Kriza e vazhdueshme i kushton Gjermanisë 735 miliardë euro

Pandemia e virusit korona, lufta në Ukrainë, trazirat gjeopolitike – sipas një studimi, krizat e pesë viteve të fundit i kanë kushtuar Gjermanisë pothuajse 750 miliardë euro. Pa to, produkti i brendshëm bruto do të ishte rreth 735 miliardë euro më i lartë, sipas hulumtimit të Institutit për Ekonominë Gjermane në Këln (IW), njoftojnë agjencitë e lajmeve.

“Pas rikuperimit nga tronditja pandemike, ekonomia gjermane nuk e ka arritur nivelin e vitit 2019 për tre vjet me radhë”, thuhet në raport. Në të njëjtën kohë, humbjet ekonomike janë më të mëdhatë në 25 vitet e fundit në Gjermani.

Gjatë krizës strukturore nga viti 2001 deri në vitin 2004, humbjet arritën në 3,4 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), ndërsa kostot ekonomike të krizës financiare2008/09 arritën në 4,1 për qind. Që nga shpërthimi i pandemisë, humbjet kanë arritur në një rekord prej 4,3 për qind të PBB-së.

“Gjermania është në krizën e saj më të rëndë ekonomike që nga ribashkimi,” tha drejtori i ekipit që ka bërë këtë analizë të IW, Michael Grömling. “Korona dhe Ukraina kanë ndalur pothuajse tërësisht aktivitetin investues të kompanive. Kjo tashmë po redukton potencialin tonë të prodhimit dhe do të vazhdojë të pengojë edhe në vitet e ardhshme.”

Por edhe politika mban përgjegjësi. Për vite me radhë ka neglizhuar mjedisin e biznesit, pra kushtet për të bërë biznes brenda vendit. “Kjo është arsyeja pse krizat na godasin kaq shumë,” tha Grömling. Detyra e qeverisë së ardhshme do të jetë të kompensojë këtë boshllëk – për shembull, me stimuj financiarë, energji më të lirë dhe më pak burokraci.

Humbjet totale në konsumin privat gjatë pesë viteve të fundit, sipas studimit, arrijnë në rreth 470 miliardë euro. Kjo përkon me një shumë prej 5.600 euro për frymë. Megjithatë, në terma afatgjatë, ndikimi më i rëndësishëm do të jetë ulja e nivelit të investimeve të korporatave.

“Ndërsa në periudhën kryesore të pandemisë, humbjet e konsumit ishin dukshëm më të mëdha se humbjet e investimeve, vitet e fundit ndikimi negativ i mungesës së investimeve është ndjerë gjithnjë e më shumë”, thekson IW. Në formimin e kapitalit fiks bruto, humbjet në 20 tremujorët e fundit, që nga shpërthimi i pandemisë, vlerësohen në 265 miliardë euro.

Ndërkohë, Unioni CDU/CSU dhe Partia Socialdemokrate (SPD) kanë bërë përparim të rëndësishëm në negociatat e tyre dhe kanë rënë dakord për një paketë investimesh me përmasa historike të financuara nga borxhi për mbrojtjen dhe infrastrukturën.

Nga njëra anë, kufiri i përcaktuar me kushtetutë i huamarrjes do të lehtësohet për shpenzimet e mbrojtjes, siç njoftuan negociatorët pas raundit të tretë të bisedimeve të martën (4 mars) në mbrëmje në Berlin. Gjithashtu, do të krijohet një fond special prej 500 miliardë eurosh për rindërtimin e infrastrukturës.

Ekonomistët vlerësojnë pozitivisht marrëveshjen e arritur. “Ky është një moment historik, një paketë e fortë dhe e mirë,” tha Jens Südekum, profesor i ekonomisë ndërkombëtare në Universitetin Heinrich Heine në Düsseldorf.

Megjithatë, çelësi është të sigurohet që paratë të investohen në projekte të përshtatshme. “Fondi i posaçëm i infrastrukturës duhet të shoqërohet me një përshpejtim të procedurave të miratimit dhe dhënies së lejeve të ndërtimit”, theksoi Südekum.

Në përgjithësi, bëhet fjalë për dërgimin e një mesazhi bindës për sektorin privat se shteti tani është duke hyrë seriozisht në një ofensivë investimi. “Në përgjithësi, Evropa është në mes të një kthese historike,” komenton Carsten Brzeski, kryeekonomist në ING.

“Zhvillimet e ditëve të fundit ndoshta e kanë shtyrë qeverinë e ardhshme gjermane të ndërmarrë një hap historik, duke shpallur një paketë tatimore që më në fund mund të shënojë fillimin e viteve më të mira për ekonominë”, përfundon Brzeski./DW

Shefi i NATO-s sot në Bosnjë-Hercegovinë, nesër në Kosovë

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, pritet ta vizitojë Kosovën të martën, teksa sot do të qëndrojë në Bosnjë-Hercegovinë.

Kjo është vizita e tij e parë që kur Rutte mori postin e Shefit të NATO-s, gjë që është bërë e ditur përmes një komunikate për media, përcjell albinfo.ch.

Gjatë vizitës në Bosnjë-Hercegovinë, Rutte do të takojë zyrtarë të nivelit të lartë, përfshirë kryesuesin dhe anëtarët e Presidencës, Kryetarin e Këshillit të Ministrave, Ministrin e Punëve të Jashtme, atë të Mbrojtjes dhe Ministrin në deytrë të Sigurisë.

Kjo vizitë do të zhvillohet pas tensioneve në këtë shtet, ku presidenti i Republikës Serbe, Millorad Dodik, mbrëmjen e 5 marsit ka nënshkruar dekretet për shpalljen e ligjeve jokushtetuese, të miratuara në Kuvendin e këtij entiteti të Bosnjë-Hercegovinës, me të cilat ndalohet veprimtaria e Gjykatës dhe Prokurorisë së Bosnjë e Hercegovinës, Agjencisë Shtetërore për Hetime dhe Mbrojtje (SIPA) dhe Këshillit të Lartë Gjyqësor dhe Prokurorial të Bosnjës (VSTS). Ky dekret ka ngjallur reagime të shumta ndërkombëtare.
Pas kësaj vizite, Rutte pritet të arrijë në Kosovë bashkë me ambasadorët e NATO-s, ku do të takohet me presidenten e Kosovës, Vjosa Osmani dhe kryeministrin Albin Kurti.

Shumica e kompanive në Zvicër nuk respektojnë ligjin e punësimit

Që nga korriku i vitit 2020, kompanitë me 100 ose më shumë punonjës duhet të kryejnë një analizë të brendshme për të siguruar që punonjësit meshkuj dhe femra marrin paga të barabarta për të njëjtën punë dhe t’i komunikojnë rezultatet punonjësve.

Megjithatë, Departamenti Federal i Drejtësisë dhe Policisë (FDJP) ka zbuluar se më shumë se gjysma e punëdhënësve po e shkelin këtë ligj.

Arsyet variojnë nga mungesa e vetëdijes për këto detyrime ligjore deri te neglizhenca e qëllimshme, për shkak të mungesës së penaliteteve në rast mosrespektimi, sipas FDJP.

Për këtë arsye, Këshilli Federal dëshiron të vlerësojë nëse legjislacioni aktual është efektiv në promovimin e pagave të barabarta dhe nëse nevojiten masa shtesë për të siguruar një zbatim më të mirë të tij/The Local

Deutsche Bahn paguan 197 milionë euro si kompensim për vonesat në vitin 2024

Operatori gjerman hekurudhor Deutsche Bahn (DB) raportoi të dielën se kishte paguar pothuajse 197 milionë euro (214 milionë dollarë) në kompensim të klientëve për vonesat dhe anulimet.

Mbi një e treta e shërbimeve hekurudhore në distanca të gjata nga Deutsche Bahn nuk ishin të përpikta në vitin 2024. Kompania e konsideron një tren të vonuar nëse arrin më shumë se 5:59 minuta pas orës së tij të planifikuar.

Rreth 37.5% e ardhjeve të DB u konsideruan të vonuara nga ky objektiv, vlerësimi më i keq i përpikmërisë në të paktën 21 vjet.

“Nëse një tren është vonuar dhe pasagjerët tanë kanë të drejtë për kompensim, ne e paguajmë këtë pa argument. Dhe vonesat e gjata çojnë në pagesa të larta kompensimi,” tha një zëdhënës i kompanisë për gazetën gjermane Bild.

Sipas DB, ajo mori rreth 6.9 milionë kërkesa vitin e kaluar. Në vitin 2023, kompania mori 5.6 milionë kërkesa dhe duhej të paguante rreth 132.8 milionë euro.

Sistemi hekurudhor i Gjermanisë është bërë një burim i madh zhgënjimi për udhëtarët hekurudhor në vitet e fundit.

Klientët janë përballur gjithnjë e më shumë me trenat e mbipopulluar, vonesat dhe anulimet e shërbimeve.

“DB synon të rrisë përpikmërinë e shërbimeve të saj ekspres në distanca të gjata në 75% deri në 80% deri në fund të 2027,” tha zëdhënësi.

Klientëve të DB u është dashur gjithashtu të përballen me mbylljet e rregullta të seksioneve të mëdha të pistave për punë mirëmbajtjeje dhe riparimi.

Sipas DB, 80% e vonesave në vitin 2024 ishin për shkak të infrastrukturës së vjetër dhe të mbingarkuar, e cila është sforcuar nga rritja e trafikut në qendrat kryesore të transportit.

Operatori hekurudhor aktualisht po planifikon rinovime të mëdha në 41 korridore me trafik të lartë deri në vitin 2030.

Për më tepër, DB ka fajësuar më parë një “tregun e ngushtë të punës” si një faktor kontribues për vonesat, për të cilat DB tha se e kishte bërë të vështirë përmbushjen e kërkesave të personelit./DW

Zvicër: Ka mungesë të vezëve

Në supermarkete, raftet e vezëve janë shumë të zhveshura në vende. Migros madje flet për mungesë të vezëve zvicerane me rreze të lirë. Daniel Würgler, një mbarështues nga Fribourg dhe president i shoqatës së prodhuesve të vezëve GalloSuisse, dha disa shpjegime në Forum.

“Ne kemi një kërkesë sezonale për vezë në Zvicër, para Krishtlindjeve dhe para Pashkëve. Pra është diçka që ne e dimë”: kështu e shpjegon Daniel Würgler, president i GalloSuisse mungesën e vezëve në raftet e supermarketeve zvicerane.

Të dielën në Forum, fermeri i Fribourg-ut pranon se këtë vit “situata është pak më e theksuar, sepse kërkesa është rritur më shumë se zakonisht”.

Shpjegimi i parë i Daniel Würgler është se veza është e njohur. “Veza ka pak kohë që është rehabilituar. Është në modë. Është e lehtë për t’u gatuar. Ajo ka një vend të rëndësishëm si një ushqim i shëndetshëm që kontribuon në një dietë të ekuilibruar.”

Shpjegimi i dytë, kostoja më e lartë e jetesës inkurajon konsumatorët të hanë më pak mish dhe më shumë vezë. “Vezët janë një proteinë e lirë. Kur blini vezë, mund t’i gjeni në rafte për një copë nga 30 cent deri në 1.30 franga. Dy vezë janë të barabarta me një biftek. Llogaritja është e lehtë, sidomos tani.”

I pyetur nëse ka vend për manovrim mes prodhuesve të vezëve, Daniel Würgler thekson se pulat nuk mund të bëjnë mrekulli. “Ne punojmë me qeniet e gjalla. Ne duhet të vlerësojmë kërkesën një vit e gjysmë përpara. Kështu që ne nuk mund t’i përgjigjemi tendencave ose paqëndrueshmërisë së kërkesës siç e njohim aktualisht.”

Për mbarështuesin, paqëndrueshmëria e tregut të brendshëm zviceran duhet të kompensohet nga importet. “Nëse vezët për konsum përfaqësojnë mesatarisht rreth 25% të importeve në vitet e kaluara, këtë vit do të jetë pak më shumë, do të jemi më shumë në 28 apo 30%. Nuk ka mungesë sepse mund të kompensojmë me importe”.

Krahas importit, ai shpjegon se rritja e prodhimit vendas është shumë komplekse. “Është e shtrenjtë, kërkon shumë punë për të ndërtuar një kotec pulash, shumë kohë, si dhe një leje ndërtimi. Procesi zgjat dy deri në tre vjet nëse gjithçka shkon mirë. Dhe ndonjëherë duhet të presësh pesë deri në dhjetë vjet për të marrë lejen e ndërtimit.”

Rritja e prodhimit vendas komplikohet edhe më shumë nga fakti se fermat familjare që ekzistojnë në Zvicër po përballen me sfidën e një pasardhësie që është ende në pritje të ardhjes. Dhe kjo vazhdimësi nuk do të ishte gati të punonte 365 ditë në vit, shtatë ditë në javë dhe të ishte aty 24 orë në ditë për kafshët, sipas Daniel Würgler./RTS

Fundjavë e suksesshme e xhudos kosovare, tri gara e katër medalje

Tri xhudiste morën pjesë në Grand Prix Upper Austria, ndërsa shtatë xhudistë garuan në Kupën Evropiane për kadetë në Antalya të Turqisë dhe shtatë të tjerë në Kupën Evropiane për seniorë në Podgoricë të Malit të Zi.

Katër xhudiste u shquan, duke fituar edhe medalje.

Në Grand Prix Upper Austria, garë e mbajtur në Linz dhe më e rëndësishmja e fundjavës, Distria Krasniqi fitoi medaljen e argjendtë, ndërsa Laura Fazliu medaljen e bronztë.

Në Podgoricë dhe Antalya u paraqitën xhudistë me potencial. Në Antalya, në garën për xhudistët nën 18 vjeç, medalje bronzi fituan Blerina Gashi në kategorinë deri në 44 kilogramë dhe Enise Zijade në kategorinë deri në 57 kilogramë.

“Dy vajzat arritën një rezultat shumë të mirë në Antalya. Por edhe të tjerët patën disa fitore. Ishte një fundjavë me tri gara në tri fronte. Shumica e garuesve që u paraqitën kanë potencial. Kjo tregon rritjen e numrit të garuesve premtues në vendin tonë. Gara në Antalya ishte shumë e fortë. Për të fituar medaljen, Enises iu deshën pesë luftëra, ndërsa Blerinës shumë fitore. Këto janë dy medalje me vlerë të madhe për ekipin tonë dhe dëshmi që puna e madhe po vazhdon, duke sjellë emra të rinj,” ka thënë për KOHËN trajneri i Kosovës në xhudo, Driton Kuka

Gjermani: Grevat në aeroporte shkaktojnë ndërprerje të mëdha

Grevat kanë goditur aeroportet kryesore në Gjermani dhe ndërprerjet për mijëra fluturime priten deri të hënën, me punonjësit e shërbimit publik, stafin tokësor dhe sigurinë e aviacionit që u larguan për 24 orë.

Sindikata Verdi po kërkon një marrëveshje kolektive të pagave për gati 2.5 milionë punonjës të sektorit publik. Grevat e së hënës vijnë pasi raundi i dytë i bisedimeve për pagat dështoi.

Qeveria federale dhe bashkitë lokale kanë thënë se propozimet e Verdit, duke përfshirë një rritje page prej 8%, bonuse më të larta dhe tre ditë shtesë pushimi, nuk janë financiarisht të zbatueshme.

Operacionet në aeroportin më të ngarkuar të Gjermanisë, Frankfurt, u ndërprenë, së bashku me ato në Mynih, Shtutgart, Këln/Bon, Düsseldorf, Dortmund, Hanover, Bremen, Hamburg, Berlin-Brandenburg dhe Leipzig-Halle.

Aeroporti i Frankfurtit paralajmëroi për ndërprerje të konsiderueshme dhe u bëri thirrje pasagjerëve që “të kontrollojnë me linjat e tyre ajrore për statusin e fluturimit përpara se të vijnë në aeroport”.

Aksioni industrial synonte të gjymtonte transportin ajror në pjesën më të madhe të Gjermanisë.

Mbi 3,400 fluturime pritej të anuloheshin, duke prekur 510,000 udhëtarë, sipas shoqatës së aeroportit ADV.

Grupi gjerman i aviacionit Lufthansa tha se do të kishte “vonesa dhe anulime të gjera” në të gjitha fluturimet e avionëve për dhe nga aeroportet e prekura.

Hamburgu ishte i pari që u prek nga grevat pasi punëtorët u larguan herët, dhe pothuajse të gjitha fluturimet për në dhe nga aeroporti u anuluan të dielën.

Operatori i aeroportit tha se punëtorët hynë në grevë “pa njoftim paraprak”.

Një zëdhënës i Verdi tha për DË: “Largimi ishte i nevojshëm në mënyrë që ndikimi i grevës të mund të ndihej vërtet”.

Disa pasagjerë u raportuan se mbetën të bllokuar nga largimi i papritur.

Sipas transmetuesit publik NDR, shumë prej tyre kishin kontrolluar tashmë bagazhin e tyre dhe kishin probleme me kthimin e tyre.

Sulmet e mëtejshme priten të zhvillohen këtë javë në objektet e operuara nga qeveria federale dhe autoritetet lokale, citoi agjencia e lajmeve DPA të thoshte një zëdhënës i Verdi.

Raundi tjetër i negociatave për pagat ishte planifikuar për të premten në Potsdam pranë kryeqytetit Berlin./DW

Studimi: Më pak kohë para ekranit, çon në gjumë më të mirë dhe ulje të stresit

Kufizimi i përdorimit të përditshëm të smartfonëve përmirëson ndjeshëm mirëqenien mendore. Megjithatë, rikthimi në zakonet e vjetra mund të çojë shpejt në përkeqësimin e shëndetit mendor, rritjen e stresit, cilësinë e dobët të gjumit dhe simptoma depresive. Ky zbulim vjen nga studiues në Austrinë e Poshtme, të publikuar në revistën BMC Medicine.

Studimi, i udhëhequr nga Christoph Pieh, kreu i Departamentit të Mjekësisë Psikosomatike dhe Psikoterapisë në Universitetin e Edukimit të Vazhdueshëm Krems, përfshiu 111 studentë me një moshë mesatare pak nën 23 vjeç, transmeton albinfo.at. Një grup kishte përdorimin e smartfonit të kufizuar në një maksimum prej dy orësh në ditë, ndërsa grupi kontroll kishte një mesatare prej 4.5 orë përdorimi në ditë.

Reduktim i dukshëm i simptomave të depresionit

Pas tre javësh, u vërejtën efekte të moderuara. Sipas gjetjeve, simptomat e depresionit u ulën me 27%, stresi u ul me 16%, cilësia e gjumit u përmirësua me 18%, dhe mirëqenia e përgjithshme u rrit me 14%. ‘Për herë të parë, ne ishim në gjendje të tregonim një lidhje shkakësore midis përdorimit të smartfonëve dhe shëndetit mendor,’ tha Pieh.

Megjithatë, efektet pozitive u zvogëluan shpejt kur përdorimi i telefonit u rrit përsëri. Vlerësimet vijuese treguan se vlerat u kthyen në nivelet bazë. Prandaj, çelësi është një ndryshim i qëndrueshëm në sjellje.

Aeroporti i Cyrihut me parkingun më të shtrenjtë në botë

Cyrihu mund të ketë arritur një tjetër rekord botëror – duke pasur parkimin më të shtrenjtë në aeroport.

Aeroporti po dyfishon çmimin për qëndrimin e tij afatshkurtër – tani një frangë në minutë, megjithëse minutën e parë e merrni falas.

Aeroporti thotë se arsyeja është mbajtja e fluturimeve.

Por krahasimi ndërkombëtar tregon se mund të nënkuptohet se Cyrihu ka parkimin afatshkurtër më të shtrenjtë në botë, transmeton albinfo.ch.

Sipas faqes së internetit të krahasimit – Billiger Mietwagen – Cyrihu tani ka marrë këtë titull nga mbajtësi i mëparshëm i rekordeve, San Francisko.

Moti për këtë javë: Lamtumirë motit pranveror, do të jetë përsëri lagësht dhe freskët

Pas temperaturave pranverore prej 20 gradësh, një front i ftohtë po lëviz në të gjithë vendin. Në disa pjesë të Zvicrës priten reshje të dendura shiu.

Falë “foehn-it”, ditët e fundit ka pasur shumë rreze dielli me temperatura të ngjashme me pranverën: Të dielën ishte shumë e butë me temperatura mbi 18 gradë në disa vende, temperaturat më të ngrohta ishin 20,2 gradë në Aigle VD dhe 20,1 gradë në Würenlingen AG. Kështu raporton Meteo News on X. Këto janë temperaturat më të larta deri më tani në vitin 2025, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë moti i këndshëm pritet të përfundojë nesër. Një sistem me presion të ulët mbi Atlantik po nxit një front të ftohtë në të gjithë Zvicrën në fillim të javës.

Natën bie shi, pastaj temperaturat bien

Shiu do të nisë gjatë natës në anën veriore të Alpeve, në ultësirën e Alpeve dhe në Valais. Temperaturat do të bien rreth pesë gradë. Sipas SRF, paraditen e së hënës do të mbetet vende-vende me lagështi, ndërsa pasdite do të ketë reshje sporadike.

Probabiliteti i reshjeve është veçanërisht i lartë mbi Jura. Nga perëndimi retë gradualisht po çahen dhe po i bëjnë vend diellit. Temperaturat do të arrijnë rreth 13 gradë, shoqëruar me erë herë pas here freskuese jugperëndimore.

Në Ticino dhe Engadin ka të ngjarë të bjerë shi i dendur ndonjëherë gjatë natës. Vija e borës fillimisht do të jetë rreth 1500 metra, por mund të bjerë në 1100 metra nëse reshjet janë më intensive. Të hënën reshjet gradualisht do të zvogëlohen. Në Engadin do të mbajë mot i thatë dhe pjesërisht me diell, me temperatura nga pesë deri në nëntë gradë. Në Ticino do të ketë shira të alternuara dhe mot me diell, me temperatura rreth njëmbëdhjetë gradë.

Perspektiva për ditët në vijim

Ditën e martë dielli dhe vranësitë do të alternohen me reshje të izoluara shiu, veçanërisht në afërsi të Jurës. Në luginat alpine do të mbizotërojnë erërat Foehn.

Të mërkurën do të mbajë mot kryesisht i vranët dhe me reshje shiu, me faza më të thata dhe kthjellime pasdite. Vija e borës është rreth 1500 metra.

Temperaturat do të arrijnë nga 13 deri në 15 gradë të martën dhe 10 deri në 12 gradë të mërkurën. Të martën në Ticino dhe në luginat alpine jugore do të mbizotërojnë vranësira, me reshje të herëpashershme shiu ose bore mbi 1500 metra. Ditën e mërkurë do të mbajë vranësira dhe shpeshherë i lagësht kudo. Erërat Foehn do të vazhdojnë në Engadin në të dyja ditët.

Zvicër: Rekord i udhëtarëve me tren

Më shumë njerëz udhëtuan me tren vitin e kaluar se kurrë më parë.

Shifrat më të fundit nga Hekurudhat Federale të Zvicrës tregojnë se 1.4 milionë udhëtonin me tren çdo ditë vitin e kaluar.

SBB realizoi një fitim prej 275 milionë CHF – e ndihmuar edhe nga rezultatet e mira nga portofoli i saj i pasurive të paluajtshme dhe ngarkesave ndërkombëtare, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, njerëzit janë të kënaqur me shërbimin. 79% thonë se janë të kënaqur dhe përpikëria ka arritur në mbi 93%.

 

Paraja ‘cash’ mbrohet në Zvicër

PParlamenti zviceran diskutoi rëndësinë e parave të gatshme. Debati ishte përgjigje ndaj një nisme që propozon të vendosë të drejtën e përdorimit të parave të gatshme në Kushtetutë.

Këshilli federal thotë se e mbështet gjerësisht propozimin, por beson se disa nga formulimet janë shumë të pasakta – kështu që parlamenti po diskuton një kundërpropozim.

Shumë deputetë pajtohen me parimin bazë të mbajtjes së parave të gatshme – për të parandaluar kërcënimin e hakmarrjes, ndërprerjet e energjisë dhe funksionet e mbikëqyrjes kundër pagesave dixhitale.

Parlamenti ka rënë dakord, me një shumicë dërrmuese, që paratë e gatshme duhet të mbrohen – por nuk i detyroi bizneset të pranojnë para. Dyqanet do të jenë në gjendje të mos pranojnë para, nëse dëshirojnë.

Kundërpropozimi do të bëhet ligj nëse nisma dështon në kutinë e votimit.

SHBA fut Zvicrën në listën e zezë për “tregti të padrejtë”

Shtetet e Bashkuara të Amerikës e kanë vendosur Zvicrën në listën e vendeve me “praktika të padrejta tregtare”.

Vendosja në listën e zezë është konfirmuar nga drejtoresha e Sekretariatit Shtetëror për Çështje Ekonomike (Seco), Helene Budliger Artieda, në një intervistë për gazetat CH-Media.

Delegati i tregtisë amerikane, Jamieson Greer u ka bërë thirrje kompanive amerikane të raportojnë praktikat e padrejta tregtare nga vendet partnere, sipas Budliger Artieda. Kjo vlen veçanërisht për vendet e G20 dhe shtetet me një bilanc tregtar shumë pozitiv me SHBA-në, transmeton albinfo.ch.

Zvicra ka një bilanc pozitiv të tregtisë së mallrave dhe për këtë arsye figuron në këtë listë. “Por sigurisht që nuk mund të akuzohemi se jemi të padrejtë. Zvicra ka hequr në mënyrë të njëanshme tarifat industriale, ne nuk kemi tarifa farmaceutike. Kompanitë amerikane mund të eksportojnë produktet e tyre në Zvicër pa taksa”, tha Budliger Artieda.

“Ne kemi argumente të mira. Dhe ne kemi bërë pikërisht atë që Presidenti Trump dëshiron për një kohë të gjatë.”

Fluturimet e SWISS, të prekura nga greva e aeroportit gjerman

Sindikata gjermane Verdi filloi sot një grevë në aeroportin e Hamburgut, një ditë më herët se sa ishte paralajmëruar. Pa asnjë nisje apo mbërritje gjatë gjithë ditës, u prekën edhe fluturimet e Swiss International Air Lines.

Katër fluturime kthimi për dhe nga Cyrihu, si dhe një fluturim kthimi për dhe nga Gjeneva, u anuluan, njoftoi SWISS në përgjigje të një kërkese nga agjencia e lajmeve Keystone-SDA.

Nga këto anulime fluturimesh janë prekur gjithsej 1,315 pasagjerë. Sipas SWISS, ata tashmë janë kontaktuar. Për të lehtësuar presionin, linja ajrore po përdor një avion më të madh në fluturimet për në aeroportet e Bremenit dhe Hanoverit pranë Hamburgut, transmeton albinfo.ch.

Greva në aeroportin e Hamburgut fillimisht ishte menduar të fillonte të dielën në mbrëmje me turnin e natës dhe të zgjaste deri në fund të turnit të vonë të hënës.

Verdi ka bërë thirrje gjithashtu për greva në aeroportet gjermane të hënën. Në 13 aeroporte në Gjermani, punonjësit në kontrollin e pasagjerëve, personelin, kontrollin e mallrave dhe ngarkesave, si dhe në zonat e shërbimit janë në grevë nga e hëna mbrëma deri të martën mbrëma, njoftuan sindikatat gjermane të shtunën në mbrëmje.

Sfondi i kësaj është mosmarrëveshja për pagat me qeverinë federale dhe komunat, në të cilën raundi tjetër i negociatave është planifikuar për në mes të marsit.

Me grevat, sindikatat duan të rrisin presionin ndaj punëdhënësve në negociatat e ngecura së fundmi për negociatat kolektive për përmirësimin e kushteve të punës së rreth 25,000 punonjësve të sigurisë së aviacionit.

Vendet më të mira për gratë për të punuar, Zvicra afër fundit të renditjes

Për të përkuar me Ditën Ndërkombëtare të Gruas më 8 Mars, The Economist publikoi një studim vjetor mbi vendet më të mira për të qenë një grua që punon në të gjithë OECD. Këtë vit, Zvicra renditet e 26-ta nga 29 kombe, në të njëjtin pozicion si vitin e kaluar. Vetëm Japonia, Turqia dhe Koreja e Jugut renditen më poshtë, transmeton albinfo.ch.

Arsyeja kryesore pas renditjes së dobët të Zvicrës ka të ngjarë të jetë e njohur për shumicën e familjeve ku punojnë si nëna ashtu edhe babai: kujdesi për fëmijët me kosto të lartë.

Zvicra ka kostot më të larta të kujdesit për fëmijët në OECD. Kostoja mesatare në të gjithë OECD është 14% e pagës mesatare, ndërsa në Zvicër kjo shifër arrin në 49% të pagës mesatare. Çerdhet janë të shtrenjta, dhe pagesa për dado me përvojë mund të variojë nga rreth 40,000 CHF deri në 80,000 CHF në vit, në varësi të vendndodhjes. Dadot janë më të shtrenjta në Cyrih, Bazel dhe Gjenevë sesa në Londër dhe Nju Jork. Edhe pse nuk mbulohet nga studimi i The Economist, një sfidë tjetër e kujdesit për fëmijët në Zvicër është mbyllja e shkollave gjatë drekës, e cila lë familjet me një boshllëk të kujdesit gjatë kësaj periudhe.

Përveç kësaj, Zvicra ofron pak leje prindërore për prindërit e rinj. Nënat e reja marrin 7.8 javë dhe baballarët e rinj marrin 1.1 javë. Mesatarja e OECD-së është 31.6 dhe 8 javë.

Zvicra, me një hendek prej -4.8 pikësh krahasuar me një mesatare prej +8 pikësh të OECD-së në favor të grave, shënon rezultate relativisht të dobëta kur krahason normat e të diplomuarve meshkuj dhe femra. Megjithëse, hendeku i përhapur në favor të grave – një mesatare e OECD prej +8, e cila shkon deri në +20 në Islandë – shtron pyetjen nëse disa sisteme arsimore mund të jenë tani të dështuar për burrat?

Rezultati i Zvicrës për arsimin është gjithashtu disi mashtrues. The Economist shikon ndryshimin në numrin e të diplomuarve meshkuj dhe femra midis moshës 25 dhe 64 vjeç. Zvarritja e historisë e tërheq Zvicrën në këtë masë – dallimet e mëdha në fundin më të vjetër të kësaj gamë moshe kënetojnë dallimet e vogla dhe ndonjëherë të kundërta në fundin më të ri. Dhe duke pasur parasysh se fundi më i ri pasqyron të kaluarën e afërt, do të ishte më kuptimplotë të fokusoheshim në këtë si matës se ku ndodhet aktualisht Zvicra. Të dhënat e vitit 2023 ilustrojnë ndikimin e moshës në rezultatet. Vetëm 39% e mjekëve në Zvicër të moshës 45 vjeç e lart ishin gra, një çekuilibër që ndryshon në anën tjetër midis mjekëve të rinj – 61% e mjekëve nën 45 vjeç janë gra. Një masë tjetër e hendekut arsimor të përdorur nga The Economist në studim e shmang në masë të madhe këtë problem. Ai shikon numrin e burrave dhe grave që marrin GMAT, një test i nevojshëm për të aplikuar në shkollën e biznesit. Këtu shikojmë vetëm 10 vitet e fundit. Në këtë masë, Zvicra është përpara me 37.7% femra kundrejt një mesatareje të OECD prej 35.6%.

Së fundi, në biznes dhe politikë, gratë në Zvicër po ecin relativisht mirë, me përfaqësim mbi mesataren në borde (34.4% kundrejt 32.9%) dhe në numrin e vendeve në parlament (38.5% kundrejt 34.1%). Megjithatë, ato kanë një përfaqësim më të ulët në pozitat menaxheriale (32.4% kundrejt një mesatareje të OECD-së prej 34.0%).

Cilat vende në Evropë u japin më shumë shtetësi rezidentëve të huaj?

Vendet e BE-së i dhanë nënshtetësinë më shumë se një milion banorëve në 12 muaj, kështu që cilat vende po natyralizojnë më shumë të huaj?

Vendet e BE-së i kanë dhënë shtetësinë 1,050,100 banorëve të huaj në vitin 2023, zbuluan të dhënat më të fundit nga Eurostat, zyra statistikore e BE-së.

Kjo është një rritje prej mbi 6 për qind krahasuar me vitin 2022 dhe nuk merr parasysh natyralizimin e personave që jetojnë jashtë vendit, për shembull ata që kanë marrë shtetësinë me martesë ose prejardhje.

Spanja ishte vendi që dha numrin më të madh të shtetësive (240.200), e ndjekur nga Italia (213.600), Gjermania (199.800) dhe Franca (97.300). Ndërsa pritet disi që vendet më të mëdha të regjistrojnë numrin më të madh të qytetarëve të rinj, Suedia – shteti i dhjetë i BE-së për nga popullsia – ishte e pesta (67,800) në renditjen e natyralizimeve, transmeton albinfo.ch.

Në përgjithësi, këto pesë vende përbënin 78 për qind të shtetësive të reja në BE në vitin 2023.

Suedia ishte gjithashtu e dyta ndër vendet me numrin më të lartë të shtetësive në raport me popullsinë totale (6.4 për mijë persona), e paraprirë nga Luksemburgu (8.8), dhe pasuar nga Spanja (5), Belgjika (4.7) dhe Italia (3.6), shkruan thelocal.

Sidoqoftë, Suedia gjithashtu regjistroi rënien më të madhe në numrin e natyralizimeve krahasuar me vitin 2022 (në rënie me 24,400), e ndjekur nga Franca (minus 17,200) dhe Portugalia (minus 3,800).

Rritjet kryesore ishin në Spanjë (58,600 banorë më shumë iu dha shtetësia në krahasim me 2022), e ndjekur nga Gjermania (33,200) dhe Belgjika (6,700).

“Shtetësia është lidhja ligjore midis një individi dhe një shteti, e fituar nga lindja, natyralizimi ose mjete të tjera sipas legjislacionit kombëtar”, thotë Eurostat. Njerëzit që marrin nënshtetësinë në një shtet anëtar të BE-së gjithashtu fitojnë automatikisht shtetësinë e BE-së, e cila, ndër të tjera, u jep të drejta të lëvizjes së lirë në të gjithë bllokun dhe të drejta zgjedhore në zgjedhjet lokale dhe evropiane.

Tre kombësitë kryesore për natyralizime në vendet e BE-së në vitin 2023 ishin siriane, marokene dhe shqiptare, si një vit më parë. Ata u pasuan nga rumunët dhe venezuelianët.

Shumica dërrmuese (87.6 për qind) e njerëzve të cilëve u është dhënë nënshtetësia e BE-së në vitin 2023 ishin nga vende jo-anëtare të BE-së, ndërsa përqindja e qytetarëve të natyralizuar në një shtet tjetër anëtar të BE-së mbetet e ulët (10.7 për qind). Vetëm në Hungari dhe Luksemburg shumica e shtetësive të reja (64.4 dhe 60.6 përqind respektivisht) iu dhanë shtetasve të tjerë të BE-së.

Një tregues tjetër i përdorur nga Eurostat për statistikat e shtetësisë është përqindja e shtetësive të dhëna mbi popullsinë jo-kombëtare.

Kjo ishte më e larta në Suedi (7.9), e ndjekur nga Rumania (5.9) dhe Italia (4.1). Norma më e ulët e natyralizimit ishte në Letoni (0.4) dhe Lituani (0.1). Mesatarja e BE-së ishte 2.6.

Gratë ia kalonin meshkujve për marrjen e nënshtetësisë në të gjitha, përveç 7 vendeve të BE-së (Gjermani, Lituani, Rumani, Suedi, Hungari, Irlandë dhe Maltë), me përqindjen më të lartë në Kroaci (62.2 për qind).

Gjermania, nga ana tjetër, ishte vendi me përqindjen më të lartë të marrjes së shtetësisë nga meshkujt (54.7 për qind). Por për BE-në në tërësi shpërndarja gjinore ishte pothuajse e barabartë, me 50.8 për qind të shtetësive të reja të dhëna për gratë dhe 49.2 për qind për burrat.

Fëmijët nën moshën 15 vjeç përfaqësonin pothuajse një të katërtën (24,5 për qind) të personave që u është dhënë shtetësia e një vendi të BE-së, me përqindjen më të lartë në Francë (35 për qind), Greqi (30,8 për qind) dhe Danimarkë (29,7 për qind). Përqindja më e ulët e qytetarëve të rinj sipas grupmoshës ishte për personat mbi 45 vjeç.

Sa është e mundshme ulja e qirasë në Zvicër

Çdo tre muaj, Zyra Federale e Strehimit (FHO) rregullon normën e referencës të përdorur për të përcaktuar qiratë në shumë kontrata qiraje. Nëse norma bie, disa qiramarrës kanë të drejtë të kërkojnë ulje të qirasë. Këtë herë, norma ra me 0.25%, duke arritur në 1.50%.

Norma e referencës bazohet në normat mesatare të interesit të hipotekave. Më 31 dhjetor 2024, norma mesatare e interesit të hipotekës ishte 1.53%, krahasuar me 1.63% një tremujor më parë. Norma e referencës rrumbullakoset në tremujorin më të afërt të përqindjes. Për shkak se 1.63% ishte më afër 1.75% sesa 1.50%, norma e referencës ishte 1.75% në tremujorin e kaluar. Tani, pasi 1.53% është më afër 1.50% sesa 1.75%, norma e referencës ka rënë në 1.50%, transmeton albinfo.ch.

Norma e re hyri në fuqi më 4 mars 2025. Ajo do të qëndrojë në këtë nivel derisa norma mesatare e hipotekës të rritet mbi 1.62% ose nën 1.38%. Norma e ardhshme e referencës do të shpallet më 2 qershor 2025.

Nëse kontrata juaj e qirasë e lidh qiranë tuaj me normën e referencës, atëherë ju mund të kërkoni një ulje të qirasë kur kjo normë referencë bie. Shoqata Zvicerane e Qiramarrësve, dega Romande, ofron informacione të dobishme se kur dhe si duhet bërë një kërkesë. Faqja e tyre e internetit (në frëngjisht) mund të gjendet në www.asloca.ch.

Kur norma e referencës bie, ata me kontrata të tilla qiraje duhet të veprojnë me zgjuarsi për të siguruar përfitimin maksimal. Pronarët zakonisht rrisin shpejt qiranë tuaj kur norma e referencës lëviz lart në favor të tyre.

Kur sistemi i normës së referencës u lançua në vitin 2008, norma ishte 3.5%. Që atëherë ajo ka rënë deri në 1.25%, duke u rritur përsëri deri në 1.75% përpara se të bjerë në 1.5% këtë javë. Normat aktuale dhe historike të interesit të referencës janë paraqitur në faqen e internetit të FHO.

Nga Zvicra drejt Britanisë së Madhe? Mos harroni një vizë

Nga 2 prilli 2025, për të udhëtuar në Mbretërinë e Bashkuar (MB) do të kërkohet vizë.

Shtetasit e BE-së dhe EFTA-s, përfshirë mbajtësit e pasaportave zvicerane, tani (nga 5 mars 2025) mund të aplikojnë në internet për një Autorizim Elektronik të Udhëtimit (ETA) në MB.

ETA kushton 10 £ (funte) dhe zgjat 2 vjet nga data e lëshimit. Aktualisht, vetëm qytetarët e vendeve të BE-së dhe EFTA mund të aplikojnë, transmeton albinfo.ch.

ETA mund të merret në internet ose nëpërmjet një aplikacioni telefonik – aplikacionet iPhone dhe Google. Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar rekomandon përdorimin e një aplikacioni telefonik. Për të aplikuar kërkohet një pasaportë e vlefshme, një adresë emaili dhe një mjet pagese elektronike. Përpunimi i vizave mund të zgjasë deri në 3 ditë.

Një ETA i lejon mbajtësit të shkojë në MB deri në 6 muaj për turizëm, për të vizituar familjen dhe miqtë, biznesin ose studimin afatshkurtër, megjithatë, nuk garanton hyrjen në MB. Mbajtësit i kërkohet ende të pastrojë imigracionin në Mbretërinë e Bashkuar në të njëjtën mënyrë si më parë.

Qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar dhe Irlandës nuk kanë nevojë për një ETA. Ata që kanë një vizë qëndrimi të hyrjes në MB nuk i kërkojnë as ato. Ju gjithashtu nuk keni nevojë për një të tillë nëse jeni duke kaluar nëpër një aeroport në Mbretërinë e Bashkuar në tranzit nëse nuk ka nevojë të pastroni kontrollin kufitar, megjithëse ky përjashtim tranziti është në shqyrtim dhe mund të hiqet. SHBA-ja ka një gjurmë famëkeqe gishtash dhe kërkon që pasagjerët e huaj të kenë një ESTA, versionin e saj të ETA-s, edhe nëse janë në tranzit. Duket se Britania e Madhe po e lë të hapur një opsion të ngjashëm, transmeton tutje albinfo.ch.

Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar tha se futja e ETA-ve është në përputhje me qasjen që kanë marrë shumë vende të tjera për sigurinë kufitare, duke përfshirë SHBA-në dhe Australinë, dhe ndihmon në parandalimin e ardhjes së atyre që paraqesin një kërcënim për MB. Ai tha gjithashtu se planifikon të rrisë koston në 16 £ në të ardhmen për të reduktuar mbështetjen në financimin e taksapaguesve të sistemit të migracionit dhe kufijve.

Refuzohet kërkesa e Vetëvendosjes për anulim të rezultatit dhe përsëritje të votimit me postë

Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa i ka refuzuar ankesat e Lëvizjes Vetëvendosje për anulimin e rezultateve të votimin me postë dhe përsëritjen e votimit.

Ndërkohë, PZAP e ka pranuar ankesën e LVV-së lidhur me rinumërimin e 1,631 votave të shpallura si të pavlefshme nga votimi nga jashtë vendit, ashtu siç ishte edhe propozimi i Sekretariatit të KQZ-së.

Ankesa është aprovuar me arsyetimin se është e bazuar.

“Anulohet vendimi i KQZ-së, numër 01687-2025, datë 06.03.2025, urdhërohet Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ), respektivisht Qendra e Numërimit dhe Rezultateve (QNR) sipas rekomandimit të Sekretariatit të KQZ-së të datës 06.03.2025 të bëjë hapjen e 177 kutive të votimit, më 1631 fletëvotime të pavlefshme, të dërguara nga votuesit jashtë Kosovës në kutitë postare të KQZ-së, të njëjta fletëvotime të rivlerësohen, të numërohen, dhe të përfshihen në rezultatin përfundimtar”, thuhet në vendimin e PZAP-së, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, Lëvizja Vetëvendosje është ankuar në PZAP për manipulim të fletëvotimeve në votimin me postë dhe bazuar në rezultatet e publikuara nga KQZ-ja, Lëvizja Vetëvendosje ka marrë mbi 30,000 vota nga ato me postë apo 51.57 për qind.

LDK-ja është në vendin e dytë me 30.55 për qind të votave me postë, ndërsa e treta është renditur PDK-ja me 9.48 për qind të votave.

Kurti: Kemi prova se Serbia ndërhyri drejtpërdrejt në zgjedhjet e 9 shkurtit

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e ka akuzuar Serbinë të dielën se ka ndërhyrë drejtpërdrejt në zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit në Kosovë, dhe se ka ndikuar në zgjedhjen e deputetëve serbë dhe të pakicave të tjera.

“Aparati shtetëror i Serbisë ka bërë përpjekje të jashtëzakonshme t’i dëmtojë subjektet rivale serbe, veçanërisht Partinë për Liri, Drejtësi e Mbijetesë dhe Partinë Demokracia Serbe, si dhe votuesit të subjekteve të komuniteteve të tjera, kryesisht romë dhe ashkali”, tha ai.

Partia për Liri, Drejtësi e Mbijetesë udhëhiqet nga Nenad Rashiq, i cili është ministër në Qeverinë e Kurtit, i emëruar pas largimit të Listës Serbe nga institucionet e Kosovës.

Rashiq, duke folur përkrah Kurtit në konferencë në Prishtinë, tha se autoritetet serbe i përdorin serbët e Kosovës si mekanizëm për menaxhim, por edhe si element për destruktivitet.

“Ata nuk duan që ne të kemi integrim të plotë dhe një jetë në harmoni në Kosovë, por pikërisht të kundërtën”, tha Rashiq.

Përfaqësues të caktuar nga pothuajse të gjitha subjektet e tjera politike serbe janë tërhequr nga gara pas kërcënimeve që kanë marrë, sipas Kurtit.

Ai tha se këto raste janë shënuar në katër komunat me shumicë serbe në veri të Kosovës, por edhe në gjashtë komunat e tjera në jug të vendit.

“Për shumicën e këtyre rasteve, institucionet tona kanë dëshmi të cilat për hirë të privatësisë dhe sigurisë së qytetarëve serbë, nuk e dobishme të bëhen publike”, tha Kurti.

Serbia i ka mohuar akuzat për ndërhyrje në zgjedhje në Kosovë.

shefi i Zyrës për Kosovën në Qeverisë e Serbisë Petar Petkoviq, tha se Kurti paraqiti “një sërë gënjeshtrash dhe manipulimesh famëkeqe”.

“Beogradi, i udhëhequr nga Aleksandar Vuçiq, do të vazhdojë ta mbështesë Listën Serbe dhe popullin serb në Kosovë dhe do të vazhdojë ta bëjë këtë publikisht dhe në mënyrë transparente”, tha Petkoviq.

Reagimi i Listës Serbe

Lista Serbe i hodhi poshtë akuzat e kryeministrit Kurti se shteti i Serbisë ka ndërhyrë në zgjedhjet e 9 shkurtit në Kosovë duke e ndihmuar këtë parti.

Në një reagim në Facebook, Lista Serbe i cilësoi si “gënjeshtra brutale” akuzat që Kurti dhe lideri i partisë serbe në Kosovë, Partia për Liri, Drejtësi e Mbijetesë, Nenad Rashiq, i bënë ndaj Serbisë në një konferencë për media në Prishtinë.

“Lista Serbe është krenare që ka marrë mbështetjen më të madhe nga populli serb dhe që, pavarësisht të gjitha presioneve, shantazheve dhe kërcënimeve, arriti të rezistojë falë unitetit të popullit tonë, duke dëshmuar edhe një herë se nuk ka dorëzim”, shkroi ajo.

Misioni vëzhdues i BE-së, në prezantimin e gjetjeve preliminare të tij për zgjedhjet e 9 shkurtit, tha se Serbia kishte ndërhyrë në zgjedhje përmes trysnisë ndaj votuesve serbë në Kosovë.

Serbia u akuzua edhe nga Gjermania për ndërhyrje në zgjedhjet në Kosovë.

Sipas të dhënave të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve të Kosovës, Lista Serbe – e cila gëzon mbështetjen e Beogradit zyrtar – ka marrë mbi 38.000 vota, ndërsa partia e Rashiqit rreth 4.000 vota.

Kushtetuta e Kosovës garanton dhjetë nga 120 vendet e Kuvendit për komunitetin serb dhe dhjetë të tjera për komunitetet e tjera joshumicë.

Marta Temido, shefe e delegacionit të anëtarëve të Parlamentit të Evropian, tha në fund të shkurtit se misioni vëzhgues ka gjetur se autoritetet serbe ndërhynë në zgjedhjet e Kosovës duke mbështetur Listën Serbe – njërën prej gjashtë partive serbe që morën pjesë në zgjedhje.

Kurti e akuzoi Serbinë për ndërhyrje hibride, përmes joshjes dhe kushtëzimit financiar, shantazhit, frikësimit dhe kërcënimit për t’i detyruar votuesit të votojnë për Listën Serbe.

Ai theksoi se autoritetet kosovare “kanë identifikuar shtatë instanca apo aktorë shtetërorë, i pari presidenti i Serbisë Aleksandar Vuciq, i dyti kryeterroristi Millan Radoiçiq, shefi i Zyrës për Kosovën në Qeverisë e Serbisë Petar Petkoviq, Agjencia Serbe e Inteligjencës (BIA), mediat serbe të kontrolluara nga pushteti, Lista Serbe dhe strukturat e jashtëligjshme serbe”.

“Vetë presidenti i Serbisë ka nxitur çdo aktor shtetëror dhe joshtetëror serb të përfshihet në zgjedhjet e Kosovës. Për këtë qëllim rol ekzekutiv ka pasur kryeterroristi Millan Radoiciq, apo njeriu i cili ka marrë detyrat për Kosovën nga presidenti i Serbisë”, tha Kurti.

Kryeministri Kurti tha se Serbia përdori “të paktën 10 metoda” për të ndërhyrë në zgjedhje, si joshja financiare përmes përfitimit të një pagesë mujore rreth 170 euro për të gjithë personat e moshës madhore, kërcënimi i humbjes së benefiteve financiare, përçarja e rivalëve të Listës Serbe, shantazhi e presionit për të mos mbështetur subjekte të tjera pos Listës Serbe, mes tjerash.

Disa ditë para ditës së zgjedhjeve, një kandidat serb për deputet tha për Radion Evropa e Lirë se humbi punën pasi doli kundër Listës Serbe.

Ai tha se një anëtar i autoritetit të përkohshëm komunal në Skenderaj, Nebojsha S. Tomasheviq, i ka thënë më 27 janar se “do të sigurohet që ai të mos marrë më asnjë rrogë nga buxheti i Serbisë, sepse është tradhtar”.

Më 7 mars, Lista Serbe pretendoi se Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë e Rashiqit ka siguruar një mandat në Kuvendin e Kosovës “falë” votave të shqiptarëve, sikurse në Podujevë, Shtime, Suharekë, Ferizaj, Malishevë dhe Kaçanik.

Rashiq në një deklaratë për Radion Evropa e Lirë, tha se në dy vjetët e fundit ka qenë ministër për Komunitete dhe Kthim në Qeverinë e Kosovës dhe se me punën e tij ka fituar besimin e komuniteteve të tjera joshumicë që jetojnë në Kosovë, e jo vetëm të komunitetit serb.

Presidenti serb Vuçiq tha pas zgjedhjeve të 9 shkurtit në Kosovë se Lista Serbe shënoi “fitore të madhe dhe të rëndësishme për Serbinë, duke treguar “përkushtimin e fortë të popullit serb për t’i ruajtur vatrat e tyre dhe për t’u mbështetur te Serbia e tyre”.

Që nga themelimi i saj në vitin 2013, Lista Serbe ka fituar mbi 90 për qind të votave të komunitetit serb në të gjitha zgjedhjet në të cilat ka marrë pjesë, por Misioni Monitorues i BE-së ka vënë në dukje “monopolin dhe presionet” nga zyrtarët e saj.

Në dy vjetët e fundit, kjo parti ka ndjekur një “politikë bojkotimi”, në përputhje me vendimin e saj për t’u tërhequr nga institucionet e Kosovës në veri.

Nuk është ende e qartë nëse, në periudhën e ardhshme, ajo do të marrë pjesë aktive në institucionet e Kosovës, apo do të vazhdojë me bojkotim./REL

SBB me rekorde, por s’do të ketë linjë drejt Londrës

Pas publikimit të fitimeve, Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB) u dhanë gazetarëve një pasqyrë mbi planet e tyre për të ardhmen.

SBB thotë se fiton para nga linjat ndërkombëtare dhe dëshiron të zgjerojë shërbimet në qytete të tjera evropiane, veçanërisht në Francë, Spanjë dhe Itali. Po ashtu, është në kërkim të trenave të rinj me shpejtësi të lartë, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, ka ulur pritshmëritë për një shërbim në Londër. Sipas SBB-së, në rastin më të mirë, kjo mund të ndodhë jo para vitit 2030 – por edhe atëherë, do të ketë sfida të mëdha.

Duhet të përcaktohet një rrugë e përshtatshme dhe stacionet duhet të adaptohen për të përmbushur rregullat e imigracionit pas Brexit.

Ndërkohë, SBB e konsideron linjën midis Gjenevës dhe Lozanës si një prioritet për dekadat e ardhshme, pasi pritet që deri në vitin 2050 përdorimi i saj të rritet me 50%.

Revolucioni i shqiptares Mira Murati pritet të vlerësohet në vlerë 9 miliardë dollarë

Mira Murati, ish-CTO e OpenAI, ka nisur startup-in e saj Thinking Machines Lab, dhe ai pritet të vlerësohet në 9 miliardë dollarë.

Startup-i po mbledh financime për të krijuar një të ardhme ku inteligjenca artificiale është më e aksesueshme dhe e personalizuar për të gjithë.

Pas një karriere 6 vjeçare në OpenAI, ku ka punuar në zhvillimin e ChatGPT dhe teknologjive të tjera AI Murati ka ngritur një ekip të fuqishëm që përfshin ish-kolegë nga OpenAI, Meta dhe Anthropic.

Kjo kompani, sipas Bussines Insider, po bëhet pikë referimi për të ardhmen e inteligjencës artificiale dhe po sjell ndryshime të mëdha në industrinë e teknologjisë.

Në Thinking Machines Lab, ata po krijojnë një laborator që ka për qëllim ta bëjë AI-në më të kuptueshme dhe të përdorshme nga të gjithë.