Bora shkakton mbylljen e autostradës A12 dhe kaos në rrugët rreth Vevey-t

Për herë të parë këtë vjeshtë, të enjten janë vërejtur disa flokë të parë bore në ultësirat në veri të Alpeve, nën 500 metra lartësi. Autostrada A12 u detyrua të mbyllej mes Châtel-St-Denis (FR) dhe Vevey (VD).

MeteoSwiss raportoi të enjten pasdite 1 deri në 3 centimetra borë, dhe lokalisht deri në 4 centimetra. Në Alpe ranë 5 deri në 10 centimetra, me disa zona që arritën deri në 20 centimetra. Në ditët në vijim, në ultësira priten vetëm reshje të lehta bore.

Sipas faqes RTS Trafic, bora e mëngjesit shkaktoi mbylljen e autostradës A12 mes Châtel-St-Denis dhe Vevey-t. Si pasojë, të gjitha rrugët dytësore u mbipopulluan. Në fillim të pasdites, A12 u rihap, por trafiku mbeti shumë i ngarkuar në rajon dhe deri në zonën veriore të Lausanne deri në mbrëmje.

Rrugët në zonat kodrinore mbi Vevey ishin të vështira për t’u përshkuar në orët e mbrëmjes.

Bora – normale për këtë periudhë të vitit

Sipas shërbimit meteorologjik Meteonews, data mesatare e reshjes së parë të matshme të borës (të paktën 1 cm), që prej vitit 2001, varion nga 11 nëntori në St. Gallen deri më 25 dhjetor në Lugano (TI).

Rekordi i vitit 2024

Vitin e kaluar, mes 21 dhe 22 nëntorit ranë sasi rekord bore në disa zona. Reshjet, madje deri në ultësira, shkaktuan ndërprerje të shumta në transport. Në Cyrih, Bernë dhe Basel, autobusat ndaluan së funksionuari, dhe në Bernë u pezulluan përkohësisht edhe tramvajet. Në kalimin Gotthard, qarkullimi drejt jugut u ndërpre përkohësisht. U ndikuan edhe fluturimet dhe shërbimet hekurudhore.

Rruga mes Châtel-St-Denis dhe Vevey-t u mbipopullua si pasojë e mbylljes së nyjës së A12.

Temperatura shumë të ulëta në ditët në vijim

Sipas Meteonews, ditët e ardhshme do të jenë shumë të ftohta. Në veri, temperaturat do të ngrihen vetëm pak mbi 0°C nga e premtja deri të dielën, ndërsa në disa zona pritet të mbeten edhe nën zero, duke sjellë të ashtuquajturat “ditë ngrirjeje”. Shoferëve u kujtohet se gomat dimërore janë të domosdoshme.

Zvicër: Vendasit po humbasin çmimin nga tregu i banesave

Tregu i banesave në Zvicër po ngushtohet në mënyrë dramatike. Shkalla kombëtare e vendeve të lira ka rënë në vetëm një përqind – afër një mungese akute.

Askund nuk është presioni më i dukshëm sesa në kantonin e Zugut, transmeton albinfo.ch.

Vendasit thonë se qiratë atje janë rritur me 30 përqind që nga viti 2020, me rritje deri në 40 përqind në disa komuna.

Të sapoardhurit e pasur po i shtyjnë çmimet edhe më lart, ndërsa furnizimi me shtëpi të disponueshme është zvogëluar me një të tretën.

Fituesit mesatarë po humbasin çmimin gjithnjë e më shumë.

Dhe blerja e një shtëpie nuk është më e lehtë: një studim i ri tregon se çmimet e pronave banesore janë rritur me 26 përqind në të gjithë vendin në pesë vjet, me shtëpi tipike njëfamiljare në Cyrih që tani kushtojnë mbi tre milionë franga.

Gjeneva ka strehimin më të keq në vend

Një studim i ri nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara dhe Arteve në Zvicrën Veriperëndimore sugjeron se rregullat e rrepta të mbrojtjes së strehimit në Gjenevë kanë ndihmuar në rritjen e qirave dhe kantoni kryeson vendin në numrin e shtëpive të rrënuara.

Hulumtuesit shqyrtuan gati tre dekada të të dhënave të ndërtimit dhe zbuluan se shtrëngimi i përsëritur i ligjit LDTR ka dekurajuar investimet, me një vlerë prej rreth 600 milionë CHF projekte të anuluara ose të vonuara.

Ligji është hartuar për të mbrojtur qiramarrësit duke rregulluar mënyrën se si pronarët e pronave mund të rinovojnë, kur mund t’i dëbojnë qiramarrësit për punë dhe sa mund të rrisin qiratë, transmeton albinfo.ch.

Si rezultat, u ndërtuan më pak shtëpi dhe shumica e ndërtesave të vjetra nuk u modernizuan kurrë.

Studimi gjithashtu gjen një hendek në zgjerim midis qiramarrësve të vendosur dhe të sapoardhurve, të cilët tani paguajnë rreth një të tretën më shumë për metër katror.

Zvicër: Ankesat abuzive për projektet ndërtimore po thellojnë krizën e strehimit

Zvicra po përballet me mungesë të theksuar të banesave, dhe një ndër shkaqet kryesore të kësaj situate janë ankesat abuzive të paraqitura kundër projekteve të reja të ndërtimit. Këto ankesa kanë shkaktuar vonesa prej disa vitesh në realizimin e projekteve, duke ngadalësuar dukshëm ritmin e zhvillimit urban dhe duke e përkeqësuar gjendjen e tregut të strehimit, përcjell albinfo.ch.

Studimi federal: Kundërshtimet, arsyeja kryesore e vonesave

Sipas një studimi të publikuar nga Zyra Federale e Strehimit, kundërshtimet ndaj lejeve të ndërtimit janë arsyeja më e shpeshtë pse projektet për banesa të reja:

vonohen për periudha të gjata,

rrezikojnë të rinegociohen,

ose në disa raste, ndalen krejtësisht.

Studimi thekson se jo të gjitha ankesat bazohen në shqetësime të arsyeshme mjedisore apo urbanistike. Një pjesë e tyre paraqiten si ankesa taktike, të përdorura për të bllokuar projekte për arsye politike, ekonomike apo thjesht personale.

Reagimi i Këshillit Federal

Për të ndalur këtë trend, Këshilli Federal ka bërë të ditur se po shqyrton mundësinë e futjes së sanksioneve ligjore ndaj ankesave abuzive. Qëllimi është të krijohet një kuadër që:

kufizon përdorimin e ankesave të pabazuara,

nxit transparencë dhe përgjegjësi,

dhe e bën procesin e lejeve të ndërtimit më efikas.

Sipas autoriteteve federale, mbrojtja e të drejtës për apelim mbetet e rëndësishme, por duhet të shmanget keqpërdorimi i saj në dëm të interesit publik.

Krizë e qëndrueshme e strehimit

Me kërkesë në rritje dhe oferta të kufizuar, sidomos në zonat urbane, çdo vonesë në projektet ndërtimore po e rëndon situatën. Ekspertët paralajmërojnë se pa reforma në procedurat ligjore dhe administrative, Zvicra do të vazhdojë të përballet me presion të lartë në tregun e qirave dhe mungesë të banesave të përballueshme.

Parlamenti i Qytetit të Bazelit voton në favor të trenit të natës për në Malmö

Kompania kombëtare hekurudhore e Zvicrës, SBB, ka njoftuar planet për të nisur një tren të ri nate nga Bazel SBB drejt Malmö-së në Suedi, duke kaluar përmes Gjermanisë dhe Danimarkës. Shërbimi i ri pritet të fillojë nga data 15 prill 2026, duke zgjeruar edhe më tej rrjetin ndërkombëtar të udhëtimeve hekurudhore të natës.

Ky projekt, me vlerë 47 milionë franga, ende duhet të marrë miratimin e Këshillit Kombëtar dhe Këshillit të Shteteve. Megjithatë, projekti ka marrë një shtysë të rëndësishme politike, pasi parlamenti kantonal i Bazelit ka shprehur mbështetje të plotë.

Mbështetje e fortë nga parlamenti i Bazelit

Të mërkurën, deputetët e kantonit votuan në favor të itinerarit të ri të trenit, duke e cilësuar iniciativën si një hap të rëndësishëm drejt përmirësimit të ndërlidhjes hekurudhore evropiane dhe promovimit të udhëtimeve më ekologjike. Përkrahja e tyre shihet si një sinjal i qartë ndaj autoriteteve federale se projekti ka rëndësi strategjike për rajonin.

Rëndësia e linjës Basel–Malmö

Linja e planifikuar do të lidhej me rrjetin ekzistues të trenave të natës që SBB po zhvillon në bashkëpunim me partnerët evropianë. Kjo lidhje pritet të ofrojë:

një alternativë të qëndrueshme ndaj udhëtimeve ajrore,

mundësi të reja për turizëm drejt Skandinavisë,

përmirësim të mobilitetit ndërkufitar mes Zvicrës dhe Evropës Veriore.

Nëse aprovohet nga parlamenti federal, linja e re pritet të bëhet një nga itineraret më të gjata të trenave të natës në Evropë, duke ofruar një udhëtim komod, praktik dhe miqësor ndaj mjedisit.

Shkolla Shqipe Ostermundigen Bern po zhvillon provat për festën e 28 Nëntorit

Në Shkollën Shqipe Ostermundigen në Bern kanë nisur provat intensive për festën e Flamurit Kombëtar, transmeton albinfo.ch.

Fëmijët po përgatiten me këngë, valle dhe recitime kushtuar 28 Nëntorit, duke sjellë emocione të veçanta për këtë ditë të rëndësishme historike.

Atmosfera festive ndjehet në çdo hap të provave, teksa nxënësit, nën udhëheqjen e mësuesve të tyre, punojnë me entuziazëm për të dhuruar një program sa më dinjitoz para prindërve dhe familjarëve.

Dimri po vjen: A është SBB e përgatitur për borën e parë?

Parashikohet që bora e parë e dimrit të bjerë edhe në zonat e ulëta të Zvicrës, duke ngjallur shqetësime për transportin publik. Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB) kanë marrë masat për t’u përballur me dimrin: rreth 7,500 pika të pajisura me ngrohës dhe sisteme sinjalizimi të ngrohta për të parandaluar ngrirjen dhe anulimet e trenave.

360 punonjës SBB-je janë në terren për të luftuar borën dhe akullin. Megjithatë, SBB paralajmëron se vonesat ose anulimet nuk mund të përjashtohen për shkak të reshjeve të papritura dhe motit të paparashikueshëm.

Kompanitë kërkojnë mirëkuptimin e udhëtarëve dhe këshillojnë përdorimin e aplikacionit për informacione të përditësuara mbi oraret e trenave.

 

Prodhuesi i thikave zvicerane i lehtësuar nga ulja e tarifave amerikane

Drejtori i përgjithshëm i prodhuesit zviceran të thikave, Victorinox, ka reaguar me lehtësim ndaj uljes së tarifave të Shteteve të Bashkuara për produktet zvicerane në 15%.

Kjo krijon një kornizë më të menaxhueshme për eksportet, tha Carl Elsener për agjencinë e lajmeve AWP të mërkurën. Falë kësaj uljeje, “sakrifica financiare” për dërgesat në SHBA do të jetë më e ulët, shtoi ai, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, tarifat e mbetura direkte prej rreth 20% dhe tarifat shtesë mbi çelikun mbeten ende një “sfidë e madhe”.

Me rreth 18% të shitjeve, SHBA është tregu më i rëndësishëm i huaj për prodhuesin e thikave xhepi, të kuzhinës dhe profesionale.

Në afat të gjatë, nevojiten përmirësime të mëtejshme të kushteve të kornizës së tregtisë, për shembull përmes marrëveshjeve tregtare dhe heqjes së barrierave administrative.

Përparimi pas diplomacisë intensive

Ulja e tarifave vjen pas një muaji diplomacie intensive nga zyrtarët më të lartë zviceranë, të cilët dërguan ekipe të nivelit të lartë në Uashington, duke përfshirë misione të udhëhequra nga Presidentja Karin Keller-Sutter dhe Ministri i Ekonomisë, Guy Parmelin.

Negociatat për tarifat me SHBA kanë qenë një mësim i rëndësishëm për Zvicrën dhe diplomacinë e saj tregtare — një eksperiencë e paparë dhe sfiduese.

 

Mediumi zviceran shkruan për Xhakën: Kapiteni i Kombëtares i fishkëllelluar në Prishtinë

Granit Xhaka nuk pati një mbrëmje të lehtë të martën në Prishtinë. Gjatë çdo prekje të topit, kapiteni i Kombëtares zvicerane u përball me fishkëlima dhe brohoritje. Kështu e përshkruan mediumi zviceran Blick situatën e së martës mbrëma në Prishtinë ku u zhvillua ndeshja mes Kosovës e Zvicrës.

Një video e publikuar në mediat kosovare tregon Xhakën duke diskutuar me përfaqësuesit e tifozëve kosovarë, ndërsa aty shihen edhe babai i tij, Ragip Xhaka, dhe personeli i sigurisë së Kombëtares zvicerane. Në rrjetet sociale, videoja ka shkaktuar reagime të shumta, shumica duke shprehur habi për fishkëlima ndaj kapitenit të Zvicrës, vazhdon tutje rrëfimi në blick, transmeton albinfo.ch.

Familja e Xhakës ka shprehur mbështetje të fuqishme. Gruaja e tij, Leonita, shkroi në Instagram: “Përherë model për kombi tonë, përherë krenar për ty.” Vëllai i tij, ikonë e FC Basel, Taulant Xhaka, shtoi: “Do të jem gjithmonë pranë teje, vëlla. Krenaria e shqiptarëve!”

Pavarësisht fishkëlimeve, Xhaka mbeti i qetë. Opinione të ndara ishin të dukshme gjatë gjithë ndeshjes, dhe në disa momente fishkëlima u bënë të papërballueshme për shumë tifozë. Rezultati ishte thirrjet “Xhaka!” dhe një duartrokitje e përbashkët kur ai u zëvendësua. Vedat Bajrami, aktor dhe anëtar i klubit të tifozëve kosovarë Dardanët, tha për Blick: “Të gjithë e duan dhe e vlerësojnë Xhakën, kështu që kjo nuk ka kuptim.”

Xhaka tha pas ndeshjes për Blick: “I njoh këta njerëz, janë shumë emocionalë. U fishkëllye, pastaj u kundërvu, dhe më pas u brohorit përsëri – kjo është normale në futboll. Gjithçka është në rregull.”

Një nga shkaqet e reagimeve emocionale nga tifozët kosovarë ishte një intervistë e Xhakës për Blick, ku ai fliste për futbollistët Leon Avdullahu dhe Albian Hajdari që kaluan te Kosova. Deklaratat e tij, që në thelb ishin të pafajshme, u interpretuan në mënyrë të ekzagjeruar në mediat kosovare, duke shkaktuar diskutime të ndezura.

Pavarësisht kësaj, lojtarët e rinj zviceranë të origjinës kosovare nuk e perceptuan situatën negativisht. Pas ndeshjes, Albian Hajdari foli gjatë me Xhakën në fushë dhe bëri shaka me Breel Embolo. Hajdari dhe Avdullahu postuan më vonë një foto në Instagram me idhullin e tyre, Granit Xhaka, duke shkruar: “Jemi një.”

 

Bitcoin bie nën 90,000 dollarë, niveli më i ulët që nga prilli

Bitcoin ka rënë nën nivelin e 90,000 dollarëve, duke shënuar rënien më të madhe që nga prilli. Përballë pasigurisë në ekonominë amerikane, tregu i kriptomonedhave po dridhet.

Në javët e fundit, Bitcoin ka pësuar rënie të fortë dhe është larg nivelit historik të muajit të kaluar. Investitorët janë më të kujdesshëm ndaj këtij asetit të rrezikshëm: kriptomonedha më e kapitalizuar, që në fillim të tetorit qëndronte mbi 126,000 dollarë, ra të martën nën 90,000 dollarë, para se të rikuperohej mbi 91,000 dollarë të mërkurën.

Pas përfundimit të “shutdown”-it në SHBA, pjesëmarrësit në treg frikësohen se të dhënat e reja ekonomike amerikane mund të errësojnë më tej perspektivat për ulje të normave të interesit, vërejnë analistët.

Të martën, Bitcoin humbi 6% në 24 orët e fundit dhe 15% gjatë javës, duke zbritur në 89,305 dollarë, përpara se të ngrihej në 91,501 dollarë të mërkurën.

“Investitorët janë të kapur në grep të pasigurisë monetare, me tregjet që aktualisht duket se lëvizin midis pasigurisë dhe rikuperimit,” vë në dukje analisti i pavarur Timo Emden.

“Tregu i kriptomonedhave po kalon një periudhë të re trazirash, dhe asetet më spekulative janë ato që po përjetojnë goditjen më të fortë,” shton eksperti John Plassard, transmeton albinfo.ch.

Si pasojë, investitorët, të cilët duket se kanë humbur oreksin për rrezik në javët e fundit, po largohen nga kriptomonedhat, të cilat janë veçanërisht të paqëndrueshme. Kjo pasiguri nxitet nga disa sinjale shqetësuese për ekonominë amerikane dhe nga dyshimet mbi politikën monetare që Rezerva Federale e SHBA-së do të zgjedhë muajin e ardhshëm. Për më tepër, rritja e tregut në muajt e fundit po i shtyn investitorët të tërheqin fitimet e tyre.

Indeksi MarketVector i kriptomonedhave me kapital të vogël preku për një moment nivelin më të ulët që nga viti 2020, “një shenjë e tharjes së fortë të oreksit për rrezik,” shpjegon kreu i strategjisë së investimeve në Cité Gestion Private Bank. “Rënia është akoma më e dukshme duke pasur parasysh se vetë Bitcoin ka humbur pothuajse 600 miliardë dollarë kapitalizim që nga kulmi i tetorit, duke fshirë të gjitha fitimet e këtij viti,” thekson ai.

Analistët thonë se e ardhmja e Bitcoin do të varet nga performanca e aksioneve të kompanive teknologjike. Përkujtojmë se në prill, Bitcoin qëndronte nën 75,000 dollarë, para se të ngrihej mbi 126,000 dollarë disa muaj më vonë.

 

Kosova me rekord në renditjen e FIFA-s

Rritja e Kosovës është konfirmuar edhe në ranglistën e re të FIFA-s të publikuar të mërkurën. Kosova me renditjen e re të FIFA-s tani zë pozitën e 80-të, katër pozita më lartë se që ishte në renditjen e publikuar më 17 tetor.

Vendi i 84-t ishte historik në muajin e kaluar. Tjetër histori në renditje në renditjen e FIFA-s është shkruar të mërkurën dhe kjo është arritur pas suksesit historik nga Kosova. Në ndeshjet e fundit të muajit nëntor, Kosova fitoi në udhëtim te Sllovenia me rezultatin 2:0 në stadiumin “Stozhice” në Lubjanë më 15 nëntor, kurse më 18 nëntor, barazoi 1:1 me Zvicrën, transmeton albinfo.ch.

Shqipëria ka rënë për dy pozita në këtë muaj në ranglistën e re të shtëpisë botërore të futbollit. Ishte në pozitën e 61-të në muajin e kaluar, ndërsa tani zë vendin e 63-të. Shqipëria e pati një fitore 1:0 në udhëtim tek Andorra më 13 nëntor, ndërsa më 16 nëntor në “Air Albania” në Tiranë, u mposht 2:0 nga Anglia.

Si Kosova ashtu edhe Shqipëria kanë avancuar në plejofin e Botërorit 2026 dhe është sukses historik, pasi më parë nuk është arritur një arritje e tillë.

Listës së përfaqësueseve më të mira të FIFA-s vazhdon t’i prijë Spanja. Pas Spanjës janë Argjentina, Franca, Anglia dhe Brazili, që e plotësojnë pesëshen më të mirën.

Portugalia, Holanda, Belgjika, Gjermani dhe Kroacia, kompletojnë 10 përfaqësueset më mira me renditjen e muajit nëntor.

Marrëveshja e re me SHBA-në përfshin importet e mishit

Marrëveshja e re doganore e Zvicrës me Shtetet e Bashkuara po rihap debatin e ndjeshëm të importeve të mishit.

Marrëveshja u jep SHBA-ve kuota për mishin e viçit, bizonin dhe shpendët, megjithëse importet e pulës së trajtuar me klor mbeten të ndaluara dhe do të kërkonin një ndryshim ligjor.

Shitësit me pakicë të mëdhenj nuk janë të interesuar gjithsesi. Të gjithë thonë se mishi amerikan nuk i plotëson standardet e tyre dhe preferojnë produktet zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Grupet e konsumatorëve janë të kujdesshëm, por industria e mishit vëren se 80% e asaj që hanë zviceranët është vendase dhe vëllimet e kufizuara të importit nuk duhet të ndikojnë në çmime ose cilësi.

Në fund, blerësit do të vendosin.

Zvicër: Rritje e vjedhjeve të karburantit

Zvicra po përballet me një valë në rritje të vjedhjeve të karburantit.

Sipas mediave zvicerane, çdo vit, rreth 70,000 shoferë mbushin karburant dhe largohen pa paguar, me kantonin Vaud që raporton numrin më të lartë me rreth 10,000 raste, transmeton albinfo.ch.

Zvicra Perëndimore është veçanërisht e prekur.

Afërsia me kufirin francez gjithashtu e bën të lehtë për shkelësit të shpëtojnë.

Operatorët në Zvicrën gjermanishtfolëse raportojnë më pak incidente, por thonë se ata rregullisht ndjekin faturat e papaguara, duke ngritur padi bazuar në videon e targës.

Ky është programi zyrtar i festivalit “Tri Net Film Fest”

Festivali i filmit “Tri Net Film Fest” rikthehet me edicionin e katërt nga 4 deri më 6 dhjetor 2025, duke sjellë një program të përzgjedhur filmash të shkurtër nga autorë shqiptarë, rajonalë dhe evropianë. Festivali zhvillohet në Neues Kino, Freienstein, dhe synon të ndërtojë ura mes kulturave përmes një forme të kinemasë që po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi në skenën bashkëkohore.

albinfo.ch është sponsor medial i festivalit.

Filmi i shkurtër mbetet një format ku ideja dhe emocionet kondensohen në mënyrë të drejtpërdrejtë. Për autorët, ai është një hapësirë e lirë eksperimentimi; për publikun, një mundësi për t’u njohur me histori të reja që sjellin copa realitetesh të ndryshme. Pikërisht këtë mozaik shumëzëruar e ndërton çdo vit Tri Net Film Fest.

Programi zyrtar i vitit 2025

Nata e parë – E enjte, 4 dhjetor 2025 (19:30)
“Një histori e parrëfyer” – Sara Hoxhaj
“Emri im është Sonila” – Suela Bako
“Në sytë e Xhelos” – Besa Tusha
“Mbijetesa dhe shkolla” – Ilir Kabashi
“Atje ku qershitë janë gjithmonë të kuqe” – Shqipe Bebe Krasniqi

Nata e dytë – E premte, 5 dhjetor 2025 (19:30)
“Sharing” – Granit Dragaj
“Në kërkim” – Alban Goranci
“Bleifrei 95” – Tina Muffler & Emma Hütt
“Return to Kosovo” – Emma Strauss, Julius Strauss, Donald Harding & Ben Harding

Nata e tretë – E shtunë, 6 dhjetor 2025 (18:30)
“Çarcafët” – Evi Gjoni
“N’rreth” – Bekim Guri
“IMMACULATA” – Kim Lêa Sakkal
“Sorpresa” – Daniel Best Arias
“Rruga” – Mauro Zaçe

Vendi dhe biletat

Neues Kino, Strickgasse 1, 8427 Freienstein
20 CHF për një natë
Festivalpass 50 CHF për të tri netët (përfshin edhe afterparty-n)
Rezervimet bëhen përmes www.neueskino.ch
Në çmim përfshihet një pije falas.

Mbrëmja finale mbyllet me afterparty, ku atmosferën do ta udhëheqin Xhaner Gashi dhe Bexhet Sallai.

Tri Net Film Fest ofron tri net të ngjeshura me histori të reja dhe zëra të rinj filmikë. Publiku ftohet të jetë pjesë e këtij takimi kulturor ku filmi i shkurtër vjen si një hapësirë dialogu mes krijuesve dhe shikuesve. Shënoni datat dhe rezervoni vendin në sallë.

 

Çfarë tha Xhaka për Hajdarin e Avdullahun dhe si u befasuan gazetarët zviceranë?

Pas përfundimit të pjesës së parë në ndeshjen Zvicër–Kosovë, një gazetar zviceran nga “Blick” ishte kurioz për të pyetur pse shikuesit po fishkëllonin sa herë Granit Xhaka prek­te topin, përcjell albinfo.ch.

Pasi mori shpjegimin se reagimet lidhen me deklaratën e Xhakës për vendimin e Leon Avdullahut dhe Albian Hajdarit për të luajtur për Kosovën, ai ia përcolli menjëherë këtë kolegut të tij në tribunën e stadiumit “Fadil Vokrri”.

Deklarata e Xhakës ishte dhënë në fillim të javës, ende pa iu bashkuar Zvicrës, gjatë një interviste për “Blick” pas paraqitjes së mirë me Sunderlandin. Gazetarët e mediumit zviceran e kishin vizituar sulmuesin në shtëpinë e tij në Basel dhe e kishin pyetur nëse e shqetësonnin “largimet” e Avdullahut dhe Hajdarit nga Federata e Zvicrës.

Xhaka fillimisht vlerësoi cilësitë e dy lojtarëve, duke thënë se profile të tillë nuk dëshiron t’i humbasësh. Ai shtoi se për ta sfida ishte të vlerësonin realisht statusin e tyre te Zvicra:

“Do t’ia dilnin të siguronin një vend titullari në tri apo katër vitet e ardhshme? Dyshoj, duke parë kush nuk po luan për ne sot, e që është më përpara në karrierë”, tha Xhaka. Ai përmendi rastin e Ardon Jasharit si krahasim dhe mbylli duke theksuar se në fund vendimi për Kosovën është i tyre, “e cila po luan në nivel shumë të lartë”.

Megjithatë, jo të gjitha mediat kosovare e transmetuan saktë deklaratën. Shpesh u anashkalua fakti që Xhaka foli me respekt për kualitetet e Avdullahut e Hajdarit dhe për nivelin e lartë të Kosovës. Edhe përgjigjja e Hajdarit në konferencë u keqinterpretua, duke iu atribuuar fjalia “vendimi u mor me zemër”, ndonëse ai nuk e tha një gjë të tillë.

Të mërkurën në mëngjes, mediumet kryesore në Zvicër i kushtuan ballinat e tyre “fishkëllimave ndaj Xhakës”, një lojtari që shpesh ka qenë figurë polemike për shkak të qëndrimeve të tij në ndeshjet me Serbinë dhe atyre miqësore ndaj Kosovës.

Perspektiva e paqartë për centrale të reja në Zvicër

Fondacioni Zviceran për Energjinë (SES) paralajmëron se heqja e ndalimit për ndërtimin e centraleve të reja bërthamore mund të ngadalësojë tranzicionin energjetik. Sipas analizës së tyre, edhe thjesht mundësia e një AKW-je të re krijon pasiguri dhe ul investimet në energji diellore, erë, ujore dhe bateri.

Në të gjitha skenarët e studiuar, Zvicra nuk arrin objektivat e parashikuara në Ligjin e Energjisë të vitit 2024. Në skenarin më të keq, fotovoltaikët mbeten 30% nën objektiv deri në vitin 2045. SES paralajmëron se edhe zhvendosja e fondeve shtetërore drejt bërthamores do ta bëjë energjinë e gjelbër më të shtrenjtë dhe më të ngadaltë për t’u zhvilluar.

Sipas SES, ndërtimi i centraleve bërthamore mbart pasiguri të mëdha teknike dhe financiare, të cilat ndikojnë negativisht në projektet e rinovueshme. Prandaj, organizata i kërkon Parlamentit të ruajë ndalimin për centrale të reja dhe të sigurojë vazhdimësi për objektivat e energjisë së pastër.

Nestlé Waters mund të vazhdojë tregtimin e ujit të gazuar Perrier, vendos gjykata

Gjykata e Nanterre ka rrëzuar të martën kërkesën e një shoqate franceze të konsumatorëve për të tërhequr dhe ndaluar përkohësisht tregtimin e shisheve të ujit të gazuar Perrier, një markë e Nestlé Waters, një degë e gjigantit me bazë në Vevey, i përfshirë në një skandal lidhur me trajtime të ndaluara.

Gjykata refuzoi pretendimet e shoqatës së konsumatorëve UFC-Que Choisir dhe e detyroi atë të paguajë shpenzimet gjyqësore. Shoqata do të duhet të paguajë 5,000 euro për Nestlé Waters dhe dy kompani të saj nënshkrimore, përfshirë atë që operon vendin e prodhimit të Perrier në Vergèze, Gard.

Në fillim të qershorit, UFC-Que Choisir nisi një procedurë emergjente në gjykatën e Nanterre. Në një komunikatë për shtyp të publikuar në mes të nëntorit në faqen e saj zyrtare, shoqata denoncoi “një mashtrim të madh të konsumatorëve” nga multinacionaleja, e cila “ka përdorur trajtime të ndaluara të dezinfektimit për të përpjekur, pa asnjë garanci, të frenojë ndotjen e rregullt dhe kontaminimin bakteriologjik të ujit të papërpunuar që kompania merrte nga burimet e saj para shishezimit.”

Megjithatë, Nestlé Waters vazhdoi t’i etiketonë ato si “uja minerale natyrore,” edhe pse ato nuk ishin më të tilla pas këtyre trajtimeve. Organizata thekson se “mesatarisht, uji mineral natyror shitet 100 deri në 300 herë më shtrenjtë se uji i rubinetit.”

UFC-Que Choisir gjithashtu ka depozituar një ankesë pranë prokurorisë publike të Nanterre kundër Nestlé Waters dhe palëve të ndryshme të përfshira në këtë skandal. “Ajo është ende nën shqyrtim,” sipas shoqatës.

Gjenevë:  Një grup francez i dyshuar për mashtrime me policë dhe bankierë të rremë

Prokuroria Publike e Gjenevës ka dërguar një kërkesë urgjente për ndihmë juridike ndërkombëtare te autoritetet franceze lidhur me disa shtetas francezë të dyshuar për një seri mashtrimesh. Ata akuzohen për paraqitjen si policë ose bankierë të rremë, duke goditur rreth njëqind viktima në Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Arrestimet u kryen pas kësaj kërkese për ndihmë, njoftoi Prokuroria Publike të martën, duke konfirmuar informacionin e publikuar nga disa media. Të dyshuarit përballen me akuza për “mashtrim profesional” dhe “përdorim mashtrues të kompjuterit për qëllime profesionale”.

Dëmet e shkaktuara arrijnë në 1.5 milionë franga zvicerane. Më shumë se njëqind viktima janë identifikuar deri tani, dhe janë nisur procedurat penale.

Rreth tre milionë franga

Sipas gazetës franceze Le Parisien, rreth njëqind persona në Gjenevë kanë rënë viktima të këtij lloji mashtrimesh midis tetorit 2023 dhe korrikut 2025. Një familje franceze dyshohet se ka organizuar këto mashtrime.

Të tre të dyshuarit, të cilët u morën në paraburgim në Francë dhe më pas u liruan në fillim të nëntorit, dyshohet se kanë përfituar më shumë se 2.7 milionë franga duke mashtruar 138 persona “në zonën e Gjenevës”, sipas mediave.

 

Herolind Shala nderohet me mirënjohjen e karrierës

Para ndeshjes Kosovë – Zvicër në stadiumin “Fadil Vokrri”, presidenti i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, i dorëzoi ish-futbollistit të Kombëtares së Kosovës, Herolind Shala, mirënjohjen e karrierës.

Shala, i njohur për përkushtimin e tij ndaj fanellës dardane, u nderua për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në futbollin kosovar dhe për shembullin e dhënë si lojtar dhe bashkëlojtar, transmeton albinfo.ch.

“Herolind Shala ishte shumë më tepër se një mesfushor. Ai ishte ritëm, zemër dhe frymëzim për të gjithë ne”, u tha gjatë ceremonisë.

Mirënjohja iu dorëzua nën duartrokitjet e tifozëve, duke shënuar një moment të veçantë për legjendën e futbollit kosovar, e cila do të mbahet mend për sakrificën, karakterin dhe përkushtimin e tij ndaj Kombëtares.

Herolind Shala është përshkruar si një figurë që frymëzon jo vetëm bashkëlojtarët, por edhe tifozët, duke lënë një trashëgimi të paharrueshme në historinë e futbollit të Kosovës.

Punonjësit e sektorit publik në Vaud në protesta kundër shkurtimeve buxhetore

Disa mijëra punonjës të sektorit publik në kantonin Vaud dolën në rrugë të martën mbrëma për të protestuar kundër shkurtimeve buxhetore të planifikuara nga Këshilli Shtetëror i Vaudit. Tubimi shënoi përfundimin e një dite greve dhe demonstratash në gjithë kantonin.

“Arsimtarë të paguar pak, nuk shkon kështu”, “Pagat minimale, sektori publik i zemëruar” dhe “Shkurtime buxhetore për të ardhmen, probleme në horizont” – ishin disa nga pankartat e mbajtura nga demonstruesit që u mblodhën në orën 17:30 në esplanadën Montbenon në qendër të qytetit. Pak pas orës 18:00, turma nisi marshimin drejt Place du Château.

“Shkurtrimet buxhetore janë një sulm ndaj dinjitetit të punës sonë, një mungesë e thellë e konsideratës për të gjitha orët e shpenzuara duke mësuar, kujdesur, ndërtuar dhe ofruar shërbime emergjente,” deklaroi një përfaqësues sindikate gjatë fjalimeve. “Me këtë Këshill Shtetëror, kemi arritur një nivel të ri, veçanërisht me heshtjen totale ndaj kërkesave tona për negociata,” shtoi një përfaqësues tjetër, transmeton albinfo.ch.

Një e treta e mësuesve në grevë

Thirrjes së sindikatave për mobilizim iu përgjigj një pjesë e madhe e punonjësve. Sipas Departamentit të Arsimit dhe Trajnimit Profesional, më shumë se një e treta e mësuesve të shkollave të detyrueshme ishin në grevë. Shkollat e mesme, Universiteti i Lausanne-s (UNIL), spitalet, shërbimet sociale, policia dhe qendrat e kujdesit për fëmijët gjithashtu iu bashkuan lëvizjes.

 

A do të ulen çmimet e biletave për udhëtime me avionë në Gjermani?

Vitin e ardhshëm, taksa për fluturimet me avionë në Gjermani pritet të ulet, me synimin për t’i lehtësuar si kompanitë ajrore, ashtu edhe udhëtarët. Eksperti i transportit në CDU/CSU, Stephan Stracke, thotë se kjo ulje duhet të reflektohet drejtpërdrejt në çmimet e biletave, përcjell albinfo.ch.

“Çmimet e biletave duhet të ulen. Kjo është ajo që pres nga linjat ajrore, veçanërisht nga Lufthansa,” deklaroi ai për Bild am Sonntag.

Stracke vlerëson se, nëse taksat dhe tarifat e aviacionit bien, përfitimi duhet t’u kalojë edhe pasagjerëve. Madje, sipas tij, çmimet mund të ulen edhe para datës zyrtare të reduktimit të taksës, e cila hyn në fuqi më 1 korrik 2026 – duke bërë që pushimet verore të vitit të ardhshëm të mund të jenë më të lira.

Sipas parashikimeve, taksa e trafikut ajror do të rikthehet në nivelin para rritjes së majit 2024, duke sjellë një lehtësim financiar prej rreth 350 milionë eurosh për sektorin. Për më tepër, tarifat pritet të ulen me mbi 10% deri në vitin 2029, ndërsa kostot e kontrolleve të sigurisë në aeroporte pritet të reduktohen falë proceseve më efikase.

Megjithatë, mbetet e paqartë se sa shpejt – dhe në çfarë mase – këto ulje do të shfaqen në çmimet e biletave për udhëtarët. Një gjë është e sigurt: kërkesa për bileta më të lira po bëhet gjithnjë e më e fortë, veçanërisht në periudhat e pushimeve, kur kostot e fluturimeve rriten ndjeshëm.

Hendeku mes zonave urbane dhe rurale në Zvicër vazhdon të zgjerohet, sipas një sondazhi

Popullsia zvicerane ndjen një përçarje në rritje mes zonave urbane dhe rurale, sipas një sondazhi të ri. Megjithatë, shumica e të anketuarve shprehen të kënaqur me cilësinë e jetës në komunën e tyre – veçanërisht në ato që po përjetojnë rritje të shpejtë të popullsisë. Kjo kënaqësi bie ndesh me mosbesimin e përgjithshëm ndaj rritjes demografike.

Rreth një e treta e popullsisë së Zvicrës konsideron se dallimet mes qytetit dhe fshatit përbëjnë një barrë për vendin, sipas barometrit të tretë urbano-rural të përgatitur nga kooperativa bujqësore Fenaco dhe instituti kërkimor Sotomo. Katër vite më parë, vetëm një e katërta e të anketuarve e shihnin këtë hendek si problematik.

Identiteti rural në rritje

Sipas sondazhit, gjithnjë e më shumë persona identifikohen politikisht me zonat rurale, pavarësisht urbanizimit të shtuar. Përqindja e tyre është rritur nga 25% në 33% që nga viti 2021. Vetëm rreth një e pesta e të anketuarve vazhdon të identifikohet si banorë të zonave urbane. Të dy grupet, në përgjithësi, ndihen gjithnjë e më pak të kuptuar nga njëri-tjetri.

Në qytetet e mëdha, përqindja e personave që ndihen të dëgjuar nga zonat rurale ka rënë nga 37% në 28% që nga viti 2021. Në zonat rurale, kjo përqindje ka rënë nga 30% në vetëm 16%.

“Sensimi në rritje i shkëputjes nga të dyja palët rrezikon kohezionin e brendshëm të Zvicrës,” thekson drejtori i Sotomo-s, Michael Hermann.

Cilësia e jetës mbetet e lartë

Pavarësisht përçarjes, shumica dërrmuese e popullsisë (86%) e vlerëson pozitivisht cilësinë e jetës në komunën ku jeton. Pothuajse gjysma e të anketuarve kanë vërejtur përmirësim gjatë dhjetë viteve të fundit.

Sipas të dhënave, zhvillimi i transportit publik, shkollave dhe çerdheve vlerësohet pozitivisht, ndërsa oferta e banesave në qytete dhe numri i restoranteve në fshat kritikohet më shpesh.

Cilësia e jetës vlerësohet më pozitivisht në komunat që kanë përjetuar rritje më të madhe të popullsisë gjatë dekadës së fundit: mbi gjysma e banorëve aty raportojnë përmirësime. Në komunat ku popullsia ka rënë, situata është e kundërt: vetëm 24% shohin përmirësime.

Në zonat rurale, 43% e banorëve e shohin pozitivisht rritjen e popullsisë në komunën e tyre. “Popullsia rurale është më e vetëdijshme për rëndësinë që ka rritja për komunat ku jetojnë,” thekson Hermann.

Rritja globale e popullsisë shihet me mosbesim

Në mënyrë paradoksale, më pak se një e katërta (23%) e të anketuarve besojnë se rritja e popullsisë në 10 vitet e fundit ka pasur efekt pozitiv për Zvicrën. Kritikat janë më të forta sa më rurale të jenë zonat e banimit. Madhësia mesatare e popullsisë që të anketuarit konsiderojnë të përshtatshme është 8.3 milion banorë.

Kjo është hera e parë që barometri nxjerr në pah këtë kontradiktë. “Rritja e shpejtë demografike shkakton kryesisht reagime negative. Megjithatë, popullsia vëren përmirësime në jetën e përditshme, sidomos në komunat që po rriten mbi mesataren,” shpjegon Hermann.

Metodologjia

Për këtë sondazh përfaqësues, rreth 3,500 persona u intervistuan nga 11 deri më 21 korrik në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe frëngjishtfolëse. Marzhi statistikor i gabimit është ±1.7 pikë përqindje.