Gjermani: Numri i kërkesave për azil bie me 59% në qershor

Në muajin qershor të vitit 2025, numri i kërkesave të para për azil në Gjermani ra në më pak se 7,000 duke shënuar një rënie prej 59% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ky është niveli më i ulët mujor i regjistruar që nga marsi i vitit 2013, sipas të dhënave të Ministrisë së Brendshme dhe Zyrës Federale për Migracionin dhe Refugjatët (BAMF), shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në gjysmën e parë të vitit 2025, Gjermania ka regjistruar gjithsej 61,300 kërkesa azili, shifër që tregon një ulje të vazhdueshme dhe të ndjeshme në krahasim me periudhën e mëparshme. Ministri i Brendshëm Alexander Dobrindt e konsideroi këtë si një “sukses të qartë” në politikën migratore duke theksuar se vendi po ecën në rrugën e kthimit të migracionit përmbys.

Megjithatë, statistikat tregojnë se rënia e kërkesave ka filluar para se qeveria CDU-SPD të merrte detyrën.

Sipas të dhënave nga Agjencia e Bashkimit Evropian për Azilin (EUAA), Gjermania është për herë të parë në vite jashtë vendit të parë në Evropë për kërkesat për azil duke zë

Suedia përgatitet pa Kosovare Asllanin për ndeshjen kundër Polonisë

Përfaqësuesja e Suedisë në futbollin e femrave ka zhvilluar të dielën stërvitjen e parafundit para ndeshjes vendimtare të grupit C ndaj Polonisë, në kuadër të Kampionatit Evropian që po mbahet në Zvicër. Megjithatë, dy lojtare kyçe, kapitenia Kosovare Asllani dhe portieria Jennifer Falk, munguan në seancën stërvitore, transmeton albinfo.ch.

Sipas zyrtarit për media të përfaqësueses suedeze, Fredrik Madestam, dyshja nuk është bashkuar me ekipin në fushë për arsye të menaxhimit të ngarkesës fizike.

“Ato kanë zhvilluar stërvitje individuale në hotel,” konfirmoi Madestam.

Mungesa e Asllanit ngjall interesim të madh, sidomos pas paraqitjes së saj të shkëlqyer në ndeshjen e fundit ndaj Danimarkës ku ajo arriti një moment historik në karrierë, ndeshjen e 200-të me fanellën e Suedisë. Në atë takim, të zhvilluar të premten, 35-vjeçarja kontribuoi me një asist në golin e vetëm të ndeshjes që i dha Suedisë fitoren 1:0 dhe tre pikë të rëndësishme në grup.

Suedia do të përballet me Poloninë të martën, më 9 korrik, në orën 21:00, në një ndeshje që pritet të jetë vendimtare për ecurinë e ekipit në turne, transmeton albinfo.ch.

Këto lojtare të kombëtares shkëlqyen kundër Islandës

Leila Wandeler, vetëm në ndeshjen e saj të dytë me përfaqësuesen e Zvicrës, nuk la asnjë dyshim se është një nga zbulimet më të ndritshme të EURO 2025 për femra. Në barazimin 0-0 kundër Islandës, ajo ishte një nga më të dalluarat në fushë, duke kontribuar me një asist të shkëlqyer për golin e dytë të Alayah Pilgrim në ndeshjen e kaluar dhe duke sjellë energji të papërmbajtshme në repartin ofensiv, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

“Jam shumë krenare për ekipin. Shoqet e mia luajtën për mua”, tha 19-vjeçarja nga Freiburgu pas ndeshjes, duke folur me siguri të një veterane. Për një lojtare që nuk kishte asnjë paraqitje ndërkombëtare para këtij turneu, rritja e saj ka qenë marramendëse. Nga një emër i panjohur, “Leila kush?” është shndërruar në shpresën e re të futbollit zviceran.

Wandeler nuk ishte e vetmja që spikati në ndeshjen e dytë të fazës së grupeve. Sydney Schertenleib, talentja e Barcelonës, pati një performancë të përzier, por shërbeu një asist perfekt për golin hapës, një moment vendimtar që konfirmoi pritshmëritë për të si një superyll në zhvillim.

Në krahun tjetër, Noelle Maritz, e njohur si punëtorja e heshtur e mbrojtjes, befasoi me lojën e saj plot pasion. Në moshën 29-vjeçare dhe me përvojë në të pesë turnetë finalë të Zvicrës, ajo tregoi vendosmëri ndaj Islandës duke shuar çdo kërcënim me efikasitetin e saj të zakonshëm, transmeton albinfo.ch.

Por emri më i përmendur i turneut për Zvicrën është Géraldine Reuteler, lojtare e Eintracht Frankfurtit. Me paraqitjen e 80-të ndërkombëtare në prag dhe dy herë radhazi e shpallur Lojtarja e Ndeshjes, ajo është bërë liderja e pakontestueshme e skuadrës. Me ftohtësinë e saj para portës, Reuteler përshkroi golin e parë kundër Islandës me fjalë të thjeshta: “E godita mirë topin dhe shkoi brenda.”

Trajnerja Pia Sundhage është e vetëdijshme që në dorë ka një gjeneratë të artë në formim. “Jam e lumtur me të gjitha lojtaret e reja. Ky ekip ka një të ardhme të shkëlqyer përpara,” tha ajo, duke theksuar se Wandeler dhe Pilgrim mund të jenë pjesë qendrore e së ardhmes së Zvicrës.

Pas këtij Kampionati Evropian pritet një ndryshim gjeneratash. Reuteler, Schertenleib dhe Wandeler janë në rrugën e duhur për të marrë timonin e ekipit kombëtar duke garantuar se Zvicra jo vetëm që po konkuron sot, por po ndërton me vendosmëri për nesër, transmeton albinfo.ch.

SHBA kërcënon me tarifa të reja ndaj partnerëve tregtarë, afati për marrëveshje, 1 gusht

Administrata e Presidentit amerikan Donald Trump po rrit presionin ndaj partnerëve tregtarë të Shteteve të Bashkuara duke paralajmëruar vendosjen e tarifave të reja të larta nëse nuk arrihen marrëveshje deri më 1 gusht 2025, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Në kuadër të politikës së tij për “tarifa reciproke”, Trump ka urdhëruar dërgimin e letrave zyrtare të hënën për dhjetëra vende, përfshirë Bashkimin Evropian, duke paralajmëruar masa të ashpra ekonomike.

Sipas Sekretarit të Thesarit, Scott Bessent, këto letra do t’i informojnë vendet për mundësinë e rikthimit të tarifave që ishin pezulluar në prill, të cilat variojnë nga 10% deri në 50% për produkte të ndryshme.

“Nëse nuk lëvizni gjërat përpara, më 1 gusht do të ktheheni në nivelin tuaj tarifor të 2 prillit”, tha Bessent në intervistën për emisionin State of the Union të CNN.

Në prill, Presidenti Trump kishte njoftuar një pauzë 90-ditore për t’u dhënë vendeve kohë që të negocionin marrëveshje të reja me SHBA-në. Kjo periudhë përfundon më 9 korrik, ndërsa tarifa të reja do të hyjnë në fuqi nëse nuk arrihen marrëveshje deri më 1 gusht, transmeton albinfo.ch.

Bessent theksoi se nuk bëhet fjalë për një afat të ri, por për një moment vendimtar.

“Po themi se kjo është koha kur po ndodh. Nëse doni t’i përshpejtoni gjërat, bëjeni. Nëse doni të ktheheni në normën e vjetër, kjo është zgjedhja juaj.”

Bashkimi Evropian është ndër partnerët më të ekspozuar ndaj këtyre tarifave të mundshme. Zyrtarët amerikanë paralajmërojnë se pa një marrëveshje të re, produktet evropiane nga djathi francez deri te pajisjet gjermane mund të përballen me tarifa deri në 50%.

Negociatorët e BE-së dhe SHBA-së zhvilluan bisedime intensive gjatë fundjavës për të shmangur një përplasje tregtare, por ende nuk është arritur një marrëveshje konkrete. BE ka paralajmëruar gjithashtu masa reciproke nëse SHBA vendos tarifat e reja.

Tregtia mes dy blloqeve ka një peshë të madhe globale. Në vitin 2024, vlera e mallrave dhe shërbimeve të shkëmbyera mes BE-së dhe SHBA-së arriti në 1.7 trilionë euro (2 trilionë dollarë), sipas të dhënave të Eurostat, transmeton albinfo.ch.

Sipas Bessent, administrata Trump ka arritur tashmë marrëveshje me Mbretërinë e Bashkuar dhe Vietnamin dhe është në faza të avancuara me disa vende të tjera.

“Pres të shoh disa njoftime të mëdha gjatë dy ditëve të ardhshme”, deklaroi ai.

Strategjia e Trumpit synon vendosjen e “presionit maksimal” për të siguruar kushte më të favorshme tregtare për SHBA-në, një qasje që ka prodhuar reagime të përziera, nga entuziazmi i disa industrive amerikane deri te shqetësimet për një luftë tregtare të mundshme.

Me 1 gusht që po afrohet, palët kanë pak kohë në dispozicion për të shmangur përshkallëzimin e tensioneve dhe për të mbrojtur miliarda dollarë në shkëmbime tregtare, transmeton albinfo.ch.

Sulmohet Shërbimi i Migracionit në Bernë, autorët lënë pas mesazh politik

Zyra e Shërbimit të Migracionit të Kantonit të Bernës, e vendosur në Ostermundigenstrasse 99, është sulmuar gjatë natës që çoi në të dielën nga persona të panjohur. Sipas policisë, hyrja e objektit është spërkatur me bojë, ndërsa xhamat janë thyer me çekiç, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Autorët kanë lënë pas edhe një letër rrëfimi, përmes së cilës e justifikojnë sulmin si akt proteste ndaj, siç e quajnë ata, përjashtimit neokolonial dhe racist të emigrantëve.

Letra është siguruar nga gazeta “20 Minuten”, në të cilën autorët kritikojnë ashpër sistemin e migracionit zviceran, përfshirë deportimet, kampet e ndalimit dhe vdekjet e emigrantëve. Ata e përshkruajnë aksionin si një mesazh kundër ilegalizimit dhe margjinalizimit sistematik të njerëzve, duke e konsideruar vetë aktin si një formë rezistence politike.

Sulmi ka ngjallur reagime të forta, veçanërisht nga Partia Popullore Zvicerane (SVP). Thomas Fuchs, Këshilltar i Madh kantonal dhe anëtar i ekzekutivit të SVP-së, e dënoi ashpër incidentin, transmeton albinfo.ch.

“SVP është e tronditur nga kjo dhunë e kryer nga aktivistë të mashtruar ekstremistë të krahut të majtë. Hetimet kundër autorëve frikacakë duhet të ndiqen me forcë të plotë dhe ata duhet të ndëshkohen me ashpërsinë më të madhe,” deklaroi Fuchs.

Policia kantonale e Bernës ka konfirmuar se është në dijeni të incidentit dhe ka filluar hetimet për dëmtim prone. Ngjarja është raportuar pak para orës 05:00 të mëngjesit. Hetuesit janë duke mbledhur prova dhe shqyrtuar pamjet e mundshme të kamerave të sigurisë.

Autoritetet u kanë bërë thirrje qytetarëve për ndihmë. Kushdo që ka vërejtur lëvizje të dyshimta mes orës 2:00 dhe 5:00 pranë zyrës së migracionit ose ka ndonjë informacion që mund të ndihmojë në identifikimin e autorëve, është i lutur të kontaktojë policinë në numrin +41 31 638 81 11, transmeton albinfo.ch.

Tragjedia në Teksas: Të paktën 78 të vdekur nga përmbytjet

Numri i viktimave nga përmbytjet e menjëhershme që goditën shtetin e Teksasit është rritur në të paktën 78 persona, ndërsa autoritetet vazhdojnë kërkimin intensiv për vajzat e zhdukura nga Kampi Mystic, një kamp veror i krishterë për vajza që u përfshi nga uji përgjatë lumit Guadalupe, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Zyrtarët konfirmuan se 68 nga viktimat janë regjistruar vetëm në Qarkun Kerr, zona më e goditur, ku 28 prej të vdekurve janë fëmijë. Ndërkohë, 10 viktima të tjera janë raportuar në qarqe të ndryshme të Teksasit. Shifrat mund të rriten më tej pasi ende 41 persona rezultojnë të zhdukur, sipas Guvernatorit të Teksasit, Greg Abbott.

Në mesin e të zhdukurve janë dhjetë vajza dhe një këshilltar nga Kampi Mystic që nuk janë parë që prej mëngjesit të së premtes, kur përmbytjet goditën me një shpejtësi shkatërruese. Media amerikane raportoi se familjarët e katër prej vajzave të zhdukura kanë konfirmuar vdekjen e tyre.

Rreth 750 vajza ishin të pranishme në kampin e njohur veror kur përmbytja përmbyti zonën në më pak se një orë. Ujërat e lumit Guadalupe u ngritën mbi 26 metra për vetëm 45 minuta duke rrëmbyer ndërtesa, ura dhe automjete. Kampi u godit drejtpërdrejt nga vërshimi ndërsa rruga hyrëse u shkatërrua, duke e bërë pothuajse të pamundur ndërhyrjen në orët e para.

Presidenti amerikan Donald Trump shpalli të dielën gjendje të jashtëzakonshme në Qarkun Kerr duke u zotuar për ndihmë të menjëhershme federale. “Kjo është për të siguruar që ndihmësit tanë të guximshëm të kenë burimet që u nevojiten menjëherë,” shkroi ai në rrjete sociale, transmeton albinfo.ch.

Ekipet e emergjencës po punojnë ditë e natë për të gjetur të mbijetuarit. Shefi i Menaxhimit të Emergjencave të Teksasit, Nim Kidd, tha se kërkimet po zhvillohen me forca ajrore, tokësore dhe ujore në gjithë gjatësinë e lumit Guadalupe. “Ne nuk do të ndalemi derisa të gjendet personi i fundit i zhdukur,” theksoi ai.

Ndër viktimat e konfirmuara janë edhe Dick Eastland, pronar dhe drejtor i Kampit Mystic, si dhe drejtori i një kampi tjetër aty pranë. Familjet e vajzave të zhdukura po përdorin rrjetet sociale për të shpërndarë fotografi dhe informacione me shpresën për të marrë ndonjë lajm për më të dashurit e tyre.

Stuhia nisi para agimit të së premtes në prag të festimeve për Ditën e Pavarësisë së SHBA-së. Sipas Shërbimit Kombëtar të Motit (NWS), më shumë se 30 centimetra shi ranë në disa zona brenda pak orësh, sasi që zakonisht bie gjatë gjysmës së vitit. Rrjedha e ujit u bë shkatërruese në pak minuta.

Shtrohet edhe çështja e paralajmërimeve. Zyrtarët pranojnë se sistemi aktual nuk ishte në gjendje të parashikonte intensitetin e reshjeve. Sekretarja e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, tha se administrata Trump është duke punuar për përmirësimin e sistemit të paralajmërimit të hershëm edhe pse agjencitë federale janë përballur kohët e fundit me shkurtime buxhetore dhe mungesë personeli.

Përfaqësuesi republikan Chip Roy e përshkroi përmbytjen si një katastrofë që ndodh një herë në një shekull dhe pranoi se do të ketë fajësim për mungesën e infrastrukturës paralajmëruese. Autoritetet lokale kishin marrë në konsideratë ndërtimin e një sistemi të ngjashëm me atë të alarmit për tornado, por kostoja ishte konsideruar shumë e lartë, transmeton albinfo.ch.

Kosovë: Deputetët mblidhen për të 43-tën herë për konstituimin e Kuvendit

Për herë të 43-të me radhë, deputetët e dalë nga zgjedhjet e parakohshme të 9 shkurtit do të mblidhen sot në përpjekje për ta konstituar Kuvendin e Kosovës. Edhe pse kanë kaluar më shumë se pesë muaj nga zgjedhjet, kriza politike vazhdon, ndërsa vendi mbetet pa institucione të reja, raporton albinfo.ch.

Nuk është arritur ende konsensusi për votimin e kryetares së Kuvendit. Lëvizja Vetëvendosje, si fituese e zgjedhjeve, po vazhdon të propozojë Albulena Haxhiun për postin e kryeparlamentares. Por emërimi i saj nuk ka kaluar asnjëherë në votim për shkak të mungesës së përkrahjes nga opozita dhe përplasjeve për mënyrën e votimit.

VV po insiston që votimi për kryeparlamentaren të zhvillohet në mënyrë të fshehtë me arsyetimin se një procedurë e tillë garanton vullnet të lirë dhe shmang presionet politike mbi deputetët. Megjithatë, ky propozim po refuzohet kategorikisht nga partitë opozitare të cilat e konsiderojnë këtë si përpjekje për të manipuluar votimin dhe për të krijuar ndasi të brendshme në radhët e tyre.

Partitë opozitare i qëndrojnë idesë së votimit të hapur dhe e kundërshtojnë kandidaturën e Haxhiut duke kërkuar një emër më konsensual ose një marrëveshje të re politike për drejtimin e Kuvendit. Deri më tani, asnjëra palë nuk ka lëvizur nga pozicionet e veta duke bllokuar procesin e konstituimit për më shumë se 40 seanca radhazi, raporton albinfo.ch.

Gjermania do të ndjekë shembullin e Austrisë dhe do të deportojë sirianët e dënuar

Gjermania do të fillojë deportimin e sirianëve me precedentë kriminalë, tha ministria e brendshme të shtunën, disa ditë pasi Austria u bë vendi i parë i BE-së që e bëri këtë në vitet e fundit.

Ministria i kishte udhëzuar Zyrës Federale për Migracionin dhe Refugjatët (BAMF) të ndërmarrë veprime kundër “individëve dhe delinkuentëve të rrezikshëm sirianë”, tha një zëdhënës për AFP-në, duke konfirmuar një raport të botuar në numrin e së dielës të gazetës Welt.

Zëdhënësi theksoi se kryerja e krimeve të rënda nënkuptonte përjashtimin nga mbrojtja e ofruar nga azili dhe mund të çonte në revokimin e çdo statusi të tillë të dhënë tashmë.

Një marrëveshje e arritur nga koalicioni i përbërë nga konservatorët e kancelarit Friedrich Merz dhe Social Demokratët parashikonte deportime në Afganistan dhe Siri duke filluar me delinkuentët dhe njerëzit e konsideruar si kërcënim, shtoi zëdhënësi, përcjell albinfo.ch.

Për këtë qëllim, ministria ishte në kontakt me autoritetet përkatëse siriane, tha ai.

Midis janarit dhe majit, BAMF ka hapur më shumë se 3.500 procedura që mund të çojnë në revokimin e të drejtave të azilit të dhëna shtetasve sirianë, tha ministria në një përgjigje ndaj një pyetjeje në parlament. Statusi i refugjatit ishte tërhequr në 57 raste dhe mbrojtja e nivelit më të ulët në 22 raste të tjera, tha ministria.

Gjatë së njëjtës periudhë, rreth 800 sirianë janë kthyer në shtëpi si pjesë e një programi vullnetar të riatdhesimit të financuar nga Gjermania, në të cilin deri më tani janë regjistruar 2.000.

Rreth një milion sirianë jetojnë në Gjermani, shumica e të cilëve mbërritën gjatë eksodit të madh midis viteve 2015 dhe 2016.

Por që nga rënia e presidentit Bashar al-Assad në dhjetor 2024, disa vende evropiane, përfshirë Austrinë dhe Gjermaninë, kanë pezulluar procedurat e azilit, pasi partitë e ekstremit të djathtë kanë bërë fushatë për këtë çështje.

Ministria e brendshme e Austrisë të enjten deportoi një të dënuar sirian për krime penale në Siri, duke thënë se ishte vendi i parë i BE-së që e bëri këtë zyrtarisht në vitet e fundit.

Gjermania ka pësuar në muajt e fundit disa sulme vdekjeprurëse nga xhihadistët që përdorin armë me teh, si dhe dhunë të ekstremit të djathtë, gjë që e ka shtyrë çështjen e sigurisë lart në axhendën politike.

Izraeli dërgon në Katar një delegacion për bisedime me Hamasin

Izraeli ka dërguar sot në Katar një delegacion për bisedime indirekte me Hamasin në lidhje me propozimin e fundit për një armëpushim në Gaza dhe një marrëveshje për çlirimin e pengjeve.

Zyra e Kryeministrit të Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka bërë të ditur se ai kishte pranuar ftesën, ndërsa i ka cilësuar si të papranueshme ndryshimet që Hamasi kërkonte të bënte në një plan të paraqitur nga ndërmjetësuesit nga Katari, SHBA dhe Egjipti, përcjell albinfo.ch.

Ndryshe, mbrëmjen e së premtes, Hamasi tha se kishte dhënë një “përgjigje pozitive” ndaj propozimit për një armëpushim 60-ditor dhe se ishte gati për bisedime. Nga ana tjetër, një zyrtar i Hamasit deklaroi se grupi kishte kërkuar ndryshime përfshirë një garanci që nuk do t’u ktheheshin luftimeve nëse bisedimet për një armëpushim të përhershëm dështojnë.

Fitore shumë e vlefshme për Zvicrën

Zvicra shënoi fitoren e parë në Kampionatin Evropian për Femrat, që po mbahet pikërisht në Zvicër, shkruan albinfo.ch.

Nati fitoi ndaj Islandës 2:0, duke arritur pikët e para.

Reuteler në minutën e 76-të dhe Pilgrim në minutën e 90-të shënuan golat për Zvicrën.

Futbollistja shqiptare Riola Xhemaili nuk luajti në këtë ndeshje për Zvicrën.

Në Grupin A, Norvegjia ka gjashtë pikë, Zvicra e Finlanda nga tri dhe Islanda e fundit pa pikë.

Ndeshja e ardhshme dhe vendimtare do të jetë ndaj Finlandës më 10 korrik.

Kosova rriti importin nga Serbia mbi 100 për qind gjatë 2025-ës

Importi i madh ka vendosur Kosovën në një pozitë të pafavorshme ekonomike, me një deficit të lartë tregtar. Ky bilanc negativ tregtar po vazhdon ta dëmtojë vendin, kur kihet parasysh niveli i ulët i eksporteve të Kosovës si pasojë e mungesës së subvencioneve dhe politikave jo të favorshme për prodhuesit vendorë, theksojnë këta të fundit, raporton KosovaPress.

Importi ka shënuar rritje të theksuar gjatë pesëmujorit të parë të vitit 2025, ndërsa është ulur vlera e mallrave të eksporteve gjatë kësaj periudhe krahasuar me muajt e njëjtë të vitit të kaluar.

Përveç kësaj, mallrat e Serbisë janë rikthyer fuqishëm në tregun e Kosovës këtë vit, pas një uljeje në vitet e fundit. Kosova ka tejkaluar dyfishimin e importit të produkteve me origjinë serbe në pesëmujorin e parë të këtij viti krahasuar me periudhën përkatëse të vitit 2024.

Sipas të dhënave zyrtare të Doganës së Kosovës, vendi ynë nga Serbia, vetëm për pesë muajt e parë të këtij viti ka importuar mallra në vlerë prej 91 milionë eurosh apo 49 milionë euro (116 për qind) më shumë se në periudhën e njëjtë të vitit të kaluar që ishin 42 milionë euro.

Ndryshimi i masës së sigurisë nga kufizimi i plotë në kontroll të shtuar ka përshpejtuar rrjedhën e mallrave serbe në Kosovë.

Ndërkaq, marrëdhëniet tregtare mes Kosovës dhe Gjermanisë janë duke u thelluar gjithnjë e më shumë nga viti në vit.

Gjermania, sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, është partneri i parë i Kosovës sa i përket importeve në periudhën janar-maj, duke lënë Turqinë në vendin e dytë me një diferencë të vogël, përcjell albinfo.ch.

Dogana e Kosovës në një përgjigje bën të ditur se 12.7 milionë euro ka rënë vlera e eksportit të mallrave të Kosovës gjatë pesë muajve të parë të këtij viti krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ndërkaq, vlera e importit është rritur afro 380 milionë euro nga janari deri në maj të vitit 2025, krahasuar me periudhën përkatëse të vitit 2024.

Referuar të dhënave të Doganës së Kosovës, në muajt janar-maj 2025, vlera e eksportit nga Kosova është mbi 356 milionë euro, ndërsa në këtë periudhë të vitit të kaluar ishte rreth 369 milionë euro. Diferenca në këto shifra kalon shifrën prej 12 milionë eurosh.

Në anën tjetër, vlera e importit në pesëmujorin e parë të këtij viti është mbi 2 miliardë e 760 milionë euro, ndërsa në janar-maj 2024 kjo shifër ishte mbi 2 miliardë e 380 milionë euro.

Arsyet e rënies së eksportit dhe rritjes së importit vlerësohen ndryshe nga ekonomistët.

Njëra palë thekson ndikimin e politikës dhe mungesën e bashkëpunimit me sektorin privat, ndërsa pala tjetër i atribuon këto zhvillime dobësive strukturore në ekonomi, përfshirë bazën e dobët prodhuese, mungesën e inovacionit dhe boshllëqet në tregun e punës.

Ish-kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Safet Gërxhaliu, potencon se arsyet kryesore të rënies së eksportit dhe rritjes së importit lidhen ngushtë me ndërhyrjen e politikës në ekonomi dhe mungesën e bashkëpunimit me sektorin privat.

Ai vlerëson se agjenda politike në Kosovë po e ngulfat zhvillimin ekonomik, ndërsa mungesa e dialogut dhe partneritetit publiko-privat po e dobëson seriozisht sektorin prodhues.

“Është vërtet një realitet i hidhur i krijuar në Kosovë, ku agjenda politike është duke dominuar. Një agjendë politike që po e ngulfat zhvillimin ekonomik dhe ekonomia në Kosovë po përjeton forma të ndryshme të dështimit, duke u nisur që nga mungesa e dialogut dhe partneritetit publiko-privat. Ka një arrogancë të pushtetit përballë sektorit privat. Për fat të keq kjo kronologji apo vazhdimësi e rënies së eksportit të Kosovës është duke u evidentuar nga viti në vit, në veçanti në tri-katër vitet e fundit. Vetë fakti që tani kemi një rënie prej minus 12 milionë eurosh të eksportit dhe kemi një rritje enorme të importit e dëshmon më së miri efektin e shkatërrimit të sektorit privat në Kosovë. Nuk ka dialog të mirëfilltë, tentohet vetëm të paralizohet sektori privat, nuk ka motivim që të jetë më kreativ, më inovativ”, potencon Gërxhaliu.

Në anën tjetër, drejtori programor në Institutin Riinvest, Visar Vokrri, thotë se rënia e eksporteve dhe niveli i lartë i deficitit tregtar në Kosovë lidhen kryesisht me sfida të thella strukturore në ekonominë e vendit.

Ai thekson se një nga arsyet kryesore është baza e dobët prodhuese, e cila sipas tij kufizon kapacitetin e Kosovës për të eksportuar në mënyrë konkurruese.

“Arsyet pse ne e kemi këtë deficit të lartë tregtar, sfidat janë të karakterit strukturor. Duke filluar prej bazës prodhuese në Kosovë. Pastaj besoj që edhe investimet jo të kënaqshme në inovacion, kërkime dhe zhvillim në sektorin privat, boshllëqet në tregun e punës dhe faktorë të tjerë të ngjashëm kanë bërë që ne ende të mos jemi mjaftueshëm konkurrues në tregjet e eksportit”, thotë Vokrri.

Ndërkaq, sipas Gërxhaliut, për të ndalur trendin negativ në eksport, Kosova ka nevojë për stabilitet politik.

Ai thekson gjithashtu nevojën për përmirësim të imazhit të vendit përmes një diplomacie aktive politike dhe ekonomike, në mënyrë që sipas tij të largohen sanksionet ekonomike.

“Kosova ka nevojë për një stabilitet politik. Në rend të dytë Kosova duhet të përmirësojë imazhin përmes një diplomacie aktive politike dhe ekonomike, që të hiqen apo të largohen sanksionet ekonomike. Në rend të tretë duhet të jetë më aktive në promovim të investimeve. Nuk mund të jemi atraktivë për investitorë të huaj nëse nuk bëjmë më tepër për sektorin privat dhe prodhuesit vendorë”, thekson Gërxhaliu.

Prodhuesit në Kosovë vazhdimisht iu kanë bërë thirrje institucioneve të vendit që të krijojnë politika të favorshme fiskale për të rritur eksportin.

Krahas rritjes enorme të importit, deficiti tregtar gjatë muajve janar-maj 2025 është thelluar në 2.4 miliardë euro.

Krahas kësaj, tri shtetet e para prej të cilave Kosova pranoi importe në muajt janar-maj të vitit 2025 janë Gjermania me rreth 384 milionë euro, Turqia me 381 milionë euro dhe Kina me mbi 329 milionë euro. Pas këtyre, tri shtetet e tjera që sjellin mallra në Kosovë janë Shqipëria, Italia dhe Maqedonia e Veriut.

Sipas statistikave të Doganës së Kosovës dërguar për KosovaPress, gjashtë shtetet e para që pranuan eksport nga vendi ynë gjatë këtyre muajve janë Maqedonia e Veriut me mbi 54 milionë euro, pastaj Shqipëria me mbi 52 milionë euro, pasuar nga Gjermania dhe Zvicra. Ndërkaq, në vendin e pestë është Mali i Zi, i cili në pesëmujorin e këtij viti pranoi mallra nga Kosova në vlerë prej afro 21 milionë eurosh.

Në vitin 2024 Kosova shënoi një rekord historik për import të vlerës së mallrave.

Gjatë vitit të kaluar, Kosova ka eksportuar mallra në vlerë prej vetëm 889 milionë eurosh, ndërsa për herë të parë ka importuar 6.38 miliardë euro brenda një viti.

Në vitin 2023 vlera e eksporteve ka qenë 819 milionë euro, importi po ashtu 5 miliardë e 878 milionë euro.

Në vitin 2022 eksportet kanë qenë 920 milionë euro, importet 5 miliardë e 639 milionë euro. Më 2021 ishin 755 milionë euro eksporte, kurse importet 4 miliardë e 684 milionë euro.

Më 2020, vlera e eksporteve ishte 474 milionë euro, ndërsa 3 miliardë e 296 milionë euro importe.

Banka Qendrore e Austrisë instalon bankomate për të kapërcyer hendekun rural të parave të gatshme

Për të adresuar një boshllëk në rritje në disponueshmërinë e parave të gatshme në të gjithë Austrinë rurale, Banka Kombëtare Oesterreichische (OeNB) ka filluar instalimin e bankomatëve të saj. Makina e parë u përurua të martën në Obritzberg-Rust, në Austrinë e Poshtme. Gjatë dy viteve të ardhshme, deri në 120 bankomate të tjera do të vendosen në të gjithë vendin.

Sipas të dhënave të OeNB të analizuara nga APA, më shumë se 330.000 austriakë aktualisht jetojnë në komuna pa asnjë bankomat të vetëm, rreth 4 për qind e popullsisë së përgjithshme. Në total, 342 komuna janë të prekura, ose pa një degë bankare dhe bankomat (328) ose duke pasur vetëm një degë bankare me orar të kufizuar pa një makinë (14), përcjell albinfo.at.

Niederösterreich është rajoni më i goditur, me mbi 116.000 banorë (7 për qind e popullsisë lokale) në 113 komuna pa qasje në bankomate. Austria e Epërme vjen me më shumë se 61.000 banorë të prekur në 60 komuna, ndërsa Styria raporton 48.000 njerëz në 28 zona të tilla. Burgenland numëron gati 43.000 banorë në 52 komuna pa makina, shkruan theinternational.

Ndërsa Salzburgu është më pak i prekur, me vetëm 3.000 banorë në 6 komunitete që nuk kanë akses, Vjena nuk ka një problem të tillë. Të dhënat nga 23 distriktet e saj tregojnë mbulim të plotë.

Distanca të gjata deri te bankomati më i afërt

Përtej mungesës së bankomateve, disa banorë ruralë përballen me distanca të gjata udhëtimi për të pasur akses në para të gatshme. Në distriktin Gmünd të Austrisë së Poshtme, gjashtë komuna nuk kanë asnjë bankomat brenda pesë kilometrave. Në distriktet Horn dhe Waidhofen an der Thaya, katër dhe tre komuna përballen përkatësisht me sfida të ngjashme.

Burgenland gjithashtu tregon boshllëqe të konsiderueshme. Shtatë komunitete në Güssing dhe katër në Oberwart ndodhen më shumë se pesë kilometra nga bankomati më i afërt.

Të dhënat e OeNB për vitin 2024 tregojnë se 87 komuna nuk kishin një bankomat brenda një rrezeje prej pesë kilometrash, dhe në gjashtë prej tyre, bankomati më i afërt ishte mbi dhjetë kilometra larg.

Si i largon Freiburgu të varurit nga rrugët, shembull për të gjithë Zvicrën

 

Kenat e hapura të drogës janë një barrë për qytetet perëndimore zvicerane si Lozana dhe Gjeneva. Fribourg po tregon se si të trajtohen probleme të tilla. “Le Tremplin”, ose trampolina, është emri i pikës lokale të kontaktit për të varurit. Qeveria federale e vlerëson atë si shembullore.

Mbërritja në Fribourg është e relaksuar. Sigurisht, Fribourg ka edhe një skenë droge. Por qendra e pritjes për të varurit është dhjetë minuta larg nga stacioni i trenit, disi e fshehur dhe larg turmave. Ndryshe nga Gjeneva dhe Lozana, ku skena e drogës fillon pikërisht në stacion, me të varurit që u kërkojnë para kalimtarëve dhe tregtarët që presin ditë e natë për klientë, shkruan SRF.

Përpara qendrës së pritjes në Fribourg, njerëzit ulen në tavolina festash. Ata flasin për gjithçka nën diell dhe dëgjojnë muzikë. Dreka përgatitet në kuzhinën e të varfërve ngjitur. “Le Tremplin”, ose trampolina, është emri i institucionit. Është vendosur në një ndërtesë të vetme të madhe.

Gjithçka nën një çati

Madhësia është thelbësore. “Le Tremplin” bashkon gjithçka të rëndësishme në një vend. Këshilltarja e Bashkisë Mirjam Ballmer rendit: “Këtu ka një qendër për përdorimin e sigurt të drogës, zyra të mirëqenies sociale, studio pune, një kuzhinë për të varurit dhe madje edhe një qendër të specializuar për jetesë të asistuar.”

Kjo tregon se të varurit nga droga marrin ndihmë nga të gjitha anët këtu. Punonjësit socialë dhe specialistët e drogës punojnë krah për krah, duke kërkuar zgjidhje rast pas rasti. Kjo ua bën më të lehtë të varurve të kthehen në punë dhe në jetën shoqërore.

Drejtori Yan Desarzens përshkruan atë që ndodh çdo ditë në “Tremplin” kështu: dikush mund të mbërrijë në mëngjes dhe t’i ofrohet një kafe. Pastaj u thuhet se mund të bëjnë një punë të vogël për të fituar një drekë të ngrohtë dhe të shëndetshme. Më pas janë gjithashtu në gjendje të vizitojnë një punonjës social, përcjell albinfo.ch.

Ndërsa nuk mund të organizojnë paratë, ata mund të ndihmojnë në pagesën e faturave dhe të krijojnë një buxhet, tha Desarzens. Dhe ata që duan të konsumojnë drogë nuk dërgohen në rrugë, por në farmacinë e tyre. Një institucion si “Tremplin” është jashtëzakonisht i rëndësishëm për çdo qytet, thekson këshilltarja e qytetit Mirjam Ballmer.

“Ajo që ka ndërtuar Fribourg duhet të miratohet edhe nga qytete të tjera me madhësi të ngjashme”, thotë Frank Zobel, zëvendësdrejtor i Fondacionit Zviceran të Varësisë. Jo vetëm që qendra ofron mbështetje gjithëpërfshirëse, por ekspertët në “Tremplin” shkëmbejnë rregullisht informacione me policinë, gjë që është gjithashtu e rëndësishme.

Lëvdata nga qeveria federale

Në një konferencë të kohëve të fundit, Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH) vlerësoi modelin e Fribourg si një model për të gjithë Zvicrën. Në punën kundër varësisë, “bashkëpunimi midis aktorëve të përfshirë dhe të gjithë atyre që janë të përfshirë në këto ndërfaqe është shumë i rëndësishëm. Sa më mirë të integrohen masat, aq më efektive janë ato.”

Njerëzit që mblidhen në “Tremplin” nuk kanë një jetë të lehtë. Por pa “Tremplin”, do të ishte edhe më e vështirë. “Është pak e fshehur, por ushqimi është i mirë këtu dhe njerëzit janë shumë të dobishëm”, thotë një burrë.

Kolegu i tij bëhet plotësisht euforik. Ai thotë se njeh shumë institucione të tilla, por asnjë si ky. “Këtu njerëzit hanë mirë, trajtohen mirë dhe gjithmonë marrin ndihmë për gjithçka, edhe nëse u mungojnë disa dokumente.” Këta shembuj tregojnë se njerëzit janë mirënjohës ndaj “Tremplin”. Pa këtë strehë, shumë do të jetonin në rrugë, si në Lozanë ose Gjenevë.

Ata që janë në borxhe në Zvicër “duhet të kenë të drejtën të rindërtojnë jetën e tyre”

Njerëzve me borxhe të mëdha duhet t’u jepet e drejta për të rindërtuar jetën e tyre. Ky është mendimi i Komitetit të Çështjeve Ligjore të Këshillit Kombëtar (CAG-N), i cili sot filloi shqyrtimin e hollësishëm të ndryshimit të Ligjit për Ekzekutimin dhe Falimentimin, të paraqitur në Parlament nga Këshilli Federal.

Sipas Këshillit Federal, ndryshe nga shumica e sistemeve të tjera ligjore perëndimore, ligji zviceran nuk u ofron individëve me borxhe të mëdha ose të varfër mundësinë për të rivendosur në mënyrë të qëndrueshme financat e tyre. Kjo pengon motivimin për të fituar të ardhura më të larta dhe bën që debitorët të mbeten në situatën e tyre të pasigurt.

Mungesa e perspektivave në Konfederatë për ata që janë në këtë situatë sjell kosto të larta për sigurimet shoqërore dhe sistemin shëndetësor, për të mos përmendur që njerëzit e prekur nuk janë në gjendje të kontribuojnë në zhvillimin e vendit sepse nuk paguajnë taksa.

Prandaj, Këshilli Federal po propozon krijimin e dy procedurave të reja: një procedurë të thjeshtuar të kompromisit për debitorët që nuk i nënshtrohen zbatimit të falimentimit dhe një procedurë falimentimi në formën e një procedure falimentimi korrigjuese për të gjithë personat fizikë, transmeton albinfo.ch.

Sipas një shënimi nga shërbimet parlamentare, CAG-N nuk po paraqet asnjë ndryshim në propozimin e Këshillit Federal për të futur një procedurë të thjeshtuar të kompromisit në dhomën e tij, por po mban një qëndrim më kritik ndaj procedurës së re të falimentimit korrigjues. Ndërsa një propozim për të hequr plotësisht këto dispozita nga drafti është ende duke u shqyrtuar, organi parlamentar ka futur tashmë disa korrigjime në kontekstin e një votimi të mundshëm.

Për shembull, është vendosur që qasja në një procedurë falimentimi korrigjuese do të lejohet vetëm një herë në jetën e një personi (14 vota kundër 10 dhe 1 abstenim), përveç në rastin e rrethanave të jashtëzakonshme që justifikojnë ristrukturimin e mëtejshëm (12 vota kundër 12 dhe 1 abstenim, me votën vendimtare të presidentit).

Për më tepër, kohëzgjatja e procedurës dhe tërheqja në rast të ristrukturimit të falimentimit (neni 345 D-LEF) duhet të rritet në pesë vjet (15 vota kundër 10). Një pakicë propozon të ruhet kohëzgjatja trevjeçare e propozuar nga Këshilli Federal, ndërsa një pakicë e dytë propozon ta reduktojë atë në dy vjet. Me 14 vota kundër 11, Komisioni vendosi gjithashtu që asetet e marra në mënyrë të jashtëzakonshme pas përfundimit të procedurave të ristrukturimit të falimentimit (trashëgimi, donacione ose fitime në lotari) duhet t’u kalohen kreditorëve pa përjashtime (neni 350 D-LEF).

Ndërkohë, një pakicë kërkon që kjo tërheqje pasuese e aseteve të marra të kufizohet në pesë vitet e propozuara nga Këshilli Federal, një pakicë tjetër kërkon që periudha të dyfishohet në dhjetë vjet. Një pakicë e tretë është në favor të një pikëpamjeje të diferencuar dhe do të donte që vetëm fitimet e lotarisë t’u kalohen kreditorëve pa kufizime, por jo trashëgimitë ose donacionet, për të cilat duhet të zbatohet një periudhë prej pesë vjetësh.

Për më tepër, Komisioni vendosi me shumicë të qartë (23 vota pro dhe 1 abstenim) që qiratë e debitorit duhet t’i paguhen drejtpërdrejt qiradhënësit. Komisioni do ta përfundojë shqyrtimin e hollësishëm në seancën e ardhshme, në mënyrë që Këshilli Kombëtar të mund ta trajtojë çështjen me sa duket në seancën e vjeshtës.

Riviera shqiptare në fokusin e National Geographic

Nisuni për një udhëtim me makinë përgjatë një prej zonave më piktoreske të bregdetit të Shqipërisë, duke iu drejtuar fshatrave në kodra dhe plazheve që mund të zëvendësojnë lehtësisht tropikët, shkruan sot Dom Tulett për prestigjiozen “National Geographic”.

Duke u shtrirë përgjatë krahut jugperëndimor të vendit, nga qyteti i Vlorës në veri deri në fshatin Ksamil, Riviera Shqiptare është shpallur “Maldivet e Evropës”. Është e vërtetë që plazhe të panumërta me rërë të bardhë gjenden pranë një vije bregdetare me ujëra të kaltra verbuese, nga zona të mbushura me njerëz dhe të mbështetura nga vendpushime moderne deri te gjiret e izoluara.

Por Riviera është më shumë sesa thjesht det. Ka fshatra tradicionalë të shtrirë pas shpateve të kodrave të mbuluara nga ullishte shekullore dhe rrënoja të lashta, së bashku me mbetjet e së kaluarës komuniste të vendit, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Mbërritja në zonë tani është më e lehtë se kurrë, falë një numri në rritje të fluturimeve direkte që lidhin Mbretërinë e Bashkuar me kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranën, një udhëtim dyorësh nga Vlora. Pastaj mund të shkoni në jug përmes rrugës kryesore bregdetare të Rivierës, duke e mbajtur detin Jon në shikimin tuaj periferik pothuajse gjatë gjithë rrugës. Pikat kryesore të rajonit mund të eksplorohen gjatë një fundjave, por ndaloni për më gjatë për të zbuluar më shumë nga thesaret e tij arkeologjike dhe kaloni pasdite të qeta duke u çlodhur në plazhet e tij më pak të njohura.

Dita e parë: Historia dhe vendet e fshehura në kodra

Mëngjesi: Filloni në Vlorë, qyteti i tretë më i madh i Shqipërisë dhe vendlindja e kombit modern. Në Sheshin e Flamurit, Monumenti i Pavarësisë qëndron pranë vendit ku flamuri shqiptar u ngrit për herë të parë në vitin 1912, duke shënuar fundin e shekujve të sundimit osman. Për të mësuar më shumë, shkoni poshtë bulevardit “Ismail Qemali”, i emëruar sipas kryeministrit të parë të Shqipërisë, drejt Muzeut Kombëtar të Pavarësisë, i cili ju tregon ngjarjet dhe aktorët kryesorë pas vetëqeverisjes së vendit.

Pastaj drejtohuni shtatë kilometra në jug përgjatë bregut të detit, duke kaluar pikën ku detet ndryshojnë nga Adriatiku në Jon, dhe drekoni në Qendrën e Peshkimit në fshatin Radhimë. Zgjidhni nga peshku i freskët i kapur dhe shijojeni me pamje nga porti i vogël.

Pasditja: Shëtitni pas drekës në Parkun Kombëtar të Llogarasë, një orë me makinë në jug të Vlorës. Shtegu i Qafës së Cezarit fillon jashtë hotelit “Sofo Llogara” dhe ndjek rrugën që thuhet se ka ndjekur Jul Cezari në ndjekje të Pompeut, një gjeneral romak dhe rival i tij i betuar. Ngjitja gjysmë ore gjarpëron përmes pyllit me pisha, duke kulmuar në një platformë me pamje mbi Gjirin e Vlorës.

Rruga që del nga malet ofron pamjen e parë të plazheve, por rezistojini tundimit të tyre dhe vazhdoni drejt gjirit të Porto Palermos. Një fortesë e ndërtuar në vitin 1804 nga Ali Pashë Tepelena ruan hyrjen në portin natyror të gjirit. Do të shihni korridore dhe dhoma të zymta, përfshirë një burg të frikshëm dhe të errët.

Mbrëmja: Vazhdoni të shkoni në jug për një shëtitje përgjatë shëtitores së ndriçuar nga llambat midis bareve të ndritshme dhe plazhit me guralecë të fshatit Qeparo Fushë. Bari i koktejleve “Sunset Boulevard” bën një mojito të jashtëzakonshëm me limona vendas dhe është një vend i shkëlqyer për të parë perëndimin e diellit përtej ishullit grek të Korfuzit, që shtrihet pak në perëndim të bregdetit shqiptar.

Një udhëtim i shkurtër me makinë nëpër kodra të çon në Qeparo Fshat, i cili paraqet një mënyrë jetese më tradicionale. Pas rënies së komunizmit ai u tkurr, por zemra e tij mbetet e paprekur. Në restorantin “Ida & Xhorxhi”, Ida Thanasi ofron çdo gjë të freskët dhe të stinës për klientët për të ngrënë në verandën e mbuluar me hardhi, ndërsa burri i saj Xhorxhi ju shërben raki.

Dita e dytë: Shkoni pranë ujit

Mëngjesi: Pas një mëngjesi me petulla të buta dhe kafe turke, kthehuni në restorantin “Ida & Xhorxhi”, pastaj shëtitni nëpër rrugicat e pjerrëta të Qeparo Fshatit. Shumë nga shtëpitë e rrënuara po rindërtohen duke përdorur materiale të rikuperuara nga prona të tjera të braktisura, për të ruajtur estetikën origjinale të fshatit. Rrugicat të çojnë në pamje panoramike, me pamje nga bregdeti ose luginat malore. Kthehuni dhe shkoni në plazhin e Bunecit. Ujërat e buta këtu janë ideale për t’u zhytur nga skela prej guri ose për të eksploruar me kajak apo dërrasë me vozitje më këmbë.

Pasditja: Ndiqni shtegun përgjatë Bunecit deri në jug për një drekë me kocë deti të pjekur në skarë nën çatinë prej kashte të tavernës “Nikolas”. Pastaj largohuni nga bregu drejt burimit të Syrit të Kaltër. Ai del nga thellësia poshtë lumit Bistricë, duke krijuar një pellg të errët si iris brenda blusë dhe jeshiles së rrethinave më të cekëta. Dikur vetëm ish-diktatori Enver Hoxha dhe zyrtarët e lartë të Partisë Komuniste lejoheshin ta vizitonin, por tani është një nga vendet më të njohura të Shqipërisë. Një shëtitje 20-minutëshe nga parkingu të çon në një platformë vëzhgimi që ofron pamjet më të mira poshtë humnerës. Noti në Syrin e Kaltër nuk lejohet, por mund të përballesh me lumin e ftohtë gjatë një shëtitjeje të shkurtër poshtë rrjedhës së tij.

Mbrëmja: Kthehuni drejt bregdetit duke shkuar drejt Liqenit të Butrintit. Ujërat e tij të cekëta dhe të kripura janë perfekte për rritjen e midhjeve, dhe fermeri Soraldo Nebo organizon ture me varkë për të treguar si janë mbledhur molusqet këtu për shekuj me radhë. Më pas shikojeni atë duke i përgatitur molusqet – të ziera në avull në një lëng hudhre ose të kripura dhe të pjekura në skarë – dhe provoni disa, të shoqëruara me një gotë verë të bardhë shqiptare.

Më pas shkoni gjysmë ore larg me makinë në plazhin privat të resortit “Kep Merli”, të fshehur në periferi të fshatit të zhurmshëm të Ksamilit. Vetëm një numër i caktuar vizitorësh ditorë lejohen në barin e plazhit, prandaj rezervoni paraprakisht për të shijuar kokteje duke u relaksuar në rërën më të butë të Rivierës.

Rihapet ambasada zvicerane në Teheran

Ambasada zvicerane në Teheran u rihap të dielën, pasi ishte mbyllur më 20 qershor për shkak të situatës së paqëndrueshme në vend. Ambasada do të rifillojë gradualisht aktivitetet e saj.

Ambasadorja Nadine Olivieri Lozano u kthye në Teheran të shtunën me rrugë tokësore nëpërmjet Azerbajxhanit, e shoqëruar nga një ekip i vogël, tha ministria e jashtme të dielën.

Vendimi për të rihapur ambasadën u mor pas një analize të thellë të rrezikut dhe në konsultim me Iranin dhe Shtetet e Bashkuara, interesat e të cilave në Iran i përfaqëson Zvicra si një fuqi mbrojtëse, transmeton albinfo.ch.

Situata aktuale lejon një rifillim gradual të aktiviteteve në ambasadën në Teheran. Megjithatë, shërbimet konsullore, përfshirë lëshimin e vizave, nuk mund të ofrohen ende.

Masa të sigurisë dhe krizave janë në vend në të gjitha përfaqësitë zvicerane jashtë vendit. Ato kontrollohen dhe përshtaten rregullisht, tha ministria e jashtme, shkruan swissinfo.

“Është thelbësore që të gjitha palët të rifillojnë diplomacinë pa vonesë”, tha njoftimi për shtyp. Zvicra po vë në dispozicion zyrat e saj të mira dhe Gjeneva mund të presë negociata. Me rihapjen e ambasadës së saj në Teheran, Zvicra mund të përfaqësojë përsëri drejtpërdrejt interesat amerikane në Iran si një fuqi mbrojtëse.

 

Zgjedhjet lokale në Kosovë: Më 23 korrik fillon regjistrim i votuesve nga jashtë vendit

Nga 23 korriku deri më 29 gusht, të gjithë shtetasit e Kosovës me të drejtë vote që jetojnë jashtë vendit mund të regjistrohen për të votuar për kryetarë të komunave dhe për kuvende komunale.

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka thënë se për procesin e regjistrimit të votuesve jashtë Kosovës, KQZ-ja ka caktuar afatin 38-ditor, i cili do të fillojë më 23 korrik dhe do të përfundojë më 29 gusht 2025.

Ai ka njoftuar se aplikimi për regjistrim do të mund të bëhet përmes platformës elektronike të KQZ-së ose përmes postës, duke dërguar aplikimin në kutinë postare të KQZ-së në Kosovë, përcjell albinfo.ch.

Ndryshe nga zgjedhjet për Kuvendin e Kosovës, në zgjedhjet lokale votimi jashtë vendit realizohet vetëm përmes postës, pasi Ligji për Zgjedhjet e Përgjithshme specifikon se votimi në përfaqësi diplomatike nuk aplikohet në këtë lloj zgjedhjesh.

Gjithashtu, ai ka njoftuar se në këto zgjedhje KQZ-ja do të sigurohet që shtetasve të Kosovës, të cilët regjistrohen me sukses për të votuar nga jashtë Kosovës në votimin me postë, t’ua dërgojë përmes postës pakon me fletëvotime.

“Këtë kosto do ta mbulojë KQZ. Kjo masë, konsiderojmë se do të ndikojë në integritetin e këtij procesi. Ndërkaq, votuesi do të duhet që pakon me fletëvotime ta dërgojë në ndonjërën nga kutitë postare të KQZ-së që hapen në shtete të ndryshme të botës dhe në Kosovë”, ka thënë ai për RTKlive.

KQZ ka marrë vendim që votimi përmes postës të fillojë më 17 shtator dhe të përfundojë një ditë para ditës së zgjedhjeve në Kosovë, më 11 tetor.

Platforma kineze “Temu” dëshiron të shesë ushqim në Zvicër

Platforma kineze e blerjeve “Temu” po planifikon të hyjë në tregun zviceran të ushqimeve, sipas një raporti mediatik. Pas lançimit të saj në Gjermani, kompania tani po përgatit ofertën e saj për Zvicrën, raportoi Tages-Anzeiger.

Një datë specifike lançimi nuk është caktuar ende, por sipas hulumtimit të gazetës, përgatitjet e brendshme janë duke u zhvilluar. Temu tashmë shet produkte të freskëta si mish, pije dhe ëmbëlsira në Gjermani.

Temu është pjesë e gjigantit kinez të tregtisë elektronike Pinduoduo dhe është i njohur për çmimet e tij të ulëta. Kompania mbështetet në të ashtuquajturin model lokal me lokal: produktet blihen direkt nga shitësit me pakicë lokalë dhe u dorëzohen klientëve, transmeton albinfo.ch.

Temu po rritet me shpejtësi ndërkombëtarisht. Platforma është tashmë një nga aplikacionet më të përdorura të blerjeve në disa vende evropiane.

Abortet në rritje në Zvicër

295 gra në Ticino kryen një abort në vitin 2024, 26 prej tyre ishin midis 15 dhe 19 vjeç.

Këto shifra janë më të larta krahasuar me 3 ose 4 vitet e fundit, por ende larg numrave shumë më të mëdhenj të regjistruar në të kaluarën.

Kjo del nga të dhënat e përditësuara të bëra publike nga Zyra Federale e Statistikave, e cila, duke trajtuar çështjen në nivel kombëtar, raporton numrin më të lartë të aborteve ndonjëherë në Zvicër, transmeton albinfo.ch.

12.434 aborte u raportuan krahasuar me 12.208 në vitin 2023, një vit kur ishte arritur tashmë një rekord. Ky numër korrespondon me një shkallë prej 7.3 abortesh për 1.000 gra që jetojnë në Zvicër, të moshës midis 15 dhe 44 vjeç.

Ndër më të rejat, të moshës 15 deri në 19 vjeç, në vitin 2024 shkalla ishte 3.5. Zyra Federale e Statistikave thekson megjithatë se shkalla e abortit në Zvicër është e ulët krahasuar me standardet ndërkombëtare. Në përgjithësi, pasi kishte rënë që nga viti 2010, ajo është rritur përsëri duke filluar nga viti 2017. Siç u përmend më lart, shkalla ndryshon nga rajoni në rajon. Në Ticino është më e ulëta në vend, me 5.1 episode për 1.000 gra. Shkalla rritet në 8.5 në Kantonin e Cyrihut dhe 9 në rajonin e Liqenit të Gjenevës.

Sa i përket moshës, në vitin 2024, 54 për qind e grave ishin mbi 30 vjeç në kohën e abortit. Përqindja më e lartë e aborteve, 24 për qind, gjendet në grupin e atyre midis 30 dhe 34 vjeç. Pothuajse të gjitha abortet, 96 për qind, ndodhën në 12 javët e para të shtatzënisë. Ndër dy metodat, shumica dërrmuese u kryen me ilaçe, 83 për qind, ndërsa 17 për qind u kryen me ndërhyrje kirurgjikale.

Së fundmi, të dhënat e Konfederatës specifikojnë gjithashtu arsyen pas vendimit në gjysmën e rasteve. Shpesh këto janë arsye psikosociale, duke përfshirë situata të vështira sociale, familjare ose psikologjike. Po aq shpesh, janë arsye mjekësore ose somatike, veçanërisht diagnoza mjekësore të kryera në fetus. Më rrallë, por ende të pranishme, ka edhe indikacione psikiatrike dhe madje vështirësi financiare.

Në Zvicër kujtojmë se ndërprerja e shtatzënisë deri në muajin e 12-të është lejuar për më shumë se njëzet vjet. Vite në të cilat, megjithatë, aborti ka vazhduar të diskutohet. Për shembull, në vitin 2023 UDC kishte tentuar të niste dy iniciativa popullore, të cilat më pas dështuan, që qytetarët të votonin për një kufizim të mundshëm të abortit në Zvicër. Nga ana tjetër, shoqata zvicerane Shëndeti Seksual ka shpresuar prej kohësh për më pak stigmatizim dhe në vitin 2022 kërkoi që aborti të hiqet nga kodi penal.

Kurti për kërcënimin me bombë ndaj Kuvendit: Sulm hibrid nga Serbia

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, e ka quajtur sulm hibrid nga Serbia kërcënimin me bombë ndaj Kuvendit të Kosovës.

Përmes një postimi në rrjetin social “Facebook”, ai ka thënë se konfirmimi që kërcënimi me bombë e ka origjinën në Serbi, dëshmon edhe njëherë luftën aktive hibride të Serbisë ndaj Kosovës.

“Përgëzoj institucionet shtetërore për reagimin e shpejtë dhe profesional. Konfirmimi se ky kërcënim e ka origjinën në Serbi dëshmon edhe një herë luftën aktive hibride të Serbisë ndaj vendit tonë”, ka shkruar ai, transmeton albinfo.ch.

Siguruesit zviceranë kanë frikë nga një rritje e kostos nga ilaçi për humbje peshe

Që nga marsi i vitit 2024, sigurimi shëndetësor bazë i Zvicrës filloi të rimbursojë një pjesë të kostos së Wegovy, një ilaç për humbje peshe i zhvilluar nga gjigandi farmaceutik danez Novo Nordisk.

Vendimi ka çuar në një rritje të përdorimit – dhe shqetësim midis siguruesve, raportoi RTS, transmeton albinfo.ch.

Sipas një shoqate që përfaqëson siguruesit shëndetësorë, afërsisht 40,000 njerëz morën Wegovy sipas sigurimit të detyrueshëm shëndetësor të Zvicrës në vitin 2024. Ilaçi, i cili funksionon kryesisht si një frenues i oreksit, mbulohet sipas kushteve të rrepta.

Megjithatë, edhe me këto kufizime, rimbursimet janë rritur ndjeshëm. Ilaçi u kushtoi siguruesve 43 milionë CHF vitin e kaluar dhe rritja po përshpejtohet.

Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH) raportoi se rreth 250,000 doza mujore u rimbursuan në vitin 2024.

Vetëm në tre muajt e parë të vitit 2025, siguruesit kishin shpenzuar tashmë gjysmën e totalit të vitit të kaluar për ilaçin.

Adrien Kay, një zëdhënës i shoqatës Prio Swiss, tha se nëse 2% e popullsisë së rritur merrte Wegovy, kostoja vjetore mund të arrinte në 300 milionë CHF. Rimbursimi aktualisht është i autorizuar deri në fund të shkurtit 2027.

Obeziteti klasifikohet si një sëmundje kronike në Zvicër. Rreth 43% e të rriturve zviceranë janë mbipeshë ose obezë, me 12% që bien në kategorinë e dytë, sipas Anketës së Shëndetit Zviceran të vitit 2022. Barra e shëndetit publik po rritet: në vitin 2012, kostot direkte dhe indirekte të lidhura me obezitetin u vlerësuan në 8 miliardë CHF. Një shifër e përditësuar pritet në gjysmën e dytë të vitit 2025.

Nëse rimbursimi i Wegovy është në fund të fundit efektiv nga ana e kostos mbetet e paqartë. Avokatët argumentojnë se mund të zvogëlojë prevalencën e sëmundjeve shoqëruese si diabeti ose sëmundjet kardiovaskulare. Por kritikët vënë në dyshim nëse një trajtim me ilaçe gjatë gjithë jetës është i qëndrueshëm – ose i përballueshëm.

Gjithashtu, kur ilaçi ndërpritet, pesha e tepërt kthehet, duke shtuar shqetësimet në lidhje me efektivitetin e ilaçit dhe koston e vazhdueshme.

Për momentin, siguruesit zviceranë janë të autorizuar të rimbursojnë Wegovy deri në tre vjet. Por pacientët që dëshirojnë të qëndrojnë të dobët pas kësaj mund të detyrohen të paguajnë nga xhepi.

Nga cili vend Kosova importon më së shumti naftë?

Gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2025, Kosova ka importuar gjithsej 338.5 milionë litra karburante, me vlerë të lartë nga Arabia Saudite. Sipas Doganës së Kosovës, 130.6 milionë litra kanë ardhur nga ky shtet, në vlerë prej 84.7 milionë eurosh.

Çmimi mesatar i importit për litër në janar ishte 74.8 centë, ndërsa në qershor është rritur në 80.8 centë.

Vendet kryesore eksportuese drejt Kosovës:

Arabia Saudite: 130.6 milionë litra, 84.7 milionë euro

Greqia: 61.5 milionë litra, 41.6 milionë euro

India: 52.7 milionë litra, 35 milionë euro

Italia: 32.9 milionë litra, 24.4 milionë euro

Kuvajti: 18.8 milionë litra, 11.9 milionë euro

Importet janë realizuar edhe nga Egjipti, Maqedonia e Veriut, Algjeria, SHBA-ja, Bullgaria dhe dhjetëra vende të tjera në sasi më të vogla.