Pro këtij propozimi votuan 55 deputetë, pa asnjë votë kundër apo abstenim, megjithatë procesi nuk arriti të përmbyllet.

Seanca e radhës është caktuar për të mërkurën në orën 11:00, ku pritet të vazhdohet me përpjekjet për të zgjedhur kryetarin e Kuvendit, një hap thelbësor për nisjen e punës së legjislaturës së re.

Seanca u karakterizua edhe nga tensione procedurale. Kryesuesi i seancës, deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Avni Dehari, ndërpreu fjalimet e deputetes së PDK-së, Ariana Shoshi-Musliu, dhe atij të LDK-së, Besian Mustafa. Të dy kërkonin rikthimin në procedurën e votimit të hapur për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit, por u ndërprenë nga Dehari, i cili insistoi në vijimin e agjendës sipas vendimit për votim të fshehtë.

Adnan Januzaj rikthehet në stërvitje me Sevillan, por e ardhmja e tij mbetet e pasigurt

Posted on by albinfo.ch

Futbollisti shqiptar Adnan Januzaj është paraqitur në stërvitjen e parë të Sevillës për sezonin e ri 2025/26, nën drejtimin e trajnerit të ri Matias Almeyda. Megjithatë, e ardhmja e tij te klubi andaluzian mbetet e paqartë, transmeton albinfo.ch.

Sipas mediave spanjolle, Sevilla i ka dhënë dritën jeshile 30-vjeçarit për të kërkuar një klub të ri, pavarësisht se ka ende një vit kontratë me klubin. Januzaj, aktualisht lojtari më i paguar në skuadër, u rikthye në klub pas huazimit njëvjeçar te Las Palmas, ku gjatë sezonit të kaluar në La Liga shënoi dy gola dhe dha një asistim në 18 paraqitje.

Sevilla synon ta shkarkojë nga barra financiare që përfaqëson paga e Januzajt, ndërsa lojtari vetë raportohet se është i hapur për një rikthim në vendlindje.

Në Belgjikë, disa raportime flasin për interesimin e Anderlechtit, klubit ku Januzaj u rrit si futbollist i ri. Kthimi te Anderlechti do të përbënte një rikthim të bujshëm për mesfushorin ofensiv, ndërsa një shtysë e mundshme është edhe fakti që skuadra drejtohet nga trajneri shqiptar Besnik Hasi, i cili e njeh mirë Januzajn, transmeton albinfo.ch.

Zvicra po plaket: Kantonet përballen me sfida demografike dhe sociale

Posted on by albinfo.ch

Pothuajse një në pesë banorë të Zvicrës është mbi 65 vjeç, një shifër që në disa rajone tejkalon 30 për qind, duke ndikuar thellësisht në jetën sociale, ekonomike dhe infrastrukturore të vendit. Plakja e popullsisë, e konfirmuar nga të dhënat e fundit federale, po kthehet në një sfidë madhore për komunat zvicerane, sidomos në zonat rurale dhe malore, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Në fshatin e vogël Mauborget në kantonin Vaud, i njohur për pamjet e bukura mbi Liqenin Neuchâtel, gati një në tre banorë është mbi 65 vjeç. Megjithëse është një vend i qetë për të jetuar, vendndodhja e largët e ka bërë të vështirë tërheqjen e të rinjve dhe familjeve.

“Vendimet dhe e ardhmja e komunës do të ndikohen nga ky realitet demografik”, thuhet në një studim federal që thekson se plakja sjell kosto shtesë për shtetin dhe kontribuon në borxhin e komunave.

Corbeyrier, në skajin lindor të Liqenit të Gjenevës, ka shndërruar një hotel në azil pleqsh i cili tashmë është plotësisht i zënë. Ndërkohë, shkolla lokale rrezikon të mbyllet për mungesë fëmijësh.

Situatë e ngjashme paraqitet edhe në Saint-Martin (VS), ku mbi 30 për qind e popullsisë është në moshë pensioni. Autoritetet vendase kanë ndërmarrë masa për të frenuar zbrazjen demografike, kanë hapur qendra për kujdesin ditor, mbulojnë primet e sigurimit shëndetësor për fëmijët deri në moshën 18 vjeç dhe shesin tokë ndërtimi në çmime të ulëta për familjet e reja.

“Të moshuarit janë të mirëpritur, por një komunitet i qëndrueshëm ka nevojë për rinovim dhe për familje të reja”, tha këshilltari i komunës, Gaëtan Rossier, transmeton albinfo.ch.

Në kantonin Jura, komunat Bonfol dhe Fahy gjithashtu kanë përqindje të larta të të moshuarve. Jura renditet e treta në Zvicër për përqindjen më të madhe të pensionistëve, pas Ticinos dhe Basel-Landschaft.

Veçanërisht në Ticino, në pjesë të Graubünden-it dhe Zvicrës qendrore, raporti është edhe më alarmues, pothuajse një pensioniste për çdo katër banorë femra. Në krahasim, qytete si Cyrihu, Lozana apo Gjeneva kanë popullsi më të balancuar për shkak të migrimit të brendshëm dhe të huaj, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa disa komuna po ndërmarrin iniciativa lokale për të tërhequr të rinjtë, ekspertët e politikave publike bëjnë thirrje për një qasje të koordinuar kombëtare që përfshin planifikim urban të përshtatur, stimuj fiskalë dhe mbështetje për familjet e reja, për të shmangur braktisjen e zonave rurale dhe për të ruajtur kohezionin social në të gjithë vendin, transmeton albinfo.ch.