Archives

Zvicra nën reshje intensive, paralajmërime për përmbytje dhe rrëshqitje dheu në disa rajone

Posted on by albinfo.ch

Fillimi i javës ka sjellë një mot të ashpër dhe reshje të dendura në shumë pjesë të Zvicrës, duke nxitur MeteoSwiss dhe Shërbimin Federal Meteorologjik të lëshojnë paralajmërime të nivelit të lartë të rrezikut, sidomos për zonat malore dhe shpatet veriore të Alpeve, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Sipas parashikimeve, shiu i vazhdueshëm dhe stuhitë që nisën që nga mbrëmja e së dielës do të vazhdojnë të hënën në mëngjes, veçanërisht në zonat si Meiringen-Gadmertal, Gersau-Engelbergertal, Erstfeld-Engelberg, Muotathal dhe Glarus Veri-Qendror, ku priten deri në 170 milimetra reshje.

Niveli i rrezikut 4 (rrezik i lartë) është shpallur për këto rajone, me rritje të shpejtë të niveleve të lumenjve dhe liqeneve, si dhe rrezik të madh për përmbytje dhe rrëshqitje toke. Autoritetet këshillojnë qytetarët që të shmangin brigjet e ujërave dhe shpatet e pjerrëta, pasi reshjet intensive mund të shkaktojnë rrëshqitje baltësore dhe përmbytje të papritura.

Ndërkohë, niveli i rrezikut 3 (rrezik i konsiderueshëm) vlen për pjesë të Zvicrës Lindore, kantonin e Glarusit dhe Bernese Oberland, ku gjithashtu priten rreziqe të ngjashme. Përrenjtë dhe rrugët malore duhen shmangur për shkak të mundësisë së rrëshqitjeve.

Në zonat mbi 2,700 metra, pritet të bien 20 deri në 50 centimetra borë e freskët, dhe lokalisht deri në 60 centimetra, ndërsa në malet mbi 1,500 metra do të mbizotërojë mot me re të dendura dhe erëra të forta nga veriperëndimi.

Temperaturat mbeten në vlera vjeshtore, nga 14 deri në 19 gradë Celsius në ultësira, ndërsa në lartësi të mëdha dimri rikthehet përkohësisht, duke shtuar edhe më tej sfidat për zonat alpine, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Dalja e trenit nga shinat u shkaktua nga rrëshqitja e dheut

Posted on by albinfo.ch

Një tren ka dalë nga shinat në shtetin jugperëndimor të Baden-Württemberg, me gjasë si pasojë e një rrëshqitjeje dheu të shkaktuar nga shirat e rrëmbyeshëm që kanë goditur rajonin gjatë fundjavës, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit të policisë gjermane të hënën, hetuesit kanë konstatuar se “uji shkaktoi një rrëshqitje dheu në zonën e argjinaturës pranë shinave, e cila nga ana tjetër ka të ngjarë të ketë shkaktuar daljen nga shinat të trenit”.

Incidenti ndodhi pas një stuhie të fuqishme që përfshiu rajonin, duke shkaktuar përmbytje dhe dëme të konsiderueshme në disa zona.

Të paktën 41 persona janë raportuar të plagosur nga aksidenti, ndërsa zyrtarët kishin njoftuar më herët për rreth 50 të lënduar. Ende nuk dihet nëse ka të lënduar rëndë apo në rrezik për jetën.

Ndërkohë, Shërbimi Meteorologjik i Gjermanisë (DWD) ka paralajmëruar për reshje të mëtejshme në zonën e Baden-Württemberg, me shira që pritet të arrijnë nga 20 deri në 30 litra për kilometër katror.

Autoritetet po vazhdojnë hetimet për të përcaktuar shkaqet e plota të incidentit dhe kanë paralajmëruar për kujdes të shtuar në udhëtime për shkak të kushteve të motit, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Treni del nga shinat, raportohet për të paktën tre të vdekur

Posted on by erezzaademi

Të paktën tre persona kanë humbur jetën si pasojë e një aksidenti hekurudhor në juglindje të Baden-Württemberg në Gjermani, raporton Deutsche Presse.

Bëhet e ditur se një numër i madh i pasagjerëve është lënduar ndërsa ngjarja ndodhi pranë qytetit Riedlingen, ku një tren rajonal Deutsche Bahn Regional Express, që transportonte rreth 100 pasagjerë dhe po udhëtonte nga Sigmaringen për në Ulm, doli nga shinat rreth orës 18:10, në afërsi të Zwiefaltendorf.

Aksidenti ka ndodhur pas stuhisë, e cila kishte shkaktuar më parë një rrëshqitje toke në zonë, transmeton albinfo.ch.

Linja hekurudhore është mbyllur përkohësisht, teksa autoritetet po vazhdojnë hetimet për të përcaktuar shkakun e aksidentit.

Tregu i birrës në Austri përshtatet me sistemin e ri të depozitave

Posted on by erezzaademi

Futja e sistemit të depozitës për përdorim të vetëm po transformon industrinë e birrës në Austri. Për herë të parë, kanaçet tani kanë një tarifë depozite – 25 cent, e njëjtë me enët e tjera të disponueshme. Ndërkohë, depozita për shishet e birrës është rritur nga 9 në 20 cent. Prodhuesit kryesorë të birrës kanë mbetur të heshtur në lidhje me mënyrën se si kjo ka ndikuar në shitjet e kanaçeve, me Ottakringer që nuk pranoi të komentojë fare. Unioni Brau e quajti ndryshimin si një “ndryshim të rëndësishëm strukturor” në tregun e pijeve, duke vënë në dukje se pas një rënieje fillestare në shitjet e kanaçeve, situata është stabilizuar.

Një burim i brendshëm i industrisë i tha APA-s se shitjet e kanaçeve fillimisht kishin rënë ndjeshëm, duke arritur në miliona litra më pak të shitura. Megjithatë, mbetet e paqartë se sa grumbullimi i stoqeve nga konsumatorët para se depozita të hynte në fuqi kontribuoi në këtë rënie. Një arsye e përmendur ishte rënia e shitjeve në rajonet kufitare. Ndërsa birra e kanaçes në Austri tradicionalisht ka tërhequr blerës ndërkufitarë për shkak të çmimeve konkurruese, depozita e lartë e ka bërë eksportin në shkallë të vogël jo tërheqës.

Kjo u konfirmua nga drejtuesi ekzekutiv i shitjes me pakicë i Brau Union, Simon Steyrl, i cili tha: “Në disa rajone kufitare – veçanërisht në Austrinë lindore dhe jugore,  peizazhi konkurrues mbetet sfidues.” Ai shpjegoi se vende si Hungaria (depozitë prej 0.15 €) dhe Sllovenia (pa depozitë) kanë rregullore të ndryshme, duke krijuar kushte të pafavorshme për prodhuesit austriakë për shkak të humbjes së vëllimit.

Steyrl theksoi se sistemi i depozitës shënoi një ndryshim të konsiderueshëm në sektorin e pijeve në Austri. Ashtu si me tranzicione të ngjashme, konsumatorët fillimisht hezituan  gati një e katërta e të anketuarve në një anketë të YouGov shprehën skepticizëm në lidhje me sistemin e ri, gjë që u reflektua në rënie të përkohshme të shitjeve. Megjithatë, alternativat e ripërdorshme panë një rritje të dukshme të kërkesës, duke treguar një ndryshim në sjelljen e konsumatorit, transmeton albinfo.at.

Ai shtoi se ky trend sugjeron një ndërgjegjësim në rritje për qëndrueshmërinë dhe një dëshirë për opsione më të lehta të kthimit të kontejnerëve.

Sipas Steyrl, tregu që atëherë ka filluar të stabilizohet. “Konsumatorët po përshtaten gjithnjë e më shumë me sistemin e depozitës. Është veçanërisht inkurajuese që rënia fillestare e shitjeve të kanaçeve është zvogëluar ndjeshëm”, tha ai.

Florian Berger, Drejtor Menaxhues i Shoqatës së Birrave Austriake, i tha APA-s se kompanitë ende nuk kanë publikuar të dhëna të plota të shitjeve. Megjithatë, ai konfirmoi se konsumatorët po përshtaten mirë me rrethanat e reja. Ottakringer nuk pranoi të komentojë.

Zvicër: Atraksionet që mbartin më shumë sasi rreziku

Posted on by erezzaademi

Djegie, mavijosje dhe madje edhe vdekje: objektet e atraksioneve verore tërheqin shumë familje në Zvicër çdo vit, por ato nuk janë pa rreziqe. Incidentet e fundit në Charmey dhe një tragjedi në Interlaken në fillim të korrikut kanë ringjallur pyetje në lidhje me sigurinë e këtyre objekteve.

Atraksioni i ri veror i Charmey, një rrëshqitëse uji e lançuar në fillim të korrikut, është një sukses i jashtëzakonshëm. Por prapa skenave, zyrtarët po e marrin shumë seriozisht një sërë incidentesh që nga hapja e saj: janë regjistruar rreth dhjetë raste, që përfshijnë lëndime të tilla si djegie, mavijosje dhe tronditje të trurit, transmeton albinfo.ch.

CEO i Télécharmey, Claude Gendre, pranon se disa sjellje të përdoruesve nuk ishin parashikuar: “Këto janë probleme fillestare, pavarësisht faktit se ne testuam shumë në fillim. Ka disa sjellje të klientëve që nuk i parashikuam. Kështu që tani jemi në procesin e korrigjimit të kësaj,” shpjegoi ai për RTS.

Për të përmirësuar sigurinë, u morën dy masa: “Ne shtuam sipërfaqe më pak të rrëshqitshme brenda rrëshqitëses duke përdorur ngjitës. Dhe pastaj modifikuam edhe dyshekun, duke e bërë më pak të mprehtë për të ngadalësuar përvojën”, shpjegon tutje ai.

Aksident fatal në Interlaken

Përtej lëndimeve, disa aksidente rezultojnë të jenë tragjike. Më 4 korrik, një burrë 35-vjeçar vdiq ndërsa testonte një pistë verore për rrëshqitje në rajonin e Interlakenit. Një hetim është duke u zhvilluar.

Rrëshqitja në verë, shumë e ndryshme nga rrëshqitjet, përbëhet nga një karrocë ose vagon i lidhur me shina, si në Glacier 3000 në kantonin e Vaud ose në Vue des Alpes në Neuchâtel. Ndërsa vdekjet mbeten të rralla,  pesë në njëzet vjet sipas Byrosë së Parandalimit të Aksidenteve,  lëndimet janë të zakonshme.

Suva regjistron mesatarisht 130 aksidente në vit në këto shpate në Zvicër. Përplasjet mund të ndodhin, veçanërisht kur dy sajë ndjekin njëri-tjetrin shumë afër.

Si të siguroni veten?

Dizajni i sajëve është thelbësor. Emanuel Wohlfarter, një prodhues austriak me seli në kantonin e Bernës, thekson veçoritë e sigurisë: “Slita jonë është e pajisur me një mbështetëse shpine që u lejon pasagjerëve të mbështeten rehat në sajë. Dhe në sistemin tonë, një rrip me tre pika është i bashkangjitur në mbështetëse. Është i krahasueshëm me një rrip sigurie makine”, analizon ai.

Një këshillë për përdoruesit: kontrolloni lartësinë e mbështetëses së shpinës, praninë e një rripi sigurie efektiv dhe mbi të gjitha, ndiqni udhëzimet me përpikëri.

Së fundmi, duhet theksuar se inspektimet kryhen rregullisht në sajat verore. Në kantonet e Vaud dhe Fribourg, për shembull, një inspektim zhvillohet çdo dy vjet.

A po e dëmton Kotorin statusi i UNESCO-s?

Posted on by erezzaademi

Më shumë se 65 organizata joqeveritare kanë kërkuar shkarkimin e ministrit të Planifikimit Hapësinor, Sllaven Radunoviq, për shkak të deklaratës së tij se Mali i Zi duhet të mendojë nëse ka më shumë dëm apo dobi nga fakti që Kotori është nën mbrojtjen e UNESCO-s.

Radunoviq më 24 korrik tha se mund të organizohet një referendum për qytetarët e Bokas lidhur me këtë çështje.

Kotori, një qytet mesjetar në Boka Kotorska, gëzon statusin e trashëgimisë botërore që nga viti 1979 për shkak të vlerave kulturore dhe arkitektonike.

Idenë për referendum e kanë hedhur poshtë autoritetet e Kotorit.

“Do të bëjmë çfarë duhet. Perla do të mbetet perlë”, tha kreu i Kotorit, Vladimir Jokiq.

Çfarë e motivoi ministrin të propozojë referendumin?

Deklarata e Radunoviqit erdhi pas mbledhjes së Komitetit për Trashëgiminë Botërore të UNESCO-s në korrik në Paris, ku u vlerësua se ka pasur përkeqësim serioz të ruajtjes së zonës natyrore dhe historiko-kulturore të këtij qyteti.

U hap gjithashtu mundësia që Kotori të vendoset në Listën e Trashëgimisë Botërore në rrezik.

Malit të Zi iu kërkua vendosja e një moratoriumi mbi projektet ndërtimore në zonën e mbrojtur, që përfshin pjesë të komunave Kotor, Tivat, Herceg Novi dhe Cetinje.

“Duhet të mendojmë nëse na sjell më shumë dobi të jemi në UNESCO apo më shumë përfitim nëse mund të ndërtojmë. Këto janë dëme të mëdha”, tha Radunoviq.

Ai shtoi se duhet hapur një debat publik mbi statusin e Kotorit.

“Dhe të shpallet një referendum për qytetarët e Bokas që të shihet çfarë do të bëhet më tej dhe nëse duhet ende të jemi në UNESCO”, shtoi ai.

Statusi i trashëgimisë botërore në rrezik?

Sipas raportit të UNESCO-s, është theksuar se Mali i Zi nuk ka përmbushur rekomandimet kyçe që janë përsëritur për vite me radhë.

Pikat problematike përfshijnë mungesën e ekspertëve, mungesën e një Studimi për Zonën e Mbrojtur, ligje të pakoordinuara dhe mungesë transparence në planifikim.

Për këtë arsye UNESCO kërkon ndalim urgjent të lëshimit të lejeve të ndërtimit, ndryshime të ligjeve që kanë të bëjnë me mbrojtjen e trashëgimisë kulturore, ndalim të shfrytëzimit të burimeve natyrore në zonën e mbrojtur…

Nevojitet gjithashtu një rishikim i planeve të zhvillimit urban për t’u përputhur me parimet e ruajtjes së vlerave të jashtëzakonshme universale, forcimi i institucioneve dhe krijimi i një sistemi transparent të menaxhimit.

Afati për zbatimin e masave përfundon në shkurt të vitit 2026.

Statusi i trashëgimisë botërore në rrezik?

Sipas raportit të UNESCO-s, është theksuar se Mali i Zi nuk ka përmbushur rekomandimet kyçe që janë përsëritur për vite me radhë.

Pikat problematike përfshijnë mungesën e ekspertëve, mungesën e një Studimi për Zonën e Mbrojtur, ligje të pakoordinuara dhe mungesë transparence në planifikim.

Për këtë arsye UNESCO kërkon ndalim urgjent të lëshimit të lejeve të ndërtimit, ndryshime të ligjeve që kanë të bëjnë me mbrojtjen e trashëgimisë kulturore, ndalim të shfrytëzimit të burimeve natyrore në zonën e mbrojtur…

Nevojitet gjithashtu një rishikim i planeve të zhvillimit urban për t’u përputhur me parimet e ruajtjes së vlerave të jashtëzakonshme universale, forcimi i institucioneve dhe krijimi i një sistemi transparent të menaxhimit.

Afati për zbatimin e masave përfundon në shkurt të vitit 2026.

‘Statusi i UNESCO-s është njohje, jo pengesë’

Nëse Mali i Zi nuk i përmbush rekomandimet deri më 1 shkurt të vitit të ardhshëm, Kotori mund të përfshihet në Listën e Trashëgimisë Botërore në Rrezik – një regjistër ndërkombëtar i vendeve që përballen me kërcënime serioze ndaj vlerave universale.

Statusi i trashëgimisë botërore që gëzon Kotori nën mbrojtjen e UNESCO-s përfaqëson njohje për vlerat e tij të jashtëzakonshme universale, thuhet në deklaratën e 65 organizatave joqeveritare.

“Humbja e këtij statusi do të sillte pasoja afatgjata – rënie të besimit, ulje të investimeve, humbje të interesit nga partnerët ndërkombëtarë dhe dëmtim të reputacionit të shtetit”, deklaruan organizatat joqeveritare.

Heqja dorë nga statusi i UNESCO-s do të nënkuptonte lënien e hapësirës vetëm në dorën e logjikës së tregut, duke anashkaluar interesin publik dhe identitetin kulturor, u shpreh sektori civil.

Shembuj të humbjes së statusit të UNESCO-s

Në raste ekstreme, një lokacion mund të hiqet plotësisht nga lista e UNESCO-s, siç ndodhi me Luginën e Elbës në Dresden të Gjermanisë dhe me portin e Liverpulit.

Lugina e lumit Elba pranë Dresdenit ishte vendi i parë në Evropë dhe i dyti në botë që u hoq nga lista e Trashëgimisë Kulturore Botërore të UNESCO-s.

Dresdeni është një nga qytetet e rralla në Gjermani që ka ruajtur pamjen e tij prej 250 vitesh.

U hoq nga lista sepse autoritetet vendosën të ndërtojnë një urë moderne me katër korsi mbi lumin.

Sipas Komitetit të Trashëgimisë Botërore, ndërtimi i urës nuk e ruante vlerën universale të jashtëzakonshme të luginës së lumit Elba.

Më parë, në vitin 2007, UNESCO kishte fshirë nga lista Rezervatin e oriksit arab (një lloj i rrallë antilope) në Oman, pasi autoritetet vendase e zvogëluan zonën e mbrojtur me 90 për qind, duke shkatërruar vlerën universale të jashtëzakonshme të asaj zone./REL

Tajlanda dhe Kamboxhia dakordohen për bisedime pas disa ditësh luftime

Posted on by erezzaademi

Tajlanda dhe Kamboxhia janë dakorduar të zhvillojnë bisedime të hënën në Malajzi, në një përpjekje për të negociuar përfundimin e një konflikti që ka zgjatur katër ditë.

Sipas njoftimit, Tajlanda ka deklaruar se një delegacion i udhëhequr nga kryeministri në detyrë Phumtham Wechayachai do të merrte pjesë, pasi presidenti i SHBA-së Donald Trump u bëri thirrje udhëheqësve të të dy vendeve për të bërë presion për një armëpushim të menjëhershëm, shkruan BBC.

Raportohet se të paktën 33 ushtarë dhe civilë janë vrarë, ndërsa mijëra shtetas nga të dy vendet, janë zhvendosur që kur shpërthyen luftimet kufitare më 24 korrik, transmeton albinfo.ch.

Sondazhi: Ja çfarë e bën Zvicrën të veçantë

Posted on by erezzaademi

Më 1 gusht, Zvicra feston. Për të shënuar këtë rast, instituti kërkimor Sotomo kreu një anketë përfaqësuese të popullsisë zvicerane duke i pyetur se çfarë e bën Zvicrën të veçantë dhe cilat karakteristika zvicerane i bashkojnë ata.

Demokratike, e besueshme dhe një vend me bukuri natyrore

“Cili është ideali i Zvicrës për ju?” Përgjigjet e pothuajse 2,790 personave nga të gjitha rajonet gjuhësore tregojnë qartë një vend kryesor: sistemin politik. Demokracia e drejtpërdrejtë, federalizmi dhe sistemi i milicisë janë ato që karakterizojnë Zvicrën për 54 përqind. Ekonomia vjen menjëherë pas saj. E qëndrueshme, e besueshme dhe e gatshme për veprim – shumë prej të anketuarve (46 përqind) janë krenarë për këtë model ekonomik të suksesshëm. Motori ekonomik i Zvicrës është veçanërisht popullor në mesin e të moshuarve – 18 deri në 35 vjeç e përmendin atë dukshëm më rrallë (31 përqind).

Pas performuesve më abstraktë, as natyra nuk mungon. Bukuritë natyrore zvicerane, duke përfshirë liqenet dhe malet, zënë vendin e tretë, transmeton albinfo.ch.

Për shkencëtarin politik dhe drejtorin e Sotomo-s, Michael Herrman, një gjetje kryesore e anketës është se jo të gjitha aspektet e situatës së jashtëzakonshme të Zvicrës janë ende po aq të gjalla në mesin e popullsisë. “Në veçanti, ajo që është ende e gjallë është ajo që përcakton politikën e brendshme: demokracia e drejtpërdrejtë, federalizmi, sistemi i milicisë, por edhe suksesi ekonomik.”

Në nivel ndërkombëtar, Zvicra përfaqëson neutralitetin dhe njihet si ndërmjetëse falë shërbimeve të saj të mira. Megjithatë, anketa tregon se këto aspekte janë më pak të rëndësishme për imazhin e vetë zviceranëve. Neutraliteti dhe shërbimet e mira përmenden madje nga shumë pak të anketuar (30 përqind) si ideale të Zvicrës.

“Kjo në të vërtetë më habiti,” thotë Herrmann. Neutraliteti dhe sovraniteti shihen si ideale qendrore të Zvicrës nga më pak se një e treta e popullsisë. “Kjo është shumë interesante, sepse studime të tjera tregojnë se neutraliteti në të vërtetë mirëpritet nga shumica,” vazhdon udhëheqësi i studimit, shkruan SRF.

Por anketa pasqyron edhe diversitetin zviceran  për shembull, në rajonet gjuhësore: Ende ekziston konsensus mbi modelin e suksesit politik si ideali përfundimtar, me Zvicrën gjermanishtfolëse që i kushton më shumë rëndësi ekonomisë (49 përqind), ndërsa Zvicra frëngjishtfolëse është krenare për bukurinë e saj natyrore (47 përqind). Vetëm midis të anketuarve në Zvicrën italishtfolëse neutraliteti dhe zyrat e mira ende renditen lart (43 përqind).

Demokracia mbanë të bashkuar

Demokracia e drejtpërdrejtë mban popullsinë zvicerane të bashkuar. Mbi 70 përqind e të anketuarve janë të bindur se demokracia e drejtpërdrejtë promovon kohezionin. Kjo e bën atë liderin e qartë. Specialitete të tjera zvicerane si sistemi i dyfishtë arsimor, federalizmi dhe shërbimi ushtarak dhe mbrojtja civile ndjekin në një distancë të konsiderueshme.

Ndërsa referendumet sigurojnë karburant për debat dhe herë pas here hapin përçarje të reja, ato gjithashtu përfshijnë drejtpërdrejt votuesit në procesin e vendimmarrjes dhe i fuqizojnë ata.

Prandaj, demokracia e drejtpërdrejtë është fituesi i madh në anketë: jo vetëm si një ideal që njerëzit në Zvicër e adhurojnë, por edhe si një ngjitës që bashkon popullsinë.

Zvicër: Thyhet përsëri rekordi i tifozëve në Euro 2025

Posted on by erezzaademi

Për here të dytë brenda disa ditëve, është thyer rekordi i tifozëve në Kampionatin Evropian të Femrave në Zvicër.

Sipas njoftimit, numri total i tifozëve është regjistruar të jetë 657 291, transmeton albinfo.ch.

Rekordi paraprak ishte pak pas gjysmëfinaleve kur numri total i tifozëve ishte 623 088, ndërsa në vitin 2022, rekordi i mëparshëm ishte në Angli me 574,875 persona.

Ndryshe, Zvicra po mirëpret për herë të parë Kampionatin Evropian të Femrave.

Anglia, kampione e Evropës

Posted on by BR

Anglia ka mbrojtur titullin e kampionit. Futbollistet angleze triumfuan në Bazel në finalen e Kampionatit Evropian për Femra, që u mbajt në Zvicër, shkruan albinfo.ch.

Në një super finale, anglezet fituan ndaj Spanjës me penallti.

Koha e rregullt përfundoi 1:1, derisa edhe në 30 minuta vazhdime nuk kishte fitues, duke bërë që 11 metërshat të vendosin kampionin.

Anglia triumfoi dhe mbrojti titullin që e kishte fituar më 2022, që ishte mbajtur pikërisht në Angli. Ky është titulli i dytë për Anglinë.

Evropiani nga 2 korriku është mbajtur në Zvicër, që do të mbahet mend për një super organizim.

Shqipëri: Kodi i ri penal, burg kush bën komente kundër gjyqtarëve dhe prokurorëve

Posted on by erezzaademi

Parlamenti i ri në Shqipëri, i cili do të nisë punën në shtator do të fillojë me shqyrtimin e draftit të ri të kodit penal, i cili u prezantua pak ditë më parë nga krerët më të lartë të Drejtësisë në vend. Ky draft pritet të shoqërohet me debate të forta për shkak të përmbajtjes së disa prej neneve të tij.

Konkretisht në nenin 516 të draftit parashikohet dënimi për ata që zbulojnë të dhëna sekrete, përfshi këtu edhe gazetarët, transmeton albinfo.ch.

Në pikën 1 të këtij neni thuhet se “Zbulimi i të dhënave sekrete apo konfidenciale, që kanë lidhje me identitetin, procesin e bashkëpunimit, të mbrojtjes ose për vendndodhjen e dëshmitarëve e të bashkëpunëtorëve të drejtësisë, të cilët përfitojnë mbrojtje të veçantë sipas ligjeve në fuqi, dënohet me burgim nga dy deri në gjashtë vjet”.

Ndërkohë që pika 3 i referohet publikimit të të dhënave konfidenciale. “Publikimi me çfarëdolloj forme i akteve të përmendura në paragrafin e parë të këtij neni, shton dënimin deri në një të tretën e tij. Nëse kjo vepër kryhet nga personat juridikë dënohet me gjobë ose me një nga dënimet sipas nenit 123 të këtij Kodi”, shkruan TCH.

Një tjetër nen i debatueshëm është 536 që ka të bëjë me ndikimin në pavarësinë e gjyqësorit. Komentet që kanë për qëllim ndikimin e gjykatës gjatë vendimmarrjes pritet të dënohen me burgim deri në 3 vjet, sipas kodit të ri penal.

Neni 516: Zbulimi i bashkëpunëtorit të drejtësisë

Zbulimi i të dhënave sekrete apo konfidenciale, që kanë lidhje me identitetin, procesin e bashkëpunimit, të mbrojtjes ose për vendndodhjen e dëshmitarëve e të bashkëpunëtorëve të drejtësisë, të cilët përfitojnë mbrojtje të veçantë sipas ligjeve në fuqi, dënohet me burgim nga dy deri në gjashtë vjet.

Zbulimi që ka sjellë si pasojë vdekjen, plagosjen e rëndë ose ka rrezikuar seriozisht jetën apo shëndetin e dëshmitarëve ose të bashkëpunëtorëve të drejtësisë, të familjarëve të tyre apo të punonjësve të policisë, të ngarkuar me mbrojtjen e tyre dënohet sipas dispozitës penale të posaçme bazuar në llojin e pasojës së ardhur dhe, konkurron me paragrafin një të këtij neni.

Publikimi me çfarëdolloj forme i akteve të përmendura në paragrafin e parë të këtij neni, shton dënimin deri në një të tretën e tij. Nëse kjo vepër kryhet nga personat juridikë dënohet me gjobë ose me një nga dënimet sipas nenit 123 të këtij Kodi.

Neni 536: Ndikimi në pavarësinë e gjykatës

Bërja apo publikimi i komenteve me anë të të cilave synohet haptazi të ushtrohet ndikim në aftësinë e gjykatës për të marrë vendimet, nëpërmjet krijimit të rrethanave shtypëse ndaj pavarësisë së saj, shtrembërimit të qëllimshëm të cilësisë së provave apo paraqitjes së tyre në kundërshtim me përmbajtjen e vërtetë, imponimit për të krijuar pabesueshmërinë në publik të aftësisë së gjykatës për të qenë e pavarur, të kryera për çdo interes apo përfitim, për të dëmtuar apo favorizuar persona të veçantë, e kryer përpara dhënies së një vendimi gjyqësor, dënohet me gjobë ose me burgim deri në tre vjet.

Mbi 10,000 njerëz në mes të shiut, morën pjesë në Paradën e Liqenit të Gjenevës

Posted on by erezzaademi

Parada e Liqenit tërhoqi më shumë se 10,000 njerëz në Gjenevë të shtunën pasdite në shi të rrëmbyeshëm. Ky aktivitet tekno dhe festiv u zhvillua në një format të reduktuar dhe në një itinerar të pazakontë të përmbysur për shkak të Euro-s së Grave.

“Me rrebeshin që patëm, njerëzit qëndruan: është mjaft bukur, me një atmosferë festivali si në Paléo,” tha për Keystone-ATS Christian Kupferschmid, themelues dhe organizator i Paradës së Liqenit. “Duke pasur parasysh motin, nuk mund të kishim kërkuar më mirë,” shtoi ai, transmeton albinfo.ch.

Parada e vitit 2024, e cila përfitoi nga moti i mrekullueshëm i verës, tërhoqi 70,000 njerëz. Pavarësisht gjithçkaje, organizatorët ishin të kënaqur me pjesëmarrjen këtë vit dhe nuk shprehën keqardhje për ndonjë problem teknik apo problem të madh shëndetësor. Policia, e cila e vlerësoi shifrën në 10,000, gjithashtu nuk raportoi incidente.

Shi i rrëmbyeshëm në Zvicër: 160 raportime në Aargau, situatë e tensionuar në Glarus

Posted on by erezzaademi

Stuhi të forta dhe shira të rrëmbyeshëm i mbajtën departamentet e zjarrfikësve në disa kantone të zënë.

Në kantonin e Aargaut, u morën 160 raportime brenda tre orëve në fillim të mbrëmjes.

Reshje të rrëmbyeshme shiu patën edhe në pjesë të Bernese Oberland, Zvicrës Qendrore, Glarus dhe Toggenburg.

20 departamente zjarrfikësish u aktivizuan, tha një zëdhënës i Policisë Kantonale të Aargaut për Keystone-SDA. Askush nuk u lëndua. Bodrumet dhe nënkalimet u përmbytën dhe disa pemë ranë.

Në Burg, rrufeja goditi një ndërtesë, por nuk shkaktoi zjarr. Bözbergstrasse u desh të mbyllej për tre orë për shkak të mbeturinave në rrugë. Midis orës 5:20 dhe 6:20 pasdite, 83 milimetra shi ranë në Bözberg – ekuivalente me 83 litra për metër katror. Sipas SRF Meteo, kjo është një nga totalet më të larta të reshjeve të regjistruara ndonjëherë në Zvicër në një orë, transmeton albinfo.ch.

Glarus: Situata nuk është qetësuar ende

Brenda 48 orëve, reshje të përhapura prej 50 deri në 70 milimetrash ranë përgjatë kodrave qendrore dhe lindore të Alpeve. Në kantonin e Glarus, përrenjtë dolën nga shtrati të shtunën dhe uji depërtoi në bodrume dhe garazhe nëntokësore.

Një rrëshqitje balte e bëri Klöntalerstrasse të pakalueshme. Megjithatë, rruga është rihapur që atëherë, njoftoi kantoni i Glarus të dielën nëpërmjet aplikacionit paralajmërues Alertswiss të qeverisë federale.

Situata nuk është qetësuar ende, sipas Policisë Kantonale të Glarus. Priten reshje të mëtejshme këtë pasdite.

Në kantonin e Uri, Axenstrasse është e mbyllur deri të paktën në orën 12 të mesditës të hënën. Një rrjedhë mbeturinash dëmtoi objektet në Axenstrasse pranë Sisikon në zonën Gumpisch një ditë më parë.

Qeveria federale rrit nivelin e rrezikut në Zvicrën Qendrore dhe Glarus

Qeveria federale ka përditësuar paralajmërimin e saj për shira të rrëmbyeshëm, i cili është i vlefshëm deri të martën në mëngjes për zonat në Zvicrën Qendrore dhe kantonin e Glarus. Këto zona janë në nivelin e rrezikut 4, që do të thotë “rrezik i lartë”. Nivelet e lumenjve dhe liqeneve mund të rriten me shpejtësi, duke çuar në përmbytje dhe rrëshqitje toke. Qeveria federale gjithashtu rekomandon shmangien e zonave të caktuara, siç janë brigjet e lumenjve, përrenjve ose liqeneve  dhe shpatet e pjerrëta.

Sipas SRF Meteo, shira të rrëmbyeshëm dhe stuhi do të ndodhin përsëri në shumë vende duke filluar nga kjo pasdite. Pritet që të bjerë midis 80 dhe 130 mm shi në shpatet veriore të Alpeve nga e shtuna deri të martën, dhe pak më shumë në disa vende. Në shumë vende, kjo është më shumë se gjysma e reshjeve që bien në një korrik mesatar.

Turistë të rinj, shqetësime të vjetra: Luzern nën presion

Posted on by erezzaademi

Stacioni i trenit të Luzern, herët në mëngjes: Njerëz të panumërt po shtyjnë valixhe të mëdha pranë tyre. Ata po udhëtojnë nëpër Zvicër si çift ose si familje. Destinacioni i tyre i radhës: Interlakeni. Ata po marrin Zentralbahn (Hekurudhën Qendrore) mbi Qafën Brünig  dhe me ta, sipas llogaritjeve të hekurudhave, janë mesatarisht 1.7 valixhe.

Turizmi individual është rritur, thotë Thomas Keiser, zëdhënës për median i Zentralbahn. “Para pandemisë së koronavirusit, kishte shumë mysafirë në grup. Bagazhet transportoheshin me autobus.” Tani, mysafirët nga India, Malajzia ose SHBA-ja mbërrijnë vetë dhe hipin në tren me bagazhe të rënda, transmeton albinfo.ch.

Këto bagazhe mund të bëhen një rrezik sigurie. Nëse vendosen gabimisht, valixhet mund të rrokullisen nëpër tren ose të bllokojnë rrugët e arratisjes.

Për të krijuar hapësirë shtesë magazinimi, Zentralbahn kohët e fundit ka eliminuar disa nga vendet e saj. Udhëtarët individualë mund t’i vendosin valixhet e tyre në vazo të mëdha plastike të vendosura në vendet e një ndarjeje për katër persona.

Popullsia vazhdon të shqetësohet

Luzerni është një nga destinacionet turistike më të njohura të Zvicrës. Në vitin 2024, qyteti regjistroi rreth 1.4 milion qëndrime me netë, dhe tendenca është në rritje. Për vite me radhë, Luzern është përpjekur të largohet nga turizmi i bazuar në makina drejt turizmit individual. Ka pasur gjithnjë e më shumë zëra midis popullsisë që shprehin shqetësim në lidhje me turizmin masiv dhe rrugët e mbingarkuara në Qytetin e Vjetër. Tani, ky qëllim duket se është arritur pjesërisht, shkruan SRF.

Megjithatë, rritja e turizmit individual sjell me vete sfida të reja. Përmbytja e bagazheve në Zentralbahn (Hekurudha Qendrore) është vetëm një shembull. Që në vitin 2023, votuesit në Luzern miratuan një iniciativë për të kufizuar apartamentet Airbnb në mënyrë që të mbrojnë strehimin për vendasit.

“Popullsia vendase percepton probleme të ndryshme me turizmin individual sesa me turizmin masiv”, thotë Nicole Stuber, e cila hulumton turizmin në Universitetin e Shkencave dhe Arteve të Aplikuara të Luzernit.

Nëse vendasit shqetësohen prej tij në jetën e tyre të përditshme varet nga situata. “Nëse një turist zvarrit valixhen e tij nëpër kalldrëm gjatë ditës, nuk është problem  por natën, ai i zgjon njerëzit. Kjo është bezdisëse.”

Dy anët e turizmit

Pavarësisht nëse është turizëm individual apo masiv, problemet lindin kur arrihen kufijtë e kapacitetit, thotë Nicole Stuber. Me fjalë të tjera, aspektet negative të turizmit bëhen të dukshme kur më shumë njerëz duan të vizitojnë një vend sesa vendi ka kapacitet për të akomoduar.

Në raste të tilla, turizmi duhet të menaxhohet. Kjo është më e lehtë me ture në grup, pasi i gjithë udhëtimi rezervohet paraprakisht për të gjithë.

Megjithatë, strategjitë e synuara mund të përdoren gjithashtu për të udhëhequr në mënyrë efektive udhëtarët individualë, sipas studiueses së turizmit. “Qytetet në të gjithë botën aktualisht po testojnë zgjidhje të tilla si aplikacione për rezervime ose oferta alternative për atraksione të mbipopulluara.”

Megjithatë, kur bëhet fjalë për aspektet pozitive të turizmit, udhëtarët individualë kanë avantazhet e tyre: “Ata kanë tendencë të qëndrojnë më gjatë dhe zakonisht shpenzojnë më shumë para”, thotë Nicole Stuber.

Kjo vlerë e shtuar në rritje është një nga arsyet pse qyteti i Luzernit po përpiqet të rrisë turizmin individual. Tani është koha për të kapërcyer sfidat e shoqëruara.

NASA përballet me një reduktim të ndjeshëm të stafit, afro 20% pritet të largohen

Posted on by Alb

Administrata Kombëtare e Aeronautikës dhe Hapësirës (NASA) pritet të humbasë rreth 20% të fuqisë së saj punëtore, sipas raporteve të fundit. Pas këtij reduktimi, pritet që numri i përgjithshëm i punonjësve të bjerë në afërsisht 14,000, me rreth 3,870 persona që do të largohen nga agjencia.

Shumica e punonjësve që kanë vendosur të largohen e kanë bërë këtë përmes programit të “dorëheqjes së shtyrë” (DRP), një iniciativë e kohës së administratës Trump. Cheryl Warner, zëdhënëse për median në NASA, bëri të ditur se në raundin e parë aplikuan rreth 870 punonjës, ndërsa afro 3,000 të tjerë u shtuan në raundin e dytë.

Në këtë shifër përfshihen edhe 500 punonjës që janë larguar përmes proceseve të zakonshme të pushimit nga puna.

“Siguria mbetet një prioritet i lartë për agjencinë tonë, teksa përpiqemi të bëhemi më efikasë dhe të ruajmë aftësinë për të udhëhequr eksplorimin e hapësirës në një epokë të re inovacioni, përfshirë misionet drejt Hënës dhe Marsit,” thuhet në një deklaratë zyrtare të NASA-s.

Nëse trendi aktual vazhdon, deri në janar të vitit të ardhshëm, numri i përgjithshëm i punonjësve në NASA do të ulet në rreth 14,000.

Pesë pajisje që ngadalësojnë Wi-Fi-në tuaj në shtëpi pa e kuptuar

Posted on by Alb

Performanca e internetit Wi-Fi në shtëpi mund të ndikojë shumë nga disa pajisje që ndodhen pranë ruterit, edhe pa e ditur ju.

Pozicionimi i ruterit është shumë i rëndësishëm. Ekspertët këshillojnë që ai të mos vendoset pranë mureve të trasha apo në dysheme. Por shpesh nuk paralajmërojnë për pajisjet që mund ta pengojnë sinjalin.

Sipas teknologëve, disa pajisje duhet të mbahen larg ruterit sepse ndikojnë në cilësinë e Wi-Fi-së. Nëse interneti ju ngadalësohet ose sinjali nuk është i qëndrueshëm, mund të jetë për shkak të ndonjërit prej këtyre:

Televizorët – bllokojnë sinjalin e Wi-Fi-së;

Frigoriferët – përthithin sinjalin;

Mikrovalët – punojnë në të njëjtat valë radio dhe ndërpresin sinjalin kur janë afër ruterit;

Altoparlantët me Bluetooth – shkaktojnë ndërhyrje si mikrovalët;

Telefonat pa kabllo (wireless) – edhe pse më pak të përdorur, ndikojnë gjithashtu negativisht.

Nëse doni që interneti të funksionojë më mirë, provoni të largoni ruterin nga këto pajisje.

 

Manipulimi i zonave zgjedhore: Strategjia e Donald Trump për zgjedhjet afatmesme

Posted on by Alb

Gjashtëmbëdhjetë muaj para zgjedhjeve afatmesme, Donald Trump po përpiqet të rishkruajë hartën elektorale amerikane për të forcuar fuqinë republikane. Ai e pranon hapur përdorimin e “gerrymandering”, një strategji politike që synon të riformulojë ndarjen e zonave elektorale në favor të Partisë Republikane, me qëllimin për të ruajtur shumicën në Kongres në vitin 2026.

Që nga kthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë në janar, Trump ka bërë një sërë njoftimesh dhe vendimesh me një stil të trashëguar nga këshilltari i tij Steve Bannon: duke mbushur hapësirën mediatike për të dezorientuar institucionet që e kundërshtojnë.

Shembulli më i fundit: mbyllja e sektorit shkencor të Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA). Qindra fizikantë, biologë dhe kimistë do të humbasin punën. Ata punonin mbi cilësinë e ajrit, toksicitetin e tokës dhe efektet e zjarreve pyjore në shëndetin publik.

Duhet thënë se me një shumicë në Kongres, Trump ka duar të lira të paktën deri në zgjedhjet afatmesme, që do të mbahen në nëntor 2026, kur rinovohet e gjithë Dhoma e Përfaqësuesve dhe një e treta e Senatit.

Për të maksimizuar shanset për të ruajtur shumicën dhe për të vazhduar vrullin e tij politik, presidenti amerikan synon të rishkruajë hartën elektorale në favor të republikanëve. Ai flet hapur për “gerrymandering”, një praktikë e njohur por rrallëherë e pranuar publikisht: manipulimi i ndarjes së zonave zgjedhore për të favorizuar një parti të vetme.

Teksasi në qendër të vëmendjes

Teksasi është aktualisht në epiqendër të kësaj manovre. Të hënën, legjislatura e shtetit nisi një sesion të posaçëm për të rishikuar hartën zgjedhore. Normalisht, kjo ndodh pas çdo regjistrimi të popullsisë. Por këtë herë, ndryshimet janë zyrtarisht një kërkesë e Departamentit të Drejtësisë, i cili i konsideron disa zona që favorizojnë minoritetet si “të paligjshme”.

Qëllimi i vërtetë i Teksasit

Një interpretim i paparë dhe i diskutueshëm i ligjit zgjedhor amerikan, në fakt, një pretekst. I shqetësuar për shumicën e tij, Trump dëshiron që aleatët e tij të krijojnë më shumë zona të favorshme për republikanët.

Javën e kaluar, ai e konfirmoi publikisht këtë plan: shpreson të fitojë pesë vende shtesë në Teksas. Një ofensivë e drejtpërdrejtë që nuk fsheh aspak dëshirën për ta përsëritur në shtete të tjera.

“Kjo përpjekje për të kapur pushtetin është një përpjekje për të rishkruar rregullat politike në mënyrë që të mos ketë më rregulla, kufizime apo kontroll ndaj fuqisë së Donald Trump,” thotë Lloyd Doggett, përfaqësues demokrat nga Teksasi.

Demokratët e dënojnë këtë manovër si një përpjekje për të blinduar vendet e tyre në Kongres në dëm të kundërshtarëve. Kjo ndodh në një kohë kur harta politike e Teksasit është tashmë e ngurtë: asnjë zonë nuk është realisht konkurruese. Në zgjedhjet e vitit 2024, republikanët fituan 56% të votave, por siguruan gati tri të katërtat e vendeve në Kongres.

Krijimi i pesë zonave të reja me shumicë republikane mund ta çojë hartën zgjedhore në kufijtë e saj, duke rrezikuar të shpërndajë shumë elektoratin republikan.

Përgatitjet e demokratëve

Shumë në kampin demokrat janë të alarmuar nga kërkesat e Departamentit të Drejtësisë ndaj disa shteteve për të dorëzuar të dhëna të detajuara mbi votuesit dhe pajisjet e votimit – një lëvizje e pazakontë dhe shqetësuese, veçanërisht në një kontekst ku Trump vazhdon të përmendë, pa prova, mashtrimin zgjedhor sa herë që votimi nuk shkon në favorin e tij.

Nëse Teksasi ndryshon hartën e tij, çështja pritet të përfundojë në gjykatë. Harta aktuale është tashmë subjekt i një ankese, me demokratët që e konsiderojnë diskriminuese ndaj minoriteteve.

Përballë manovrës së Teksasit, edhe Kalifornia po shqyrton mënyra për të rishkruar hartën e saj zgjedhore dhe për të krijuar më shumë zona me shumicë demokrate. Vitet e fundit, ky shtet kishte depolitizuar procesin, duke ia besuar një komisioni të pavarur. Tani, guvernatori dhe drejtuesit e legjislaturës po shqyrtojnë mundësinë e rikthimit të kontrollit, edhe nëse kjo do të thotë të hyjnë në një zonë ligjore të paqartë. Lëvizje e rrezikshme, por simbolikisht e fuqishme.

Nëse Teksasi ecën përpara, mund të nisë një reaksion zinxhir. Kjo spirale e paprecedent mund të ndryshojë rrënjësisht balancat në zgjedhjet afatmesme, zgjedhje që tradicionalisht janë të pafavorshme për partinë në pushtet.

Një parazit tropikal përhapet nga Zvicra në Gjermani

Posted on by Alb

Një dëmtues tropikal po i shkakton telashe serioze bujqësisë zvicerane. Bëhet fjalë për krimbin e molës së domates (Helicoverpa armigera), i cili dëmton pothuajse çdo kulturë bimore. Tashmë, kjo molë po përhapet drejt veriut.

Në jug të Gjermanisë, pararendësit e saj kanë filluar të shkaktojnë dëme. Që nga viti 2024, Zvicra po monitoron përhapjen e molës së domates përmes kurthave. Sipas Qendrës Federale për Kërkime Bujqësore (Agroscope), vetëm në vitin 2023, krimbat e kësaj molle shkaktuan humbje të mëdha në prodhimet bujqësore, deri edhe në shkatërrim të plotë të të korrave, transmeton albinfo.ch.

Në fund të qershorit të këtij viti, numri i molëve të kapura në kurthe ishte më i lartë se vitin e kaluar. Dëmet e para të sezonit u shfaqën në kulturat e domates në jug të Alpeve.

Në Gjermani, këta krimba tashmë po shkaktojnë dëme të konsiderueshme në kulturat e qiqrave. Larvat e kësaj molle janë më të rrezikshme për kulturat bujqësore sesa vetë brumbulli japonez, duke shkatërruar mbi 100 lloje bimësh të dobishme.

Veshalla e Tetovës mirëpret mërgimtarët në manifestimin tradicional “Votra jonë na bashkon”

Posted on by Alb

Fshati i Veshallës në Malësinë e Tetovës sot u mbush me jetë, ngjyra dhe emocione, teksa mërgimtarë nga vende të ndryshme të botës u mblodhën në kuadër të manifestimit tradicional “Votra jonë na bashkon”.

Ngjarja u shënua me një program të pasur kulturor dhe muzikor, ku dominuan këngët folklorike, vallet tradicionale të Malësisë dhe këngët patriotike që ngjallën ndjenja krenarie e mall për vendlindjen. Atmosferën e bëri edhe më të ngrohtë dhe të veçantë paraqitja e vajzave të reja me veshje tradicionale shqiptare, të cilat pasqyronin hijeshinë dhe pasurinë kulturore të kësaj treve, njofton kryetari i kësaj komune Bilall Kasami.

Përmes këtij manifestimi, banorët vendas dhe mërgimtarët forcuan edhe një herë lidhjen e tyre me rrënjët,  gjuhën, kulturën, traditat dhe zakonet që vazhdojnë të ruhen me përkushtim në këtë fshat malor, transmeton albinfo.ch.

Ky aktivitet i përvitshëm jo vetëm që mban gjallë frymën e bashkimit, por gjithashtu dëshmon për përkushtimin e komunitetit në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare.

 

Tragjedi në Ujman: Humb jetën mërgimtari 33 vjeçar pasi kërceu nga ura

Posted on by Alb

Një ngjarje tragjike ka ndodhur në Liqenin e Ujmanit në pjesën veriore të Kosovës, ku dyshohet se një mërgimtar ka humbur jetën pasi është hedhur nga ura e këtij liqeni dhe nuk ka dalë më në sipërfaqe.

Policia ka konfirmuar rastin, ndërsa sipas mediave lokale, bëhet fjalë për Rr. Latifin, një 33-vjeçar nga fshati Cerajë i Mitrovicës, i cili jetonte dhe punonte jashtë vendit, transmeton albinfo.ch.

Shefi i Policisë për Rajonin e Mitrovicës së Veriut, Petrit Fejza, ka deklaruar për Insajderin se kërkimet janë ende në vazhdim dhe trupi i tij nuk është gjetur ende.

“Njësitë e kërkim-shpëtimit ndodhen në terren dhe po punojnë intensivisht për gjetjen e trupit”, tha ai.

 

 

Zvicra sfidon ChatGPT: ETH zhvillon model të ri AI me burim të hapur

Posted on by Alb

Dy universitetet prestigjioze të Zvicrës, ETH Cyrih dhe ETH Lozanë, po zhvillojnë një model të madh gjuhësor (LLM) të ri, plotësisht publik, transparent dhe me burim të hapur, si alternativë ndaj modeleve komerciale si ChatGPT.

Modeli, që pritet të lansohet këtë vit, është trajnuar në mbi 1000 gjuhë dhe synon të jetë ndër më të fuqishmit në botë në kategorinë e tij. Qëllimi është të promovohen vlerat etike, inovacioni evropian dhe transparenca në përdorimin e AI-së, transmeton albinfo.ch.

Projekti mbështetet edhe nga qendra e superkompjuterëve në Lugano, ku është përdorur infrastruktura “Alps” për trajnimet intensive, duke përdorur energji elektrike të qëndrueshme dhe pa CO₂.

Shkencëtarët besojnë se ky zhvillim mund të shënojë një pikë kthese për Evropën në garën globale të inteligjencës artificiale.

 

 

Rritje e ndjeshme e shitjeve të makinave elektrike në rang global, Kina në krye të tregut

Posted on by Alb

Tregu botëror i automjeteve elektrike po njeh një rritje të shpejtë, kryesisht falë një zgjerimi të madh në Kinë dhe një rikthimi të interesit në Evropë.

Gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2025, janë regjistruar mbi 5.9 milionë makina elektrike me bateri (BEV) në nivel global, që përbën një rritje prej 37% në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Kjo rritje është dukshëm më e madhe se ajo vjetore e vitit 2024, e cila ishte rreth 14%.

Kina vazhdon të udhëheqë tregun, duke shitur më shumë se 3.7 milionë automjete BEV, një rritje prej 47% krahasuar me një vit më parë.

Ndërkohë, Evropa ka përjetuar një shtim të ndjeshëm të kërkesës për automjete elektrike, me 1.2 milionë makina BEV të shitura, një rritje prej 25%, që shënon gjithashtu një rekord për këtë periudhë të vitit.

Sipas analistëve të industrisë, përforcimi i rregulloreve për emetimet e CO2 nga flotat e makinave ka ndikuar në këtë trend pozitiv.

Megjithatë, Evropa po përballet me një rënie relative në peshën e saj globale në tregun e BEV-ve, pasi Kina dhe vende të tjera po rriten me ritme më të shpejta.