A mund të punojë një shtetas jashtë BE-së si punëtor ndërkufitar në Zvicër?

Shumica dërrmuese e udhëtarëve ndërkufitarë në Zvicër janë shtetas të shteteve fqinje të Bashkimit Evropian ku ata banojnë. Por cilat janë rregullat për shtetasit e vendeve të treta që jetojnë në vendet fqinje?

Zvicra mbështetet në udhëtarët ndërkufitarë për punë që nuk mund të plotësohen me fuqi punëtore rezidente, qoftë shtetas zviceranë, qoftë nga BE apo EFTA (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni), veçanërisht, por jo vetëm, në sektorë si kujdesi shëndetësor dhe industria e shërbimeve.

Kjo është një situatë e favorshme për ekonominë zvicerane dhe për udhëtarët ndërkufitarë njësoj, me të dyja palët që përfitojnë nga kjo marrëveshje.

Për industritë zvicerane, mijëra vende pune që ka të ngjarë të mbeten vakante janë plotësuar. Për udhëtarët ndërkufitarë (mbajtësit e lejes G), të punosh në Zvicër do të thotë paga më të larta dhe taksa më të ulëta sesa do të kishin në vendet e tyre të banimit.

Një avantazh tjetër, ndonëse i lidhur ngushtë, është se pagat më të larta zvicerane u lejojnë atyre të jetojnë shumë më mirë në vendet e tyre të origjinës (më të lira) sesa do të ishin në gjendje ndryshe.

Kjo është arsyeja që një numër në rritje i këtyre punëtorëve kalojnë çdo ditë kufijtë e tyre përkatës. Në tre muajt e parë të vitit 2025, mbi 400 000 mbajtës të lejes G kanë punuar në vend, një numër më i lartë se në vitet e mëparshme.

Kush mund të marrë lejen G dhe kush jo?

Sipas Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM), “udhëtarët ndërkufitarë janë shtetas të huaj që banojnë në një zonë kufitare të huaj dhe janë të punësuar me fitim brenda zonës kufitare fqinje të Zvicrës”.

Termi “zonë kufitare” përshkruan rajonet që janë përcaktuar në traktatet ndërkufitare të lidhura midis Zvicrës dhe vendeve fqinje të saj, domethënë njerëzit që jetojnë në afërsi të një kufiri zviceran në Francë, Gjermani, Itali, Austri dhe Lihtenshtajn.

Udhëtarët ndërkufitarë duhet të kthehen në vendbanimin e tyre kryesor jashtë vendit të paktën një herë në javë, por zakonisht çdo ditë, transmeton albinfo.ch.

Po shtetasit jo-BE që jetojnë në zonat kufitare të vendeve fqinje?

Nëse jeni shtetas i EFTA-s (siç përshkruhet më sipër) që jetoni në Francë, Gjermani, Itali, Austri ose Lihtenshtajn, mund të merrni një leje G, shkruan The Local. Gjithashtu, nuk ka kufizime nëse ndodh që jeni shtetas i dyfishtë i një vendi të tretë dhe i një shteti të BE-së ose EFTA, për sa kohë që aplikoni për një leje G me pasaportën tuaj BE/EFTA.

Dhe çfarë rregullash zbatohen për ata shtetas të shtetit të tretë që nuk kanë një shtetësi të dytë?

Përsëri sipas SEM, “shtetasve të vendeve të treta do t’u jepet një leje G për udhëtarët ndërkufitarë vetëm nëse ata kanë një leje qëndrimi të përhershme në një vend fqinj”.

Pra, një punëtor britanik që banon ligjërisht në Francë mund të punojë përtej kufirit në Zvicër.

Por ka kushte: ata duhet të kenë jetuar me këtë leje në zonën kufitare të vendit fqinj për të paktën gjashtë muaj dhe të plotësojnë kërkesat e tregut të punës, që do të thotë të kenë një punëdhënës të gatshëm t’i punësojë në anën zvicerane.

Ekziston edhe një dallim tjetër midis tyre dhe shtetasve të BE-së. Ndërsa lejet G të këtyre të fundit janë të vlefshme deri në pesë vjet dhe u japin të drejtën për të ndryshuar vendin e punës brenda të njëjtës zonë kufitare, lejet e qytetarëve të shtetit të tretë janë zakonisht të vlefshme për një vit dhe janë të kufizuara në zonën kufitare të kantonit lëshues.

Gjithashtu, udhëtarët ndërkufitarë nga vendet e treta duhet të kenë lejen e kantonit për të ndryshuar punëdhënësin ose profesionin.

Si mund të aplikoni për një leje G?

Kompania që dëshiron t’ju punësojë do të kërkojë një leje nga zyra kantonale e imigracionit duke paraqitur një kontratë pune, të shoqëruar me dokumentin tuaj të identitetit ose pasaportën e vlefshme.

Pse profesionistët e pavarur mund të duhet të paguajnë në fondin gjerman të pensioneve në të ardhmen?

Për të parandaluar ngecjen e kontributeve të pensioneve në Gjermani, ministri i ri i Punës po kërkon një zgjidhje të guximshme: të paguajnë nëpunësit civilë, politikanët dhe të vetëpunësuarit.

Çështja se si të rregullohet fondi i pensioneve në vështirësi të Gjermanisë është një debat i vjetër. Megjithatë, kohët e fundit është bërë një nga pikat kryesore në tryezën e ministres së ri të Punës Barbel Bäs (SPD), i cili duhet të gjejë një mënyrë për të stabilizuar sistemin.

Duke folur për Funke Media Group gjatë fundjavës, Bas propozoi një ndryshim të madh në modelin aktual: në të ardhmen, ajo dëshiron që nëpunësit civilë, politikanët dhe të vetëpunësuarit të bëjnë të gjithë kontributet e detyrueshme të pensioneve, duke i dhënë fund ndarjes së tyre aktuale, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, punonjësit e qeverisë dhe deputetët janë të përjashtuar nga detyrimi për të paguar në sistem, ndërsa profesionistët e pavarur dhe pronarët e bizneseve të vogla e bëjnë këtë kryesisht në baza vullnetare.

Disa krijues të pavarur, duke përfshirë gazetarë, muzikantë dhe artistë, janë teknikisht të detyruar të japin kontribute pensionale nën Fondin Social të Artistëve (Künstlersozialkasse). Megjithatë, meqenëse kërkohet një aplikim për të hyrë në KSK, këto kontribute nuk janë aspak universale.

Sipas Bas, shumë pak njerëz po paguajnë aktualisht në kutinë e pensioneve, ndërkohë që një numër në rritje po marrin prej saj.

“Duhet të përmirësojmë të ardhurat e fondeve të sigurimit pensional”, tha ajo.

Ndërsa në vitet 1960, rreth gjashtë persona në moshë pune paguanin në fondin e pensioneve për çdo pensionist që merrte pension, kjo ka rënë në mënyrë dramatike në një raport prej 2:1 në vitet e fundit.

Me një valë të “Baby Boomers” që po hyjnë në pension dhe me pak njerëz që hyjnë në fuqinë punëtore, ky raport do të bëhet edhe më i vogël gjatë viteve të ardhshme.

Megjithë problemet me të cilat përballet sistemi i pensioneve, propozimi u kritikua menjëherë nga Federata Gjermane e Nëpunësve Civilë.

Ulrich Silberbach, kreu i shoqatës, i tha ARD se plani përbënte një “unifikim të detyruar” të fondit të pensioneve dhe argumentoi se lëvizja do të bëhej e shtrenjtë për qeveritë lokale dhe federale.

Nëse nëpunësit civilë detyrohen të paguajnë kontribute pensioni, argumentoi ai, punëdhënësit e tyre do të ishin gjithashtu – që do të thotë shpenzime shtesë për komunat, shtetet dhe kombin në tërësi.

Partnerët e koalicionit të SPD-së, aleanca e qendrës së djathtë CDU/CSU, shprehën gjithashtu kritika.

“Unë nuk mund të gjej asnjë bazë për këtë në marrëveshjen e koalicionit,” tha kreu i kancelarisë Thorsten Frei (CDU) për ARD të dielën në mbrëmje.

Midis reagimit të ashpër, megjithatë, propozimi i Bas mori vlerësime pozitive nga grupi i avokimit social VdK, si dhe nga Partia e Majtë, e cila tha se mund të siguronte një normë edhe më të lartë pensioni për pensionistët.

Eksperti i politikave sociale të SPD, Bernd Rützel gjithashtu mbështeti planin e Bas gjatë fundjavës, duke theksuar se ai përputhet me politikat e kahershme të partisë.

Rützel, dikur kryetar i Komitetit të Punës dhe Çështjeve Sociale të Bundestagut, i tha Augsburger Allgemeine se reforma do të nxiste drejtësinë duke siguruar që të gjithë të kontribuojnë në sistem.

“Ajo që është e drejtë është që të gjithë të japin një kontribut të bazuar në solidaritet,” tha ai.

Megjithatë, Rützel paralajmëroi se përfshirja e grupeve të reja si nëpunësit civilë dhe të vetëpunësuarit do të ishte komplekse dhe do të kërkonte një periudhë të gjatë tranzicioni.

“Nuk është një detyrë e vogël”, shtoi ai.

Vetëm gjatë vitit të kaluar, 10 mijë leje të lëshuara: Kush mund të blejë armë në Kosovë dhe si parashihen dënimet?

Ministria e Punëve të Brendshme të Kosovës ka njoftuar se vetëm gjatë vitit të kaluar janë lëshuar mbi 10 mijë leje për mbajtje armësh, megjithatë situata mbetet alarmante edhe sa i përket numrit të armëve ilegale që qarkullojnë në vend.

Incidentet e vazhdueshme me armë zjarri kanë vënë në pah vështirësitë e shtetit në kontrollin dhe parandalimin e armëmbajtjes pa leje.

Ligji për Armët në Kosovë parasheh që një person fizik mund të kërkojë leje për blerje të armës nëse plotëson disa kushte, përfshirë moshën mbi 21 vjeç, aftësi të plota ligjore dhe psiko-fizike, testin teorik e praktik, si dhe të mos paraqesë rrezik për sigurinë publike, transmeton albinfo.ch.

Aplikuesi duhet gjithashtu të jetë shtetas i Republikës së Kosovës ose banor i përhershëm me qëndrim të lejuar dhe të deklarojë arsyen për blerjen e armës.

Edhe në rastet kur një person e posedon armën me leje, ajo mund të sekuestrohet apo konfiskohet në përputhje me ligjin në fuqi.

Sekuestrimi nënkupton pezullim të përkohshëm, ndërsa konfiskimi është pezullim i përhershëm me vendim të formës së prerë nga gjykata ose një organ tjetër kompetent. Kodi Penal i Republikës së Kosovës parasheh masa të ashpra ndëshkimi për veprat penale që lidhen me armët, raporton KlanKosova.

Kushdo që në mënyrë të kundërligjshme importon, eksporton, blen, furnizon, transporton, prodhon, shet apo ndërmjetëson në tregtimin e armëve, mund të dënohet me gjobë deri në 7.500 euro dhe burgim nga 1 deri në 8 vjet.

Nëse vepra përfshin më shumë se katër armë apo 400 fishekë, dënimi parashihet nga 1 deri në 10 vjet burgim.

Për armëmbajtje pa leje, personat përballen me gjobë deri në 7.500 euro ose me burgim deri në pesë (5) vjet. Në rastet kur posedohen më shumë se katër armë ose mbi 400 fishekë, dënimi parashihet nga dy (2) deri në dhjetë (10) vjet burgim.

Pesë mënyra se si mund të kurseni para kur blini ushqim në Austri

Nga pazaret e tregut te programet e besnikërisë së supermarketeve, ka shumë mënyra për t’i bërë blerjet ushqimore më të përballueshme në Austri. Këto këshilla do t’ju ndihmojnë të përfitoni nga ofertat lokale dhe të kurseni në gjërat thelbësore të përditshme.

Ushqimet mund të jenë të shtrenjta, por nëse jetoni në Austri, ka shumë mënyra për të ulur kostot e ushqimit.

Këtu janë disa nga rekomandimet tona më të mira.

Shkoni në tregjet lokale

Nëse nuk dëshironi të shpenzoni shumë para për ushqimet tuaja javore, të shkoni në tregjet lokale mund të jetë një ide e shkëlqyeshme.

Nëse jetoni në Vjenë, mund të vizitoni tregje si Hannovermarkt ose Brunnenmarkt, ku do të gjeni produkte të freskëta si mish, perime dhe produkte qumështi me çmime konkurruese, veçanërisht në fund të ditës kur shitësit duan të heqin qafe artikujt e tyre të fundit, transmeton albinfo.at.

Në disa tezga, mund të jeni gjithashtu në gjendje të bëni pazare, veçanërisht nëse planifikoni të blini shumë gjëra ose nëse jeni klient i shpeshtë.

Gjithashtu, mallrat sezonale dhe të prodhuara në vend priren të jenë më të lira se artikujt e importuar, kështu që mund të jetë një ide e mirë t’i përshtatni ushqimet tuaja me kohën e vitit.

Regjistrohuni në klube dhe përdorni aplikacionet e zbritjes

Shumë supermarkete dhe dyqane në Austri ofrojnë programe dhe aplikacione besnikërie ku mund të keni akses në zbritje, promovime dhe shpërblime.

Për shembull, jö Bonus Club i REWE ose programet e besnikërisë së Spar ju lejojnë të fitoni pikë në blerjet tuaja dhe t’i përdorni ato për zbritje të ardhshme.

Disa supermarkete, si Billa, përdorin gjithashtu fletëpalosje promocionale (Flugblatt), ku mund të gjeni ngjitëse me zbritje 25 për qind në produkte të ndryshme për një periudhë të caktuar kohore, shkruan The Local. Disa familje, veçanërisht ato afër Billës, i marrin në kutinë e tyre postare, por ju mund t’i merrni edhe në dyqane.

Një tjetër aplikacion i mirë që ia vlen të shkarkohet është Too Good To Go, i cili ofron ushqime me zbritje të madhe që përndryshe do të shpërdoroheshin. Nëpërmjet aplikacionit, mund të gjeni shumë ëmbëlsira nga furrat e bukës, restorantet dhe supermarketet.

Kërkoni oferta speciale

Supermarketet austriake kanë rregullisht promovime javore, produkte të shënuara dhe oferta speciale për artikuj të caktuar.

Kontrollimi i fletushkave të supermarketeve ose faqeve të internetit (si Hofer, Lidl ose Billa) përpara blerjes mund të jetë një ide e mirë për të kapur pazaret më të mira në dyqane.

Shumica e supermarketeve gjithashtu ulin çmimet në fund të ditës për produktet e qumështit dhe mishit, ose disa fruta, nëse ato janë gati të skadojnë.

Blini markat e vetë supermarketit

Supermarketet austriake ofrojnë produktet e tyre, të cilat zakonisht janë shumë më të lira se markat e njohura.

Produktet prodhohen nga vetë supermarketet, duke bërë të mundur që ata të mbajnë çmime të ulëta duke ruajtur cilësinë e mirë.

Për shembull, Billa ka një gamë me kosto të ulët të quajtur Clever, ndërsa Spar ofron opsione të përballueshme përmes linjës së saj S-Budget. Hofer dhe Lidl janë gjithashtu të famshëm për produktet e tyre, si Milfina për produktet e qumështit dhe Sonata për sendet shtëpiake.

Kombinoni dyqanet

Penny dhe Lidl konsiderohen si disa nga supermarketet më të lira të Austrisë dhe blerja e shumicës së gjërave atje mund t’ju ndihmojë të kurseni para.

Sidoqoftë, ndonjëherë mund të jetë sfiduese për të gjetur artikuj të veçantë në këto dyqane dhe mund t’ju duhet të vizitoni Spar ose Billa më të shtrenjtë.

Ndërsa mund të duhet pak përpjekje shtesë, ka të ngjarë të kurseni para duke bërë blerje në të dyja vendet. Thjesht blini atë që nuk mund të gjeni në dyqanet më të lira në ato më të shtrenjta.

Trenat për në aeroportin e Cyrihut përballen me javë të tëra ndërprerje

Kushdo që planifikon të udhëtojë në aeroportin e Cyrihut me tren në 55 ditët e ardhshme, mund të mos jetë në gjendje ta bëjë këtë për shkak të punimeve të ndërtimit të ndërmarra nga kompania hekurudhore e Zvicrës, SBB.

Duke filluar nga 12 maji dhe deri më 6 korrik, një pistë në stacionin Flughafen të Cyrihut do të mbyllet, duke prekur disa trena në distanca të gjata, përfshirë një ndërkombëtar, të cilët nuk do të mund të ndalen më atje, transmeton albinfo.ch.

Linjat e mëposhtme preken gjatë kësaj kohe:

  • IC5 nga St. Gallen/Rorschach, nëpërmjet stacionit qendror të Cyrihut (HB) drejt Lozanës. Ky tren do të devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

  • KE nga Mynihu drejt Cyrihut HB. Ky tren gjithashtu do të devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

  • IR36 nga Bazeli drejt Cyrihut. Treni tashmë përfundon në Cyrih Oerlikon. Ndalesa në Aeroportin e Cyrihut do të anulohet gjithashtu në drejtim të Bazelit.

A mund të arrini në aeroportin e Cyrihut pavarësisht këtyre ndërprerjeve?

Po, pavarësisht nga mbyllja e pistës, Aeroporti i Cyrihut mbetet lehtësisht i aksesueshëm për udhëtarët.

Orari online është rregulluar në përputhje me rrethanat, dhe lidhje të shumta alternative janë të disponueshme qoftë në internet, qoftë nëpërmjet aplikacionit SBB, shkruan The Local.

Aeroporti i Cyrihut është gjithashtu i qasshëm me transport publik, me disa linja tramvaji dhe autobusësh që lidhin qendrën e qytetit me aeroportin.

“Reuters” shkruan për zgjedhjet në Shqipëri: Rama drejt mandatit të katërt, në pushtet që prej vitit 2013 – favoriti për të fituar

Reuters ka shkruar një artikull për zgjedhjet parlamentare në Shqipëri.

“Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, është në rrugën e duhur për një mandat të katërt, ndërsa rezultatet e paraprake treguan se partia e tij socialiste kryesonte ndjeshëm në zgjedhjet parlamentare të së dielës”, nis artikulli, transmeton albinfo.ch.

“Rama, në pushtet që nga viti 2013, është favoriti për të fituar, i mbështetur pjesërisht nga një rrjet me ndikim i ndërtuar gjatë 12 viteve në pushtet, një periudhë e fundit e rritjes së shëndetshme ekonomike dhe një imazh kryesisht popullor jashtë vendit.

Nëse epërsia mbetet, kjo do t’i japë Ramës edhe katër vjet kohë për të vazhduar misionin e tij për ta sjellë vendin ballkanik në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030, një premtim rreth të cilit ai e përqendroi fushatën e tij, por që ekspertët e besojnë se është tepër optimist.

Kjo do të provonte gjithashtu popullaritetin e Ramës në vend pas një mandati të tretë të trazuar, që pati trazira për shkak të një goditjeje të perceptuar ndaj opozitës, përfshirë Berishën, dhe një sërë skandalesh korrupsioni”, thuhet tutje në artikull.

Ndryshe, në zgjedhjet e së dielës, rreth 200.000 shqiptarë që jetojnë jashtë vendit votuan të dielën, hera e parë që diaspora është përfshirë në proces.

Dështimi i konstituimit të Kuvendit: Presidentja e Kosovës fton të enjten në takim liderët e partive politike

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka ftuar në një takim konsultativ liderët e partive kryesore, pasi ka dështuar për të 14-tën herë konstituimi i Kuvendit të Kosovës.

Presidentja ka propozuar që takimi të mbahet më 15 maj në orën 13:00, gjë që u konfirmua edhe nga këshilltari i saj, Bekim Kupina.

“Presidentja Osmani do të fillojë një seri konsultimesh rreth çështjes së konstituimit të Kuvendit nga data 15 maj. Ftesat tashmë janë dërguar për takimet e para dhe po presim konfirmimet,” tha Kupina, transmeton albinfo.ch.

Sekuestrohen pasuri prej mbi 2 milionë eurosh në Prishtinë, nën dyshimet për shpëlarje parash

Autoritetet kosovare kanë sekuestruar pasuri me vlerë prej mbi 2 milionë eurosh, nën dyshimet për shpëlarje parash, ka bërë të ditur Prokuroria Speciale e Kosovës, të hënën.

Ajo ka njoftuar se është duke zhvilluar “hetime intensive në bashkëpunim me hetuesit e Sektorit të Hetimeve Financiare, në rastin e koduar me emrin ‘Mati’, ku gjatë muajit shtator të vitit të kaluar ishin arrestuar tre persona”.

Nëpërmjet një komunikate, Prokuroria Speciale ka treguar se janë sekuestruar njëzet njësi banesore me vlerë prej rreth 1.7 milion eurosh, dy lokale afariste me vlerë prej afër 335 mijë eurosh, 17 garazhe me vlerë prej rreth 145 mijë eurosh, si dhe gjashtë depo me vlerë prej afër 17 mijë eurosh.

Pasuria e sekuestruar, me vlerë prej 2 milionë e 286 mijë e 54 eurosh, sipas Prokurorisë Speciale, është identifikuar në emrin e të dyshuarit Sh.C.

Ajo është sekuestruar me urdhër ndalues përfundimtar të Gjykatës Themelore në Prishtinë, thuhet në njoftimin e Prokurorisë Speciale.

Shpëlarja e parave definohet nga fjalorët si proces ilegal përmes të cilit fshihet origjina e pasurisë së fituar në mënyrë të paligjshme, qoftë përmes transfereve bankare apo bizneseve jolegjitime.

Në Kosovë, sipas një raporti të vitit 2020 nga Njësia për Inteligjencë Financiare, pastrimi i parave ka më shumë gjasa të bëhet përmes sektorëve të patundshmërisë dhe ndërtimtarisë, organizatave joqeveritare dhe faturave të fryra artificialisht me vlera të larta.

Sipas Ligjit për parandalimin e këtij fenomeni, kushdo që kryen veprën penale të pastrimit të parave mund të ndëshkohet me deri në dhjetë vjet burgim dhe me gjobë deri në tri herë më të madhe sesa vlera e pasurisë që është subjekt i veprës penale.

Bashkimi Evropian kishte shprehur më herët shqetësimin se Kosova nuk po bën mjaftueshëm hapa për luftimin e shpëlarjes së parave.

“Rastet e pastrimit të parave, me të vërtetë, nuk trajtohen në mënyrë adekuate nga institucionet e sistemit të drejtësisë në Kosovë”, thuhej në përgjigjen e BE-së për REL-in, më 2024./REL

Vjena sheh rritje 30% të rasteve të mbidozës së drogës tek adoleshentët


Gati 30 për qind më shumë urgjenca të lidhura me drogën që përfshijnë të mitur u regjistruan në Vjenë në vitin 2024. Në përgjithësi, numri i dërgimeve të ambulancave për shkak të mbidozave të drogës u rrit me rreth 15 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Kjo bazohet në të dhënat e ofruara nga Departamenti i Shërbimeve Mjekësore të Urgjencës të Vjenës (MA 70) për APA. Sipas Mario Krammel, kryemjek i shërbimit profesional të shpëtimit të qytetit, ka pasur “një rritje të qëndrueshme”, veçanërisht në mesin e pacientëve më të rinj.

Konkretisht, incidentet me pacientë nën 18 vjeç u rritën nga 231 në 297. Tek të rriturit, rastet u rritën nga 2 224 në 2 512, dhe midis njerëzve mosha e të cilëve nuk mund të verifikohej, nga 506 në 597. Për të rriturit, rritja ishte pak më e ulët se tendenca e përgjithshme; për rastet pa moshë të verifikuar, pak më lart. Pati 2 831 thirrje në ambulancë për shkak të dehjeve të lidhura me ilaçet, një rritje prej mbi katër për qind, megjithëse tek të miturit pati një rënie prej mbi 7.5 për qind.

Intoksikimet me shumë ilaçe janë një shqetësim në rritje

Ndërsa shumica e rasteve të lidhura me ilaçet vinin nga keqpërdorimi ose tentativat për vetëvrasje, rastet e drogave të paligjshme janë gjithnjë e më shumë të lidhura me opioidet, ndonjëherë në kombinim me droga partiake si ekstazia e lëngshme, veçanërisht te pacientët më të rinj, tha Krammel, shkruan The International. Forma të tjera të përdorimit të shumëdrogave janë bërë, fatkeqësisht, gjithashtu “një realitet i shpeshtë dhe fatkeq” në shërbimet e urgjencës, shpesh duke përfshirë situata kërcënuese për jetën, transmeton albinfo.at.

Krammel këshilloi këdo që dyshonte për mbidozë të telefononte menjëherë numrin e urgjencës 144. “Një operator do të qëndrojë në telefon dhe do të japë udhëzime se çfarë të bëjë derisa të arrijë ndihma,” tha ai. Simptomat e zakonshme përfshijnë konfuzionin, humbjen e vetëdijes ose vështirësi në frymëmarrje.

Koordinatori i Vjenës për drogën dhe varësinë, Ewald Lochner, tha se thirrja e një ambulance në raste të tilla është “në përgjithësi shumë pozitive”. Megjithatë, të dhënat nuk lejojnë konkluzione se sa individë përdorin drogë apo nëse janë banorë të regjistruar të Vjenës. Shpesh, vendbanimi zyrtar i individëve është i panjohur.

Shumë të rinjve u mungon ndërgjegjësimi për rrezikun dhe presionet psikosociale po rriten. “Për më tepër, analizat tregojnë se substancat po bëhen më të fuqishme.”

Ndërsa vetë përdorimi i drogës mbetet relativisht i qëndrueshëm në Vjenë, Lochner vuri në dukje një rritje të modeleve të konsumit të rrezikshëm, veçanërisht duke përfshirë barnat me recetë dhe substanca më të fuqishme. Ai përmendi veçanërisht benzodiazepinat, një klasë qetësuesish që shpesh kombinohen me substanca të tjera nga adoleshentët. Një grup pune i formuar në pranverën e vitit 2024 në përgjigje të vdekjes së lidhur me drogën të një vajze 14-vjeçare në Vjenë-Simmering, tashmë po i përfshin gjetjet e saj në edukimin publik dhe programet e ndërhyrjes së hershme.

Numërohen 42.56% e kutive të votimit në Shqipëri, PS kryeson me 83 mandate, PD ka 50

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Shqipëri ka njoftuar se deri në orën 13:30 numëruesit në të gjithë vendin kanë numëruar 2 225 kuti votimi nga 5 225 që janë në të gjithë Shqipërinë.

Sipas shifrave zyrtare të raportuara nga KQZ, votat në çdo qark, të përkthyera në mandate, japin një tablo ku Partia Socialiste kryeson thellë me numër mandatesh, transmeton albinfo.ch.

Në bazë të këtyre shifrave, socialistët kanë deri tani 83 mandate, teksa rezultatin më të mirë e kanë në Tiranë, Fier, Durrës dhe Elbasan.

Koalicioni i kryesuar nga Partia Demokratike deri tani ka 50 mandate.

Sa i përket partive të reja, PSD-ja e Tom Doshit është forca e tretë politike në Kuvend me 3 mandate, koalicioni “Nisma Shqipëria bëhet” ka 1 mandat, ndërkohë që Partia Mundësia ka 2 mandate dhe Lëvizja Bashkë një mandat.

 

Rrënjët që nuk thahen: Familja Limoni, muze i shpirtit shqiptar

Në kohën kur bota duket se rrëshqet drejt një homogjenizimi të padukshëm, ku kufijtë kulturorë treten nën peshën e përditshmërisë së ngarkuar, ekziston ende një vatër e heshtur rezistence shpirtërore. Një vend ku rrënjët nuk thahen, por ujiten me dashuri, kujdes dhe vetëdije të thellë. Në Neuenhof, një qytezë e qetë e Kantonit Aargau në Zvicër, familja Limoni ka ndërtuar një tempull kujtese. Një vatër që është më shumë se mure e dritare – është një muze i gjallë i identitetit shqiptar.

Aty, në çdo cep të shtëpisë frymon historia. Në çdo veshje tradicionale prehet një tregim, një jetë, një kujtim i përjetësuar në qëndisma të hollë. Në këtë rrëfim për Albinfo.ch, Shpendi, Mrika dhe dy vajzat e tyre, Lina e Tana, nuk flasin vetëm për një pasion,  por për një mënyrë të të jetuarit që ndërton urë mes brezash dhe ringjall krenarinë kulturore.

Albinfo.ch: Si lindi kjo dashuri për veshjet tradicionale shqiptare? Dhe çfarë domethënie ka ky koleksion për ju?

Mrika Morina Limoni: Nuk ishte një dashuri që lindi papritur. Ajo është si një këngë e vjetër që e kemi dëgjuar gjithnjë në shtëpi, nga brezi në brez. Kur vajzat nisën të kërcejnë në Ansamblin “Shota”, gjithçka mori një tjetër dimension. Fillimisht kërkuam veshjet e stërgjyshes, pastaj nisëm të grumbullojmë veshje nga të gjitha trevat shqiptare. Sot kemi mbi dhjetë palë veshje kombëtare  disa të vjetra më shumë se një shekull. Ato nuk janë thjesht kostume: janë kujtime të veshura, histori që mbahen mbi supe.

Lina: Kur vesh këto rroba, ndjej një peshë të ëmbël. Sikur trupin tim e përqafon historia jonë familjare. Është një ndjesi që nuk krahasohet me asgjë tjetër.

Tana: Për mua është akt nderimi të dal në skenë me një kostum tradicional. Është mënyra ime për të thënë: “Ja kush jam. Jam shqiptare. Dhe krenare për këtë.”

Albinfo.ch: Ju flisni shqip shumë mirë. Si arrini ta ruani gjuhën amtare në një mjedis ku dominojnë gjuhët e huaja?

Shpend Limoni: Në shtëpinë tonë flitet vetëm shqip. Është një rregull i pathyeshëm. Edhe kur fjalët ngatërrohen, ndalemi, i kthehemi fjalës sonë. Çdo fjalë shqip është një fije që na lidh me gjyshërit, me vendlindjen, me veten.

Mrika: Babai i Shpendit ka qenë mësues, dhe ky shembull edukimi na ka udhëhequr. Vajzat i regjistruam që herët në Shkollën Shqipe në Neuenhof. Përmes aktiviteteve kulturore  recitime, këngë, valle, fëmijët mësojnë më shumë se fjalët: mësojnë shpirtin që mbart gjuha.

Shpendi: Gjuha është shpirti i kombit. Pa të, nuk ka kujtesë. Çdo fjalë që u mësojmë fëmijëve është një fener që ndriçon rrugën përballë.

Albinfo.ch: Si e shihni organizimin e komunitetit shqiptar në Zvicër?

Shpendi: Jemi shumë në numër, por shpesh të ndarë. Shoqatat ekzistojnë, por bashkëpunimi është i paktë. Na mungon fryma e bashkësisë. Shoqatat duhet të jenë ura, jo barriera. Sepse fëmijët tanë kanë nevojë për rrënjë, jo për ndarje.

Albinfo.ch: A ekziston rreziku i asimilimit për brezat e rinj?

Shpendi: Fatkeqësisht, po. Brezi i parë e ruan gjuhën, i dyti e dobëson, i treti e harron. Dhe i katërti? Ai mund të ndjehet i huaj në pasqyrë. Kur një fëmijë nuk e kupton gjyshin, nuk kemi humbur vetëm një gjuhë por kemi humbur një pjesë të vetes. Faji nuk është te fëmijët, por te ne, që nuk flasim shqip në shtëpi, që nuk e çojmë fëmijën në shkollën shqipe.

Albinfo.ch: Cili është mesazhi juaj për shqiptarët në diasporë?

Shpendi: Mos hiqni dorë nga gjuha. Mos thuani “fëmija im nuk do”, por pyesni: “A kam bërë mjaft që ai ta dojë?” Angazhohuni. Tregojuni fëmijëve se të jesh shqiptar është një bekim, jo një barrë.

Mrika: Veshjet nuk janë vetëm për skenë. Janë një mënyrë për të veshur kujtimin. Gjuha nuk është vetëm komunikim – është lidhje. Dhe familja është vendi ku të gjitha këto ruhen. Ne nuk kërkojmë më të na kuptojnë të tjerët, kërkojmë të mos harrojmë vetveten. Sepse një popull që harron veten, zhduket pa u vënë re.

Albinfo.ch: Dhe në fund… cilën fjali e përsëritni çdo ditë në familjen tuaj?

Shpend & Mrika Limoni: Mos harro kush je. Mos harro nga vjen. Sepse vetëm atëherë e kupton ku po shkon.

Familja Limoni nuk është thjesht një rast suksesi në diasporë. Ata janë një kujtesë e gjallë se identiteti nuk është një dhuratë, por një akt dashurie të përditshme. Në një botë që ndryshon me ritme marramendëse, ata na dëshmojnë se rrënjët, kur ujiten me kujdes dhe përkushtim, jo vetëm që nuk thahen  por lulëzojnë, lartësohen dhe ndriçojnë udhën për brezat që vijnë.

 

 

Kosovë: LDK dorëzon kërkesën për anulimin e rritjes së çmimit të energjisë elektrike

Lidhja Demokratike e Kosovës ka njoftuar se ka dorëzuar në Zyrat e Rregullatorit për Energji (ZRRE) kërkesën për anulim të vendimit për rritje të çmimit të energjisë elektrike.

Përmes një postimi në rrjetin social “Facebook”, LDK-ja ka bërë të ditur se kanë mbështetjen edhe të deputetëve të tjerë për anulimin ose shtyrjen e vendimit për largimin e rreth 1300 bizneseve nga tregu i rregulluar i energjisë, duke shtuar se  kërkojnë edhe anulimin e rritjes së çmimit, transmeton albinfo.ch.

Njoftimi i plotë:

Dorëzohet kërkesa e deputetëve të LDK-së me mbështetje edhe të deputetëve tjerë në ZRrE për anulimin e vendimit për rritjen e çmimit të energjisë elektrike

Sot, edhe zyrtarisht është dorëzuar në Zyrën e Rregullatorit të Energjisë Elektrike (ZRrE) kërkesa e deputetëve të Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe deputetëve tjerë mbështetës për anulimin ose shtyrjen e vendimit të ZRrE-së për largimin e rreth 1300 bizneseve nga tregu i rregulluar i energjisë elektrike. Me të njëjtën shkresë është kërkuar edhe anulimi i vendimit për rritjen e çmimit të energjisë për ekonomitë familjare.

Kërkesa e deputetëve të LDK-së dhe deputetëve tjerë nënshkrues të kërkesës janë:

  1. Anulimi ose shtyrja e vendimit për së paku një vit, për t’i dhënë kohë tregut të liberalizohet realisht dhe bizneseve të përgatiten.
  2. Zbatimi i konsultimeve të hapura dhe publike, në përputhje me ligjin, për çdo vendim me ndikim të madh, përfshirë tarifat e energjisë.
  3. Dorëzimi i analizës së plotë në Kuvend, menjëherë pas konstituimit të tij, së bashku me vendimin për liberalizim të tregut.
  4. Anulimi i vendimit për rritjen e çmimit të energjisë elektrike për ekonomitë familjare, me zotimin për të gjetur alternativa që nuk rëndojnë qytetarët.

Deputetët theksojnë se në mungesë të një tregu funksional dhe konkurrues, çdo veprim i tillë për të larguar me forcë bizneset nga tregu i rregulluar do të ketë pasoja të rënda për ekonominë dhe do të përbëjë shkelje të interesit publik.

Kjo kërkesë është një hap i domosdoshëm për të mbrojtur interesin e qytetarëve dhe të bizneseve në këtë kohë të ndjeshme

Iniciativa e Lidhjes Demokratike të Kosovës është nënshkruar nga 30 deputetë dhe është dorëzuar në ZRrE nga Nënkryetarja e LDK-së, znj. Hykmete Bajrami dhe anëtari i kryesisë së LDK-së, Visar Azemi.

Ky është vetëm një hap për të mbrojtur interesin e qytetarëve përballë një vendimi që do të ketë pasoja në vështirësimin e jetës së secilit qytetar e biznes në Kosovë. Do të ketë edhe veprime tjera sapo të themelohen institucionet e dala nga zgjedhjet e 9 shkurtit që janë bllokuar nga Lëvizja Vetëvendosje, si partia e parë.

 

Markat e huaja përfitojnë nga logoja e Matterhorn

Mali ikonik zviceran, Matterhorn, shfaqet në produktet në mbarë botën, dhe jo vetëm në çokollatën Toblerone; është fotografuar edhe në tubacionet amerikane dhe prezervativët.

Zyra turistike në Zermatt, një vendpushim që shtrihet në këmbët e Matterhornit, po përpiqet të rregullojë përdorimin e tij, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, nuk është krejtësisht kundër përshkrimeve të malit të famshëm në disa mallra komerciale, tha Daniel Luggen, presidenti i trupit turistik të Zermattit.

“Në fakt, është mirë që Matterhorn lidhet me shumë karakteristika pozitive dhe për këtë arsye përdoret si një pikë shitjeje,” vuri në dukje Luggen.

“Por nëse cigaret do të shiten me këtë emër, padyshim që nuk do të na pëlqejë,” tha ai.

Deputeti kërkon që të huajt të shërbejnë në ushtrinë zvicerane

Pavarësisht qëndrimit të gjatë kundër imigracionit të partisë së tij, deputeti Erich Vontobel nga Partia Popullore Zvicerane (SVP) propozon integrimin e të rinjve të huaj, përfshirë refugjatët, në radhët e ushtrisë zvicerane për të lehtësuar mungesën e ushtarëve.

Legjislacioni ekzistues lejon që të shërbejnë vetëm shtetasit zviceranë.

Megjithatë, ky propozim po ngjall kundërshtim edhe nga brenda partisë së tij, transmeton albinfo.ch.

“Ushtarët duhet të integrohen në Zvicër, ata duhet të jetojnë vlerat tona,” tha Mauro Tuena, specialist i politikave të sigurisë së SVP-së. “Asnjëherë nuk e dini se çfarë ideologjish mund të përfaqësojnë të huajt.”

Përpara Eurovizionit, hotelet e Bazelit janë të zhgënjyer që nuk janë rezervuar plotësisht

Konkursi i Këngës në Eurovizion (ESC) fillon zyrtarisht të martën, më 13 maj, megjithëse festimet para ESC tashmë janë duke u zhvilluar në të gjithë Bazelin.

Por jo të gjithë në qytet po festojnë: hotelet, të cilat pritej të ishin plot deri tani, janë të rezervuara vetëm pjesërisht, me 85 për qind, transmeton albinfo.ch.

“Ne menduam se do të shpërthenim,” tha Franz-Xaver Leonhardt, president i shoqatës së hoteleve të zonës.

Çmimet shumë të larta të vendosura nga hotelet gjatë Eurovizionit mendohet se dekurajojnë prenotimet, edhe pse shoqata kishte rekomanduar që çmimet të rriteshin vetëm në mënyrë të moderuar gjatë ESC.

“Megjithatë, jo të gjithë po i përmbahen kësaj,” tha Leonhardt.

Presidentja e Kosovës, këtë javë për vizitë shtetërore në Zvicër

Me ftesë të Këshillit Federal të Zvicrës, të udhëhequr nga Presidentja e Konfederatës së Zvicrës, znj. Karin Keller-Sutter,  Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani dhe Zotëria i Parë, Prindon Sadriu, janë ftuar për vizitë shtetërore në Konfederatën Helvetike më 21-22 maj, duke shënuar kësisoj vizitën e parë shtetërore të një kreu të shtetit të Kosovës në Zvicër. Vizitat shtetërore janë niveli më i lartë i vizitave, pra nivel më i lartë se vizitat zyrtare, dhe ndodhin shumë rrallë, prandaj edhe kjo shënon një moment historik në relacionet Kosovë-Zvicër, thuhet në njoftimin e Presidencës së Kosovës, transmeton albinfo.ch.

Presidentja Osmani do të pritet me ceremoni shtetërore dhe nderime të larta  ushtarake nga Presidentja e Konfederatës së Zvicrës, znj. Karin Keller-Sutter, në sheshin qendror Bundesplatz në Bern, më 21 maj në prezencë edhe të qytetarëve të shumtë.

Në kuadër të agjendës zyrtare, Presidentja Osmani do të mbajë takime me Presidenten e Zvicrës dhe Këshillin Federal, si dhe do të mbajë fjalim në Parlamentin e Zvicrës. Po ashtu, të dyja presidentet do të mbajnë një konferencë të përbashkët për media.

Për nder të Presidentes Osmani dhe delegacionit nga Kosova, Presidentja Keller-Sutter do të organizojë banket shtetëror, duke nderuar kësisoj miqësinë e qëndrueshme dhe partneritetin në mes dy shteteve, thuhet tutje në njoftimin e Presidencës së Kosovës.

Në ditën e dytë të vizitës, Presidentja Osmani dhe Presidentja Keller-Sutter do ta vizitojnë një ndërmarrje prodhuese në pjesën lindore të Zvicrës, si dhe një qendër të Universiteti Saint Gallen, e cila është e përkushtuar për zhvillimin e kulturës së të nxënit dhe të mësimdhënies,  fusha me rëndësi të veçantë për të ardhmen e të rinjve në Kosovë dhe Zvicër.

Në Gjenevë, ndërkaq, Presidentja Osmani do ta ketë një takim me mërgatën shqiptare, e cila jeton dhe vepron në Zvicër.

Vizita shtetërore e Presidentes Osmani jo vetëm që ka karakter historik, por edhe simbolik, pasi thekson marrëdhëniet e ngushta, të qëndrueshme dhe shumëdimensionale ndërmjet Kosovës dhe Zvicrës. Ato janë marrëdhënie të ndërtuara mbi historinë e përbashkët, vlerat demokratike dhe një bashkëpunim të ngushtë shtetëror.

Bashkatdhetarët tanë që jetojnë e kontribuojnë në Zvicër, janë bërë një urë e fuqishme lidhëse ndërmjet dy popujve dhe dy shteteve.

Zvicra ishte një nga vendet e para që e njohu pavarësinë e Kosovës në vitin 2008 dhe që nga ajo kohë ka qenë ndër mbështetëset më të mëdha të proceseve demokratike, shtetndërtuese dhe zhvillimore të vendit tonë.

Treni i drejtpërdrejtë midis Zvicrës dhe Londrës afër të bëhet realitet

Në mars, kompania kombëtare hekurudhore SBB u angazhua zyrtarisht për krijimin e një lidhjeje direkte hekurudhore me kryeqytetin e Mbretërisë së Bashkuar.

Javën e kaluar, ministri i Transportit Albert Rösti udhëtoi për në Londër për të nënshkruar një marrëveshje për këtë qëllim me homologen e tij britanike, Heidi Alexander.

Me këtë hap, “ne po krijojmë bazën për të shqyrtuar së bashku hapat konkretë të ardhshëm,” tha Rösti, transmeton albinfo.ch.

Kjo do të kërkojë terminale check-in në stacionet e nisjes në të dy vendet, pasi Mbretëria e Bashkuar nuk është anëtare e zonës Shengen, si dhe një marrëveshje midis Zvicrës, Francës dhe Mbretërisë së Bashkuar.

Çiftit iu mohua shtetësia zvicerane sepse ‘nuk kishin miq të mjaftueshëm’

Në pamje të parë, Ronny van Unen (72) dhe Saskia Scheltes (64) janë kandidatë perfektë për një pasaportë zvicerane: ata kanë jetuar në vend për dy dekada, i binden ligjit, nuk marrin përfitime sociale dhe flasin gjuhën e rajonit të tyre, pra gjermanishten, raporton The Local, përcjell albinfo.ch.

Por kërkesa e tyre për nënshtetësinë zvicerane megjithatë u refuzua nga komiteti i natyralizimit në komunitetin e tyre të Unteribergut, kantoni Schwyz, i cili përmendi mungesën e integrimit si një nga arsyet e refuzimit.

Pas refuzimit, çifti vendosi të mbronte kauzën e tyre në mbledhjen e qytetit të 24 prillit. Por as kjo tentativë nuk u solli mirë atyre.

“Mos u identifiko me Zvicrën”

Sipas kryebashkiakut të Unteribergut, Ruedi Keller, i cili është gjithashtu anëtar i komitetit të natyralizimit, çifti nuk është mjaftueshëm i integruar.

“Ne kishim përshtypjen se ata nuk identifikohen vërtet me Zvicrën,” tha ai për mediat zvicerane.

Edhe pse Van Unen, një anëtar i Klubit Alpin Zviceran, merr pjesë në ecje lokale dhe për këtë arsye është i njohur me malet zvicerane, dhe gjithashtu i përket klubit lokal të fluturimit, çifti thuhet se ka shumë pak miq dhe të njohur në Unteriberg, nuk janë mjaftueshëm të përfshirë në jetën shoqërore ose nuk janë të informuar për çështjet aktuale politike në komunë.

Pasi aplikimi i tyre ishte refuzuar për herë të dytë, kandidatët e pasuksesshëm tani po planifikojnë ta paraqesin rastin e tyre në gjykatën administrative të kantonit.

Ndërkohë, ata mund të gjejnë njëfarë ngushëllimi duke ditur se nuk janë të vetmit aplikantë që nuk janë konsideruar të denjë për nënshtetësinë zvicerane.

Merrni, për shembull, rastin e një burri nga kombi afrikan i Kepit të Verdës, i cili fshiu xhamin e përparmë në një mëngjes të akullt dimri, por me sa duket jo aq sa duhet për të kaluar një kontroll policor në anë të rrugës.

Ky incident i ngriu shanset e tij për t’u bërë shtetas zviceran.

Dhe pastaj ishte një grua turke, e cila zyrtarisht i plotësonte të gjitha kriteret për natyralizim, por iu mohua shtetësia zvicerane në komunën e Buchsit (Aargau).

Komitetit thuhet se nuk i pëlqeu fakti që ajo blinte në Aldi dhe Migros, në vend që të blinte nga tregtarët vendas.

Edhe kjo u konsiderua si shenjë e integrimit të dobët në komunitet. Por të gjithë këta shembuj janë vetëm maja e ajsbergut.

Ka pasur shumë raste gjatë viteve kur kandidatëve u është mohuar shtetësia zvicerane për ato që objektivisht mund të shihen si arsye artificiale.

Mbi 30 % të votave të numëruara, rezultatet deri më tani

Deri në orën 9:00 të mëngjesit, numëruesit në të gjithë Shqipërinë kanë numëruar 1624 kuti votimi nga 5225 që janë në të gjithë vendin.

Sipas shifrave zyrtare të raportuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, votat në çdo qark të përkthyera në mandate japin një tablo ku Partia Socialiste kryeson thellë me numër mandatesh.

Kështu, socialistët kanë deri tani 83 mandate, ku rezultatin më të mirë e kanë në Tiranë, Fier, Durrës dhe Elbasan.

Nga ana tjetër, koalicioni i kryesuar nga Partia Demokratike është me 51 mandate, transmeton albinfo.ch.

Sa i përket partive të reja, PSD-ja e Tom Doshit është forcë e tretë politike në Kuvend me 3 mandate, koalicioni “Nisma Shqipëria bëhet” ka 1 mandat, ndërkohë që Partia Mundësia ka 1 mandat dhe Lëvizja Bashkë gjithashtu 1 mandat.

Deri më tani janë numëruar 31.07% e kutive të votimit.

Ku u rritën pagat në Evropë në vitin 2024

Pagat vjetore bruto u rritën në terma nominalë në pothuajse të gjitha 32 vendet evropiane në vitin 2024, me përjashtim të një rënieje shumë të vogël në Finlandë. Sidoqoftë, kjo nuk merr parasysh inflacionin. Kur rregullohet për inflacionin e çmimeve të konsumit, pagat reale u ulën pak në katër vende. Kjo tregon se ndikimi i rritjes së pagës nominale zvogëlohet kur merret parasysh inflacioni.

Pra, cilat vende evropiane panë fitimet dhe shkurtimet më të mëdha të pagave reale në vitin 2024? Shifrat bazohen në një punëtor të vetëm pa fëmijë që fiton pagën mesatare, të shprehura në monedhat kombëtare, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit të pagave dhe taksave të OECD-së 2025 dhe të dhënave të Eurostat-it, në mesin e vendeve të BE-së, Mbretëria e Bashkuar, tre anëtarë të EFTA-s dhe Turqia si vend kandidat, Turqia qëndron në krye me një rritje prej 82.9% të pagave nominale bruto në 2024 krahasuar me 2023. Kjo rritje e mprehtë është e nxitur kryesisht nga inflacioni shumë i lartë në vend, prej 58.3%.

Turqia regjistroi rritjen më të lartë të pagave reale

Megjithatë, kjo ishte e mjaftueshme për t’i dhënë Turqisë rritjen më të lartë të pagave reale para taksës, në 15.5%. Nga ana tjetër, partitë e opozitës dhe ish-kreu i Turkstat-it kanë pohuar se shifrat zyrtare të inflacionit janë të manipuluara, duke sugjeruar se shkalla aktuale mund të jetë dukshëm më e lartë.

Rumania ndoqi Turqinë në të dyja: rritjen nominale (20.9%) dhe atë reale (14.3%). Një normë më e ulët inflacioni prej 5.8% kontribuoi në rritjen e fortë të pagës reale të Rumanisë. Bullgaria renditet e treta në rritjen e pagave reale me 9.2%, e nxitur nga një rritje e pagës nominale prej 12% dhe një normë relativisht e ulët inflacioni prej 2.6%.

Rritja e pagave reale tejkalon 7% në tetë vende evropiane

Përveç këtyre tre vendeve, rritja e pagave reale tejkaloi 7% në pesë të tjerë: Maltë (9%), Hungari (8.9%), Letoni (8.4%), Poloni (7.8%) dhe Lituani (7.2%).

Vendet e Evropës Jugore regjistruan fitime modeste të pagave reale. Italia pati një rritje prej 2.7%, Greqia 1.7%, Spanja 1.9% dhe Qipro 2.1%. Këto shifra janë më të larta se ato në pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore. Sidoqoftë, ato mbeten shumë më poshtë se rritja e fortë që shihet në Evropën Lindore.

Italia kishte rritjen më të lartë, Franca më të ulëtën në mesin e ekonomive të mëdha

Ndër pesë ekonomitë më të mëdha të Evropës, Italia regjistroi rritjen më të lartë të pagave reale me 2.7%, e ndjekur nga Gjermania (2.2%) dhe Spanja (1.9%). Mbretëria e Bashkuar pati një rritje prej 1.6%, ndërsa Franca raportoi rritjen më të ulët  vetëm 0.7%.

Fuqia blerëse ra në katër vende

Katër vende regjistruan rënie të pagave reale. Kjo do të thotë që pagat nuk e kanë ndjekur ritmin e inflacionit, prandaj fuqia blerëse është zvogëluar në këto vende. Belgjika regjistroi rënien më të madhe të pagës reale me 1% në 2024. Dy vende nordike, Finlanda (-0.9%) dhe Islanda (-0.7%), gjithashtu panë rritje negative. Luksemburgu pësoi një rënie të vogël prej 0.4% në pagat reale krahasuar me vitin 2023.

Këto shifra tregojnë një rritje të fortë të pagave reale në Evropën Lindore, ndërsa Evropa Jugore dhe Qendrore përjetuan rritje më të moderuara. Vendet nordike dhe Beneluksi regjistruan kryesisht rritje të rrafshët ose negative të pagave reale.

Vetëm Finlanda pa rënie të pagave nominale

Ndër 32 vendet, Finlanda ishte e vetmja ku paga mesatare nominale u ul në vitin 2024,  ndonëse vetëm pak, me 14 €, nga 52 907 € në 52 893 €. Me inflacionin vjetor në vetëm 0.9%, rënia e pagës reale që rezultoi ishte minimale.

Të gjitha këto ndryshime pasqyrojnë pagat para taksës. Prandaj, çdo ndryshim në taksën mbi të ardhurat personale ose kontributet e sigurimeve shoqërore të punonjësve mund të ndikojë në fitimet neto. Sipas raportit, në vitin 2022 dhe 2023, paga reale kishte rënë në shumicën e vendeve të OECD-së, përfshirë edhe Evropën.

Numërimi i votave në Shqipëri, ja kush kryeson

Deri në orën 4 të mëngjesit, numëruesit në të gjithë Shqipërinë kanë numëruar 1 386 kuti votimi nga 5 225 që janë gjithsej në vend.

Sipas të dhënave zyrtare të raportuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, votat në çdo qark të përkthyera në mandate japin një tablo ku Partia Socialiste kryeson ndjeshëm, transmeton albinfo.ch.

Kështu, socialistët kanë deri tani 83 mandate, me rezultatin më të mirë në Tiranë, Fier, Durrës dhe Elbasan.

Ndërkohë, koalicioni i kryesuar nga Partia Demokratike ka fituar 51 mandate.

Për sa u përket partive të reja, PSD-ja e Tom Doshit është forca e tretë politike në Kuvend me 3 mandate. Edhe koalicioni “Nisma Shqipëria bëhet” ka 3 mandate, ndërsa Partia Mundësia dhe Lëvizja Bashkë kanë nga një mandat.

Deri më tani janë numëruar 26.52% e kutive të votimit.

https://iemis.kqz.gov.al/results2025/?lang=AL&v1=IN

Rezultatet e deritanishme të diasporës në Shqipëri

Janë numëruar 1,660 zarfe nga gjithsej 194,889 të mbërritura nga diaspora në kuadër të zgjedhjeve parlamentare të vitit 2025.

Rezultatet paraprake tregojnë një garë të ngushtë mes dy forcave kryesore politike, me Koalicionin Partia Demokratike – Aleanca për Shqipërinë Madhështore (PD-ASHM) që kryeson me një epërsi të lehtë ndaj Partisë Socialiste të Shqipërisë (PS), transmeton albinfo.ch.

Rezultatet e deritanishme:

PD – Aleanca për Shqipërinë Madhështore (PD-ASHM): 726 vota (43.9%)

Partia Socialiste e Shqipërisë (PS): 705 vota (42.7%)

Koalicioni Nisma Shqipëria Bëhet (NISMA-SHB): 117 vota (7.1%)

Partia Mundësia: 35 vota (2.1%)

Partia Socialdemokrate (PSD): 34 vota (2.1%)

Lëvizja Bashkë: 21 vota (1.3%)

Partia Aleanca Kombëtare Shqiptare (AKSH): 10 vota (0.6%)

Partia Koalicioni Euroatlantik (KEA): 4 vota (0.2%)

Koalicioni Djathtas për Zhvillim (DZH): 0 vota

Lëvizja Atdheu (LA): 0 vota

Partia Aleanca Demokracia e Re (ADR): 0 vota