Anne Haferkorn dhe Georg Stein po kërkojnë urgjentisht një apartament të lirë. Ata kanë edhe dy fëmijë dhe punojnë nga shtëpia, ndaj kanë edhe nevojë urgjente për një apartament me të paktën katër dhoma në Speyer (Rheinland-Pfalz) ose në zonën përreth. Ata mund të përballonin rreth 1.600 euro në muaj për qira totale.

“Ne kemi vendosur kërkesa në shtëpi pleqsh dhe kopshte, kemi shpërndarë ato dhe kemi folur me njerëz në rrugë ose në kafene, kemi vendosur reklama në gazeta. Konkurrenca është thjesht shumë e madhe”, thotë Georg Stein, i cili nuk ka akoma kurfarë përgjigje për krëkesën e tij të një apartamenti më të madh.

Qiratë në Gjermani janë rritur shumë prej vitesh. Sipas institutit kërkimor Empirica, një apartament 60 metra katrorë i një standardi të thjeshtë në Berlin kushtonte mesatarisht 650 euro në vitin 2024, duke përjashtuar kostot shtesë për shërbime. Qytete të tjera si Frankfurt am Main ose Shtutgart janë edhe më të shtrenjta dhe qiraja shkon mesatarisht 790 deri në 800 euro. Por Mynihu është sipas të dhënave të fundit më i shtrenjti me një kosto mesatare prej rreth 1,150 euro për këtë sipërfaqe. Edhe me punë të mira dhe të sigurta, shumë njerëz refuzohen kur kërkojnë një apartament.

“Njerëz me profesioni si policë, infermierë, por edhe prindërit që jeton vetëm me fëmijë, si dhe ata që kanë mbiemra të huaj shpesh anashkalohen. Ata janë veçanërisht në gjendje të keqe, por e prekur është e gjithë shoqëria, e jo vetëm ata me të ardhura më të ulëta,” thotë Lukas Siebenkotten nga Shoqata Gjermane e Qiramarrësve.

Problemi është i njohur për një kohë të gjatë. Në luftën kundër qirave të larta, qeveria në detyrë synonte të nxiste ndërtimin e banesave. Plani ishte që të ndërtoheshin 400 mijë apartamente në vit, nga të cilat 100 mijë do të subvencionoheshin. Megjithatë, sipas vlerësimeve të ekspertëve, vetëm pak më shumë se gjysma e tyre janë ndërtuar deri në vitin 2024.

Sipas Siebenkotten, askush nuk duhet të shpenzojë më shumë se një të tretën e të ardhurave neto të familjes për strehim. Në realitet, miliona njerëz ndajnë më shumë se 40 për qind, e qindra mijëra madje edhe më shumë se 50 për qind, thotë ai.

Ndërtimtaria është në krizë të thellë. Pasiguria mes blerësve të mundshëm ndihet kudo. Lars Diehl është një menaxher projekti në Krieger + Schramm Frankfurt RheinMain GmbH & Co. KG. Ai thotë se shumë blerës e justifikojnë pritjen e tyre për të blerë një shtëpi duke shpresuar për një rënie të normave të interesit ose një ulje të kostove të ndërtimit.

Ai vetë ka frikë se ndërtimi do të kushtojë edhe më shumë në të ardhmen. Shumë punonjës, thotë ai, janë larguar nga ndërtimtaria për shkak të krizës. Nëse punohet më shumë në ndërtimtari, atëherë do të ndjehej mungesa e punëtorëve. “Ne kemi nevojë absolutisht për punëtorë të kualifikuar nga jashtë për të mbushur ato boshllëqe. Por edhe këta njerëz kanë nevojë për vendbanime, që e ndërlikon edhe më shumë situatën,” thotë Diehl. Për shkak të gjendjes së keqe ekonomike, sipas tij, po ndërtohen shumë më pak shtëpi për një apo dy familje sesa para disa vitesh.

Ekonomisti Matthias Günther nga Instituti Pestel supozon se kjo do ta përkeqësojë situatën edhe më shumë për qiramarrësit: “Ndërsa më parë një familje private mund të financonte një shtëpi familjare me 1.100 deri në 1.200 euro, sot ajo ka nevojë për 1.700 deri në 1.800 euro, që është vështirë e përballueshme për shumë familje.” Ky është një problem i madh edhe për tregun e qirave të apartamenteve.

Para së gjithash mungojnë banesat sociale. Sipas Günther, në vitin 1987 kishte rreth katër milionë banesa sociale vetëm në Gjermaninë Perëndimore. Sot, ka vetëm 1.1 milion, që është më pak se pesë për qind e  banesave me qira. Kjo do të thotë se nuk ka më asnjë ndikim në uljen e çmimit, thotë ai.

Kritikët ankohen se pronarët shpesh i rrisin çmimet e qirave. Nëse në disa qytete çmimi i akomodimit është dymbëdhjetë euro për metër katror ose më shumë, atëherë një person me të ardhura më të ulëta nuk mund t’i përballojë këto çmime, që paraqet një problem shumë të madh.
Ka zgjidhje të mundshme, si ajo në Reutlingen nëBaden-Württemberg. Kryebashkiaku Thomas Keck po lufton atje me mungesën e banesave. Ai angazhohet për balancimin e ndërtimeve dhe fitimeve për banesat që mund të ndërtohen, si dhe ndihmat e shtetit.

Ky është hapi i parë, por në të ardhmen të gjithë aktorët do të duhet të marrin masa për të luftuar mungesën e banesave. “Sektori publik, kompanitë e imobilieve, bizneset, institucionet, kishat, sindikatat: vetëm nëse të gjithë bashkohen, ne ndoshta mund të kemi sukses në rindërtimin e bnjë numri më të madh të banesave sociale, siç kishim dikur në Gjermani në vitet 1970 dhe 1980,” tha Keck.

Ndërtimet e apartamenteve të reja kërkojnë edhe masa të posaçme financimi, si rritja e taksave të trashëgimisë dhe rritja e taksave për super të pasurit. Por ndërtimi kërkon një strateji afatgjatë, sepse gjendja nuk mund të përmirësohet shpejtë. Do të jetë kjo një detyrë e madhe për qeverinë e ardhshme, e cila duhet të ndërmarrë hapa të shpejtë dhe të menjëhershëm për përmirësimin e gjendjes./DW

Me konservatorët e qendrës së djathtë të vendosur për të marrë drejtimin e qeverisë së ardhshme gjermane dhe e djathta ekstreme që ka bërë fitime të rëndësishme, kanë filluar pyetjet se cilat mund të jenë ndryshimet që e presin vendin në të ardhmen.

Gjermanët kanë votuar dhe rezultatet janë të qarta: Partitë e Unionit me prirje të djathtë (CDU/CSU) fituan pjesën më të madhe të votave dhe janë në rrugën e duhur për të udhëhequr qeverinë e ardhshme. Alternativa e ekstremit të djathtë për Gjermaninë (AfD) mori pjesën e dytë më të madhe të votave, duke treguar se partia kundër imigracionit është bërë një forcë e rëndësishme politike.

Në bazë të një ankete, gati një e treta e atyre që u përgjigjën menjëherë thanë se kishin të drejtë të votonin në zgjedhje – që do të thotë se kishin tashmë një pasaportë gjermane, ose ishin natyralizuar kohët e fundit.

Dy të tretat e të anketuarve nuk kishin të drejtë të votonin sepse nuk kishin nënshtetësi gjermane. Shumë banorë të huaj që jetojnë në Gjermani nuk janë në gjendje të votojnë për këtë arsye.

Në fakt ka më shumë njerëz që jetojnë në Gjermani pa pasaportë gjermane sesa vota për AfD në zgjedhjet e kaluara. [Aktualisht 12.9 milionë njerëz jetojnë në Gjermani pa shtetësi, ndërsa AfD mori afro 10.2 milionë vota të para.]

Pavarësisht paaftësisë së tyre për të votuar, banorët e huaj do të ndikohen ende nga politikat e hartuara nga qeveria e ardhshme e udhëhequr nga konservatorët, si dhe nga ndjenjat anti-imigruese të cilat ushqehen nga AfD, transmeton albinfo.ch.

Shumë nga lexuesit tanë shprehën shqetësime për zhvendosjen në të djathtë në politikën gjermane që kanë theksuar këto zgjedhje, ndërsa të tjerë shpresonin se lidershipi i qendrës së djathtë mund të nxiste ekonominë gjermane.

Banorët e huaj mërziten kur shohin Gjermaninë të zhvendoset djathtas

Të pyetur se si ndiheshin për rezultatet e zgjedhjeve, shumë lexues thanë se ndiheshin “të shqetësuar”, “nervor” apo edhe “të tmerruar”.

Disa vunë re se nuk ishin të befasuar.

Në përgjithësi, duket se fitorja e konservatorëve (të cilët e bënë shtrëngimin e politikave të imigracionit një pjesë të madhe të fushatës së tyre) dhe fitimi në mbështetje për një parti të ekstremit të djathtë anti-emigracion ka lënë një shije të keqe në gojën e shumë njerëzve në popullsinë jogjermane.

Vetëm shumë pak të anketuar shprehën ndjenja pozitive për rezultatin. Por të paktën një lexues gjeti arsye për të festuar traditën demokratike të Gjermanisë, shkruan thelocal.

“Rezultate të jashtëzakonshme!” shkroi Bhavesh Uppal, një menaxher shitjesh 33-vjeçar në Berlin, duke shtuar se Bundestagu i ardhshëm mban një spektër të plotë ofertash politike.

“Nga Die Linke në AfD – ka unitet në diversitetin e opinioneve.”

Shqetësime serioze për popullaritetin e AfD-së

Në qendër të vëmendjes për shumë të anketuar ishte rritja e mbështetjes së AfD-së, nga pak më shumë se 10 për qind në 2021 në rreth 20 për qind tani.

Me pjesëtarë të partisë që konsiderohen zyrtarisht ekstremistë të krahut të djathtë dhe me liderë që kanë kritikuar kujtimin e Holokaustit, kanë thirrur parullat naziste dhe kanë promovuar deportimin e të huajve, shumë emigrantë të themeluar ligjërisht në Gjermani kanë arsye të qarta për refuzimin e partisë

“Unë nuk ndihem i sigurt dhe sinqerisht nuk kam plane të udhëtoj diku afër shteteve të Gjermanisë Lindore,” tha David, duke aluduar në faktin se AfD fitoi shumicën e votave në pothuajse çdo zonë elektorale në shtetet e ish-Gjermanisë Lindore.

Sabrina Mercer, një mësuese 68-vjeçare në pension që jeton në Frankfurt tha se ishte “e tmerruar” për suksesin e AfD-së dhe e lumtur që ata nuk shkuan shumë më lart se 20 përqind e votave.

“Mendoj se nëse ata do të kishin marrë drejtimin tani me atë që po ndodh në botë, në dritën e aleancës së re midis Trump dhe Putinit, do të kishte qenë katastrofike në shumë nivele.”

Nancy Landrum, një profesoreshë 63-vjeçare në Leipzig u bëri jehonë këtyre ndjenjave: “Është shqetësuese që AfD kishte kaq shumë mbështetje. Gjermania është një vend ku menduam se mund t’u shpëtonim ideologjive të ekstremit të djathtë. Si emigrant jam i shqetësuar”.

Për disa lexues, të cilët ndihen të shënjestruar nga partia e djathtë ekstreme, duke i parë ata të fitojnë kaq shumë mbështetje nga votuesit ndihet thellësisht personale.

“Të paktën një e pesta e votuesve më urrejnë dhe duan që unë të largohem,” shkroi Dmitry, një inxhinier softuerësh 36-vjeçar në Düsseldorf.

Por shumica e të anketuarve kishin pritur që votimi të shkonte në këtë mënyrë, edhe nëse vunë re shqetësime rreth prirjes së përgjithshme drejt populizmit të krahut të djathtë.

Unë mund ta ndiej ndryshimin në dy vitet e fundit dhe ndjenjat kundër emigrantëve po rriten vetëm për shkak të retorikës së AfD-së”, tha Juan, i cili jeton në Mynih. “Unë ende shpresoj për më të mirën me një koalicion qendror.”

Erica, një autore e pavarur 41-vjeçare në Berlin, tha se e priste këtë rezultat, por kishte shpresuar që qendra e majtë do të kishte mbajtur më shumë vota.

Ajo shtoi, “Mëkrahja e AfD-së nga Elon Musk ekspozoi disa nga kontradiktat e brendshme të partisë: e ashtuquajtura parti nacionaliste e atyre që nuk kanë të drejtë të drejtën ekonomike, përputhet drejtpërdrejt me pikëpamjet e një emigranti të pasur me über”.

Pavarësisht qëndrimit të tyre të linjës së ashpër kundër imigracionit, partia e djathtë ekstreme gjen njëfarë mbështetje midis banorëve të huaj.

Një pjesë e vogël e të anketuarve në sondazhin tonë treguan se ata votuan ose do të kishin votuar për AfD-në – duke arritur në rreth 20 për qind të të anketuarve, që përafërsisht përputhet me përqindjen e votuesve të AfD-së në të gjithë vendin.

“Jam i zhgënjyer që AfD-ja nuk performoi më fort”, shkruan Denizan, një inxhinier 31-vjeçar në Bremen.

Ai sugjeroi se partitë e Bashkimit “tashmë kanë tradhtuar mandatin e tyre zgjedhor për të dëbuar më shumë emigrantë të paligjshëm…Kjo është veçanërisht shqetësuese për mua si një emigrant ligjor që bëri gjithçka të drejtë për t’u natyralizuar dhe kam punuar shumë gjatë gjithë jetës sime.”

Pavarësisht nga mbështetja e tyre në rritje, AfD ende nuk është në gjendje të qeverisë në Gjermani. Në krye të qeverisë së ardhshme të koalicionit të vendit do të jetë kreu i CDU-së, Friedrich Merz.

Të pyetur se si ndiheshin kur Merz u bë kancelari i ardhshëm i Gjermanisë, të anketuarit kishin përgjigje të ndryshme.

Në përgjithësi, përgjigja ndaj Merzit mund të përshkruhet si më pak se pozitive.

Shumë lexues që nuk e pëlqyen atë thanë se nuk i besonin atij për të zbatuar premtimet e fushatës, ose prisnin që ai ta shtynte Gjermaninë më tej në të djathtë.

“Fjalë të mëdha”, tha Elizabeth, një inxhiniere softuerike 31-vjeçare në Berlin. “Unë nuk pres që ai të mbajë normat apo të jetë një partner i besueshëm i koalicionit dhe mendoj se strategjia e tij do të jetë të përpiqet ta bëjë SPD-në të mbyllë syrin duke i kërcënuar me AfD-në.”

“Kjo CDU e re, më e krahut të djathtë më shqetëson,” tha Carlos, një 38-vjeçar zhvillues softuerësh me bazë në Këln. “Si qytetar evropian, nuk kam frikë të drejtpërdrejtë për politikat e imigracionit, por nuk do të doja të shihja një Gjermani me kufij të mbyllur.”

Carlos shtoi se ai do të preferonte të shihte koalicionin e ardhshëm qeveritar të synonte problemet strukturore si burokracia e rëndë.

Është interesante se kredencialet e biznesit të Merzit i dhanë atij mbështetje dhe kritika, në varësi të pikëpamjeve të lexuesve për politikën e tij.

Simon Slade, një pensionist që jeton në Frankfurt e përshkroi Merz-in si “një plak të bardhë të pasur që punonte për Blackrock dhe i mungon ndjeshmëria dhe mirëkuptimi i asaj që kërkohet”.

Në mbështetje të Merzit, Leoni, një mësues 54-vjeçar i anglishtes në Leipzig tha: “Unë besoj se ai mund të stabilizojë ekonominë në vështirësi…” Por Leoni shtoi se nëse Merz punon më shumë me të djathtën ekstreme, kjo mund të dëmtojë aftësinë e vendit për të tërhequr punëtorë të kualifikuar.

Një tjetër lexues vuri në dukje se politika e tij miqësore ndaj biznesit mund të jetë e njohur me kompanitë, por tha se ata shpresojnë që ai të mos heqë dorë nga premtimet e Gjermanisë për klimën.