ZDF: Emision mbi bunkerët sekretë të Shqipërisë

"Ka ende qindra mijë bunkerë në Evropë. Shumica ndodhen në Shqipëri, me rreth 200,000 bunkerë të vegjël dhe një të madh, për qeveritarët"

Bunkerët mund të gjenden në shumë rajone të Evropës. Ato pasqyrojnë njohuritë teknologjike dhe nivelin e kërcënimit të kohës së tyre.

ZDFinfo paraqet tetë komplekse bunkerësh nga epoka të ndryshme. Qoftë Franzensfeste në Itali, Dhomat e Luftës së Churchillit në Londër, apo qendra e komunikimit Strausberg e Ushtrisë Popullore Kombëtare të Gjermanisë Lindore (NVA): strehimoret ushtarake janë shumë më tepër sesa thjesht instalime teknike. Ato janë gjithmonë dëshmitarë të së kaluarës, transmeton albinfo.ch.

Bunkerët janë ende një temë e rëndësishme sot. Ka ende qindra mijëra strehimore të tilla në Evropë, pothuajse gjithmonë të bëra prej betoni të armuar. Shumica ndodhen në Shqipëri, me rreth 200,000 bunkerë të vegjël së bashku me një bunkeri masiv qeveritar për ish-pushtetët.

Më të vjetrat nga këto fortifikime betoni të armuar datojnë që nga koha para Luftës së Parë Botërore. Të shtyrë nga një superioritet i perceptuar ndaj sulmuesve, disa shtete evropiane ndërtuan struktura gjigante betoni në periudhën midis luftërave botërore. Ata e konsideronin veten të sigurt nga sulmet e armikut gjatë luftës së llogoreve të Luftës së Parë Botërore.

Ironikisht, Hitleri, me njësitë e tij inovative të sulmit të lëvizshëm, i bëri këto fortifikime të pavlefshme në vitet e para të Luftës së Dytë Botërore.

Megjithatë, asnjë udhëheqës tjetër, përveç Enver Hoxhës në Shqipëri, nuk urdhëroi ndërtimin e më shumë bunkerëve. Fundi i Luftës së Dytë Botërore shënoi një pikë kthese në ndërtimin e bunkerëve. Konfliktet e ardhshme ushtarake që atëherë janë dominuar nga armët bërthamore. Strehëzat e fortifikuara dhe të mbyllura hermetikisht u bënë edhe më të rëndësishme se më parë.

Tani, armët gjithashtu kishin nevojë për mbrojtje, veçanërisht raketat balistike me rreze të mesme veprimi dhe ndërkontinentale me koka bërthamore.

Këto vende mbeten të mbuluara nga misteri dhe, në disa raste, janë harruar. Dikur të mbajtura në sekretin më të rreptë, sot disa janë shkatërruar, duke shërbyer si memoriale të Luftës së Ftohtë.

Në dy episode, dokumentari i ZDFinfo eksploron tetë nga këto bunkerë sekretë, duke zbuluar tiparet e tyre unike arkitekturore dhe historinë e tyre. Episodi i dytë tregon strukturat mbrojtëse të epokës atomike: bazat e fortifikuara të raketave bërthamore të Bashkimit Sovjetik në Lituaninë e sotme, një bunker që i përkiste shërbimit të paralajmërimit të hershëm për mbrojtjen e popullsisë së Republikës Federale të Gjermanisë dhe qendrën e komunikimit të papërshkueshme nga armët bërthamore të Ushtrisë Popullore të Gjermanisë Lindore.

Seriali përfundon me bunkerët në Shqipëri. Ky vend i vogël ende zotëron më së shumti bunkerë në botë, të ndërtuar nga frika e një diktatori paranojak.

---