Bunkerët ruhen si trashëgimi në Shqipëri

Në Shqipëri nga sistemi komunist mbetëm si relikte rreth 750 mijë bunkerë, shumica nga të cilët u asgjësuan. Kanë mbetur edhe mijëra të tjerë që ruhen si trashëgimi

Bunkerët e ndërtuar në kohën e ish-sistemin monist, me idenë që shteti të mbrohet nga armiku, do të jenë pjesë kulmore e Republikës së Shqipërisë. Këta janë rreth 7000 mijë bunkerë, të cilët kanë “birë si kërpudhat pas shiut” në të gjitha qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë.

Të ndërtuar gjatë sundimit 40-vjeçar të Enver Hoxhës, bunkerë kurrë nuk janë përdorur për t’u mbrojtur, megjithatë e mbushin peisazhin shqiptar, kryesisht rreth bregdetit dhe vijës kufitare. Por, ka edhe të tillë që janë në mes të qyteteve, madje edhe kryeqytetit shqiptar, Tiranë.

Këta bunkerë nuk in kanë shpëtuar fotografit David Galjaard, i cili është i pasionuar pas bunkerëve.

Ai ka bërë një galeri me foto të bunkerëve të Luftës së Ftohtë në Holandë në vitin 2008, ndërsa është njoftuar nga një gazetar, se Shqipëria është e mbushur me bunkerë, të cilat i ruan si kujtim të
zymtë nga regjimi i Hoxhës.

Galjaard preku vetë Shqipërinë, duke udhëtuar disa herë dhe duke i fotografuar bunkerët më interesant që janë ruajtur nga qytetarët.

“Qëllimi ishte të zbuloja çfarë pasojash kanë bunkerët për hapësirën shqiptare dhe çfarë do të thotë kjo për njerëzit, për kujtesën e tyre kolektive, të jesh vazhdimisht nën “presionin”, nën atë që shkaktojnë, duke të kujtuar të kaluarën e tij të ashpër diktatoriale”, ka thënë Galjaard.

Në Shqipëri nga sistemi i kaluar mbetëm si relikte rreth 750 mijë bunkerë, që tregojnë për paranojën e ish-diktatorit Enver Hoxha.

23 vjet pas demokratizimit të Shqipërisë, shumica prej tyre janë shkulur, ndërsa kanë mbetur edhe disa bunkerë, që ruhen si trashëgimi. Disa bunkerë tashmë shfrytëzohen si stalla bagëtish, pika magazinimi, ose dhe hotele.

Programi i pazakontë i bunkerizimit, i cili zgjati gjatë sundimit 40-vjeçar të Hoxhës, çoi në 1 bunker për katër banorë. Bunkerët kanë qenë tepër të fortifikuar për kohën kur janë ndërtuar, pasi që nga testimi, iu kishin rezistuar bombave deri në 500kg lëshuar nga artileria ajrore e ish-Ushtrisë Shqiptare.