Situata në Gaza përkeqësohet, Izraeli akuzohet për “spastrim etnik” pas më shumë se 140 të vrarëve në 24 orë

Në 24 orët e fundit, mbi 140 palestinezë kanë humbur jetën në Gaza, duke shënuar një përshkallëzim alarmant të dhunës. Sulmet izraelite, që kanë nisur që nga e enjtja, kanë shkaktuar më shumë se 300 viktima, ndërkohë që Izraeli po përgatitet për një ofensivë të gjerë në territorin e bllokuar.

Situata humanitare është kritike, me spitalet që po mbushen me të plagosur dhe një mungesë të theksuar të ndihmës për shkak të bllokadës totale izraelite. Drejtori i një spitali në veri të Gazës përshkroi situatën si “katastrofike”, duke theksuar se shumë viktima mbeten të bllokuara nën rrënoja.

Përfaqësuesit e OKB-së kanë dënuar ashpër sulmet, duke i cilësuar si përpjekje për të detyruar palestinezët të largohen nga toka e tyre, një veprim që ngjason me spastrim etnik dhe shkel ligjet ndërkombëtare. Sekretari i përgjithshëm i OKB-së ka bërë thirrje për një armëpushim të menjëhershëm.

Ndërkaq, Izraeli ka njoftuar se sulmet janë vetëm faza fillestare të një operacioni të gjerë, që synon të ushtrojë kontroll mbi pjesë të territorit dhe të detyrojë Hamasin të lirojë pengjet që mbahen prej vitit të kaluar.

Derisa lufta vazhdon, numri i viktimave në Gaza shkon mbi 53,000, duke krijuar një krizë të thellë humanitare dhe politike në rajon.

Diaspora mbështeti masivisht Partinë Socialiste në zgjedhjet e Shqipërisë

Në zgjedhjet e 11 majit, diaspora shqiptare mori pjesë për herë të parë duke votuar me postë, ku mbi 197 mijë vota u dërguan nga emigrantët. Sipas të dhënave paraprake të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, shumica e votave nga diaspora shkoi për Partinë Socialiste.

Nga 12 qarqe të vendit, Partia Demokratike fitoi vetëm në qarkun e Kukësit, ku mori rreth 62% të votave, ndërsa në qarqet e tjera PS-ja arriti rezultate të forta, me përqindjen më të lartë në Berat, ku mori 75.7% të votave.

Në Shkodër, PD-ja ka pak avantazh ndaj PS-së, por aty PSD-ja e Tom Doshit ka fituar gati 7% të votave, duke u shfaqur si një forcë e tretë politike.

Përqindjet e votave në qarqe kryesore:

Berat: PS 75.7%, PD 11.17%

Durrës: PS 62.04%, PD 25.68%

Fier: PS 73.22%, PD 12.54%

Kukës: PD 61.91%, PS 26.99%

Shkodër: PD 42.27%, PS 40.01%, PSD 6.96%

Këto rezultate tregojnë një mbështetje të madhe për Partinë Socialiste, sidomos nga votat e diasporës, që për herë të parë morën pjesë në zgjedhje me këtë mënyrë votimi.

Dr. Fatime Imeri në krye të Rrjetit të Bizneseve të Diasporës në Zvicër

Është një javë e mbarë për gratë lidere shqiptare. Në këto ditë kur pritet që Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, të pritet për vizitë shtetërore nga Presidentja e Konfederatës së Zvicrës, znj. Karin Keller-Sutter, një zhvillim tjetër i rëndësishëm ka ndodhur në diasporë: Rrjeti i Bizneseve të Diasporës Shqiptare në Zvicër mbajti Kuvendin Zgjedhor, ku emëroi znj. Dr. Fatime Imeri në krye të bordit drejtues,  një mesazh i fuqishëm për aftësinë dhe potencialin udhëheqës të grave në botën e biznesit.

Ajo është një profesioniste me përvojë shumëvjeçare dhe arritje të larta akademike e profesionale. Ka studiuar mjekësi në Universitetin e Prishtinës dhe më pas ka vijuar studimet në mikrobiologji dhe administrim biznesi në Cyrih. Doktoratën e saj e ka përfunduar në mikrobiologji molekulare, ndërsa është specializuar në kimi klinike, hematologji, imunologji dhe mikrobiologji me diagnostikë molekulare. Aktualisht ajo drejton laboratorë si në Cyrih, ashtu edhe në Bazel.

 

Kuvendin e ka moderuar gazetarja Arta Zejneli

Emërimi i saj në krye të rrjetit pritet të sjellë një qasje më gjithëpërfshirëse dhe strategji të reja për forcimin e pozitës së bizneseve shqiptare në tregun zviceran dhe më gjerë. Dr. Imeri sjell një perspektivë të re dhe premtuese për zhvillimin e bizneseve të diasporës, duke përfshirë rrjetëzime dhe bashkëpunime të zgjeruara jo vetëm ndërmjet bizneseve shqiptare në Zvicër, por edhe me ato në Kosovë dhe më gjerë.

Me të marrë besimin e anëtarëve biznesmenë, Dr Fatime-Imeri Berisha ka shprehur gatishmërinë e saj për dhënë gjithë kontributin dhe përvojën e saj për të fuqizuar dhe zgjeruar bashkëpunimin me të gjitha bizneset e komunitetit shqiptar, që veprojnë në Zvicër.

Gjatë mbledhjes u diskutuan nisma konkrete, si mbështetja për start-up-e të krijuara nga diaspora dhe organizimi i një Panairi Ndërkombëtar me emërtimin “Ura Biznesi”, që synon të lidhë aktorët ekonomikë shqiptarë brenda dhe jashtë vendit.

Në këtë kuvend mori pjesë edhe z. Fehmi Fetahi, president i Bordit të Rrjetit të Bizneseve Shqiptare në Zvicër, i cili shprehu entuziazëm dhe besim në vizionin e ri të rrjetit. Ai theksoi rëndësinë e arritjeve të deritanishme dhe sfidat që e presin komunitetin e biznesit shqiptar në Zvicër në rrugëtimin drejt fuqizimit të mëtejshëm ekonomik.

Udhëheqësia e Dr. Imerit përfaqëson jo vetëm profesionalizëm të lartë, por edhe një përkushtim të thellë ndaj fuqizimit të diasporës shqiptare. Suksesi i saj mund të shërbejë si frymëzim për shumë gra shqiptare në Zvicër , si për ato që tashmë janë pjesë e botës së biznesit, ashtu edhe për ato që synojnë të ndjekin këtë rrugë sfiduese. Ajo është një shembull i gjallë se, me dije, përkushtim dhe vizion, gratë shqiptare mund të arrijnë majat e suksesit edhe në skenën ndërkombëtare.

Rrjett të Bizneseve të Diasporës Shqiptare në Zvicër i është bashkuar edhe inxhineri i njohur i ndertimit Besnik Halili dhe Dorina Karanfili specialiste në kontabilitet dhe administrim biznesi arëtare.

Kryetari dhe kryesia e re e RrBSHZ:

Kryetare, Fatime Imeri Berisha

Basri Shkodra anëtar i Kryesisë

Dorina Karafili, specialiste në kontabilitet dhe administrim biznesi arëtare

Inxhnieri Besni Halili, anëtar i Kryesisë

Sara Ftehai, kontabiliste

Rrjeti i Bizneseve Shqiptare në Zvicër është themeluar në vitin 2013, si organizatë e parë e pavarur jopolitike dhe joprofitabile, si urë lidhës e bizneseve të diasporës me vendlindjen.Tashmë funksionojnë dhjetëra rrjete biznesesh të shqiptarëve në tërë botën.

Foto: Genti Mersinaj

Çfarë fiton një shtet kur merr çmimin e parë në Eurovision?

Kur një vend fiton Eurovisionin, nuk është thjesht një trofe i bukur që zbukuron zyrat e televizionit kombëtar. Fitorja sjell një sërë avantazhesh të mëdha që ndikojnë në shumë aspekte të jetës së një vendi  nga ekonomia e deri te imazhi ndërkombëtar. Le t’i hedhim një sy përfitimeve më të rëndësishme:

1. Mundësia për të organizuar spektaklin e ardhshëm

Fitorja në Eurovision nënkupton se vitin tjetër, vendi fitues është mikpritës. Kjo është një ngjarje gjigante: qindra mijëra vizitorë, delegacione nga e gjithë Evropa dhe miliona sytë e botës drejtuar te vendi pritës.

2. Turizëm në rritje dhe reklamë falas për vendin

Të gjithë duan të jenë aty ku ndodh “show”-u. Qyteti ku mbahet Eurovisioni kthehet për disa javë në qendrën më të gjallë të Evropës. Hotelet, restorantet dhe bizneset lokale përjetojnë një bum të vërtetë. Dhe, sigurisht, mediat ndërkombëtare flasin për vendin në mënyrë pozitive.

3. Ekonomia merr frymë thellë

Organizimi i një eventi të tillë kërkon shumë duar pune: ndërtues, teknikë, artistë, sigurim, marketing. Kjo do të thotë më shumë punësim dhe më shumë të ardhura për ekonominë lokale. Në pak fjalë: para që qarkullojnë brenda vendit.

4. Vendi prezantohet para botës në dritën më të mirë

Eurovisioni është një mënyrë e shkëlqyer për të treguar anën më të bukur të një vendi  kulturën, historinë, mikpritjen dhe potencialin modern. Është një mjet i fortë i asaj që quhet “diplomaci kulturore”.

5. Një trampolinë për artistët vendas

Fitorja rrit interesin për muzikën e atij vendi. Artistët lokalë kanë më shumë mundësi për të dalë në skenë, për të bashkëpunuar me talente ndërkombëtare dhe për të fituar audiencë të re.

Prandaj Eurovisioni nuk është vetëm këngë dhe drita. Është një mundësi e artë për të ndërtuar një imazh të ri, për të tërhequr turistë, për të gjallëruar ekonominë dhe për të përforcuar krenarinë kombëtare. Një fitore në këtë skenë, është shumë më tepër se një trofe i artë.

Hotelet në Zvicër me bilanc pozitiv

Industria zvicerane e hotelerisë nxjerr një përfundim kryesisht pozitiv për sezonin e dimrit 2024/25, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, përshtypja e përgjithshme e favorshme është lënë në hije nga rritja e kostove, mungesa e vazhdueshme e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe tensionet gjeopolitike. Ne gjithashtu e presim verën me një optimizëm të moderuar.

Sipas një sondazhi të publikuar nga shoqata tregtare HotellerieSuisse, 72% e kompanive të intervistuara janë të kënaqura me sezonin e dimrit. Pavarësisht kushteve modeste të borës në lartësi të ulëta, shumë objekte arritën të shënojnë frekuentim të mirë.

Megjithatë, situata nuk është kudo rozë: ndërkohë që në zonat urbane dhe aq më tepër në ato alpine balanca ishte “e kënaqshme” ose “shumë e kënaqshme”, rajonet rurale shënuan rënie të qarkullimit. Presioni i kostos është veçanërisht i lartë këtu. Megjithatë, rritja e kostove është një sfidë në të gjithë Zvicrën dhe prek më shumë se gjysmën e kompanive në këtë sektor, shpjegon HotellerieSuisse.

 

Maqedonia varet shumë nga importi i mishit

Nga një vend me traditë në bujqësi dhe blegtori, Maqedonia e Veriut sot është kthyer në një konsumator të varur nga importet. Mishi që serviret në tryezat e qytetarëve nuk është më vendas  vjen nga Brazili, Tailanda, e ndonjëherë nga kontinente që dikur dukeshin shumë larg për tregtinë ushqimore.

Rënia e ndjeshme e numrit të bagëtive ka bërë që vendi të mos përmbushë dot as nevojat bazë për mish të freskët. Profesorja e Fakultetit të Bujqësisë në Shkup, Aleksandra Silloska Nikolloska, ngre alarmin:

“Kemi mbetur pa lëndë të parë për përpunimin e mishit. E importojmë viçin, pulën, madje edhe derrin. Dikur njiheshim për mishin e qengjit  sot mezi gjendet.”

Sipas saj, problemi nuk është vetëm te mungesa e kafshëve, por te mungesa e vizionit shtetëror.

“Fshatrat po zbrazen. Po ikin të rinjtë. Kush do të kujdeset për bagëtinë? Këtu duhet një strategji serioze nga shteti, përndryshe do hamë gjithnjë e më shumë nga jashtë.”

Të dhënat tregojnë se mbi 70% e nevojave për produkte ushqimore po mbulohen përmes importit. Edhe perimet si domatet e trangujt, vijnë nga Shqipëria, ndërsa qumështi dhe mielli nga Serbia. Greqia dhe Turqia plotësojnë pjesën tjetër.

Por jo gjithçka është errët. Ka shenja pozitive,  profesorja Biljana Ristaqoska Shirgovska beson se pandemia i ka hapur sytë shumë të rinjve për potencialin që ka prodhimi vendor.

“Ka interes në rritje për bujqësinë dhe prodhimin e ushqimit të shëndetshëm. Nëse kjo mbështetet siç duhet, importet do të bien dhe do të fillojmë të vetëfurnizohemi më shumë.”

Dikur eksportues, sot konsumator i varur,  kjo është fotografia aktuale e sistemit ushqimor në Maqedoninë e Veriut. Nëse nuk ndryshon qasja, historia e mishit mund të jetë vetëm fillimi.

 

 

Ushtria zvicerane ndërpret publikimin e rezultateve të një ankete për personat jo-binare

Ushtria zvicerane organizoi një anketë online gjatë periudhës korrik-tetor 2024, me qëllim të kuptimit më të mirë të përvojave të personave që nuk i përkasin vetëm njërës nga dy gjinitë tradicionale gjatë shërbimit ushtarak. Kjo u bë pas një studimi të vitit të kaluar, që tregoi se rreth 4% e ushtarakëve identifikohen jashtë ndarjes tradicionale mashkull-femër.

Në mënyrë tradicionale, gjinia ndahet në dy kategori: mashkull dhe femër, që quhen “gjini binare”. Personat që nuk i përkasin vetëm njërës nga këto dy kategori, por identifikohen jashtë këtyre kufijve, për shembull si një kombinim i tyre apo një gjini tjetër, njihen si persona jo-binare, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, nga 81 pjesëmarrësit në anketë, më shumë se një e treta nuk iu përgjigjën pyetjeve seriozisht, duke shfaqur zemërim dhe kundërshti ndaj fokusit të ushtrisë në këtë temë. Për këtë arsye, ushtria nuk mund të nxjerrë rezultate të besueshme nga anketa.

Një e treta e pjesëmarrësve që plotësuan anketën seriozisht, shprehën falënderime për vëmendjen ndaj temës dhe theksuan sfida si mungesa e privatësisë, mungesa e banjove të ndara dhe mosmarrja serioze nga superiorët.

Për shkak të reagimeve fyese dhe urrejtëse lidhur me temën, seksioni i komenteve u mbyll për këtë artikull. Ushtria thekson se synimi i anketës ishte të inkurajonte pjesëmarrjen serioze, por reagimet jo konstruktive ndikuan në rezultatet.

Qeveria zvicerane “vendos kufizime” për lëvizjen e lirë

Këtë javë, Këshilli Federal zbuloi kriteret që mund t’i lejojnë Zvicrës të kufizojë përkohësisht lëvizjen e lirë të personave nga Bashkimi Evropian dhe vendet e EFTA-s, raportoi RTS. Puna ndjek klauzolën mbrojtëse të sapo negociuar, pjesë e kuadrit më të gjerë që rregullon marrëdhëniet dypalëshe Zvicër-BE, transmeton albinfo.ch.

Sipas planit, qeveria do të monitorojë një sërë treguesish kombëtarë-përfshirë nivelet e imigracionit, numrin e punëtorëve ndërkufitarë, normat e papunësisë dhe ndihmën ndaj ndihmës sociale. Nëse këta tregues tejkalojnë pragjet e paracaktuara, Këshillit Federal do t’i kërkohet të vlerësojë nëse klauzola mbrojtëse duhet të aktivizohet. Metrikë të tjerë, si presioni mbi strehimin, transportin dhe sistemet e sigurimeve shoqërore, do të informojnë gjithashtu vlerësimin.

Kantonet që përjetojnë tendosje akute të punës ose sociale do të lejohen të kërkojnë aplikime rajonale të klauzolës. Në raste të tilla, Këshilli Federal mund të vendosë masa mbrojtëse specifike për ato rajone.

Ministri i Drejtësisë Beat Jans e përshkroi klauzolën mbrojtëse si një frenim urgjent që mund të përdoret pa rrezikuar marrëveshjet dypalëshe me BE. Klauzola, argumentoi ai, përfaqëson një përmirësim të politikës mbi kuadrin ekzistues dhe është si një zjarrfikës që përdoret kur është e nevojshme.

Këshilli Federal vazhdon ta shohë lëvizjen e lirë si një përfitim neto. Ai i siguron Zvicrës akses në fuqinë punëtore të kualifikuar dhe tregun evropian, tha Jans. Megjithatë, ai pranoi nevojën për të zbutur sforcimet e mundshme përmes kufizimeve të kalibruar mirë.

Pragjet e sakta për aktivizimin e klauzolës do të përcaktohen gjatë një procesi konsultimi të planifikuar të fillojë në qershor. Këto do të llogariten në nivel kombëtar, tha Vincenzo Mascioli, nga Sekretari i Shtetit për Migracionin (SEM). Gjithashtu do të konsultohen partnerët socialë dhe autoritetet kantonale. Qeveria këmbëngul se çdo vështirësi që shkakton kufizime duhet të lidhet qartë dhe në mënyrë të dukshme me imigracionin nga BE.

Nëse Zvicra dëshiron të përdorë klauzolën, së pari duhet t’i paraqesë një kërkesë Komitetit të Përbashkët që mbikëqyr Marrëveshjen për Lëvizjen e Lirë të Personave. Nëse miratohen, masat mbrojtëse do të kodifikohen në Aktin Federal për shtetasit e huaj, duke përfshirë potencialisht kufijtë e imigracionit, preferencat e punësimit për banorët ose kufizimet në të drejtat e qëndrimit për punëkërkuesit dhe të papunët.

Nëse nuk arrihet marrëveshje nga Komiteti i Përbashkët, çështja mund t’i referohet Gjykatës së Arbitrazhit. Nëse gjykata konstaton se imigracioni po shkakton përçarje serioze, Zvicra do të autorizohej të zbatonte masat e propozuara. Në raste të tilla, BE-ja mund të miratojë masa ribalancuese, por vetëm brenda fushës së lëvizjes së lirë.

Zvicra gjithashtu rezervon të drejtën për të vepruar në mënyrë të njëanshme, edhe nëse paneli i arbitrazhit nuk e miraton ndërhyrjen. Si përgjigje, BE-ja mund të fillojë arbitrazhin dhe, nëse mbizotëron, të vendosë kundërmasa që prekin marrëveshjet e tjera të tregut të brendshëm.

Këshilli Federal këmbëngul se qëllimi i klauzolës nuk është të minojë lëvizshmërinë, por të sigurojë që imigracioni i drejtuar nga tregu i punës të mbetet normë. Ndërsa Zvicra do të miratojë Direktivën e BE-së për të Drejtat e Qytetarëve, ajo ka negociuar përjashtime dhe masa mbrojtëse – duke përfshirë fuqinë për t’u mohuar qëndrimin individëve që konsiderohen të varur nga mirëqenia zvicerane ose që ka të ngjarë të ulin pagat.

Përveç kësaj, qëndrimi i përhershëm do të kufizohet për qytetarët e BE-së që kanë qenë të punësuar me fitim për pesë vjet rresht. Zvicra gjithashtu ruan të drejtën për të dëbuar shtetasit e huaj të dënuar për krime, në përputhje me legjislacionin e brendshëm. Qytetarëve të BE-së që janë të papunë mund t’u kërkohet gjithashtu të largohen, në kushte të caktuara.

Klauzola mbrojtëse u njoftua për herë të parë në dhjetor 2024 si pjesë e një pakete më të gjerë të negociuar me Brukselin. Ai plotëson masat ekzistuese të brendshme të krijuara për të mbrojtur nivelet e pagave dhe për të siguruar praktika të drejta të punës.

Kuadri ligjor dhe i politikave për zbatimin e klauzolës në nivel kombëtar do të përfshihet në një paketë legjislative të planifikuar për konsultim publik në qershor 2025. Propozimi përfundimtar pritet të dorëzohet në Parlament në pranverën e vitit 2026.

“Po” e qartë për taksën kantonale për qentë në Solothurn

Nga data 18 maj 2025, të gjithë pronarët e qenve në kantonin Solothurn do të duhet të paguajnë një taksë kantonale prej 35 frangash për çdo qen. Në një votim publik, 66% e votuesve thanë “po”, ndërsa 34% ishin kundër.

Qëllimi i taksës

Të ardhurat nga kjo taksë  rreth 725,000 franga  do të përdoren për të mbuluar një pjesë të kostove të shërbimit veterinar, përfshirë kontrollet për mirëqenien e kafshëve dhe luftimin e sëmundjeve të kafshëve.

Kjo taksë do të jetë shtesë ndaj asaj komunale, e cila varion nga 50 deri në 200 franga në varësi të komunës. Komunat përdorin këto të ardhura për shërbime si zbrazja e koshave të mbetjeve Robidog, transmeton albinfo.ch.

Konteksti dhe përkrahja politike

Shumica e Këshillit Kantonale dhe qeverisë e përkrahën këtë masë, duke argumentuar se është e drejtë që pronarët e qenve të kontribuojnë për kostot që shkaktojnë kafshët e tyre. Përkrahësit vlerësojnë vendimin si të arsyeshëm në një kohë ku buxheti i kantonit është në masa kursimi.

Kundërshtimet dhe fushata kundër

Kundërshtarët, përfshirë përfaqësues nga FDP dhe SVP, e kundërshtuan taksën duke argumentuar se nuk bazohet në parimin “ndotësi paguan”, pasi të gjithë pronarët do të duhet të paguajnë, pavarësisht nëse qentë e tyre krijojnë kosto apo jo. Sipas Freddy Kreuchi (FDP), mjaft qytetarë nuk e kishin kuptuar që bëhej fjalë për një taksë kantonale, jo komunale.

Ndryshime shtesë në ligjin për qentë

Ligji i ri për mbajtjen e qenve sjell edhe dy ndryshime të tjera:

Qentë ndihmës janë të përjashtuar nga taksa (përfshirë qentë për të verbërit, qentë që sinjalizojnë krizat epileptike dhe qentë ndihmës për autizëm).

Ndalohet ndalimi i përgjithshëm për qentë me përzierje racash që përmbajnë karakteristika të racave të listuara. Tani do të jetë e mundur që edhe këta qen të licencohen.

Si e vlerësojnë mediat austriake dhe ndërkombëtare fitoren e Austrisë në Eurovision 2025?

Pas fitores së Austrisë në Eurovision 2025 me këngën “Wasted Love” të kënduar nga JJ (Johannes Pietsch), mediat austriake dhe ndërkombëtare kanë reaguar me entuziazëm dhe vlerësime pozitive për këtë sukses të jashtëzakonshëm.

Sipas gazetës gjermane Die Welt, JJ fitoi falë një kombinimi të fuqishëm të zërit të tij operistik dhe elementëve modernë të muzikës pop, duke marrë 258 pikë nga juritë profesionale dhe duke u renditur i katërti në televotim, çka i siguroi fitoren e përgjithshme me 428 pikë.

Portali WiwiBloggs e cilësoi këngën si një nga më të bukurat e vitit, duke theksuar se “Wasted Love” është një përzierje e suksesshme e dramës dhe emocioneve, e cila shfaq në mënyrë të shkëlqyer aftësitë vokale të JJ, përcjell albinfo.ch.

Euronews Culture vuri në dukje se performanca e JJ ishte një udhëtim emocional nga baladat e buta deri te kulmet e fuqishme elektronike, duke e quajtur atë një shembull të përsosur të asaj që duhet të jetë një këngë e Eurovision-it.

 

A po bëhet Zvicra strehë për qytetarët e Rajhut?

Pas ndalimit të “Mbretërisë së Gjermanisë” në Gjermani, autoritetet po hetojnë aktivitetin e saj edhe në Zvicër.

Lëvizja “Mbretëria e Gjermanisë” (KRD), e udhëhequr nga Peter Fitzek, është ndaluar nga Ministria e Brendshme Gjermane. Katër persona janë arrestuar, përfshirë vetë Fitzekun. Pas këtij vendimi, autoritetet zvicerane kanë bastisur një shtëpi në kantonin Solothurn, si pjesë e hetimeve ndërkombëtare.

Sipas burimeve, bastisja kishte në shënjestër bashkëpunëtorin më të afërt të Fitzekut në Zvicër, i cili dyshohet për përfshirje në veprimtari të paligjshme financiare për llogari të KRD-së. Ky person ka qenë më parë i sanksionuar edhe nga autoritetet gjermane, transmeton albinfo.ch.

Lëvizja KRD ka rreth 100 mbështetës aktivë në Zvicër. Ata kanë hapur llogari bankare të rreme, kanë përdorur një sistem të paligjshëm sigurimi shëndetësor dhe kanë organizuar ngjarje publike. Që nga ndalimi në Gjermani, grupet në Telegram kanë ndryshuar emrat dhe po fshijnë komunikimet për të shmangur hetimet.

Ekspertët e sigurisë paralajmërojnë se, pas goditjes në Gjermani, Zvicra mund të bëhet një pikë grumbullimi për këtë lëvizje. Madje, përfaqësuesi i Fitzekut në Zvicër mund të marrë një rol udhëheqës pas arrestimit të tij.

 

Plani i qeverisë zvicerane për të inkurajuar daljen në pension të mëvonshëm

Këtë javë, Këshilli Federal i Zvicrës zbuloi skicën e një plani të ri për të reformuar sistemin shtetëror të pensioneve të Zvicrës. Iniciativa nuk mund të rrisë moshën e pensionit, por synon ta bëjë pensionin e parakohshëm më pak tërheqës, të inkurajojë punën përtej moshës 65 vjeç dhe të forcojë qëndrueshmërinë financiare afatgjatë të sistemit, raportoi RTS, transmeton albinfo.ch.

Objektivi kryesor është të stimulohen punëtorët e moshuar që të mbeten në punë, u tha gazetarëve në Bernë Ministrja e Çështjeve Sociale Elisabeth Baume-Schneider. Ne duam të heqim rezistencën që rrethon kufirin e sipërm të moshës (aktualisht 70 vjeç) dhe t’i lejojmë njerëzit të punojnë më gjatë nëse dëshirojnë, tha ajo.

Për këtë qëllim, qeveria propozon eliminimin e tavanit aktual të kontributeve të AVS-së në moshën 70-vjeçare dhe rritjen e përjashtimit nga të ardhurat e AVS-së për ata që vazhdojnë të punojnë përtej 65-vjeç. Ndërkohë, pensioni i parakohshëm do të descentivohet – me gjasë përmes një norme më pak të favorshme konvertimi ose pensioni për të drejtat e pensionit, sipas Rosini Insurance Federale e Zyrës Federale të St.

Ndërsa rritja e moshës ligjore të pensionit nuk është në tavolinë, Baume-Schneider pranoi në një intervistë publike se ideja nuk është përgjithmonë jashtë tryezës. Fokusi aktual i qeverisë, tha ajo, është në vendosjen e bazave për një reformë më gjithëpërfshirëse në të ardhmen.

Çdo ndryshim i tillë do të kërkonte kohë për t’u zbatuar dhe do të kërkonte masa kalimtare. Përfitimet fiskale ka të ngjarë të materializohen vetëm gradualisht. Megjithatë, qeveria synon ta shqyrtojë këtë mundësi në kuadrin e ciklit të ardhshëm të reformave, transmeton tutje albinfo.ch.

Qeveria shfrytëzoi gjithashtu rastin për të refuzuar disa propozime financimi të paraqitura nga partitë politike dhe grupet e interesit. Nuk do të ndiqet një taksë e transaksionit financiar, taksë trashëgimie ose taksa mbi fitimet kapitale mbi pasuritë e paluajtshme. Në vend të kësaj, Këshilli Federal preferon të mbështetet në mekanizma të provuar, veçanërisht kontributet e tatimit mbi pagat dhe TVSH-në, për të financuar sistemin.

Qeveria po shqyrton gjithashtu masa të përkohshme të kufizuara në periudhën kritike kur brezi i “baby-boomer” del në pension. Përveç kësaj, ai mund të propozojë futjen e një mekanizmi korrigjues automatik për të adresuar çekuilibrat nëse përgjigjet politike vonohen ose nëse financat e pensioneve shtetërore përkeqësohen ndjeshëm.

Pensioni shtetëror përballet me një sfidë të dyfishtë gjatë dekadës së ardhshme: një popullsi në plakje dhe një valë pensionesh të reja. Shpenzimet parashikohen të tejkalojnë të ardhurat. Aktualisht, rreth 2.5 milionë njerëz marrin pension shtetëror. Kjo shifër pritet të rritet në 2.8 milionë deri në vitin 2030 dhe 3 milionë deri në vitin 2035, ndërkohë që popullsia në moshë pune do të rritet vetëm në mënyrë modeste.

Pa reformë, pensioni shtetëror do të përballej me një deficit prej 2.5 miliardë CHF deri në vitin 2030, duke u rritur në 5.7 miliardë CHF deri në vitin 2040.

 

Gjeneva i thotë “jo” taksimit dhe “po” ndryshimeve kushtetuese dhe energjisë diellore

Të dielën, qytetarët e Gjenevës votuan për disa çështje kantonale. Sipas rezultateve paraprake, iniciativa popullore “Banoj aty, paguaj aty” dhe kundërpropozimi i saj u refuzuan. Ndërkohë, kundërpropozimi për tranzicion të shpejtë drejt energjisë diellore u miratua, si dhe tre ndryshime kushtetuese.

Taksimi mbetet i ndarë mes komunës së banimit dhe asaj të punës

Gjeneva do të vazhdojë të zbatojë taksimin e pjesshëm në komunën ku ndodhet vendi i punës. Iniciativa e SVP-së dhe kundërpropozimi i Shoqatës së Komunave të Gjenevës  që të dy synonin ta eliminonin këtë veçori fiskale unike në Zvicër  u rrëzuan në votim, raporton rts përcjell albinfo.ch.

Me gati 95% të votave të numëruara, iniciativa u refuzua nga 79.64% e votuesve, ndërsa kundërpropozimi mori 51.63% vota kundër.

SVP propozonte që e gjithë taksa komunale të paguhej vetëm në vendbanim, ndërsa kundërpropozimi përpiqej të ruante solidaritetin fiskal përmes një rishikimi të sistemit të barazimit ndërkomunal deri në fund të qershorit 2029.

Po për më shumë energji diellore

Qytetarët e Gjenevës dhanë mbështetje të gjerë për një kundërpropozim që kërkon pajisjen me panele diellore të ndërtimeve të reja dhe rinovimeve të mëdha. Një iniciativë më e rreptë nga Liberalët e Gjelbër u refuzua.

Kundërpropozimi, i hartuar nga Këshilli i Madh dhe i mbështetur nga PLR, MCG, UDC dhe qarqet e pasurive të paluajtshme, u miratua nga 84.23% e votuesve. Ndërkohë, iniciativa e refuzuar mori 57.93% vota kundër.

Sipas këtij propozimi, konsumatorët e mëdhenj duhet të instalojnë panele diellore deri në vitin 2030. Synimi është që potenciali diellor i kantonit të rritet nga 5% në 18%.

Tri ndryshime kushtetuese miratohen

Po ashtu, qytetarët miratuan tre ndryshime kushtetuese:

Një amendament që korrigjonte numrin e firmave të nevojshme për iniciativat dhe referendumet, u miratua nga 92.21%. Ky ndryshim synonte të rregullonte një pabarazi të krijuar pas uljes së pragut në vitin 2024.

Një ligj kushtetues që thjeshton metodën e zgjedhjes së gjyqtarëve u miratua me 71.72% të votave.

Një tjetër ndryshim që heq detyrimin për opinion paraprak nga Këshilli Gjyqësor për kandidatët në drejtësi u miratua me 88.61%.

A është ende e nevojshme eksperimentimi me kafshë në vitin 2025?

Në Zvicër, rreth 500,000 kafshë përdoren çdo vit për qëllime kërkimore. Ky numër ka mbetur pothuajse i pandryshuar për 25 vite, pavarësisht përparimeve teknologjike dhe zhvillimit të metodave alternative. Në podcastin Zoom Info, RTS heton pse këto praktika vazhdojnë dhe cilat janë alternativat që po shfaqen.

Eksperimentimi me kafshë  i përkufizuar si përdorimi i kafshëve për kërkime shkencore  vazhdon në Zvicër, me një shpërndarje në ndryshim mes industrisë dhe akademisë.

Këto praktika zhvillohen kryesisht në universitete dhe institute kërkimore, por edhe në industrinë farmaceutike.

“Numri i kafshëve të përdorura nga industria është ulur në një të tretën, ndërsa në sektorin akademik është rritur ndjeshëm,” thotë profesori Pierre Cosson nga Universiteti i Gjenevës.

Alternativa premtuese në zhvillim

Në serinë e saj të raporteve, e transmetuar fillimisht në emisionin Vacarme, gazetarja Cécile Guérin analizoi se si alternativa të ndryshme  nga organoidet te modelet kompjuterike dhe përdorimi i krimbave nematodë  ofrojnë mundësi për të reduktuar testimin mbi kafshët, transmeton albinfo.ch

Sipas studiuesve, kalimi drejt metodave pa kafshë është thelbësor jo vetëm për të zvogëluar vuajtjet e kafshëve, por edhe për të përmirësuar saktësinë e rezultateve për shëndetin e njeriut, pasi modelet shtazore nuk pasqyrojnë gjithmonë me saktësi sëmundjet njerëzore.

Profesori Cosson thekson rëndësinë e pranimit të faktit që eksperimentimi me kafshë mund të zëvendësohet në shumë fusha dhe bën thirrje për një ndërgjegjësim kolektiv për të përshpejtuar adoptimin e metodave alternative.

Një nismë e re në horizont

Një nismë popullore e re është në përgatitje në Zvicër dhe mund të çojë në një referendum në vitet e ardhshme për reduktimin e testimeve mbi kafshë.

 

E diela e votimeve në Zvicër, qytetarët vendosin për çështje të ndryshme komunale e kantonale

Sot po zhvillohen votime në disa komuna dhe kantone të Zvicrës, ku qytetarët vendosin për çështje të ndryshme lokale dhe kantonale.

Në Weinfelden, votohet për krijimin e një varri musliman. Në Solothurn, pronarët e qenve do të përballen me një taksë kantonale prej 35 frangash, pasi ligji për taksën kaloi me 66% vota pro, transmeton albinfo.ch.

Kantoni St. Gallen refuzoi zgjerimin e orarit të dyqaneve, ndërsa në Cyrih pritet që propozimi për uljen e tatimit mbi fitimin e kompanive të mos miratohet, sidomos në zonat rurale.

Në Cyrih po votohet gjithashtu për transferimin e aksioneve të aeroportit, zgjerimin e shkollës Entlisberg dhe ndërtimin e një blloku të ri banimi në Salzweg.

Në Aargau, iniciativë për paga të barabarta u refuzua me shumicë të madhe. Ndërkohë, në Lucern, ndryshimet në ligjin e spitaleve u miratuan me shumicë të ngushtë.

Në kantonin Uri, u hodh poshtë ndalimi i gjuetisë së lepujve të borës dhe ptarmiganëve.

Shoqata zvicerane e qiramarrësve nis iniciativën për të kufizuar rritjen e qirasë

Shoqata e qiramarrësve të Zvicrës (Asloca) ka nisur një iniciativë popullore që synon të frenojë atë që e sheh si rritje të tepruar të qirasë, raportoi RTS. Lëvizja reflekton pakënaqësinë në rritje për përballueshmërinë e banesave, veçanërisht në qendrat urbane, dhe vjen mes normave rekord të ulëta të vendeve të lira dhe aktivitetit të ngadaltë të ndërtimit, transmeton albinfo.ch.

Propozimi, i titulluar Po për mbrojtjen kundër qirave abuzive, kërkon të kërkojë që qiratë të lidhen me kostot aktuale të pronës me vetëm një marzh fitimi të kufizuar për pronarët. Ai gjithashtu do të prezantonte rishikime automatike dhe të rregullta të qirasë, të aksesueshme me kërkesë të qiramarrësve.

Asloca argumenton se familjet në të gjithë Zvicrën po paguajnë mesatarisht 360 CHF shumë në muaj, duke përmendur një shkëputje midis niveleve të fundit të qirasë dhe normave të ulëta të interesit historikisht që duhet, sipas ligjit aktual të qirasë, të kenë çuar në ulje. Organizata thotë se kjo është bërë një barrë strukturore për buxhetet e familjeve dhe fuqinë blerëse.

Me mbi 60% të familjeve zvicerane që jetojnë në banesa me qira, Asloca shpreson të mbledhë 100,000 nënshkrimet e nevojshme për një referendum deri në fillim të qershorit, transmeton tutje albinfo.ch.

Rritja e qirave nuk është një fenomen i ri në Zvicër, por ritmi i rritjes është rritur vitet e fundit, veçanërisht në qytete dhe zona turistike. Duke folur në mbështetje të nismës, Këshilltarja Kombëtare Jacqueline Badran e quajti strehimin një domosdoshmëri themelore, jo një zgjedhje të stilit të jetesës. Ajo vuri në dukje se më shumë qiramarrës tani nuk janë në gjendje të përballojnë të lëvizin, pasi qiratë e reja të qirasë gjithnjë e më shumë tejkalojnë atë që shumica mund të përballojnë të paguajnë.

Këshilltarja Kombëtare Jessica Jaccoud tha se vetëm 0.5% e qiramarrësve të rinj sfidojnë qiranë e tyre, kryesisht nga frika e futjes në listën e zezë ose dëbimit. Procesi i gjatë dhe i mundimshëm i gjuetisë së banesave nënkupton që qiramarrësit e mundshëm nuk janë në gjendje të rrezikojnë negociatat.

Carlo Sommaruga, president i Asloca dhe një anëtar i Këshillit të Shteteve, vlerësoi se qiramarrësit paguajnë kolektivisht disa miliardë franga në vit në qira të pajustifikuar. Ai kritikoi politikën e fundit federale për dobësimin e mbrojtjes së qiramarrësve, duke pretenduar se Parlamenti kishte zbutur ligjin e qiramarrjes për të favorizuar pronarët.

Megjithatë, problemi thelbësor nuk qëndron vetëm në rregullimin, por në kufizimet e furnizimit. Popullsia në rritje e Zvicrës vazhdon të ushqejë kërkesën për strehim, veçanërisht në rajonet me rritje të lartë. Në teori, rritja e ofertës së shtëpive duhet të lehtësojë presionet e çmimeve. Por ndërtimet e reja nuk kanë mbajtur ritmin, pjesërisht për shkak të kufizimeve të zonave, kostove të larta të ndërtimit dhe kundërshtimit lokal.

Shtypja artificiale e qirave mund të lehtësojë tendosjen afatshkurtër për qiramarrësit, por rrezikon të dekurajojë vetë zhvillimin për të cilin tregu ka nevojë. Nëse investimi në banesa bëhet më pak fitimprurës, më pak investitorë mund të ndërtojnë – duke e përkeqësuar mungesën në afat të gjatë.

Iniciativa, nëse merr mbështetje të mjaftueshme, mund të ndezë një debat kombëtar rreth ekuilibrit midis përballueshmërisë së strehimit dhe dinamikës së tregut – një dilemë jo unike për Zvicrën, por gjithnjë e më qendrore për politikën e saj.

Tre policë të lënduar në protestën për Eurovizionin në Bazel

Të shtunën, tre efektivë policie u lënduan gjatë një proteste të paautorizuar kundër pjesëmarrjes së Izraelit në Konkursin e Këngës Eurovizion në Bazel. Policia kontrolloi rreth 400 persona në demonstratë.

Sipas një gazetari tê Keystone-ATS, rreth 700 deri në 800 persona u mblodhën rreth orës 19:00 në qendër të Bazelit për protestën kundër Izraelit dhe pjesëmarrjes së tij në Eurovizion, transmeton albinfo.ch.

Një përplasje ndodhi kur dy burra shfaqën flamuj izraelitë, të cilët disa protestues tentuan t’ua marrin. Një ekip policie ndërhyri dhe i largoi burrat nga tubimi.

Demonstruesit më pas panë rrugën e tyre të bllokuar nga furgonët e policisë dhe një rresht efektivësh. Pas rreth 45 minutash, pjesëmarrësit filluan të lëviznin dhe kaluan një urë për të arritur në zonën Petit-Bâle. Aty, policia ndaloi çdo përparim të mëtejshëm drejt zonës zyrtare të shikimit publik të Eurovizionit, duke përdorur edhe fishekë gome, sipas raportimeve të Keystone-SDA.

Gjatë operacionit, protestuesit hodhën fishekzjarre ndaj policisë, dhe tre efektivë u detyruan të shtriheshin në spital. Një protestues u trajtua për plagë në vendngjarje, njoftoi policia. Trafiku i tramvajit në qendër të qytetit u ndërpre për gati një orë.

 

Ambasada e SHBA-së në Bernë planifikon punime, banorët e lagjes shprehin shqetësim

Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Bernë pritet t’i nënshtrohet një procesi të gjerë rinovimi duke nisur nga viti 2026. Sipas një njoftimi drejtuar banorëve të zonës dhe raportuar nga Blick, planifikohet ndërtimi i një pavijoni të ri hyrës, zëvendësimi i ndriçimit të jashtëm, modernizimi i pajisjeve të sigurisë dhe përforcimi i gardhit rrethues në adresën Sulgeneckstrasse 19, transmeton albinfo.ch.

Projekti i ndërtimit, që pritet të zgjasë rreth 21 muaj, ka ngjallur reagime në lagjen e qetë dhe të gjelbër Monbijou, ku disa banorë kanë paralajmëruar se do të përdorin të drejtën e tyre për të paraqitur kundërshtime. Për banorët, shqetësimet lidhen sidomos me ndikimin vizual të gardhit të ri dhe me pasojat që mund të ketë ndërtimi në cilësinë e jetës.

“Në këtë zonë mbizotëron qetësia, dhe shumë prej nesh punojmë në ambiente që kërkojnë fokus e rehati,” tha një terapiste e zonës për Blick, duke shprehur shqetësimin për zhurmën e mundshme gjatë punimeve, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, gardhi që rrethon ambasadën është i mbuluar me bimësi dhe përzihet në mënyrë harmonike me ambientin përreth. Ndërkohë, Ambasada nuk ka bërë të ditur nëse gardhi i ri do të jetë më i lartë apo me përmasa të shtuara, gjë që ka shtuar pasigurinë mes banorëve.

Qyteti i Bernës ka konfirmuar se Ambasada e SHBA-së ka dorëzuar kërkesën përkatëse për leje më 6 shkurt 2025. Procesi mbetet ende i hapur dhe nën shqyrtim, ndërkohë që Departamenti Federal i Punëve të Jashtme thekson se të gjitha misionet diplomatike janë të detyruara të respektojnë rregulloret kantonale dhe komunale në fuqi.

Planifikimi i detajuar për projektin pritet të përfundojë brenda vitit, ndërsa fillimi i punimeve është planifikuar për në fillim të vitit 2026, transmeton albinfo.ch.

Bernë: Policia, me kufizime trafiku për shkak të vizitës së Presidentes Osmani

Vizita e Presidentes së Republikës së Kosovës në Zvicër, ku ajo do të pritet me nderimet më të larta shtetërore, shoqërohet edhe me masa të veçanta sa i përket trafikut. Kështu, portali zyrtar i policisë police.be.ch ka dalë me një njoftim lidhur me kufizimet e nevojshme të trafikut gjatë dy ditëve sa do të zgjasë vizita.

Të mërkurën, më 21 maj 2025, dhe të enjten, më 22 maj 2025, Presidentja e Republikës së Kosovës do të jetë në Bernë me një delegacion në kuadër të një vizite shtetërore. Kjo do të jetë vizita më e lartë, e nivelit shtetëror dhe e para me nderime ushtarake që i bëhet një presidenti të Kosovës në Zvicër. parashieht që në sheshin kryesor të Bernës, Bundesplatz, do të ketë edhe pjesëmarrje të publikut, shkruan albinfo.ch. Në këtë kontekst, disa rrugë dhe sheshe në qendër të qytetit do të duhet të mbyllen përkohësisht në të dyja ditët.

Së pari, të mërkurën, më 21 maj 2025, pritja me nderime ushtarake do të zhvillohet në Bundesplatz. Aksi Bundesgasse nga Schwanengasse, perimetri rreth Ndërtesave Federale Lindore dhe Perëndimore, si dhe rrugët përkatëse hyrëse dhe Inselgasse do të jenë të mbyllura për trafikun, të mërkurën, 21 maj 2025, nga ora 12:00 deri në orën 22:00. Amthausgasse dhe Schauplatzgasse do të jenë të mbyllura për trafikun nga ora 12:00. deri në orën 4:00 pasdite po në këtë ditë.

Të enjten, më 22 maj 2025, nga ora 7:00 e mëngjesit deri afërsisht në orën 8:00 të mëngjesit, Bundesgasse nga Schwanengasse, Bundesplatz dhe Kochergasse do të jetë e mbyllur për trafikun.

Rrugë dhe rrugica të tjera gjithashtu mund të mbyllen me një njoftim të shkurtër paraprak, përcjell albinfo.ch. Rrugët përkatëse janë të shënuara me tabela ndalimi. Automjetet e parkuara në mënyrë të papërshtatshme, duke përfshirë biçikletat dhe motoçikletat, do të tërhiqen ose do të vendosen në vende të tjera.

Qasja në Hotel Bellevue dhe në garazhin e parkimit të Kazinosë mbetet e mundur nëpërmjet Kirchenfeldbrücke-Casinoplatz-Münzgraben.

Bernmobil ofron informacion në lidhje me kufizimet dhe devijimet në transportin publik në www.bernmobil.ch.

Kriza e strehimit në Zvicër, ekspertët thonë se mungesa e ndërtimeve po rrit qiratë

Në një intervistë për SRF, sociologu arkitekturor dhe gjeografi ekonomik belgo-zviceran, Joris Van Wezemael, analizoi shkaktarët kryesorë të krizës së strehimit dhe rritjes së qirave në Zvicër dhe më gjerë. Ai theksoi se urbanizimi i theksuar dhe mungesa e ndërtimeve të reja po përkeqësojnë situatën, transmeton albinfo.ch.

Van Wezemael shpjegoi se sot shumë njerëz preferojnë të jetojnë në qendrat urbane si Cyrihu dhe Gjeneva, ku janë përqendruar punët e mirëpaguara dhe shërbimet kulturore. Kjo ka sjellë një ndryshim të stilit të jetesës dhe rritje të kërkesës për banesa në qytet.

Megjithatë, ndërsa kërkesa rritet, ndërtimet e reja nuk po ecin me të njëjtin ritëm. Ligji i qirasë në Zvicër mbron fort qiramarrësit aktualë, duke i lejuar ata të qëndrojnë në banesat e tyre me qira të ulëta, ndërsa të rinjtë dhe familjet që kërkojnë strehim të ri përballen me çmime shumë të larta. Kjo krijon një hendek mes banorëve të vjetër dhe atyre të rinj, duke nxitur që shumë të jetojnë në hapësira më të mëdha se sa u nevojiten, vetëm për të ruajtur qiranë e lirë, transmeton albinfo.ch.

Sipas ekspertit, një tjetër problem është planifikimi hapësinor. Ligji i ri i planifikimit ka ndaluar shtrirjen e banesave në periferi, duke i detyruar ndërtuesit të përqendrohen në zona ekzistuese, por pa rritur densitetin e ndërtimit. Procedurat burokratike dhe rregulloret e shumta, përfshirë ato për mbrojtjen nga zhurma dhe klima, e kanë bërë më të vështirë ndërtimin e banesave të reja.

“Duhet thjeshtuar procedurat dhe zvogëluar burokracinë,” tha Van Wezemael, duke përmendur si shembull Tokio, ku ndërtimi i lartë pranë shtëpive ekzistuese është i zakonshëm dhe nuk krijon probleme strehimi.

Ai theksoi se ndryshimet në ligjet e planifikimit dhe hapësirës mund të ndihmojnë në krijimin e më shumë banesave dhe uljen e qirave, duke i dhënë qytetarëve mundësi më të mira strehimi dhe duke përmirësuar cilësinë e jetës në qytetet zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Si po i rrisin Gjermania dhe Evropa ushtritë e tyre?

Ministri i Jashtëm i Gjermanisë, Johann Wadephul, konfirmoi këtë javë në takimin e ministrave të jashtëm të NATO-s në Antalia, Turqi, se qeveria gjermane ka pranuar kërkesën e presidentit amerikan Donald Trump për të rritur shpenzimet ushtarake në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB). Ky vendim do të shënojë një ndryshim historik në politikën e mbrojtjes së Gjermanisë, e cila prej Luftës së Ftohtë ka mbështetur kryesisht bashkëpunimin ndërkombëtar dhe diplomacinë, duke mbajtur një qasje të matur në shpenzimet ushtarake, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Wadephul njoftoi gjithashtu se Gjermania do të mbështesë propozimin e NATO-s për ndarjen e shpenzimeve në 3.5% për operacionet ushtarake klasike dhe një 1.5% shtesë për infrastrukturën mbrojtëse. Në takimin e NATO-s në fund të qershorit në Hagë, Holanda, pritet të sqarohet saktësisht se sa do të investojnë të gjitha vendet anëtare në kuadër të këtij plani të ri.

Kancelari gjerman Friedrich Merz ka shprehur dëshirën për ta kthyer Bundeswehr-in në “ushtrinë më të fortë konvencionale në Evropë”. Aktualisht, Gjermania shpenzon rreth 2.1% të PBB-së në mbrojtje, me një buxhet prej 90 miliardë eurosh në vitin 2024. Rritja në 5% do të kërkojë një buxhet të ardhshëm mbi 160 miliardë euro në vit. Ky buxhet do të shkojë për rritjen e numrit të ushtarëve aktivë nga 182,000 aktualisht në të paktën 203,000 deri në vitin 2031, me disa ekspertë që parashikojnë edhe 240,000 trupa. Përveç kësaj, do të realizohet modernizimi i forcave, duke përfshirë blerjen e tankeve, avionëve dhe përmirësimin e teknologjisë dixhitale për komandën dhe kontrollin.

Aktivitetet industriale ushtarake në Gjermani, ku përfshihen Rheinmetall, Airbus Defence and Space dhe Diehl Group, po përqendrohen gjithashtu drejt eksporteve dhe bashkëpunimit me partnerët ndërkombëtarë, transmeton albinfo.ch.

Franca
Francë është e vetmja fuqi bërthamore në Bashkimin Evropian dhe ndjek një strategji të pranishmërisë globale dhe autonomisë ushtarake. Ushtria franceze numëron rreth 203,000 ushtarë aktivë, ndërsa forcat paraushtarake si xhandarmëria kanë rreth 175,000 anëtarë, me 26,000 rezervistë të regjistruar. Me aeroplanmbajtësen me energji bërthamore “Charles de Gaulle” dhe nëndetëse strategjike, marina franceze ka një rol kyç në strategjinë e frenimit bërthamor. Avionët luftarakë Rafale, disa prej të cilëve të aftë për armë bërthamore, ofrojnë epërsi ajrore.

Që nga ardhja në pushtet e Presidentit Emmanuel Macron në vitin 2017, buxheti ushtarak i Francës është rritur ndjeshëm. Në mars 2024, Macron theksoi nevojën për dyfishimin e shpenzimeve ushtarake përballë “kërcënimit rus” dhe për të forcuar kapacitetet mbrojtëse të vendit.

Polonia
Polonia ka investuar fuqishëm në ushtri për të zhvilluar forcat tokësore më të forta në Evropë. Në vitin 2024, ajo ka alokuar 4.12% të PBB-së për mbrojtjen. Aktualisht, forcat tokësore dhe Ushtria e Mbrojtjes Territoriale përbëhen nga rreth 150,000 ushtarë, por qeveria e kryeministrit Donald Tusk synon ta rrisë këtë numër në 500,000, duke përfshirë rezervistët.

Polonia ka blerë mbi 600 tanke beteje nga Korea e Jugut dhe SHBA-ja, sisteme artilerie raketore HIMARS, dronë dhe avionë luftarakë F-35 për të përmirësuar kapacitetet e forcave tokësore dhe ajrore. Megjithatë, marina polake mbetet relativisht e dobët, transmeton albinfo.ch.

Mbretëria e Bashkuar
Mbretëria e Bashkuar ka planifikuar rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes në pak më pak se 2.4% të PBB-së, duke u fokusuar në teknologjinë e lartë, përfshirë dronët, inteligjencën artificiale dhe sistemet lazer. Marina mbretërore, me dy transportues aeroplanësh në shërbim, dhe Forcat Ajrore Britanike konsiderohen shumë moderne.

Me rreth 140,000 ushtarë aktivë, ushtria britanike është relativisht e vogël, dhe nuk ka plane për rritje të konsiderueshme të personelit, në kontrast me vendet e tjera evropiane. Kryeministri Keir Starmer theksoi vitin e kaluar angazhimin e Mbretërisë së Bashkuar ndaj NATO-s dhe rolin e plotë që vendi do të luajë në aleancë.

Armët bërthamore britanike, të ruajtura në nëndetëse strategjike, mbështeten në teknologjinë amerikane, duke garantuar një kapacitet mbrojtës të fuqishëm.

Italia
Italia ndau 1.49% të PBB-së në mbrojtje në vitin 2024, shumë nën objektivin e NATO-s prej 2%. Megjithatë, ajo është një nga fuqitë më të mëdha ushtarake në Evropë, me 165,000 ushtarë aktivë, dy transportues aeroplanësh dhe një forcë ajrore të fuqishme. Forcat tokësore konsiderohen të vjetruara dhe në nevojë për reforma të thella, transmeton albinfo.ch.

Kryeministrja Giorgia Meloni ka shprehur ambicien që Italia të ketë forcat më të forta të blinduara në Evropë dhe ka porositur mbi 1,000 tanke luftarake dhe shumëfunksionale nga kompania gjermane Rheinmetall. Strategjia italiane përqendrohet kryesisht në rajonin e Mesdheut dhe në sigurimin e rrugëve globale tregtare.

Edhe me këto programe të riarmatimit prej miliarda eurosh, nuk pritet ndryshim i madh në renditjen globale të forcës ushtarake në afat të mesëm. Sipas indeksit Global Firepower 2025, Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të jenë fuqia ushtarake më e madhe në botë, të ndjekura nga Rusia, Kina, India dhe Koreja e Jugut. Mbretëria e Bashkuar renditet e gjashta, Franca e nënta, ndërsa Gjermania është e 11-ta.

Ky valë investimesh ushtarake në Evropë pasqyron shqetësimet për kërcënimin rus dhe nevojën për forcimin e sigurisë kolektive në kuadër të NATO-s. Rritja e shpenzimeve dhe modernizimi i forcave ushtarake janë pjesë e një strategjie më të gjerë për të përballuar sfidat e sigurisë në dekadat e ardhshme, transmeton albinfo.ch.

Mediat e huaja i bëjnë jehonë Gjirokastrës

Ministrja e Turizmit dhe e Mjedisit e Shqipërisë, Mirela Kumbaro ka ndarë sot një artikull të shkruar në revistën prestigjioze të udhëtimeve “Islands”, që i ka bërë jehonë qytetit të Gjirokastrës, si një destinacion i jashtëzakonshëm për turizmin në Shqipëri.

Ministrja Kumbaro shprehet në një postim në rrjetet sociale, se Gjirokastra nuk është vetëm një atraksion në listën e siteve turistike shqiptare, por është destinacioni në fokus të udhëtimeve unike, transmeton albinfo.ch.

“Një udhëtim që të jep ndjesinë sikur po ecën mbi historinë, brenda kalldrëmeve e ndërtesave të gurta ku gëlon një jetë plot gjallëri mes kulturës, aktiviteteve artistike, zejeve, kulinarisë së jashtëzakonshme, i pagëzuar si qyteti i gurtë sharmant, siç shkruan revista e njohur e udhëtimeve “Islands”, thotë Kumbaro, duke iu referuar artikullit të revistës prestigjioze të udhëtimeve, “Islands”.