Cilat janë ‘pagesat e kohezionit’ që Zvicra i paguan BE-së?

Zvicra jo-anëtare e BE-së duhet të paguajë një kontribut financiar në Bashkimin Evropian. Por për çfarë janë paratë dhe ku shkojnë?

Si rezultat i negociatave dypalëshe që përfunduan në dhjetor 2024, qeveria e Zvicrës do të jetë e detyruar kontraktualisht të japë një kontribut ‘kohezioni’ për shtetet më të varfra të BE-së, në shumën e qindra milionë frangave në vit.

Më parë, kontributi ishte vullnetar dhe më i ulët, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, sipas kushteve të reja, shuma e kontributit të parë për vitet 2030-2036 është vendosur në 350 milionë franga në vit.

Për çfarë janë paratë?

Në thelb pagesa do të financojë një sërë projektesh, kryesisht në Evropën Lindore.

Fondet do të përdoren në shtetet e përzgjedhura të BE-së për programe dhe projekte specifike (ende për t’u përcaktuar), të cilat Zvicra do t’i vendosë në përputhje me strategjitë e saj kombëtare.

Këto projekte mund të përfshijnë kërkimin, shëndetin, trajnimin profesional, integrimin, sigurinë, përfshirjen e pakicave, angazhimin e qytetarëve, biodiversitetin, mbrojtjen e mjedisit dhe klimës, planifikimin urban, mbështetjen për kompanitë e vogla dhe turizmin.

Pse Zvicra i paguan BE-së ‘pagesat e kohezionit’?

Pagesa për të ashtuquajturin Fondi i Kohezionit të BE-së është pjesë e çmimit që Zvicra duhet të paguajë për akses në tregun e vetëm të BE-së shumë të rëndësishëm.

Zvicra nuk është anëtare e Bashkimit Evropian, por është anëtare e EFTA, Zonës së Tregtisë së Lirë Evropiane, së bashku me Islandën, Lihtenshtajnin dhe Norvegjinë. Ajo ka disa marrëveshje të tregtisë së lirë me anëtarët e BE-së dhe këto pagesa kohezioni shihen si një “taksë hyrjeje” për të hyrë në tregun e përbashkët të bllokut.

Pagesat janë pjesë e paketës dypalëshe të marrëveshjeve të vitit 1999 ndërmjet BE-së dhe Zvicrës.

Sigurisht që autoritetet zvicerane përmendin edhe arsye të tjera për pagesat. “Ashtu si shtetet e tjera EEA/EFTA, Zvicra po ndihmon në reduktimin e pabarazive ekonomike dhe sociale në BE në mënyrë që të kontribuojë në stabilitetin evropian në tërësi.”

Një sfond i ndërlikuar

Marrëdhëniet midis Bernës dhe Brukselit nuk kanë qenë gjithmonë të lehta dhe pagesat e Fondit të Kohezionit kanë qenë në linjë më parë.

Në vitin 2019, ndërsa Zvicra dhe Bashkimi Evropian u përballën me një krizë në marrëdhëniet për një marrëveshje kuadër për të përmirësuar marrëdhëniet, politikanët zviceranë kanë debatuar gjerësisht nëse duhet të respektojnë ose jo pagesën.

Më në fund, ata votuan për lirimin e fondeve me kushtin që BE “të mos merrte masa diskriminuese kundër Zvicrës”.

Në vitin 2021, Parlamenti lëshoi ​​pagesën prej 1.1 miliardë frangash. Ai do të skadojë në vitin 2029, kohë në të cilën paketa e re do të hyjë në fuqi.

 

---