Ndërkohë që Zvicra përgatitet për një votim të rëndësishëm në fund të shtatorit për ndryshimin e sistemit të taksimit të pronës banesore, kundërshtimi nga komuniteti i biznesit po forcohet, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Shoqata të ndryshme të industrisë së ndërtimit, përfshirë ato nga Zvicra frëngjishtfolëse, po shprehin shqetësime të thella për pasojat që ky ndryshim mund të ketë për ekonominë dhe tranzicionin energjetik të vendit.

Propozimi parashikon heqjen e vlerës së imputuar të qirasë, e cila aktualisht tatohet si e ardhur për pronarët që banojnë në shtëpitë e tyre. Në këmbim, nuk do të lejohen më zbritjet për interesat e hipotekave dhe shpenzimet e mirëmbajtjes nga të ardhurat e tatueshme. Po ashtu do të eliminohen edhe zbritjet për investimet klimatike në nivel federal, çka ka alarmuar sektorin e ndërtimit dhe energjisë së gjelbër.

“Ekziston një aleancë e shoqatave të biznesit, organizatave ombrellë dhe politikanëve të shoqërisë civile që po organizojnë një komitet për të kundërshtuar ndryshimin”, tha Christoph Schaer, drejtor i Suissetec dhe bashkëpresident i Aeesuisse, organizatë që përfaqëson sektorin e energjisë së rinovueshme dhe efikasitetit energjetik. Sipas tij, heqja e stimujve tatimorë rrezikon përmbushjen e objektivave klimatike deri më 2050 dhe mund të nxisë gjithashtu punën e padeklaruar, transmeton albinfo.ch.

Aleanca kundërshtuese e quajtur “Trade Alliance Renovation Stop Jo” përfshin organizata me ndikim si Bauenschweiz dhe Centre Patronal dhe pritet të nisë fushatën e saj zyrtare në gusht.

Nga ana tjetër, kampi “po”, i mbështetur nga Federata Zvicerane e Tregtisë, argumenton se heqja e vlerës së imputuar do të lehtësonte barrën tatimore për pronarët duke u dhënë atyre më shumë mundësi për të investuar në rinovime. Drejtori i federatës, Urs Furrer, vlerëson se kjo do të çonte në përfitime tatimore deri në 1.7 miliardë franga, varësisht nga normat e interesit.

Megjithatë, dyshime mbeten veçanërisht në Zvicrën perëndimore, ku vlerat e imputuara janë më të ulëta dhe kursimet tatimore pritet të jenë modeste. Disa shoqata të pronarëve në këtë rajon po e rekomandojnë abstenimin ose votën kundër ndryshimit.

Kundërshtimi ndaj reformës vjen edhe nga partitë e majta dhe disa kantone. Nëse votuesit e refuzojnë këtë reformë në shtator, kjo do të bllokonte të gjithë ndryshimin e sistemit të taksimit të pronës banesore, përfshirë edhe vendosjen e taksave për shtëpitë e dyta nga ana e kantoneve, një masë që ka rëndësi të veçantë për rajonet turistike, transmeton albinfo.ch.

Largimet masive për shkak të festave verore shkaktuan të shtunën një bllokim trafiku deri në 11 kilometra në afërsi të Tunelit të Gotthardit, një nga arteriet më të rëndësishme rrugore të Zvicrës dhe Evropës. Kolona u krijua midis Erstfeld dhe Göschenen, në kantonin e Uri, por për fat të mirë nuk pati incidente, njoftojnë autoritetet, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Situata e së shtunës vjen vetëm disa ditë pas një tjetër ngjarjeje të rrezikshme në tunel. Më 4 korrik, një kamion u përfshi nga flakët brenda galerisë dhe tuneli u mbyll për më shumë se pesë orë. Edhe pse mjeti u shkatërrua plotësisht, struktura e tunelit 17 kilometra të gjatë mbeti e paprekur, falë reagimit të shpejtë të zjarrfikësve.

Sipas kaporalit të lartë Philipp Baumann nga Qendra e Ndërhyrjes Gotthard, zjarrfikësit arritën në vendngjarje për vetëm shtatë minuta dhe zjarri u shua brenda tetë minutash. Ai thekson se shpejtësia e ndërhyrjes është vendimtare, pasi një kamion mund të arrijë temperatura shumë të larta brenda pak minutash, duke rrezikuar edhe strukturën e tunelit, që ka një tavan vetëm 50 cm më të lartë se kamionët.

Që nga katastrofa tragjike e 24 tetorit 2001, ku humbën jetën 11 persona pas përplasjes së dy kamionëve, Gotthard ka vendosur një brigadë zjarrfikëse profesionale të përbërë nga gjashtë pjesëtarë që janë në gatishmëri 24 orë në të dy anët e tunelit.

Masat e sigurisë janë shtuar ndjeshëm:

• Skanimi i kamionëve në hyrje për zbulimin e flakëve të fshehura

• Semaforë dhe ndriçim të përforcuar brenda tunelit

• Grila ventilimi të kontrolluara automatikisht, që kanalizojnë tymin dhe nxehtësinë në rast zjarri

Këto përmirësime kanë dhënë rezultate konkrete: numri i aksidenteve ka rënë ndjeshëm, duke zbritur në rreth 10 aksidente në vit, ndërsa mbi 6 milionë automjete kalojnë çdo vit nëpër tunel, përfshirë afro 630 000 kamionë mallrash, transmeton albinfo.ch.

Për të përmirësuar më tej sigurinë dhe rrjedhën e trafikut, është duke u ndërtuar një tunel i dytë, i miratuar me referendum në vitin 2016. Punimet për shpimin filluan në shkurt të këtij viti, ndërsa përfundimi i plotë i projektit është parashikuar për vitin 2030.

Pas hapjes, dy tunelët do të përdoren alternueshëm, me një drejtim trafiku secili, por për tre vitet e para tuneli i ri do të përdoret në të dy drejtimet për të mundësuar rinovimin e tunelit të vjetër, i cili daton që nga viti 1980, transmeton albinfo.ch.

Zvicra po përballet me një rritje të ndjeshme të rreziqeve që lidhen me klimën, paralajmëroi drejtoresha e Zyrës Federale për Mjedisin (FOEN), Katrin Schneeberger, në një intervistë të transmetuar të dielën nga SonntagsBlick, transmeton albinfo.ch.

Sipas saj, fatkeqësitë natyrore si rrëshqitjet e dheut dhe përmbytjet po intensifikohen, ndërsa vendi bëhet gjithnjë e më i ndjeshëm për shkak të dendësisë së lartë të popullsisë dhe shtrirjes urbane.

Një nga problemet më të mëdha është shkrirja e ngricës së përhershme në Alpe, e cila po ndikon rëndë në stabilitetin e maleve, duke rritur rrezikun për rënie shkëmbinjsh dhe rrëshqitje dheu. “Ngrohja globale prek jo vetëm Alpet, por edhe zonën e mesme të Zvicrës, qytetet dhe fshatrat, me pak fjalë, të gjithë ne,” theksoi Schneeberger.

Ndër problematikat më akute në mjediset urbane është paaftësia e sipërfaqeve të betonit për të thithur ujin gjatë reshjeve të dendura, çka, sipas drejtoreshës së FOEN, është shkaktar i afro gjysmës së dëmeve nga përmbytjet. Për më tepër, qytetet mezi ftohen gjatë natës, çka ndikon negativisht në shëndetin e banorëve, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

“Personalisht, nuk jam adhuruese e madhe e kondicionerëve,” tha ajo, duke theksuar se zgjidhje të thjeshta si perdet dhe grilat mund të bëjnë një diferencë të ndjeshme për freskimin e ambienteve të brendshme.

Për t’u përballur me këto sfida, FOEN ka lançuar programin Adapt+, i cili synon përshtatjen ndaj pasojave të ndryshimeve klimatike. Programi teston masa si ftohja e sipërfaqeve rrugore dhe mbjellja e pemëve rezistente ndaj kushteve të reja klimatike për të mbrojtur infrastrukturën dhe komunitetet.

Schneeberger paralajmëroi se interesimi për programin është shumë i madh. “Kërkesa është shumë e fortë dhe në afat të mesëm mund të tejkalojë kapacitetin e financimit të disponueshëm,” tha ajo, duke sinjalizuar nevojën për angazhim më të madh në nivel kombëtar dhe kantonal, transmeton albinfo.ch.

Gjatë diskutimeve mbi ligjin e CO₂, Parlamenti vendosi të ndajë 30 milionë franga në vit për lidhjet hekurudhore me jashtë vendit gjatë gjashtë viteve të ardhshme. Megjithatë, për arsye uljeje të kostove, e uli këstin e parë për vitin aktual në 10 milionë.

Këshilli Federal dëshiron ta ruajë këtë dhe të mos shpenzojë më shumë se 10 milionë franga zvicerane çdo vit në vitet në vijim. Kjo lë 60 milionë franga zvicerane në dispozicion për shpërndarje. Tani është e qartë se ku do të shkojë pjesa më e madhe e këtyre parave.

Zyra Federale e Transportit (FOT) ka vendosur të japë 47 milionë franga zvicerane për një projekt të vetëm të SBB-së: një lidhje të re me tren nate nga Bazeli nëpërmjet kryeqytetit danez Kopenhagen për në Malmö të Suedisë. Duke filluar nga prilli i vitit të ardhshëm, tre trena nate në javë do të qarkullojnë në këtë itinerar në secilin drejtim, që do të thotë gjashtë trena në javë, transmeton albinfo.ch.

Subvencion prej 30,000 frangash për udhëtim me tren

Kjo do të thotë që çdo udhëtim me tren midis Bazelit dhe Malmö-s subvencionohet me afërsisht 30,000 franga zvicerane. Kur u pyet se për çfarë po përdoren këto para, zëdhënësja e SBB-së, Sabrina Schellenberg, tha: “Këto fonde kanë për qëllim të mbulojnë kostot e pambuluara të operimit të këtij shërbimi hekurudhor. Po flasim për itineraret e trenave dhe kostot e energjisë, por edhe për kostot e mjeteve lëvizëse dhe personelit.”

SBB planifikon të operojë itinerarin e ri të trenit të natës së bashku me degën gjermane të kompanisë private amerikane hekurudhore RDC. SBB nuk pranoi të zbulojë koston totale. Për shkak të ndërtimit në vazhdim, ende nuk mund të jepet asnjë informacion në lidhje me çmimin e një bilete të vetme ose kohën e udhëtimit.

Megjithatë, ajo që është e sigurt është se nuk do të përdoret asnjë material i ri lëvizës. “Kjo lidhje mund të operohet me materialin lëvizës që përdoret aktualisht midis Cyrihut dhe Amsterdamit. Ne presim të prezantojmë material të ri lëvizës atje duke filluar nga dhjetori, dhe ky material lëvizës do të jetë i disponueshëm për lidhjen e re,” raporton SRF.

Sa para për trenat e natës?

Një subvencion prej 30,000 frangash për udhëtim me tren natën nuk i pëlqen Këshilltarit Kombëtar Thomas Hurter (SVP/SH), anëtar i Komitetit të Transportit. “Unë besoj se kjo është në thelb një shpërdorim i parave të taksapaguesve, sepse po investohet në një rrugë që nuk ka domosdoshmërisht një të ardhme, dhe paratë do të përdoreshin më mirë për rrugët ekzistuese.”

Partitë e majta, nga ana tjetër, kritikojnë faktin se Parlamenti dhe Këshilli Federal kanë ulur ndihmën financiare për trafikun ndërkombëtar hekurudhor në një të tretën e shumës origjinale. Kjo përbën një kërcënim akut dhe të qëllimshëm për zgjerimin e rrjetit të trenave të natës, siç deklaroi udhëheqësja e grupit parlamentar të të Gjelbërve, Aline Trede, vjeshtën e kaluar.

SBB dëshiron të rrisë cilësinë

Megjithatë, për SBB, përparësia në vitet e ardhshme do të jetë përmirësimi i cilësisë së linjave ekzistuese të trenave të natës, siç thotë zëdhënësja Schellenberg. “Përveç Amsterdamit, ne do të përdorim edhe mjete të reja lëvizëse në trenat e natës për në Hamburg duke filluar nga ky dhjetor, dhe pastaj ndoshta edhe për në Vjenë duke filluar nga pranvera e ardhshme.”

Nëse paratë për shërbimin e ri të trenit të natës nga Bazeli në Malmö do të paguhen në të vërtetë, kjo nuk është ende plotësisht e sigurt. Parlamenti duhet të miratojë kontributet çdo dhjetor si pjesë e debatit për buxhetin federal.

Pas një pushimi të shkurtër në fillim të javës, vera është rikthyer dhe temperaturat po rriten përsëri.

“Sot, e shtunë, do të jetë me diell në veri, me re kryesisht të padëmshme”, shkruan meteorologu Roger Perret në Meteo News. Temperaturat do të variojnë midis 25 dhe 28 gradë.

Po bëhet ngrohtë edhe në jug. Termometri do të ngjitet në 28 gradë Celsius të shtunën. Megjithatë, do të ketë më shumë re kumulus këtu dhe madje edhe shira të rrëmbyeshëm e stuhi janë të mundshme në nivel lokal, shtoi Perret. Prandaj pushuesit duhet të marrin me vete një xhaketë të lehtë shiu, shkruan Blick, përcjell albinfo.ch.

E diela do të zbulojë anën e saj të pakëndshme. Stuhitë dhe shirat e rrëmbyeshëm të lokalizuar tashmë janë kërcënim në mëngjes. “Në pasdite do të jetë me shi me një rrezik në rritje të stuhive”, shkruan meteorologu Perret. Të paktën temperaturat do të mbeten verore gjatë ditës, me 26 deri në 28 gradë Celsius. Kështu që ia vlen të ulesh nën një ombrellë në kafene.

Deri në 30 gradë në veri javën e ardhshme

Gjërat do të ngrohen shumë javën e ardhshme, por më herët në disa rajone sesa në të tjerat. Veriu do të jetë më i godituri. Të hënën mund të presim temperatura deri në 27 gradë Celsius me mundësinë e stuhive, dhe të martën temperatura deri në 26 gradë Celsius me një shans më të madh për shi, sipas parashikimit të Meteo News.

Vetëm të mërkurën do të përmirësohet moti në veri. Temperaturat do të arrijnë deri në 28 gradë Celsius të enjten dhe madje deri në 30 gradë Celsius të premten dhe të shtunën. Megjithatë, rreziku i stuhive do të rritet përsëri të shtunën. Rastësisht, ekipi ynë kombëtar do të luajë përsëri të premten në orën 9 të mbrëmjes dhe moti do të jetë perfekt për një shikim publik.

Dhe si do të jetë në pjesë të tjera të Zvicrës javën e ardhshme? Ekziston gjithashtu një rrezik i stuhive në perëndim të hënën. Megjithatë, do të jetë disi më ngrohtë këtu gjatë gjithë javës sesa në veri. Temperaturat maksimale deri në 32 gradë Celsius priten të premten. Të shtunën temperaturat do të arrijnë deri në 31 gradë Celsius, megjithëse ekziston rreziku i reshjeve të dendura të shiut.

Jugu është vendi më i mirë për të qenë javën e ardhshme. Ndërsa fillimisht ekziston edhe rreziku i stuhive, nga e marta e tutje temperaturat maksimale do të arrijnë deri në 32 gradë Celsius dhe, më e rëndësishmja, nuk do të ketë shi. Shiu dhe stuhitë janë të mundshme përsëri vetëm të shtunën.

Shkencëtarët paralajmërojnë se temperatura e ujit të lumit Rhine mund të rritet deri në 4.2 gradë Celsius deri në fund të shekullit për shkak të ndryshimeve klimatike.

Ky është rezultati i një analize nga Instituti Federal i Hidrologjisë i Gjermanisë (BfG) dhe instituti holandez i kërkimit Deltares në emër të Komisionit Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Rhine (ICPR).

“Rhine po ngrohet ndjeshëm si rezultat i ndryshimeve klimatike”, thuhet në studimin e tyre. Tashmë ka efekte në ekologji dhe ekonomi që do të intensifikohen në të ardhmen. Rritja e temperaturës së ujit është e lidhur drejtpërdrejt me rritjen e temperaturave të ajrit për shkak të ndryshimeve klimatike, sipas një njoftimi për shtyp, transmeton albinfo.ch.

Hulumtuesit simuluan zhvillimin e temperaturave të ujit dhe kryen llogaritje modelimi. Ata presin që uji në lum të ngrohet me 1.1 deri në 1.8 gradë Celsius deri në mesin e shekullit. “Deri në vitin 2100, temperatura mesatare vjetore e ujit mund të rritet me 2.9 deri në 4.2 gradë Celsius, krahasuar me periudhën nga viti 1990 deri në vitin 2010, e cila u përdor si referencë për të gjitha llogaritjet”, shkruajnë autorët.

Me një mesatare vjetore, numri i ditëve në të cilat pjesa kryesore e lumit është nën 10 gradë Celsius mund të bjerë ndjeshëm, nga 170 ditë që është aktualisht në 104 ditë. Në të njëjtën kohë, numri i ditëve me temperatura mbi 21.5 gradë do të rritet nga 32 ditë në vit që është aktualisht në 106 ditë, sipas modelimit, shkruan swissinfo.

Në 50 nga këto ditë, temperatura mesatare mund të arrijë edhe midis 25 dhe 28 gradë Celsius. Sipas studimit, pjesët jugore të lumit nga Zvicra në Karlsruhe do të preken veçanërisht.

“Nëse pragjet kritike të temperaturës tejkalohen gjatë periudhave më të gjata kohore, mund të ndodhë dëmtim ekologjik”, tha Tanja Bergfeld-Wiedemann, biologe në BfG. “Në temperatura më të larta, tretshmëria e gazrave në ujë gjithashtu zvogëlohet, që do të thotë se më pak oksigjen është në dispozicion të kafshëve.”

Kufizimet në përdorimin e ujit janë gjithashtu një pasojë e mundshme, sipas njoftimit për shtyp. “Rritja e temperaturës do të çojë në më pak kapacitet të disponueshëm për konsumatorët ekzistues dhe të rinj të ujit ftohës.”

Autoritetet e Valais kanë urdhëruar mbylljen e përhershme të kampingut Arolla, më i larti në Zvicër, i vendosur në 1,950 metra mbi nivelin e detit. Ky vendim vjen pas përkeqësimit të rreziqeve natyrore në zonë, veçanërisht rrezikut të rrjedhjeve të mbeturinave.

Pas motit të ashpër të vitit 2024, i cili shkaktoi përmbytje dhe dobësoi brigjet e lumit Borgne, Komisioni i Ndërtimit Kantonal urdhëroi mbylljen e menjëhershme të kampingut më 12 qershor. Operatorët apeluan vendimin, por kantoni e hodhi poshtë atë, duke konfirmuar mbylljen e përhershme të objektit që hyn në fuqi më 13 korrik, transmeton albinfo.ch.

Kryetarja e bashkisë së Evolène, Virginie Gaspoz, konfirmoi lajmin, të raportuar për herë të parë nga Le Nouvelliste, duke shpjeguar se ishte planifikuar një rishikim i hartës së rreziqeve. “Ne kishim shpresuar të ishim në gjendje ta ruanim aktivitetin të paktën për këtë vit,” tha ajo, shkruan RSI.

Në faqen e internetit të kampingut, menaxherët shkruajnë: “Me keqardhje të madhe njoftojmë mbylljen tonë. Siguria juaj është përparësia jonë. Është një tronditje, por natyra është më e fortë se ne.”

Me afërsisht 12,000 qëndrime netësh çdo vit, kampingu ishte një destinacion kyç për turizmin alpin. Bashkia tani po punon për një zhvendosje të mundshme të objektit. Valais është goditur kohët e fundit nga disa ngjarje ekstreme natyrore, duke përfshirë rrjedhjet e mbeturinave në Blatten dhe Val de Bagnes.

Në pishinat e Bazelit po rritet numri i ndërhyrjeve të policisë për shkak të ngacmimeve, vjedhjeve dhe shkeljeve të pronës. Po zbatohen patrullime të shtuara policore për të ruajtur rendin.

Pushuesit e rinj francezë po tërheqin gjithnjë e më shumë vëmendje negative në pishinat zvicerane, përfshirë rajonin e Bazelit. Pishina e Kopshtit Bachgraben në Basel-Stadt ka përjetuar prej kohësh probleme me të rinjtë e zhurmshëm. Problemi tani është përhapur në Pishinën e Kopshtit St. Jakob, tha për “Baseljetzt” Steve Beutler, kreu i Zyrës së Sportit në Bazel.

Kantoni i Basel-Stadt tani po merr masa për të vënë situatën nën kontroll. Ndër të tjera, personeli i sigurisë do të rritet, shpjegon Beutler. “Në këtë mënyrë ne duam të zbatojmë më mirë rregullat tona. Nëse është e nevojshme, mund të na duhet të lëshojmë edhe ndalime për hyrjen”, shton Beutler, transmeton albinfo.ch.

Kodet më të rrepta të veshjes janë gjithashtu një masë e mundshme. Disa rajone tashmë i kanë këto. Për shembull, në pishinën në St. Louis lejohen vetëm rroba banje të ngushta, duke i penguar notarët të veshin të brendshme poshtë, shkruan 20minuten.

Situata është më tronditëse se kurrë më parë

Por situata nuk ka qenë kurrë aq tronditëse sa këtë vit, thotë Beutler. “Në ditët dhe javët e fundit kemi vërejtur gjithnjë e më shumë situata që nuk mund t’i pranojmë në këtë formë: sjellje agresive dhe mosrespektuese. Shpesh nuk po ndiqen as rregulloret e higjienës. Me fjalë të tjera, njerëzit hyjnë në ujë pa bërë dush ose mbajnë të brendshmet.”

Megjithatë, kantoni nuk regjistron se sa shpesh janë larësit e rinj nga Alsasa. Autoritetet vërejnë se të rinjtë francezë në anën tjetër të kufirit shpesh sillen më dhunshëm, sipas kreut të zyrës së sportit.

Dhjetë operacione policore në pesë javët e fundit

Basler Zeitung raporton se situata ka rezultuar në disa ndërhyrje policore gjatë pesë javëve të fundit. Policia është thirrur në pishinën e hapur St. Jakob afërsisht dhjetë herë për incidente të ndryshme. Arsyet: grindje, vjedhje dhe shkelje të pronës. Janë bërë edhe disa arrestime, megjithëse Marcel Wyss, zëdhënës i policisë kantonale Basel-Landschaft, vlerëson se numri është më pak se pesë.

Shkaku për operacionet policore janë shpesh, por jo gjithmonë, qytetarët francezë me prejardhje nga Afrika e Veriut, tha Wyss për “BaZ”.

Operacion i madh në pishinën e hapur të St. Jakob

Në fund të qershorit, një operacion policor në shkallë të gjerë u zhvillua në pishinën e hapur të St. Jakob. Shkaku ishte një mosmarrëveshje midis dy grupeve. Sipas Wyss, dhjetë oficerë policie ishin në vendngjarje. Kontingjenti i madh kishte për qëllim kryesisht të shënonte një prani për të çtensionuar situatën.

Zëdhënësi shtoi: “Shumica e të përfshirëve u larguan nga pishina publike para se të arrinim ne.” Nuk u bënë arrestime ose akuza. Në ditët në vijim, policia mbajti një prani të shtuar dhe patrulloi vazhdimisht pishinën publike, përveç personelit të sigurisë së pishinës.

Patrullimet nuk janë të pazakonta. Wyss thotë: “Ne shpesh patrullojmë pranë ose brenda pishinës së jashtme gjatë muajve të verës. Policia bashkiake gjithashtu kryen patrullime në këmbë.”