Irani tërhiqet nga Botërori

Gianni Infantino, presidenti i FIFA-s, deklaroi se Trump mirëpret Iranin në Botëror, por i menjëhershëm ishte reagimi nga Teherani, me këta të fundit që për herë të parë deklaruan publikisht se nuk do të marrin pjesë në Botërorin “FIFA2026”:

“Nga ky moment që kjo qeveri e korruptuar, SHBA, ka vrarë liderin tonë, nuk kemi ndërmend të marrim pjesë në Botëror. Na kanë sulmuar dy herë brenda 8-9 muajve. Me mijëra qytetarë tanë janë vrarë. Nuk ka asnjë shans të marrin pjesë në këtë Botëror”, u shpreh Ministri i Sporteve në Iran, transmeton albinfo.ch.

Irani është në grup me Belgjikën, Egjiptin dhe Zelandën e Re në Botërorin që do të mbahet në qershor të këtij viti.

FIFA ende nuk ka komentuar për zhvillimin e fundit. Më herët presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi se nuk brengoset nëse Irani merr pjesë apo jo.

Bern: Voziti 164 km/h në zonë me kufizim 80 km/h

Kantonspolizei Bern ka ndaluar një shofer që po lëvizte me shpejtësi shumë mbi kufirin e lejuar gjatë një kontrolli të trafikut të zhvilluar të martën në mbrëmje në Oberösch, në komunën Ersigen, përcjell albinfo.ch.

Sipas policisë, 56-vjeçari u kap duke vozitur me 164 kilometra në orë, në një segment rrugor ku shpejtësia maksimale e lejuar është 80 km/h.

Shoferi u identifikua gjatë një kontrolli të shpejtësisë në rrugën Bern–Zürich, në zonën e Dörflistrasse. Pas një ndjekjeje të shkurtër, policia arriti ta ndalojë automjetin dhe ta kontrollojë drejtuesin.

Më pas, burri u shoqërua në një stacion policor për verifikime të mëtejshme. Autoritetet i konfiskuan menjëherë patentë-shoferin, ndërsa ai pritet të përballet me drejtësinë sipas ligjeve zvicerane për shkeljet e rënda të shpejtësisë, të njohura si “raserdelikte”.

Policia bëri të ditur se procedurat ligjore ndaj tij janë në vazhdim./Albinfo.ch

Bau Investment Schweiz AG zgjeron portofolin me një nga projektet rezidenciale më të larta në Effretikon

Kompania Bau Investment Schweiz AG, me seli në Schlieren të Cyrihut, po forcon praninë e saj në tregun e pasurive të paluajtshme përmes blerjes së një objekti të rëndësishëm banimi në rajonin e Effretikon.

Ky projekt modern rezidencial, një ndër objektet më të larta në rajon, përfshin gjithsej 51 njësi banimi dhe karakterizohet nga arkitekturë e menduar me kujdes, lokacion strategjik dhe standarde të larta komoditeti për banorët.

Ndërtesa është projektuar në mënyrë që të integrohet në mënyrë harmonike me mjedisin përreth, duke kombinuar dizajnin bashkëkohor me funksionalitetin praktik të hapësirave të banimit. Apartamentet janë të përshtatshme për kategori të ndryshme banorësh, duke përfshirë familje, çifte dhe individë që kërkojnë cilësi të lartë jetese dhe një ambient modern e të rehatshëm.

“Me këtë investim, Bau Investment Schweiz AG zgjeron në mënyrë strategjike portofolin e saj të pasurive të paluajtshme me një projekt që ofron stabilitet afatgjatë të vlerës dhe potencial të konsiderueshëm zhvillimi në të ardhmen”, thotë Loris Shoshi, CEO i kompanisë.

Ndërsa Arsen Shoshi, Drejtor i Bordit në Bau Investment Schweiz AG, i cili ka më shumë se dy dekada eksperiencë në sektorin e pasurive të paluajtshme, thekson rëndësinë e këtij investimi për zhvillimin e kompanisë.

“Me këtë investim, ne po ndërtojmë një portofol afatgjatë pronash dhe po rrisim stabilitetin financiar të kompanisë sonë. Që nga periudha e pandemisë COVID-19, kur themeluam kompaninë, kemi pasur rritje të konsiderueshme dhe kemi zgjeruar operacionet tona në treg”, thotë ai.

Sipas tij, kombinimi i arkitekturës moderne, planifikimit funksional të hapësirave dhe vendndodhjes së favorshme e bën këtë kompleks banimi një investim të rëndësishëm dhe të qëndrueshëm.

Ky projekt pasqyron vizionin e kompanisë për zhvillimin e pasurive të paluajtshme që jo vetëm përmbushin standardet bashkëkohore të banimit, por gjithashtu krijojnë vlerë të qëndrueshme për banorët, investitorët dhe komunitetin lokal.

Përmes projekteve të tilla, Bau Investment Schweiz AG kontribuon në zhvillimin urban dhe në krijimin e hapësirave moderne të jetesës në rajonin e Cyrihut. Kompania është e specializuar në konsolidimin dhe zgjerimin e portofolit të pronave të banimit ekzistues dhe aktualisht zotëron qindra apartamente.

Lexoni po ashtu:

“Bau Investment Schweiz AG”, kompania që lulëzoi në kohë pandemie

 

11 kosovarë evakuohen nga Dubai dhe arrijnë në Aeroportin e Shkupit

Pasditen e sotme, 11 kosovarë janë evakuuar nga Dubai dhe kanë arritur në Aeroportin Ndërkombëtar të Shkupit, pjesë e grupit të dytë të qytetarëve që u larguan pas shpërthimit të luftës mes ShBA-së dhe Emirateve të Bashkuara Arabe. Lajmin e bëri të ditur Ministria e Jashtme e Maqedonisë së Veriut, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit, personat kanë fluturuar shëndoshë e mirë, dhe mes tyre gjenden edhe shtetas nga Serbia (7), Bosnja dhe Hercegovina (2), Shqipëria (2), Gjermania (1), Armenia (1) dhe Mali i Zi (1).

Ministria sqaroi se fluturimi u organizua në koordinim me institucionet kompetente dhe se kostot u mbuluan plotësisht nga shteti.

Ndërkohë, pritet që grupi i tretë i qytetarëve të mbërrijë nesër në Prishtinë me fluturim nga Riadi, Mbretëria e Arabisë Saudite./Albinfo.ch

Publikohet lista e miliarderëve më të pasur të botës për vitin 2026

Forbes ka publikuar sot edicionin e 40-të vjetor të listës së saj “Miliarderët e Botës”, duke treguar renditjen e personave më të pasur në planet.

Gjatë 12 muajve të fundit, pasuria e miliarderëve ka shënuar rritje të jashtëzakonshme, ndërsa numri i tyre ka arritur në 3,428 persona – rreth 400 më shumë se rekordi i vitit të kaluar, dhe niveli më i lartë që nga krijimi i listës në vitin 1987. Së bashku, këta miliarderë zotërojnë pasuri prej 20.1 trilionë dollarësh, nga 16.1 trilionë që ishte një vit më parë. Ndër ta, 20 persona kanë pasuri mbi 100 miliardë dollarë.

Elon Musk kryeson listën për herë të dytë radhazi, me një pasuri të vlerësuar rreth 839 miliardë dollarë, duke e bërë personin më të pasur në historinë e regjistruar. Pasuria e tij është rritur me gati 500 miliardë dollarë falë performancës së lartë të Tesla dhe SpaceX, e cila planifikon të dalë në bursë gjatë këtij viti. Musk është gjithashtu personi i parë që ka kaluar nivelin e 800 miliardë dollarëve, duke u afruar drejt titullit të trilionerit të parë në botë.

Larry Page, bashkëthemelues i Google, renditet i dyti me 257 miliardë dollarë, i ndjekur nga Sergey Brin me 237 miliardë dollarë. Jeff Bezos i Amazon zë vendin e katërt (224 miliardë dollarë), ndërsa Mark Zuckerberg i Meta-s mbyll pesëshen e parë me 222 miliardë dollarë.
Pasuria e ish-presidentit Donald Trump u rrit me 27%, duke arritur rreth 6.5 miliardë dollarë, kryesisht nga investimet në kriptovaluta dhe anulimi i dënimit për mashtrim në Nju Jork. Ai renditet në vendin e 645-të globalisht.

Lista e vitit 2026 përfshin gjithashtu 390 miliarderë të rinj, mes tyre: Dr. Dre, Beyoncé Knowles-Carter, CEO i ri i Berkshire Hathaway Greg Abel, tenisti legjendar Roger Federer, Kimbal Musk dhe Nicole Shanahan.
Në nivel global, Shtetet e Bashkuara kryesojnë me 989 miliarderë dhe pasuri totale 8.4 trilionë dollarë, ndjekur nga Kina me 539 dhe India me 229.
Në grupin ekskluziv të miliarderëve me pasuri mbi 100 miliardë dollarë janë 20 persona, që zotërojnë 3.8 trilionë dollarë – pothuajse një e pesta e pasurisë së të gjithë miliarderëve.

Nga ana tjetër, 89 individë kanë dalë nga lista këtë vit, përfshirë Jared Isaacman, Charles Cohen dhe 39 të tjerë që kanë ndërruar jetë.

Aeroporti i Cyrihut përballet me sfida për shkak të konflikteve në Lindjen e Mesme

Aeroporti i Cyrihut ka anuluar 143 fluturime që nga 28 shkurti për shkak të mbylljes së disa aeroporteve në Lindjen e Mesme. Shumë avionë nga linjat Emirates, Etihad, Qatar Airways dhe El Al janë parkuar papritur në Cyrih, duke vënë nën presion kapacitetin e parkimit.

CEO i aeroportit, Lukas Brosi, tha se vonesat e fluturimeve pas orës 23:00 janë ulur ndjeshëm në 2025, por përmirësime të mëtejshme kërkojnë zgjerim të pistave dhe ndryshime në rregullore. Iniciativa kantonale për kufizimin e fluturimeve në natë mbetet sfidë për aeroportin.

Megjithë këto vështirësi, Aeroporti i Cyrihut shënoi vitin 2025 si rekord për numrin e pasagjerëve dhe fitimet, me të ardhura që arritën 1.4 miliardë franga zvicerane. Brosi parashikon që situata në Lindjen e Mesme do të ketë më shumë ndikim negativ se pozitiv në trafikun e ardhshëm ajror.

BE lancon mjet AI për zbulimin e ushqimit të kontaminuar

Bashkimi Evropian ka lançuar një platformë të re bazuar në inteligjencën artificiale, e cila synon të identifikojë ushqimin e kontaminuar në kohë pothuajse reale. Ky sistem, i quajtur TraceMap, ofron një analizë të avancuar të të dhënave të mëdha dhe ndihmon autoritetet të zbulojnë produktet e pasigurta më shpejt, duke përmirësuar mbrojtjen e konsumatorëve dhe reagimin institucional.

Platforma u mundëson autoriteteve kombëtare në vendet anëtare të BE-së të identifikojnë mashtrimet në sektorin e ushqimit, të gjurmojnë produktet e kontaminuara dhe të veprojnë shpejt ndaj shpërthimeve të mundshme. Ajo mbledh dhe analizon të dhëna nga e gjithë zinxhiri ushqimor, nga prodhimi te tregtia, duke monitoruar lëvizjen e produkteve dhe flukset tregtare.

Përdorimi i algoritmeve të avancuara të inteligjencës artificiale lejon lidhjen e të dhënave nga institucione dhe kompani të ndryshme, duke zbuluar modele të pazakonta që mund të tregojnë rreziqe për ushqimin. Kjo ndihmon që ushqimi potencialisht i pasigurt të identifikohet herët, përpara se të arrijë te konsumatorët ose të përhapet në treg.

40 vende përfshirë Zvicrën mblidhen në Paris për rilindjen e energjisë bërthamore

Rreth 40 vende, përfshirë Zvicrën, u mblodhën në Paris për Samitin e Energjisë Bërthamore, që synon të konsolidojë rilindjen e energjisë bërthamore civile. Presidenti francez Emmanuel Macron e përshkroi energjinë bërthamore si një faktor pavarësie dhe sovraniteti energjetik, duke nxitur investime në këtë sektor “të së ardhmes”.

Samiti vjen në një kohë kur çmimet e naftës dhe gazit janë rritur për shkak të konflikteve në Lindjen e Mesme. Përfaqësues të G7 diskutojnë gjithashtu mbi ndikimin e këtyre çmimeve.

Aktivistë të Greenpeace u përpoqën të ndërprisnin fjalimin e presidentit Macron, duke protestuar për lidhjen e energjisë bërthamore me konfliktet ndërkombëtare.

Sektori bërthamor po rifitohet vëmendje globalisht për shkak të nevojës për energji të sigurt, dekarbonizim dhe kërkesës në rritje për energji, duke përfshirë përdorimin në teknologjitë e inteligjencës artificiale. Aktualisht, energjia bërthamore siguron rreth 10% të energjisë elektrike në botë, me rreth 450 reaktorë në një tridhjetë vende.

Zvicra planifikon të lehtësojë përgjimet telefonike për të monitoruar grupet ekstremiste

Këshilli i Shteteve në Zvicër ka miratuar disa mocione që kërkojnë zgjerimin e kompetencave të mbikëqyrjes, duke përfshirë përgjimet telefonike ndaj grupeve ekstremiste të dhunshme. Aktualisht, masa të tilla hetimore lejohen vetëm në raste që lidhen me terrorizmin, përhapjen e armëve bërthamore ose sulmet ndaj infrastrukturës kritike.

Nisma për ndryshimin e ligjit erdhi pas protestës pro-palestineze që u shndërrua në dhunë në Bernë në nëntor, ku u plagosën disa persona, përfshirë policë dhe protestues. Sipas autorëve të mocionit, kjo ngjarje tregoi se grupet ekstremiste mund të përbëjnë një kërcënim gjithnjë e më të madh për sigurinë publike.

Senatorët e miratuan propozimin me shumicë të madhe votash, duke mbështetur gjithashtu edhe iniciativa të tjera që synojnë forcimin e luftës kundër dezinformimit që vjen nga jashtë.

Me këtë hap, autoritetet synojnë t’u japin organeve të sigurisë mjete shtesë për të parandaluar dhe hetuar aktivitetet e grupeve të dhunshme. Dosja tani do të kalojë për shqyrtim në Këshillin Kombëtar.

Si po ndikon lufta në Lindjen e Mesme në jetën në Zvicër

Në botën e sotme të ndërlidhur, konfliktet që ndodhin larg vendbanimit të dikujt mund të kenë megjithatë pasoja pak a shumë të rëndësishme në një shkallë globale.

Edhe Zvicra është e zënë në zjarr të konfliktit që po zhvillohet aktualisht në Lindjen e Mesme – megjithëse për fat të mirë jo në kuptimin e mirëfilltë, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Këto janë disa nga mënyrat se si Zvicra është prekur tashmë nga sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit dhe përgjigja e Teheranit – plus pasojat që ka të ngjarë të vuajë në të ardhmen e afërt.

Çmimet e derivateve

Çmimet e benzinës në Zvicër kanë qenë relativisht të qëndrueshme që nga viti 2022, kur Rusia pushtoi Ukrainën. Por tani ato po rriten përsëri.

Sipas Roland Bilang, drejtor i Avenergy, organizatës ombrellë për profesionistët e tregut të naftës, çmimet në pompat zvicerane do të vazhdojnë të rriten në ditët dhe javët në vijim, duke arritur, dhe ndoshta edhe duke tejkaluar, 2 franga për litër – nga rreth 1.70 për litër mesatarisht aktualisht për benzinën pa plumb 95.

Ekonomia

Nëse konflikti në Lindjen e Mesme përshkallëzohet më tej dhe çmimi i naftës vazhdon të rritet, ekonomia zvicerane mund të ndikohet.

Sipas institutit kërkimor BAK Economics, rritja do të bjerë me rreth një të tretën nën nivelet e parashikuara.

“Goditjet e konsiderueshme të çmimeve të naftës do ta ngadalësonin ndjeshëm ekonominë zvicerane, por nuk pritet ta prishin atë,” tha kryeekonomisti i BAK, Claude Maurer.

Udhëtime

Pas fillimit të luftës më 28 shkurt, mijëra turistë zviceranë mbetën të bllokuar në Lindjen e Mesme, të paaftë të ktheheshin në shtëpi sepse linjat ajrore ndaluan së operuari.

Situata ende nuk është kthyer në normalitet. Ndërsa disa linja ajrore të Gjirit kanë rifilluar pjesërisht fluturimet e tyre për në Cyrih, SWISS ka pezulluar operacionet për në Tel-Aviv deri më 2 prill dhe për në Teheran deri më 20 prill. Megjithatë, në varësi të situatës, pezullimi i këtyre dhe fluturimeve të tjera në rajon mund të zgjatet.

Terrorizmi

Shërbimi Federal i Inteligjencës (FIS) e konsideron ‘të mundshme’ që Irani të ndërmarrë veprime hakmarrëse duke synuar objektiva izraelite, hebraike dhe amerikane në vende të ndryshme, përfshirë Zvicrën.

“Ne besojmë se ka të ngjarë që shërbimet iraniane, aleatët e tyre ose rrjetet kriminale të mandatuara nga Irani do të kryejnë veprime në Evropë dhe Zvicër”, tha zëdhënësi i FIS, Christoph Gnägi, për mediat zvicerane.

Rreziku, tha ai, nuk vjen vetëm nga vetë Irani, por edhe nga grupe simpatizante si Hezbollahu libanez “i cili është veçanërisht aktiv në Zvicër”.

Teknologjia, komunikimet dhe inteligjenca artificiale

“Përtej çmimeve të larta të gazit dhe naftës, konflikti po destabilizon gjithashtu sektorë të tërë të ekonomisë, siç janë turizmi, financat dhe inteligjenca artificiale”, tha ekonomisti Stéphane Garelli për transmetuesin publik RTS.

Kjo sepse “iranianët kanë filluar të bombardojnë qendrat e të dhënave në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Nëse filloni të synoni qendrat e të dhënave, po synoni teknologjinë, komunikimet dhe inteligjencën artificiale. E gjithë kjo është në rrezik të shkatërrohet”.

Por jo të gjitha perspektivat janë të zymta

Përmes të gjitha trazirave globale në dekadat e fundit, Zvicra ka treguar një rezistencë të lakmueshme ndaj goditjeve të ndryshme.

Në vitet e fundit, për shembull, ekonomia e saj është rikuperuar më shpejt dhe më mirë se vendet e tjera nga pandemia e Covid. Hulumtuesit zbuluan se kjo rezistencë “pasqyron forcën gjithëpërfshirëse ekonomike të Zvicrës kundër krizave”.

Nuk është ndryshe as këtë herë.

Në një intervistë të kohëve të fundit me median zvicerane, Jan-Egbert Sturm, kreu i Institutit Ekonomik KOF, vuri në dukje se “industria jonë është relativisht efikase nga ana e energjisë dhe e fokusuar shumë në produktet specifike. Ndërsa sektorët që kërkojnë shumë energji sigurisht që preken drejtpërdrejt nga rritja e çmimeve të naftës, ky kanal nuk është më vendimtari për ekonominë zvicerane në tërësi.”

Zvicër: Sa flitet gjuha shqipe në shtëpi

Një në katër persona në Zvicër tani flet një gjuhë jo-kombëtare si gjuhë kryesore.

Shifrat e reja nga Zyra Federale e Statistikave tregojnë se kjo përqindje arriti në 25 përqind në vitin 2024, nga 19 përqind në vitin 2010, transmeton albinfo.ch.

Pas gjermanishtes, frëngjishtes dhe italishtes, gjuhët më të zakonshme janë anglishtja me 6 përqind, e ndjekur nga shqipja dhe portugalishtja me rreth 3 përqind secila.

Anglishtja është veçanërisht e përhapur në qytetet e mëdha, me rreth 15 përqind të banorëve në Gjenevë dhe Cyrih që e përdorin atë si gjuhë kryesore.

Studimi tregon gjithashtu se anglishtja luan një rol në rritje në punë dhe në arsimin e lartë.

Çmimi i naftës në Kosovë arrin deri në 1.60 euro për litër

Pas një periudhe të trazuar dhe luhatjesh në tregjet globale të energjisë, situata në tregun e derivateve në Kosovë po tregon shenja përmirësimi, megjithëse çmimet mbeten të larta për konsumatorët, përcjell albinfo.ch.

Ditën e djeshme, berza e naftës u mbyll me një rritje prej vetëm 15 dollarësh, duke treguar një stabilizim të lehtë pas valës së luhatjeve që kanë ndikuar në çmimet botërore të naftës si pasojë e situatës në Lindjen e Mesme.

Kështu ka bërë të ditur Fadil Berjani kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës.“Sot, në Kosovë çmimet e derivateve vazhdojnë të jenë: dizelli prej 1.44€ deri në 1.60€ për litër, ndërsa benzina shkon nga 1.27€ deri në 1.39€ për litër”, tha Berjani. Nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit bëhet e ditur se institucionet po monitorojnë tregun e derivateve për të parandaluar çdo praktikë të padrejtë tregtare dhe për të mbrojtur konsumatorët. Sipas tyre, Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut do të ndërmarrë masa ndëshkuese në rast se konstatohet shkelje e ligjit.

Kjo situatë lidhet ngushtë me zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme, rajon ky kyç për furnizimin global me naftë.

Konfliktet dhe tensionet politike në këtë pjesë të botës kanë shkaktuar pasiguri në prodhimin dhe transportin e naftës, duke ndikuar drejtpërdrejt në luhatjet e çmimeve në tregjet ndërkombëtare./telegrafi

Zvicra eksportoi mbi 948 milionë franga materiale lufte gjatë vitit të kaluar

Kompanitë zvicerane eksportuan gjatë vitit të kaluar materiale lufte në vlerë prej 948.2 milionë frangash zvicerane, duke iu afruar shumë rekordit të vitit 2022, kur eksportet arritën në 955 milionë franga, përcjell albinfo.ch.

Sipas të dhënave të publikuara nga State Secretariat for Economic Affairs (SECO), gjatë vitit 2025 Gjermania ishte blerësi kryesor i pajisjeve ushtarake zvicerane, me importe në vlerë prej 386.4 milionë frangash.

Pas saj në listën e vendeve kryesore që kanë pranuar dërgesa të miratuara nga SECO renditen Shtetet e Bashkuara, Hungaria, Italia dhe Luksemburgu.

Të dhënat tregojnë se Evropa përbën tregun kryesor për eksportet e materialeve të luftës nga Zvicra, duke zënë 86.1 për qind të totalit të eksporteve. Kontinenti amerikan vjen në vendin e dytë me 10.4 për qind, ndërsa në total dërgesat janë realizuar në 64 vende të botës.

Sa i përket kategorive të produkteve, pjesa më e madhe e eksporteve në vitin 2025 përbëhej nga municionet dhe komponentët e tyre, të cilat përbënin rreth 43 për qind të vlerës totale.

Rreth 24 për qind e eksporteve ishin automjete të blinduara dhe pjesë të tyre. Industria zvicerane gjithashtu eksporton armë të kalibrave të ndryshëm, komponentë të avionëve luftarakë, sisteme të kontrollit të zjarrit, si dhe eksplozivë dhe lëndë djegëse për qëllime ushtarake.

Turnir futsalli në Berlin për 28-vjetorin e Epopesë së UÇK-së

Në bashkëorganizim me FC Liria, në Berlin u zhvillua një turnir futsalli në shënim të 28-vjetorit të Epopesë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Aktiviteti solli së bashku komunitetin shqiptar dhe u zhvillua në një atmosferë sportive dhe festive, duke kombinuar kujtimin historik me pasionin për sportin, transmeton albinfo.ch.

Në këtë organizim, Ambasadori Ajeti falënderoi pjesëmarrësit dhe FC Liria për përkushtimin dhe angazhimin në realizimin e turnirit. Ai vuri në dukje rëndësinë e Epopesë së UÇK-së si simbol të sakrificës, guximit dhe përkushtimit për lirinë e Kosovës, duke theksuar se aktiviteti u zhvillua në nder të kontributit historik të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Turniri u shndërrua në një mundësi për të forcuar lidhjet mes bashkatdhetarëve dhe për të kujtuar një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë së re të Kosovës./Albinfo.ch

SWISS zgjat pezullimin e fluturimeve për në Dubai dhe Tel Aviv

SWISS njoftoi sot një zgjatje të re të pezullimit të fluturimeve për në Lindjen e Mesme. Lidhjet me Dubain do të mbeten të pezulluara deri më 15 mars, ndërsa fluturimet për në Tel Aviv nuk do të rifillojnë deri më 2 prill. Kompania përmend tensionin e vazhdueshëm në rajon, pas sulmit të përbashkët të Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara kundër Iranit dhe hakmarrjes së Republikës Islamike, dhe vendos sigurinë e ekuipazheve dhe pasagjerëve në krye të prioriteteve.

Vendimi nuk është për t’u habitur: SWISS tashmë kishte pezulluar në mënyrë progresive operacionet e saj në rajon që nga fundi i shkurtit, me një sërë zgjatjesh të mëvonshme. Më 28 shkurt, fluturimet për në Tel Aviv deri më 7 mars u anuluan; në ditët në vijim ndalesa ishte zgjatur disa herë, duke përfshirë edhe Dubain.

Tensionet në rajon kanë çuar në mbylljen e shumë hapësirave ajrore rajonale, duke përfshirë ato të Izraelit, Iranit, Irakut, Libanit, Jordanisë dhe vendeve të Gjirit.

Ndërkohë, më 5 mars, SWISS kishte organizuar një fluturim special nga Muscat (Oman) për në Cyrih për të lejuar 211 pasagjerë të bllokuar në rajon të ktheheshin në Zvicër. Një operacion i jashtëzakonshëm që kërkoi mobilizimin e rreth 40 punonjësve në më pak se 48 orë, i koordinuar me Departamentin Federal të Punëve të Jashtme (DFAE). Fluturimi, i operuar me një Airbus A340, kishte zbarkuar në Cyrih pak pas orës 14:30, raporton RSI, transmeton albinfo.ch.

Lidhur me zhvillimet e ardhshme, SWISS thotë se po monitoron situatën në kontakt të ngushtë me autoritetet zvicerane dhe lokale, dhe në koordinim me grupin Lufthansa, anëtar i të cilit është. Fluturimet do të rifillojnë, lexojmë në shënim, “sapo situata e sigurisë ta lejojë”, një kusht që kërkon “një skenar të përgjithshëm të qëndrueshëm dhe bashkëpunimin e autoriteteve lokale”.

Pasagjerët e prekur nga anulimet mund ta riplanifikojnë fluturimin e tyre pa pagesë në një datë të mëvonshme ose të kërkojnë një rimbursim të plotë të biletës. Shërbimi ndaj klientit mund të kontaktohet 24 orë në ditë në +41 (0)848 700 700.

Kundërshtarët e kufizimit të popullsisë zvicerane paralajmërojnë pasoja shkatërruese

Të hënën, një aleancë politikanësh dhe udhëheqësish biznesi paralajmëroi për “pasojat shkatërruese” të një iniciative të krahut të djathtë për të kufizuar popullsinë zvicerane në 10 milionë.

Kufiri i ngurtë prej 10 milionë banorësh i propozuar nga Partia Popullore Zvicerane do të “çonte në kaos brenda tre deri në katër vjetësh”, paralajmëroi aleanca në një konferencë për shtyp në Bernë. Një kufi i sipërm i fiksuar do të kërcënonte prosperitetin, sigurinë dhe furnizimet e Zvicrës, argumenton aleanca “Jo iniciativës së kaosit”, e përbërë nga përfaqësues nga Partia Radikale Liberale, Partia e Qendrës, Partia e Gjelbër Liberale dhe të tjerë, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, iniciativa “e pamatur” rrezikon në mënyrë të qartë marrëveshjet dypalëshe dhe kërcënon marrëveshjet e tregtisë së lirë. Në një botë gjithnjë e më të paparashikueshme, Zvicra mbështetet në marrëdhënie të qëndrueshme, partneritete të besueshme dhe rregulla të qarta, deklaroi Aleanca.

Nga rreth vitit 2031, do të ketë pasoja serioze: Zvicra do të bëhet më e pasigurt, furnizimet do të bëhen më të pakta dhe fuqia blerëse do të ulet. Rajonet e margjinalizuara, pensionistët dhe bizneset do të preken veçanërisht.

Konflikti në Lindjen e Mesme do të rrisë çmimet e derivateve në Zvicër

Konflikti i nisur nga Izraeli dhe SHBA-të kundër Iranit ka bërë që çmimet e naftës të rriten më tej sot. Situata i shtyn ekspertët e industrisë në Zvicër të parashikojnë çmime më të larta të benzinës në të ardhmen.

Vetëm katër ditë më parë, Klubi Turistik i Zvicrës (TCS) citoi një çmim mesatar prej 1.74 CHF (rreth 2.23 dollarë) për litër për benzinën pa plumb 95. Sot, nuk mund të gjenden çmime të tilla në mjetin e krahasimit të çmimeve të shoqatës. Megjithatë, ka pabarazi midis stacioneve të benzinës, varësisht nëse ato janë të lidhura me një markë apo nëse janë të pavarura.

“Çmimet e karburantit dhe naftës pritet të rriten ndjeshëm në ditët në vijim,” paralajmëroi sot Avenergy Suisse, organizata që bashkon aktorët e tregut të naftës në Zvicër, duke komentuar situatën në tregun ndërkombëtar. Trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit është pothuajse i paralizuar pas disa sulmeve ndaj anijeve tregtare. Disa rafineri gjithashtu kanë ulur ndjeshëm kapacitetet e tyre.

Afër 2 CHF për litër

TCS pret që çmimet e benzinës t’i afrohen nivelit 2 CHF për litër në ditët në vijim. “Bazuar në çmimet e tregut të publikuara në Roterdam, priten rritje të reja”, tha Erich Schwizer, një ekspert i industrisë në TCS, kur u pyet nga agjencia financiare e lajmeve AWP.

Edhe pse TCS në përgjithësi nuk bën parashikime, vlerësimet mund të bëhen në bazë të të dhënave të bursës. Schwizer vlerëson se çmimi mesatar për litër benzinë ​​pa plumb 95 do të arrijë në 1.90 CHF deri të premten. Nafta pritet të kushtojë 2.20 CHF.

Trendi diktohet nga çmimet e naftës. Faktori përcaktues është situata në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon afërsisht një e pesta e tregtisë botërore të naftës bruto. Sot, fuçia e Brent u tregtua me 103.75 dollarë (+12%) rreth orës 13:00, pasi arriti kulmin në 119.50 dollarë mbrëmë.

Kjo është një rritje prej 70% krahasuar me 27 shkurtin, një ditë para se të shpërthente konflikti në Lindjen e Mesme. Çmimi arriti kështu nivelin më të lartë që nga kriza energjetike e shkaktuar nga konflikti në Ukrainë në fund të shkurtit 2022, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, aktorët e industrisë mbeten të qetë. Shoqata Avenergy Suisse thekson se furnizimi i Zvicrës me produkte nafte është aktualisht “i sigurt”, pasi ka sasi të mjaftueshme nafte në treg.

Mbi katër muaj rezerva

Tregu ka naftë të papërpunuar dhe produkte nafte të mjaftueshme si në nivel ndërkombëtar ashtu edhe në atë kombëtar, tha një zëdhënës i Zyrës Federale për Furnizim Ekonomik Kombëtar (FONES) për agjencinë e lajmeve AWP të hënën në përgjigje të një hetimi.

Efektet indirekte nëpërmjet tregjeve botërore janë të mundshme. Megjithatë, ndikimi afatshkurtër dhe afatmesëm i konfliktit në furnizimet me energji mbetet i paqartë dhe varet, ndër të tjera, nga një bllokim i mundshëm i Ngushticës së Hormuzit.

Partnerët në zinxhirin e furnizimit ekonomik të vendit po monitorojnë situatën. Janë përgatitur masa në rast të mungesës së furnizimit. Për shembull, qeveria federale mund të lirojë rezerva të detyrueshme të produkteve të naftës, shpjegoi zëdhënësi. Këto rezerva mund të mbulojnë nevojat e Zvicrës për afërsisht tre deri në katër muaj e gjysmë.

Rezervat ekzistuese përfshijnë benzinë, naftë dhe vaj për ngrohje. Ekziston gjithashtu një rezervë karburanti për aviacion. FONES ka lidhur marrëveshje të detyrueshme magazinimi me kompanitë për këtë qëllim.

Këto rezerva u liruan pjesërisht për herë të fundit në tetor 2022, pjesërisht për shkak të problemeve logjistike me transportin e lumit Rain. Në atë kohë, transporti në Rain ishte bërë i vështirë për shkak të niveleve historikisht të ulëta të ujit. Rregullorja përkatëse skadoi në tetor 2023.

AMS me lajmërim për të papunët në Vjenë

AMS Vienna po i shndërron zyrat e saj në qendra shërbimi moderne dhe miqësore për klientët. Tani është arritur një tjetër moment historik në ofensivën e modernizimit, nga e cila përfitojnë kërkuesit e punës dhe kompanitë nga Meidling dhe Liesing: Ish-zyra e AMS në Schönbrunner Straße tani po zhvendoset në një ndërtesë moderne, të sapo ndërtuar në rrugën e 23-të të Distriktit.

“Me zyrën e re të AMS në Liesinger Lemböckgasse, kemi një vendndodhje të përshtatshme për banorët dhe menaxherët e personelit nga distrikti i 12-të dhe i 23-të i botës. Distrikti është shumë i lehtë për t’u arritur”, thotë drejtori i AMS-Wien, Winfried Göschl. “Ndërtesa ndodhet në afërsi të stacionit Perfektastraße, i cili shërbehet nga U6 dhe disa linja autobusësh.”

Vendndodhja e re është po aq ideale për punëtorët dhe kompanitë: Shtëpia është zhvendosur më afër zonës së zhvillimit urban me rritje të shpejtë, por në të njëjtën kohë është edhe një qendër e ekonomisë së Liesing. Dhe: Në Lemböckgasse ndodhet edhe një qendër sociale e MA 40, kështu që axhendat e AMS dhe Qytetit të Vjenës që lidhen me tregun e punës janë të orientuara drejt shërbimeve, raporton Heute, transmeton albinfo.ch.

Standardet e larta të këshillimit dhe kujdesit të AMS Vjenë janë zbatuar plotësisht në zyrat e reja: “Konsultat zhvillohen në dhoma të ndriçuara dhe të kondicionuara për një person, lartësia e tavanit prej gati tre metrash krijon një atmosferë miqësore dhe bujare edhe në zonat e pritjes”, thotë shefi i AMS Vjeneze.

Dhe sigurisht që në ndërtim u përdorën materiale ndërtimi ekologjike, ndërsa në kompani përdoret teknologji e qëndrueshme ndërtimi si energjia gjeotermale, fotovoltaikët dhe aktivizimi i komponentëve.

Mbi gjysmë milion shtetas të Shqipërisë jetojnë në Itali

Shqiptarët janë komuniteti i dytë më i madh që jetojnë në Itali, pas rumunëve.

Sipas të dhënave të Eurostat për strukturën e popullsisë së huaj sipas vendit të lindjes, rreth 557 mijë persona të lindur në Shqipëri jetonin në Itali, ndërsa rreth 416 mijë rezultojnë si shtetas shqiptarë.

Diferenca mes këtyre dy shifrave lidhet kryesisht me faktin që një pjesë e emigrantëve shqiptarë kanë marrë ndërkohë shtetësinë italiane, që vlerësohet rreth 141 mijë persona, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Kjo e konfirmon komunitetin shqiptar si të dytin më të madh në Itali pas atij rumun, duke ruajtur një prani shumë të konsoliduar në tregun italian të punës dhe në strukturën sociale të vendit. Shtetasit e lindur në Shqipëri përbëjnë 8.3% të totalit të emigrantëve në Itali.

Grupi më i madh i emigrantëve në Itali janë rumunët, me rreth 900 mijë shtetas të lindur në Rumani, ose 13.5% të totalit.

Duke pasur parasysh popullsitë aktuale të dy vendeve, Rumania me 19 milionë banorë dhe Shqipëria me 2.36 milionë banorë, komuniteti shqiptar në Itali, në raport me popullsinë në vendin mëmë, është disa herë më i madh se ai rumun.

Eurostat nuk raporton të dhënat për Greqinë, ku jetojnë një numër i lartë emigrantësh shqiptarë, që vlerësohet që janë në të njëjtin nivel, ose më shumë se në Itali.

Në raport me popullsinë, Shqipëria ka numrin më të lartë të emigrantëve në Evropë, me afërsisht 1 në 2 shqiptarë jeton në BE, çka e vendos vendin dukshëm në krye të listës në raport me popullsinë.

Eurostat ka raportuar për çdo shtet të BE-së, pesë kombësitë kryesore të qytetarëve të huaj. Në Slloveni, psh ka rreth 30 mijë shtetas të lindur në Kosovë, ose 9.3% të totalit.

Sipas Eurostat, më 1 janar 2024, 44.7 milionë persona të lindur jashtë BE-së jetonin në një vend të Bashkimit Europian, duke përfaqësuar 9.9% të popullsisë së BE-së. Kjo përfaqëson një rritje prej 2.3 milionë personash krahasuar me vitin e mëparshëm.

Përveç kësaj, 17.9 milionë persona që jetonin në një nga vendet e BE-së më 1 janar 2024 kishin lindur në një vend tjetër të BE-së, duke shënuar një rritje prej 0.2 milionë personash krahasuar me një vit më parë.

Në terma absolutë, numri më i madh i personave të lindur jashtë vendit që jetonin në BE më 1 janar 2024 gjendej në Gjermani (16.9 milionë), Francë (9.3 milionë), Spanjë (8.8 milionë) dhe Itali (6.7 milionë). Personat e lindur jashtë vendit në këto katër vende përbënin së bashku 66.6% të totalit të personave të lindur jashtë vendit që jetonin në BE, ndërsa të njëjtat katër vende përbënin 57.8% të popullsisë totale të BE-së.

Pesha më e lartë relative e personave të lindur jashtë vendit në raport me popullsinë totale u regjistrua në Luksemburg (51.0% e popullsisë rezidente), e ndjekur nga Malta (30.8%), Qipro (26.9%), Irlandë (22.6%), Austri (22.1%), Suedi (20.6%) dhe Gjermani (20.2%).

Në të kundërt, personat e lindur jashtë vendit përbënin më pak se 5% të popullsisë në Poloni (2.6%), Rumani (3.1%), Bullgari (3.3%) dhe Sllovaki (3.9%).

Sindikatat nisin fushatën e tyre kundër nismës anti-imigracion

Sot, Federata e Sindikatave Zvicerane (USS) nis ofensivën e saj kundër nismës ’10 milionë’ të Partisë Popullore Zvicerane, e cila do të votohet në një referendum më 14 qershor.

“Nisma e Partisë Popullore Zvicerane është një ujk i veshur si dele”, tha kryeekonomisti i USS, Daniel Lampart. “Kufizimi i popullsisë do të çojë në humbje të konsiderueshme të pensioneve dhe fuqisë blerëse për të gjithë”, transmeton albinfo.ch.

“Nëse popullsia në moshë pune zvogëlohet kaq shumë, dëmi ekonomik për Zvicrën do të jetë i madh”, shtoi ai.

Rriten çmimet e banesave në Prishtinë, ‘shkak’ diaspora

Blerja e një banese në Prishtinë është bërë sfidë për shumë familje. Çmimet në periferi të kryeqytet shkojnë në rreth 1,400 euro për metër katror, teksa në afërsi të qendrës në mbi 2 mijë e 800 euro.

Lagjja Mati-1 sipas ndërtueseve mbetet një nga zonat më të kërkuara për banim nga qytetarët. Aktualisht metra katror në këtë lagje sillet rreth 1,100 -1,400 euro.

Të dhënat e Agjencisë së Statistikave flasin për rritje prej 4.3% të çmimeve të pronave të banimit në Prishtinë në tremujorin e tretë të 2025-s, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit paraprak, raporton RTK, transmeton albinfo.ch.

Pronar të kompanive të ndërtimit thonë se kërkesat për blerje të banesave janë të mëdha, teksa tregojnë edhe arsyet se pse janë ngritur çmimet. “Ne jemi duke e shitur 1,250 euro aktualisht. Po shpresoj se do të mund të arrijmë me e mbajt këtë çmim edhe pse nuk është e lehtë pasi çmimet e ndërtimit kanë lëvizje deri 20-30%. Fuqia punëtore është jostabile pasi ka mungesë. Edhe kur ka pasur mungesë jemi obliguar t’i bëjmë me standard të Bashkimit Evropian. Përqindjet e pronarëve të tokave janë elementi i parë që neve na imponojnë ngritjen e çmimeve. Kjo zonë ka mbërri me ardhur deri në 42% me i kërkuar pronarët e tokave”, ka thënë Arif Dermishi, pronar kompanie.

Pos çmimeve tjera, paralajmërohet se në muajt në vijim mund të ngrihen edhe çmimet për banesa.

“Unë kam frikë se çmimet do të rriten prapë fatkeqësisht sepse nga dje, vetëm lufta në Iran ka rrit çmimin e betonit për 8-9 euro në kubik. Materialet elektrike kanë mbërri me shkuar në 40% rritje”, ka shtuar Dermishi.

Njohës të ekonomisë thonë se për shkak të kërkesave të mëdha të diasporës për të blerë patundshmëri në Kosovë, çmimet po mbahen të larta.

“Për familjet kosovare trendi i rritjes së çmimeve po krijon vështirësi. Këtu kemi një efekt nga diaspora. Diaspora janë blerësit më të mëdhenj. Kemi parë raportet e remitencave dhe investimeve të huaja, ku kemi trend të blerjes së banesave. Kjo bën që të kemi kërkesa më të larta. Kërkesa më e lartë ndikon në rritjen e çmimeve”, ka thënë profesor i ekonomisë Fidan Qerimi.

Derisa çmimet për banim në Prishtinë janë vlerësuar si të larta, ndërtuesit thonë se janë rritur kërkesat për banim në Fushë Kosovë. Megjithatë edhe në këtë komunë viteve të fundit çmimet e banimit janë ngritur.

Rreth 900 euro e më shumë për metër katror shkojnë çmimet e banesave në këtë komunë. Teksa ato që janë në ndërtim e sipër, kanë çmime më të ulëta.

Cilat vende në Evropë imponojnë teste gjuhësore për lejet e qëndrimit?

Disa vende në të gjithë Evropën kërkojnë që qytetarët e huaj të kalojnë një test gjuhe për t’u kualifikuar për leje të caktuara qëndrimi. Por si krahasohet secili vend dhe çfarë niveli gjuhe kërkohet prej tyre?

Suedia

Suedia aktualisht nuk ka ndonjë kërkesë gjuhësore të lidhur me të drejtat e qëndrimit, por kjo mund të ndryshojë së shpejti.

Qeveria po kryen aktualisht një hetim mbi një propozim që do t’u kërkonte aplikantëve për qëndrim të përhershëm të vërtetojnë aftësitë bazë të suedishtes, që do të thotë se të rriturit që kërkojnë qëndrim të përhershëm nga viti 2027 do të duhet të kalojnë së pari testet mbi gjuhën dhe shoqërinë suedeze.

Sipas propozimit, aplikantët do të duhet të kalojnë një test që vërteton se ata mund të lexojnë, shkruajnë, dëgjojnë dhe flasin në nivelin A1/A2 në shkallën e Kornizës së Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR).

Në kurset falas të gjuhës të qeverisë suedeze, të njohura si suedisht për emigrantët (SFI), kjo korrespondon me kalimin e kursit C, i treti nga katër nivelet.

Nuk ka kërkesa gjuhësore për leje të tjera qëndrimi afatshkurtra në Suedi, duke përfshirë lejet e studimit dhe lejet e punës.

Spanja

Spanja nuk ka ndonjë kërkesë për nivelin e gjuhës për të marrë leje qëndrimi, dhe nuk ka prova se kjo është marrë ose është marrë ndonjëherë në konsideratë.

Megjithatë, vendi pret që të huajt që aplikojnë për shtetësi spanjolle të vërtetojnë njëfarë zotërimi të gjuhës spanjolle duke marrë një kualifikim A2 DELE (Diploma de Español como Lengua Extranjera) nëse nuk janë me origjinë nga një vend që flet spanjisht.

Niveli A2 është ende mjaft bazik, megjithatë, është i dyti më i ulët dhe barazohet me të qenit një fillestar i nivelit të lartë i aftë për të kuptuar dhe për të ndërtuar fjali të përditshme.

Ekziston gjithashtu një kërkesë gjuhësore për të huajt nga vendet jo-spanjishtfolëse që duan t’u njihen kualifikimet e tyre për të punuar në profesione të rregulluara në Spanjë (homologación) – një B2 – e barabartë me një nivel të lartë të ndërmjetëm.

Gjermania

Gjermania kërkon që njerëzit të kenë një standard të caktuar të gjuhës për të fituar leje qëndrimi të përhershme (Niederlassungserlaubnis / unbefristete Aufenthaltserlaubnis).

Kur bëhet fjalë për aftësitë gjuhësore, rregullat aktuale kërkojnë që gjermanishtja të jetë në nivelin B1 në shkallën gjashtënivelëshe të kompetencës të përcaktuar në Kornizën e Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR).

Kjo përfshin kryerjen e një testi në një shkollë gjuhësh të njohur nga autoritetet. Testi përfshin leximin, dëgjimin, shkrimin dhe seksionet e të folurit. Niveli B1 në shkallën CEFR përkufizohet si aftësia për të “kuptuar pikat kryesore të një kontributi të qartë standard mbi çështje të njohura që hasen rregullisht në punë, shkollë, kohë të lirë, etj.”

Lejet e tjera të qëndrimit afatshkurtër, siç janë mbajtësit e Kartës Blu ose për punëtorët e specializuar me aftësi të larta, kanë kërkesën më pak të rreptë gjuhësore të nivelit A1, që ndonjëherë referohet në rregulloret e qëndrimit si një ‘njohuri bazë’ e gjermanishtes.

Franca

Qeveria franceze kohët e fundit përditësoi kërkesat gjuhësore për kartat e qëndrimit si pjesë e një mase më të gjerë për të forcuar të drejtat e qëndrimit dhe shtetësisë në vend.

Nga 1 janari 2026, kushdo që bën aplikimin e tij të parë për një kartë shumëvjeçare (kartë shumëvjeçare, kohëzgjatje maksimale prej katër vitesh) tani do të duhet të demonstrojë një nivel frëngjisht prej të paktën A2 sipas shkallës ndërkombëtare të gjuhëve DELF/CERL.

Ata që bëjnë aplikimin e tyre të parë për një kartë rezidenti 10-vjeçare (në shumicën e rasteve, e disponueshme pas pesë vitesh rezidencë të njëpasnjëshme) do të duhet të demonstrojnë të paktën nivelin B1 në frëngjisht – një rritje nga kërkesa e mëparshme e A2.

Ndërkohë, aplikantët për shtetësi franceze (përmes rezidencës ose martesës) tani duhet të demonstrojnë nivelin B2 të frëngjishtes, në krahasim me nivelin B1 më parë.

Në mënyrë të ngjashme, aplikimet për dy kartat e qëndrimit afatgjatë të përmendura më sipër, si dhe shtetësinë, aplikantët duhet të japin një provim me shkrim mbi historinë, politikën dhe edukatën qytetare franceze.

Ky provim duhet të jepet me shpenzimet e vetë kandidatit, me një kosto prej rreth 70 eurosh, varësisht nga zona.

Zvicra

Në Zvicër, niveli i aftësisë gjuhësore ndryshon në varësi të llojit të lejes së qëndrimit që dëshironi: leje qëndrimi, qëndrim i përhershëm ose shtetësi zvicerane.

Për fat të mirë për të sapoardhurit, nuk keni nevojë të tregoni aftësi gjuhësore zvicerane për të marrë një leje standarde qëndrimi, raporton thelocal. Në përgjithësi, ata me leje qëndrimi afatshkurtra – siç janë Lejet B dhe Lejet L – nuk kërkohet të tregojnë aftësi në një gjuhë kombëtare.

Ka disa përjashtime – për shembull njerëzit me leje bashkimi familjar – megjithatë, në përgjithësi njerëzit që sapo kanë mbërritur në Zvicër për punë nuk kanë nevojë të demonstrojnë aftësi gjuhësore, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, banorët e përhershëm do të duhet të demonstrojnë aftësi gjuhësore.

Për qëndrim të përhershëm të zakonshëm – i cili jepet pas një qëndrimi të pandërprerë prej pesë vjetësh ose dhjetë vjetësh në total – duhet të demonstroni nivelin A2 të një gjuhe zvicerane të folur dhe nivelin A1 të shkruar.

Shtetasit e Austrisë, Belgjikës, Danimarkës, Francës, Gjermanisë, Greqisë, Italisë, Lihtenshtajnit, Holandës, Portugalisë dhe Spanjës janë të përjashtuar nga këto kërkesa gjuhësore.

Për qëndrim të përhershëm me procedurë të përshpejtuar, niveli i gjuhës është pak më i lartë. Ju duhet të demonstroni A1 të shkruar, por B1 të folur.

Ka gjithashtu përjashtime për njerëzit që mund të demonstrojnë se kanë një gjuhë zvicerane si gjuhë amtare, ose se kanë ndjekur shkollimin e detyrueshëm për të paktën tre vjet në një gjuhë zvicerane.

Italia

Për shumicën e llojeve të lejeve të qëndrimit italian afatshkurtër, aplikantët nuk janë të detyruar të japin një test gjuhe.

Por nëse jeni një shtetas jo i BE-së që aplikon për një permesso di soggiorno per soggiornanti di lungo periodo (leje qëndrimi afatgjatë) bazuar në qëndrimin për pesë vjet ose më shumë, ekziston një kërkesë për të provuar të paktën nivelin A2 të kompetencës në italisht.

Niveli A2 është ende mjaft bazik: është i dyti më i ulët në shkallën gjashtënivelëshe të kompetencës të përcaktuar në Kornizën e Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR) dhe barazohet me të qenit një fillestar i nivelit më të lartë i aftë për të kuptuar dhe për të ndërtuar fjali të thjeshta.

Nëse dështoni, sipas udhëzimeve të ministrisë së brendshme, mund të riaplikoni përmes të njëjtit portal jo më shpejt se 90 ditë pas dhënies së provimit të parë – gjë që ju jep kohë të mjaftueshme për të përmirësuar njohuritë tuaja në italisht.

Ka disa përjashtime, veçanërisht për fëmijët nën 14 vjeç dhe ata me sëmundje ose aftësi të kufizuara të rënda që i pengojnë ata të mësojnë gjuhën.

Ata me një diplomë të shkollës së mesme të ulët ose të lartë nga sistemi arsimor italian ose qendra e arsimit për të rritur, si dhe ata që ndjekin universitetin shtetëror ose jo-shtetëror italian, ose studiojnë për doktoraturë ose master universitar në Itali, gjithashtu mund të përjashtohen nga testi i gjuhës për rezidencë.

Austria

Austria ka kërkesa gjuhësore për shumë nga lejet e saj të qëndrimit dhe njohuritë e gjermanishtes pritet të rriten ndërsa njerëzit kalojnë nëpër sistemin e integrimit të Austrisë dhe, në disa raste, aplikojnë për tituj qëndrimi afatgjatë.

Megjithatë, nuk ka kërkesë gjuhësore për lejen më të zakonshme të bazuar në punë, kartën Kuqe-Bardhë-Kuqe. Megjithatë, ekziston një sistem pikësh për të qenë në gjendje të aplikoni për lejen dhe njohja e gjermanishtes ose anglishtes do t’u japë kandidatëve pikë – sa dhe për çfarë niveli do të varet nga grupi të cilit i përkasin.

Për shembull, “punëtorët shumë të kualifikuar” do të marrin dhjetë pikë nëse flasin gjermanisht ose anglisht në nivelin A2. Por “punëtorët e kualifikuar në profesione me mungesë” mund të marrin 15 pikë nëse mund të vërtetojnë njohuritë e gjermanishtes në nivelin B1 (dhjetë pikë për A2 dhe pesë për A1) dhe dhjetë të tjera për anglisht në nivelin B1.

Karta Kuqe-Bardhë-Kuqe lëshohet për 24 muaj dhe i jep mbajtësit të drejtën për vendosje dhe punësim me afat të caktuar nga punëdhënësi i specifikuar në aplikim.

Pas kësaj, mbajtësit e saj mund të aplikojnë përgjithësisht për një Kartë të Kuqe-Bardhë-Kuqe plus nëse kanë qenë të punësuar për të paktën 21 nga 24 muajt e mëparshëm sipas kushteve përkatëse. Karta e Kuqe-Bardhë-Kuqe plus përdoret gjithashtu në disa raste të ribashkimit familjar, duke përfshirë edhe anëtarët e familjes së mbajtësve të Kartës së Kuqe-Bardhë-Kuqe.

Në shumë raste, duke përfshirë edhe bashkëshortët e qytetarëve austriakë, por zakonisht jo për anëtarët e familjes së qytetarëve të BE-së që ushtrojnë të drejtat e lëvizjes së lirë, ekziston një kërkesë gjuhësore e gjermanishtes së nivelit A1 edhe para imigracionit. Ka përjashtime të rëndësishme, duke përfshirë edhe për anëtarët e familjes së mbajtësve të një Karte të Kuqe-Bardhë-Kuqe për individë me kualifikim të lartë, një Kartë Blu të BE-së ose një leje qëndrimi për studiues.

Sipas Marrëveshjes së Integrimit të Austrisë, Moduli 1 korrespondon me gjermanishten A2 dhe Moduli 2 me gjermanishten B1. B1 është kryesisht i rëndësishëm për titullin “Banor Afatgjatë – BE” dhe në përgjithësi është gjithashtu niveli minimal për shtetësinë. Dhënia e një Karte të Kuqe-Bardhë-Kuqe në vetvete konsiderohet përfundim i Modulit 1.

Norvegjia

Në shtator të vitit 2025, qeveria norvegjeze rriti nivelin e kërkuar të aftësisë gojore të norvegjishtes për aplikantët për qëndrim të përhershëm.

Sipas rregullave të reja, aplikantët për qëndrim të përhershëm duhet të kalojnë një test gojor të norvegjishtes në nivelin A2 ose më të lartë, duke zëvendësuar kërkesën e mëparshme A1.

Nivelet gjuhësore i referohen Kornizës së Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR). Në nivelin A2, individët mund të kuptojnë gjuhën e thjeshtë të përditshme, të shprehen mbi tema personale dhe themelore si familja, dhe të menaxhojnë biseda të thjeshta.

Megjithatë, kërkesat e reja përfshijnë përjashtime për ata me rrethana të veçanta që lidhen me shëndetin ose arsye personale. Kjo vlen veçanërisht për emigrantët e rritur me arsim të kufizuar ose pa arsim formal, të moshuarit dhe individët me aftësi të ulëta shkrim-leximi.

Aplikantët ende duhet të kalojnë testin e studimeve shoqërore, por ata nuk janë më të detyruar të paraqesin dokumentacionin e përfundimit të një kursi. Legjislacioni kërkon një test të kaluar të bërë në një gjuhë që aplikanti e kupton.

Danimarka

Danimarka kërkon që personat që u jepet leje qëndrimi në bazë të ribashkimit familjar dhe jo, për shembull, fëmijëve) dhe ndryshe nga ribashkimi familjar, lejet e qëndrimit dhe punës në bazë të profesionit në Danimarkë nuk kanë një kërkesë gjuhësore.

Personat që marrin leje qëndrimi në bazë të ribashkimit familjar normalisht duhet të kalojnë dy teste në gjuhën daneze, duke përmbushur standardet A1 dhe më pas A2.

Testi i nivelit A1 duhet të kalohet brenda gjashtë muajve nga marrja e lejes së qëndrimit në Danimarkë, dhe testi i nivelit A2 brenda nëntë muajve.

Kalimi i testeve të gjuhës zvogëlon të ashtuquajturën ‘garanci bankare’ (bankgarantien), një shumë parash që duhet të ofrohet nga bashkëshorti/ja si siguri kundër dhënies së lejes së punës së partnerit/es ​​së tyre.

Që nga viti 2026, bashkëshorti/ja do të duhet të depozitojë 61,709.34 korona daneze.