Parlamentarët e kantonit të Bernës miratuan një mocion që kërkon të mundësojë klasat dygjuhëshe në të gjitha komunat, pa u mbështetur më vetëm te iniciativa apo burimet lokale. Mocioni u miratua me 76 vota për, 49 kundër dhe një abstenim, dhe kërkon nga qeveria kantonale të ndërmarrë të gjitha hapat ligjorë dhe financiarë për ta realizuar këtë.

Kjo vendimmarrje vjen pas debatit mbi ndërprerjen e projektit “Classes Bilingues” në qytetin e Bernës në maj 2025, i ndaluar për arsye financiare dhe organizative. Përkrahësit e mocionit argumentojnë se promovimi i dygjuhësisë sjell përfitime të mëdha për nxënësit, ndërsa skeptikët mendojnë se tashmë ekzistojnë mjetet e nevojshme për të ofruar arsimin dygjuhësh.

Qeveria kantonale po shqyrton ndryshime në ligjin mbi gjuhët dhe dygjuhësinë për të mundësuar zbatimin e këtij vendimi në të gjithë kantonin.

Gjatë vitit akademik 2024/2025, rreth 63,200 studentë ndërkombëtarë studiuan në universitetet e Zvicrës, ku dy të tretat e tyre vinin nga vendet anëtare të Bashkimit Evropian. Sipas të dhënave, më të përfaqësuara ishin shtetësitë gjermane, franceze dhe italiane.

Sipas raportit “Studentët e Bashkimit Evropian në institucionet e arsimit të lartë në Zvicër në vitin 2026”, të publikuar të mërkurën nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), qytetarët nga Gjermania, Franca dhe Italia përbënin 12% të numrit total të studentëve, gjysmën e studentëve ndërkombëtarë dhe më shumë se tre të katërtat e studentëve nga BE-ja.

FSO bën të ditur se pothuajse një e katërta e të regjistruarve në institucionet e arsimit të lartë janë me shtetësi të huaj. Ky përqindim rritet ndjeshëm në nivelin e doktoratës, ku arrin në 56%.

Institucionet pedagogjike në krye

Përqindja e studentëve nga BE-ja ndryshon ndjeshëm sipas llojit të institucionit. Programet e studimit në universitetet pedagogjike (HEP) regjistruan përqindjen më të lartë gjatë vitit akademik 2024/2025, me 86–88% të studentëve ndërkombëtarë që vijnë nga BE-ja.

Ndërkohë, kjo përqindje ishte rreth dy të tretat në universitetet e shkencave të aplikuara (HES) dhe 64% në universitetet e tjera të arsimit të lartë (HEU). Në fusha si pedagogjia, bujqësia, pylltaria, peshkimi dhe mjekësia veterinare, pjesëmarrja e studentëve nga BE-ja tejkalonte tre të katërtat.

Gjatë vitit 2024/2025, përqindja më e lartë e studentëve nga BE-ja ndër të gjithë studentët ndërkombëtarë u regjistrua në Institutin Universitar për Arsimin në Distancë, Universitetin e St. Gallenit dhe Universitetin e Zvicrës Italiane.

Në të gjitha institucionet e arsimit të lartë, pavarësisht llojit, numri i meshkujve ishte pak më i lartë se ai i femrave.

Mashtrimet telefonike me inteligjencë artificiale po shënojnë rritje të ndjeshme në Zvicër, ku kriminelët përdorin teknologjinë për të imituar zërat e njerëzve të njohur dhe për të përfituar shuma të mëdha parash.

Vetëm në kantonin e Zürich janë raportuar mbi 30 mijë raste të mashtrimeve kibernetike gjatë vitit 2025. Autoritetet paralajmërojnë se këto metoda po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara dhe të vështira për t’u dalluar.

Mashtruesit shfrytëzojnë besimin që njerëzit kanë te zëri, duke përdorur AI për të kopjuar zërin e familjarëve apo partnerëve të biznesit. Në një rast të fundit, një biznesmen u mashtrua me miliona franga pasi u kontaktua nga një “partner” me zë të klonuar.

Për t’u përballur me këtë fenomen, kompania Aurigin ka zhvilluar një sistem që funksionon si “antivirus” për telefonatat, duke identifikuar dhe paralajmëruar përdoruesit për zëra të gjeneruar nga inteligjenca artificiale.

Ekspertët theksojnë se, megjithëse teknologjia AI nuk mund të ndalet, ajo duhet të përdoret dhe të kontrollohet në mënyrë etike për të parandaluar abuzimet.

Irani është një treg i madh: 90 milionë njerëz të arsimuar mirë, rezervat e dyta më të mëdha të gazit natyror në botë dhe thesarë shtetërorë të mbushur me të ardhura nga nafta. Që nga revolucionet e mullahëve në vitin 1979, Zvicra ka negociuar marrëveshje pas marrëveshjeje me Teheranin, gjithmonë me shpresën e një biznesi të lulëzuar.

Por më pas erdhën sanksionet: fillimisht nga SHBA në 1995, pastaj nga OKB në 2006 dhe më vonë edhe nga BE-ja, transmeton albinfo.ch.

Pse një marrëdhënie e veçantë?

Si është e mundur që një shtet i dashur për lirinë, si Zvicra, të ketë ruajtur një marrëdhënie të veçantë me një regjime që përfaqëson vlera kaq të ndryshme nga ato të veta?

Regjimi iranian ka synime bërthamore, kërcënon Izraelin dhe ka ndërhyrë në luftëra rajonale në Irak, Liban, Jemen dhe Siri. Ai ka furnizuar dronë Rusinë dhe ka mbështetur Hamasin, që është klasifikuar si organizatë terroriste në Zvicër që nga viti 2025.

Regjimi mullah vepron me brutalitet ekstrem ndaj popullsisë së tij civile. Krahasuar me vendet e tjera, qeveria zvicerane ka vepruar gjithmonë me përmbajtje dhe maturi.

Siç shkroi ish-Ministri i Jashtëm Cassis në vitin 2022:

*”Sa më i izoluar bëhej regjimi ndërkombëtarisht, aq më e rëndësishme bëhej Zvicra. Jo vetëm për Teheranin, por edhe për Perëndimin: Zvicra ndërtoi ura, duke vepruar

Parlamenti i Zvicrës ka vendosur që vendi duhet të vazhdojë të lejojë adoptimet ndërkombëtare, duke hedhur poshtë idenë për një ndalim të tyre. Ky vendim vjen pasi Dhoma e Përfaqësuesve refuzoi propozimin e Senatit për t’i dhënë qeverisë zgjedhjen midis një ndalimi ose një ligji më të rregulluar për adoptimet.

Në thelb, të dyja dhomat bien dakord: Zvicra duhet të vazhdojë të autorizojë adoptimet ndërkombëtare. Megjithatë, Senati kishte propozuar një amendament për të dhënë më shumë fleksibilitet qeverisë, duke sugjeruar dy variante: ndalimin e adoptimeve ndërkombëtare ose një reformë që përfshinte reduktimin e numrit të vendeve që bashkëpunojnë dhe riorganizimin e institucioneve përkatëse.

Dhoma e Përfaqësuesve e konsideroi të domosdoshme të bëjë të qartë se një ndalim i adoptimeve ndërkombëtare nuk do të merrte shumicën e votave. Si rrjedhojë, ajo miratoi propozimin në versionin e tij origjinal me 130 vota pro dhe 35 kundër, duke konfirmuar votimin e parë të vitit 2025.

Kreu i Departamentit Federal të Drejtësisë dhe Policisë, Beat Jans, ka shprehur kundërshtim ndaj një ndalimi të tillë. Ai theksoi se debati duhet të zhvillohet në shoqëri dhe se vendimi përfundimtar do të merret nga Parlamenti.

Kundërshtim i fortë nga shoqëria

Në janar 2025, qeveria kishte paralajmëruar se synonte të ndalonte adoptimet ndërkombëtare për të luftuar abuzimet që ndodhin në disa raste. Ky paralajmërim shkaktoi reagime të forta nga disa pjesë të shoqërisë dhe partitë politike.

Një peticion me titullin “Ruatni adoptimet ndërkombëtare” u dorëzua në Kancelarinë Federale, duke mbledhur mbi 10,000 nënshkrime brenda një muaji.

Raste të mëparshme të abuzimeve

Zvicra ka qenë e përfshirë në raste të adoptimeve të paligjshme të mijëra fëmijëve nga jashtë, që nga vitet 1970 deri në vitet 1990, ku autoritetet zvicerane ishin të vetëdijshme për këto veprime.

Shtatë persona janë arrestuar në një operacion ndërkombëtar kundër trafikut të drogës, katër prej tyre në Zvicër, në komunën e Roveredo në Graubünden. Të arrestuarit kishin leje qëndrimi B dhe lidhen me një rrjet ndërkombëtar të kokainës të Camorras dhe ‘Ndranghetas.

Hetimet, të koordinuara nga Europol dhe me pjesëmarrjen e Fedpol, zbuluan se droga transportohej nga Amerika e Jugut dhe fshihej në makina luksoze, ndërsa fitimet pastroheshin përmes kompanive dhe investimeve në prona. Në Zvicër nuk u bë asnjë arrestim gjatë bastisjeve.

Policia kantonale e Jura po përballet me një krizë të brendshme. Oficerët denoncojnë presionin nga hierarkia dhe praktika të diskutueshme në lidhje me gjobat, ndërsa disa dëshmi përmendin edhe mesazhe raciste në WhatsApp. Qeveria ka vendosur të emërojë një ekspert për të analizuar situatën.

Në një intervistë anonime për RTS, oficerët shprehen të lodhur dhe nën presion të vazhdueshëm nga eprorët e tyre. Ata kritikojnë veçanërisht politikën e brendshme lidhur me gjobat, duke thënë se mungesa e gjobave të mjaftueshme sjell kritika dhe krahasime me kolegët.

Gjithashtu, është përmendur një grup WhatsApp me përmbajtje raciste, i ngjashëm me ato të policisë së Lausanne, ku mesazhet përmbanin sharje dhe nxitje kundër grupeve etnike.

Komandanti kantonal, Damien Rérat, ka refuzuar të komentojë, ndërsa ministri i mbikëqyrjes, Valentin Zuber, tha se nuk ka objektiva numerike të vendosura për gjobat dhe se fakti i mesazheve raciste, nëse vërtetohet, është serioz.

Situatën e tensionuar e thellojnë largimet e shumta: 6 oficerë u larguan në 2024 dhe 15 në 2025, nga një total prej 180 punonjësish, ose rreth 12% brenda dy vitesh. Sindikata e policisë e përshkruan këtë si “një simptomë e një problemi të thellë” dhe qeveria ka vendosur të angazhojë një ekspert të pavarur për të analizuar dhe përmirësuar klimën në forcën policore.