OBSH-ja ‘jashtëzakonisht e shqetësuar’ për rritjen e skepticizmit ndaj vaksinimit

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), skepticizmi ndaj vaksinave dhe ulja drastike e financimit për fushatat e vaksinimit paraqesin një kërcënim të madh për shëndetin e popullsisë globale.

Kate O’Brien, drejtoreshë e Departamentit të Vaksinimit në OBSH, shprehet: “Jemi jashtëzakonisht të shqetësuar për informacionet e pasakta dhe keqinformimet rreth imunizimit.” Ajo shton se ulja e ndihmës financiare është “shumë problematike”, gjatë prezantimit të raportit vjetor për normat e vaksinimit në botë nga OBSH dhe Fondi i Kombeve të Bashkuara për Fëmijët (UNICEF).

Sipas raportit, pengesa kryesore për mbrojtjen e plotë të fëmijëve është konflikti dhe vështirësitë për të arritur fëmijët në rajone shumë të largëta. Vitin e kaluar, 14.3 milionë fëmijë nuk morën asnjë dozë vaksine gjatë vitit të parë të jetës, një shifër shumë e ngjashme me vitin paraardhës.

Mungesa e fondeve për të mbështetur vendet e varfra me fushata vaksinimi vazhdon të jetë shqetësuese. Uljet e ndihmës për zhvillim, sidomos nga SHBA dhe vende të tjera këtë vit, pritet të kenë pasoja shkatërruese, paralajmërojnë OBSH dhe UNICEF.

Fëmijët në rrezik

Ekspertët nuk komentojnë drejtpërdrejt qëndrimin e sekretarit amerikan të Shëndetësisë, Robert Kennedy, i cili njihet si skeptik ndaj vaksinave, por theksojnë rolin e rëndësishëm të politikanëve dhe figurave fetare apo të tjera udhëheqëse në forcimin e besimit ndaj vaksinave të testuara dhe të monitoruara për dekada. “Në më pak se 50 vjet, vaksinat kanë shpëtuar 150 milionë jetë,” thotë Ephrem Lemango nga UNICEF, duke i bërë thirrje ministrave që të nënvizojnë se sëmundjet vdekjeprurëse si fruthi mund të parandalohen përmes vaksinimit.

Rritje e shpërthimeve të fruthit

Megjithëse mbulimi global me dozën e dytë të vaksinës kundër fruthit është rritur pak, duke arritur 76 për qind, 30 milionë fëmijë në botë mbeten të pambrojtur nga kjo sëmundje e rrezikshme. OBSH thotë se norma e vaksinimit duhet të jetë të paktën 95 për qind në çdo rajon për të parandaluar shpërthimet. Në vitin 2024, 60 vende përjetuan shpërthime të rënda të fruthit, më shumë se dyfishin e vitit 2022. Në disa vende, këto shpërthime lidhen me skepticizmin e gjerë ndaj vaksinimit.

Hans Kluge, drejtor rajonal i OBSH-së për Europën, shpjegon: “Vaksinat shpëtojnë jetë, dhe kur mbulimi ulet, sëmundjet përhapen.” Vitin e kaluar, rreth 300 mijë njerëz në rajonin evropian u sëmurën nga kollitja e fortë dhe mbi 125 mijë nga fruthi, shifra këto që përbëjnë trefishimin ose dyfishimin krahasuar me vitin paraardhës. Ai bëri thirrje për forcimin e sistemeve shëndetësore lokale, sigurimin e vaksinave kudo dhe luftimin e keqinformimit.

Suksesi i vaksinës kundër HPV

Raporti i vitit 2024 tregon një rritje të lehtë të normave të vaksinimit në botë. Rreth 85 për qind e foshnjave kanë marrë tre doza të vaksinës kundër difterisë, tetanosit dhe kollitjes së fortë (DTP), një tregues i rëndësishëm i mbulimit global të imunizimit.

Vaksina kundër HPV-së, që parandalon kancerin e qafës së mitrës, është një histori suksesi globale. Përqindja e vajzave të reja të vaksinuara është rritur me katër pikë përqindjeje në 31 për qind globalisht, kryesisht falë përfshirjes së vaksinës në programet rutinë të vendeve si Nigeria dhe Bangladeshi. Në vitin 2019, vetëm 17 për qind e adoleshenteve kishin marrë vaksinën, ndërsa qëlli

Broja largohet, kërkohet në Gjermani

Sulmuesi i Shqipërisë, Armando Broja do të largohet gjithsesi nga Chelsea në afatin kalimtar të verës.

“Blues” nuk janë bindur asnjëherë me kualitetet e sulmuesit shqiptar që kur e kanë transferuar atë, ndërsa lojtari kryesisht këtë periudhë e ka kaluar në huazime, transmeton albinfo.ch.

Mediumi britanik “The Athletic” raporton se sulmuesin shtatlartë e duan dy klubet e Bundesligës, Stuttgart dhe Red Bull Leipzig.

Leipzigu është duke u përgatitur për largimin e Benjamin Seskos dhe Xavi Simonsit, prandaj Broja shihet si një alternativë ideale e tyre, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë, Stuttgarti e sheh të nevojshëm përforcimin në sulm dhe shqiptari shihet si një zgjidhje ideale.

Chelsea është e gatshme të mos kërkojë shumë para vetëm për t’ia gjetur një klub Brojës, i cili në “Transfermarkt” vlerësohet 12 milionë euro.

Lojtari ka nevojë për një ekip ku do të mundë të luante në vazhdimësi për ta kapur hapin pasi ka ngecur prapa pa kontinuitet.

Infermierët e huaj në Gjermani vazhdojnë të përballen me barriera gjuhësore dhe kulturore

Sistemi shëndetësor gjerman mbështetet fuqishëm te infermierët e huaj, ku sipas Agjencisë Federale të Punësimit, përqindja e tyre është rritur ndjeshëm në dekadën e fundit, duke arritur në 16 për qind në vitin 2023 dhe vijon të rritet.

Megjithatë, shumë infermierë dhe kujdestarë të huaj përballen me sfida të mëdha, jo vetëm për shkak të mungesës së njohurive të gjuhës gjermane, por edhe për shkak të problemeve sistematike si mosnjohja e plotë e diplomave dhe përvojave të tyre.

Shumë prej tyre fillojnë punën ndërkohë që ende po mësojnë gjermanishten, ka thënë Këshilli Gjerman i Infermierisë (DBfK). Kjo shkakton vështirësi si për vetë infermierët e huaj, ashtu edhe për kolegët gjermanë që shpesh detyrohen t’i trajnojnë për terminologjinë teknike përveç detyrave të tyre të zakonshme.

Presidentja e DBfK, Christine Vogler, ka kërkuar që standardet gjuhësore të jenë të detyrueshme dhe të unifikuara për të gjithë infermierët, pasi aktualisht ato ndryshojnë shumë nga një land në tjetrin, transmeton albinfo.ch.

Gjuha nuk ka të bëjë vetëm me transmetimin e informacionit, por edhe me krijimin e marrëdhënieve në vendin e punës, tha zëdhënësja e DBfK, Anja Hild. Ajo shtoi se shpeshherë, diferencat kulturore rreth pritshmërive për rolin e infermierëve ngatërrohen thjesht si çështje gjuhësore.

P.sh. shumë infermierë të huaj, të trajnuar si staf mjekësor në vendet e tyre, habiten kur kuptojnë se në Gjermani infermierët kujdesen edhe për higjienën personale të pacientëve, i ndihmojnë të lahen, të hanë apo të ngrihen nga shtrati.

“Edhe nëse di gjermanisht perfekt, nëse nuk e di që kujdesi personal është pjesë e punës së infermierit këtu, do ta kesh të vështirë,” tha Koudjo Johnson, menaxher integrimi në Klinikën Ernst-von-Bergmann në Potsdam.

Ai përmendi një rast ku një infermiere me përvojë në kirurgjinë traumatike u caktua në një klinikë okulistike, gjë që e la të ndjehej e nënvlerësuar dhe e demotivuar. Sipas tij, punësimi duhet të bëhet duke u bazuar në përvojën dhe aftësitë, jo vetëm në nevojën për staf.

Një studim i DBfK tregon se pothuajse 80 për qind e infermierëve gjermanë pajtohen që sistemi shëndetësor ka nevojë për punonjës të huaj.

Si mund të ndikojnë traktatet e reja të Zvicrës me BE-në në emigracion?

Disa rregulla të reja që lidhen me emigracionin janë përfshirë në marrëveshjen e re mes Bernës dhe Brukselit.

Në dhjetor 2024, Zvicra arriti një paketë traktatesh me Bashkimin Evropian. Çfarë ndikimi mund të kenë këto marrëveshje të reja mbi Marrëveshjen për Lëvizjen e Lirë të Personave (AFMP)?

Sipas qeverisë zvicerane, AFMP, që hyri në fuqi në qershor 2002, “heq kufizimet për qytetarët e BE-së që duan të jetojnë ose punojnë në Zvicër. E drejta për lëvizje të lirë shoqërohet me njohjen e ndërsjellë të kualifikimeve profesionale, të drejtën për të blerë prona dhe koordinimin e sistemeve të sigurimeve shoqërore.”

Kjo marrëveshje ka qenë themeli i politikës së emigracionit të Zvicrës për më shumë se dy dekada.

Por çfarë ndryshimesh sjell traktati i ri për AFMP?

Në përgjithësi, traktati i ri hap rrugën për zgjerimin e kësaj marrëveshjeje, sipas Vincenzo Mascioli, shef i Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM), transmeton albinfo.ch.

Në terma konkretë, këto janë ndryshimet kryesore:

Emigracion i lidhur me punësimin

Në ndryshim nga BE-ja, emigracioni në Zvicër mbetet i lidhur ngushtë me tregun e punës.

Qytetarët e BE-së do të mund të hyjnë dhe qëndrojnë në Zvicër vetëm me kontratë pune të firmosur.

Ata që vijnë pa punë do të kenë të drejtë të qëndrojnë vetëm 3 muaj, pa leje qëndrimi dhe pa përfitime sociale.

Nëse një qytetar i BE-së humb punën brenda vitit të parë, mund të përfitojë ndihmë të përkohshme, por humbet të drejtën e qëndrimit pas 6 muajsh.

Statusi i ri i qëndrimit të përhershëm

Ndryshimi real qëndron tek e drejta për qëndrim afatgjatë.

Zvicra do të prezantojë një status të ri “qëndrim i përhershëm” për emigrantët nga BE.

Ata që kanë punuar legalisht për 5 vite radhazi do të mund të qëndrojnë pa kufizime.

Marrja e ndihmës sociale për më shumë se 6 muaj do ta zgjasë këtë periudhë për marrjen e statusit.

Ndërkohë, ata që marrin përfitime papunësie nuk do të penalizohen, pasi konsiderohen ende si pjesë aktive e tregut të punës, për sa kohë kërkojnë punë.

Ky ndryshim është veçanërisht i favorshëm për qytetarët nga Europa Lindore, të cilët aktualisht aplikojnë për qëndrim të përhershëm vetëm pas 10 vitesh.

Gjithashtu, statusi i qëndrimit të përhershëm nuk do të ketë më kufizime për ndihmën sociale pas 10 viteve qëndrim, megjithëse rregullat aktuale mbeten për natyralizim.

Bashkimi familjar

Rregullat aktuale mbeten të pandryshuara.

Punonjësit e BE-së në Zvicër mund të sjellin bashkëshortët dhe fëmijët nën 21 vjeç.

Teorikisht, kjo vlen edhe për prindërit dhe vjehrrit, por praktikisht ndodh rrallë.

Marrëveshja e re përfshin çiftet e regjistruara të së njëjtës gjini, duke i barazuar në të drejta.

Lejohet gjithashtu bashkimi familjar për çiftet që bashkëjetojnë pa u martuar dhe anëtarët e familjes që kanë nevojë për kujdes, me kusht që të provojnë marrëdhënie të qëndrueshme dhe arsye të forta shëndetësore.

Kërkesa aktuale për “banesë të përshtatshme” do të hiqet, por kantonet mund të kërkojnë ende kontratë qiraje.

Kur do të hyjnë në fuqi këto rregulla të reja?

Aktualisht, janë vetëm në letër.

Vendimin përfundimtar do ta marrin qytetarët zviceranë përmes referendumit, data e të cilit nuk është caktuar ende.

Paditë për ndalimin e blerjes së dronëve izraelitë nga Zvicra: A shkelet neutraliteti?

Grupi për një Zvicër pa Ushtri, Lidhja Zvicerane për të Drejtat e Njeriut dhe Shoqata e Juristëve për Palestinën kanë paraqitur padi civile për të anuluar kontratën 250 milionë CHF mes Zvicrës dhe kompanisë izraelite Elbit për blerjen e dronëve ushtarakë.

Sipas paditësve, marrëveshja shkel ligjin ndërkombëtar dhe atë zviceran, pasi Elbit furnizon armë që përdoren në shkelje të të drejtës humanitare, ndërsa kompania reklamohet si “të testuara në betejë”. Ata pretendojnë gjithashtu se bashkëpunimi me Elbit bie ndesh me neutralitetin e sanksionuar në Kushtetutë.

Dorëzimi i dronëve është shtyrë deri në fund të vitit 2026, pasi kompania përqendroi prodhimin në pushtimin e Gazës. Paditësit e konsiderojnë këtë shtyrje si mbështetje indirekte të veprimeve ushtarake izraelite, të cilat akuzohen për krime lufte dhe gjenocid, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, Armasuisse deklaroi se nuk ka marrë ende asnjë njoftim zyrtar për padinë, ndërsa deputeti UDC, Jean-Luc Addor, mbrojti kontratën duke theksuar se ajo nuk shkel neutralitetin, pasi Zvicra ka të drejtë të blejë sisteme për sigurinë e saj kombëtare.

Ardon Jashari rikthehet në stërvitje te Club Brugge

Ardon Jashari i është bashkuar Club Brugget në përgatitje për edicionin e ardhshëm.

Mediat belge raportojnë se ylli shqiptar ka ushtruar në mëngjesin e sotëm rregullisht në kampin Belfius pasi kishte munguar në angazhimet paraprake.

Jashari fillimisht do të ushtrojë individualisht para se t’i bashkohet më pas grupit të futbollistëve në stërvitje, transmeton albinfo.ch.

Për ta parë përfaqësuesin zviceran në aksion edhe në fushën e blertë duhet të presim deri më 27 korrik për ndeshjen e xhiros së parë të sezonit të ri kundër Genkut.

Sa u përket bisedimeve me Milanin, portali belg shpjegon se po vazhdon “status quo”.

Po shtohen gjithnjë mundësitë që ish-futbollisti i Luzernit të qëndrojë në Belgjikë edhe në edicionin e ardhshëm, aty ku ishte shpallur futbollisti i vitit për sezoni 2024/25.

Në ditët e kaluara Jashari nuk kishte marrë pjesë në disa evente publike të Club Brugge, prej tyre edhe në prezantimin e fanellave të tyre dhe në festën e tifozëve.

Sidoqoftë, ai sot ishte prezent në stërvitje dhe duket se është rikthyer qetësia e stabiliteti në Club Brugge.

Lojtari nuk e ka fshehur dëshirën për t’iu bashkuar Milanit duke hequr madje dorë nga disa oferta që i kishin ardhur, përfshirë ato nga Anglia e nga Gjermania.

Qyteti bregdetar italian vendos masa të ashpra: ndalohet lypja, alkooli dhe ecja me bikini në publik

Bashkia e Portofinos, një prej qyteteve më luksoze turistike në Itali, ka miratuar një rregullore të re që ndalon lypjen në të gjithë qendrën, përfshirë sheshet, parkingjet publike, skelën Umberto I dhe pranë kishave. Vendimi, i firmosur nga kryetari Matteo Viacava, do të jetë në fuqi nga 14 korriku deri më 30 shtator dhe synon të mbrojë imazhin turistik të qytetit.

Përveç lypjes, ndalohet edhe:

Konsumimi ose mbajtja e alkoolit në rrugë dhe sheshe

Shtrirja përtokë, mbi stola ose mure publike

Ulja përtokë në sheshe dhe rrugë

Ecja me rroba banje, gjoks të zhveshur ose zbathur

Krijimi i zhurmave pas mesnate

Shkelësit do të gjobiten nga 25 deri në 500 euro. Autoritetet lokale theksojnë se këto masa synojnë ruajtjen e rendit publik dhe standardeve të larta turistike që e kanë bërë Portofinon një destinacion elitar në botë.

Qeveria e Kosovës kundërshton vendimin e Gjykatës Supreme, e quan arbitrar e të motivuar politikisht

Qeveria e Kosovës ka reaguar ashpër ndaj vendimit të Gjykatës Supreme për të shfuqizuar Udhëzimin Administrativ që rregullon përdorimin e pajisjeve dhe sistemeve fiskale elektronike. Sipas Qeverisë, ky vendim është një interpretim i njëanshëm dhe i pajustifikuar ligjërisht, që cenon parimin e sigurisë juridike dhe funksionimin e pandërprerë institucional, transmeton albinfo.ch.

Në komunikatën zyrtare thuhet se Ligji për Qeverinë nuk ua ndalon qeverive në detyrë nxjerrjen e akteve nënligjore, përveç në raste të marrëveshjeve ndërkombëtare apo projektligjeve të reja. Për më tepër, procedura për hartimin e këtij Udhëzimi kishte nisur në nëntor 2024, kohë kur Qeveria kishte mandat të plotë.

Qeveria thekson se vendimi i Supremes është kontradiktor, sepse njëkohësisht njeh ekzistencën e Qeverisë në detyrë, por ia mohon të drejtën për të ushtruar kompetenca që nuk janë të ndaluara me ligj. Ndër të tjera, ajo kundërshton edhe pretendimin për konflikt funksional mes postit të ministrit në detyrë dhe atij të deputetit, duke cituar një aktgjykim të Gjykatës Kushtetuese që thotë se Kuvendi ende nuk është konstituuar.

Në fund, Qeveria deklaron se do t’i shfrytëzojë të gjitha mjetet juridike për të rikthyer ligjshmërinë dhe standardet demokratike, duke e cilësuar këtë vendim si të motivuar politikisht dhe të papajtueshëm me frymën e ligjit.

 

Popullsia zvicerane e kënaqur me jetesën

Në një anketë të fundit, popullsia e Zvicrës gjermanishtfolëse dhe frëngjishtfolëse shprehu një kënaqësi të përgjithshme me jetën e tyre, megjithatë u shprehën të pakënaqur me politikën dhe financat personale, sipas shërbimit të krahasimit online Moneyland, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Pjesëmarrësit vlerësuan kënaqësinë e tyre me jetën mesatarisht me 7.3 pikë nga 10, një shifër që ka mbetur e pandryshuar që nga anketa e mëparshme dy vjet më parë. Grupmosha 50-74 vjeç rezultoi më e kënaqura, duke dhënë mesatarisht 7.5 pikë, ndërsa të rinjtë nuk mbetën shumë pas me 7.1 pikë.

Familja mbetet një nga faktorët kryesorë të lumturisë për banorët e Zvicrës, sidomos në zonat frëngjishtfolëse ku kënaqësia me fëmijët dhe prindërit ishte veçanërisht e lartë. Një ndikim pozitiv u vu re edhe në zonat gjermanishtfolëse, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, politika mbeti burim i pakënaqësisë së madhe, me një vlerësim mesatar prej vetëm 5.5 pikësh. Pakënaqësia ishte më e theksuar në zonat rurale, ku banorët e komunave me më pak se 2,000 banorë dhanë mesatarisht 4.9 pikë për politikanët.

Në aspektin financiar, situata nuk ishte shumë më e mirë. Gjendja financiare personale mori 5.7 pikë, ndërsa paga u vlerësua me 5.9 pikë. Në anketë u evidentua se burrat janë më të kënaqur me financat e tyre sesa gratë dhe kënaqësia rritet proporcionalisht me nivelin e pagës.

Anketa u krye në pranverën e vitit 2025 nga instituti i kërkimit Ipsos, me pjesëmarrjen e 1,500 personave nga Zvicra gjermanishtfolëse dhe frëngjishtfolëse, transmeton albinfo.ch.

Studimi i Cyrihut kërkon duhanpirës të rinj të marijuanës

Në Cyrih, më shumë njerëz së shpejti do të jenë në gjendje të ndezin ligjërisht duhanin sipas projektit pilot të kanabisit të qytetit “Züri Can”.

Numri maksimal i pjesëmarrësve sapo është rritur nga 2,100 në 3,000, pasi kapaciteti është arritur për më shumë se një vit, transmeton albinfo.ch.

Projekti, që funksionon që nga marsi i vitit 2023, promovon përdorimin më të sigurt të kanabisit dhe tani sheh interes në rritje nga gratë dhe përdoruesit e rastit.

Qyteti thotë se më shumë pjesëmarrës do të përmirësojnë të dhënat e studimit dhe do të pasqyrojnë një gamë më të gjerë zakonesh.

I miratuar nga Zyra Federale e Shëndetit Publik, studimi zgjat deri në vitin 2026 – me një zgjatje të mundshme.

Ndërkohë, një studim i veçantë mbi kanabisin në të gjithë kantonin me 4,500 pjesëmarrës është gjithashtu në vazhdim.

Austri: Ankesa ndaj kërkesave strikte për efikasitet energjetik në ndërtesat e reja

Një debat i nxehtë pritet këtë të enjte në Vjenë, ku një panel ekspertësh do të diskutojë udhëzimet e reja për efikasitetin energjetik të ndërtesave të reja, ndërkohë që Austria e Epërme ka shprehur kundërshtime të forta ndaj draftit aktual, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Sipas rregulloreve të Bashkimit Evropian dhe specifikimeve të Institutit Austriak të Teknologjisë së Ndërtimit, ndërtesat e ndërtuara rishtas duhet të jenë më efikase nga ana energjetike. Megjithatë, industria e ndërtimit në Austri të Epërme ka ngritur shqetësime serioze mbi zbatimin praktik të kërkesave të reja, sidomos për sa i përket izolimit dhe kostove.

Wolfgang Holzhaider, përfaqësues i esnafit të ndërtimit, thekson se kërkesat janë ende të bazuara në simulime që nuk janë validuar dhe mund të çojnë në rritje të ndjeshme të çmimeve të ndërtimit. Një studim shtetëror tregon se me rregulloret e reja, rreth një e treta e ndërtesave të reja të ndërtuara vitet e fundit nuk do të kishin qenë të mundshme për shkak të kostove të larta.

Në këtë kontekst, Austria e Epërme ka kërkuar që kërkesat të zbatohen në një mënyrë më të butë. Zëvendësguvernatori Manfred Haimbuchner (FPÖ) ka deklaruar qartë: “Nëse ky panel ekspertësh nuk arrin një marrëveshje që na favorizon, ne nuk do ta zbatojmë këtë direktivë në Austri të Epërme,” transmeton albinfo.ch.

Konfederata zvicerane insiston për trenat e natës drejt Suedisë nga prilli 2026

Zyra Federale e Transportit (FOT) ka njoftuar planet për të lansuar një linjë treni nate që do të lidhë Bazelin me Kopenhagenin dhe Malmö-n, duke filluar nga prilli i vitit 2026. Linja do të operojë tri herë në javë dhe do të mbijetojë pavarësisht shkurtimeve buxhetore të qeverisë federale, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

FOT ka angazhuar 1.2 milion franga për punët përgatitore në vitin 2025, ndërsa deri në vitin 2030 Konfederata planifikon të sigurojë një subvencion prej 47 milion frangash për mbulimin e kostove të funksionimit, përfshirë shërbimet e shtigjeve, energjinë, personelin dhe mjetet lëvizëse. Këto fonde nuk do të përdoren për blerjen e pajisjeve të reja, pasi linja mund të përdorë mjetet aktuale të SBB-së që operojnë midis Cyrihut dhe Amsterdamit.

Shuma prej 47 milion frangash vjen nga Akti i CO2, i cili më parë parashikonte 30 milion në vit, por u ul në 10 milion nga Parlamenti në kuadër të planit financiar 2027-2029. Ky subvencion synon të përmirësojë transportin me ndikim të ulët mjedisor, duke promovuar trenat e natës dhe lidhjet e pasagjerëve në distanca të gjata, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, vendimi përfundimtar për financimin e linjës do të merret nga Dhomat Federale gjatë debatit mbi buxhetin për vitin 2026. Aktualisht, SBB-ja ka paraqitur vetëm këtë aplikim për trenat e natës dhe askush tjetër nga vendet e përfshira nuk ka ofruar subvencione për ndërtimin e saj.

Në të njëjtën kohë, FOT ka investuar 5 milionë franga në vitin 2025 për të përmirësuar shpejtësinë e modelit “Giruno” në 250 km/orë, duke lejuar lidhje më të shpejta me Venecian, Gjenovën dhe Bolonjën. Po ashtu, janë shpenzuar 1.9 milionë franga për zëvendësimin e vagonëve të restoranteve në linjën Cyrih-Innsbruck-Graz, transmeton albinfo.ch.

Pushimet verore dyfish më të gjata në Ticino se në Cyrih

Në Zvicër, kohëzgjatja e pushimeve verore të nxënësve ndryshon ndjeshëm në varësi të kantonit ku ata jetojnë. Një ndër dallimet më të theksuara është ajo mes kantonit të Ticinos dhe Cyrihut. Ndërsa nxënësit në Cyrih kanë pesë javë pushime verore, fëmijët në Ticino përfitojnë nga një pushim i gjatë prej dhjetë javësh, dy herë më shumë se bashkëmoshatarët e tyre në Cyrih, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Kjo variacion thelbësor reflekton federalizmin e thellë të Zvicrës, ku çdo kanton ka autonomi për të përcaktuar fillimin dhe kohëzgjatjen e pushimeve shkollore, madje edhe në nivel komunal. Sipas statistikave të Shoqatës së Automjeteve (TCS) dhe Drejtorëve të Arsimit Kantonal (EDK), shumica e kantoneve kanë pushime verore që zgjasin nga pesë deri në gjashtë javë. Përveç Cyrihut, edhe Berni, Schwyz dhe St. Gallen kanë pushime pesëjavore, ndërsa kantonet si Lucerna, Jura dhe Neuchâtel shkojnë deri në gjashtë javë.

Kantonet e tjera që dallohen për pushime më të gjata janë Fribourgu dhe Gjeneva, ku nxënësit kanë tetë dhe tetë javë e gjysmë pushime verore. Në kontrast, kantoni i Aargaut ka vetëm tre javë pushime zyrtare, por komunat aty mund të shtojnë deri në katër javë shtesë, duke sjellë kohëzgjatjen totale në rreth pesë javë.

Pushimet e gjata në Ticino dhe Fribourg nuk kufizohen vetëm në verë. Në këto kantone numri total i javëve të pushimeve gjatë vitit shkollor arrin në 15 javë, më shumë se shumica e kantoneve të tjera, ku numri është zakonisht midis 12 dhe 14 javëve, transmeton albinfo.ch.

Historiani i arsimit, Lucien Criblez, shpjegon se ky model është rezultat i historisë dhe traditave të veçanta lokale. Në të kaluarën, sistemi shkollor zviceran ishte ndarë në shkollën dimërore dhe atë verore, ku nxënësit punonin në terren gjatë verës dhe kishin më pak mësime. Kjo ndarje gradualisht u shfuqizua në shumicën e kantoneve, por disa prej tyre, si Valaisi, e ruajtën për një kohë të gjatë.

“Situata aktuale është një trashëgimi e vendimeve të kaluara,” shpjegon Criblez, duke theksuar se edhe pse sot ky sistem është disi jofunksional, ndryshimet janë të vështira për t’u bërë për shkak të varësisë së rrugës, një fenomen ku praktikat historike vazhdojnë pavarësisht se nuk janë më të përshtatshme.

Nga ana e ndikimeve, ekspertët theksojnë se pushimet më të shkurtra në përgjithësi lidhen me rezultate më të mira shkollore, pasi nxënësit kanë më shumë kohë për mësim. Megjithatë, Ticino përbën një përjashtim të rëndësishëm, nxënësit atje arrijnë rezultate shumë të mira në testet kombëtare edhe me pushime verore shumë të gjata. Kjo sugjeron se faktorë të tjerë si cilësia e arsimit dhe metodat e mësimdhënies mund të kompensojnë ndikimin e pushimeve të gjata.

Përpjekjet për harmonizimin e pushimeve verore në Zvicër kanë qenë të pamjaftueshme, pasi secili kanton mbetet i vendosur të ruajë traditat e veta dhe të marrë parasysh nevojat specifike të komunitetit lokal, transmeton albinfo.ch.

Rritet numri i përdoruesve të teleferikëve në Zvicër

Teleferikët zviceranë patën një fillim të fortë të verës, me 24% më shumë vizitorë në maj dhe qershor krahasuar me vitin 2024.

Shoqata Zvicerane e Teleferikëve thotë se moti i qëndrueshëm dhe me diell në qershor nxiti rritjen, veçanërisht në Alpet Vaud dhe Fribourg, të cilat panë numrin e vizitorëve të rritet me mbi 50%.

Udhëtarët vendas u rritën me 30%, ndërsa vizitorët ndërkombëtarë u rritën me 19%, transmeton albinfo.ch.

Pas një fillimi të dobët në vitin 2024, kjo shënon një rimëkëmbje të madhe.

Zvicra Lindore, Valais, Graubunden dhe Zvicra Qendrore gjithashtu shënuan fitime të forta. Bernese Oberland u rrit me 20%, ndërsa rritja në Ticino mbeti modeste.

Trendi vjen pas një sezoni shumë të suksesshëm dimëror 2024/25, i cili pa numrin më të mirë të vizitorëve në një dekadë.

Austri: Vetëm 14% e të rinjve duan të qëndrojnë në vendet e tyre aktuale të punës

Një pjesë e vogël e të rinjve punëtorë në Austri shprehin dëshirën për të qëndruar në vendin dhe profesionin e tyre aktual, sipas të dhënave të fundit nga Dhoma e Punës së Austrisë së Epërme (AK OÖ), shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Indeksi i Klimës së Punës, i cili bazohet në anketimin e rreth 4,000 punonjësve çdo vit, tregon se vetëm 14 për qind e të rinjve nga 16 deri në 25 vjeç dhe një e katërta e të rinjve nga 26 deri në 35 vjeç dëshirojnë të qëndrojnë në kompaninë ku punojnë aktualisht. Ndërkohë, rreth një e treta e të rinjve në të dyja grupmoshat synojnë të avancojnë në fushën e tyre profesionale.

Në anën tjetër, punonjësit mbi 45 vjeç janë më të kënaqur me pozicionin e tyre, ku 70 për qind preferojnë të qëndrojnë në të njëjtin vend pune, transmeton albinfo.ch.

Sipas AK OÖ, ngarkesa e lartë e punës dhe ulja e kënaqësisë profesionale janë faktorët kryesorë që nxisin të rinjtë të kërkojnë ndryshime në karrierë. “Punonjësit do të qëndrojnë vetëm nëse mund të punojnë në kushte të shëndetshme dhe të lumtura,” tha presidenti i Dhomës së Punës, Andreas Stangl, duke kërkuar nga punëdhënësit përgjegjësi më të madhe në këtë drejtim.

Në anketën e kryer edhe me menaxherët, u gjet që ata ndiejnë nivel të lartë stresi nga detyrat e tyre, pavarësisht kënaqësisë më të madhe për të ardhurat dhe mundësitë e avancimit.

Duke marrë parasysh rezultatet, Dhoma e Punës kërkon menaxhim më të mirë të orëve shtesë dhe pushimeve, për të mbrojtur shëndetin e punonjësve dhe për të përmirësuar kënaqësinë në punë në afat të gjatë, transmeton albinfo.ch.

Kosova me 32 sportistë në Festivalin Olimpik Evropian për të Rinj

Me një delegacion prej 32 sportistësh, Kosova do të marrë pjesë në Festivalin Olimpik Evropian për të Rinj, që mbahet nga 20 deri më 26 korrik në Shkup, duke shënuar kështu pjesëmarrjen më të madhe ndonjëherë në këtë ngjarje madhore sportive për grupmoshën 14-18 vjeç, transmeton albinfo.ch.

Komiteti Olimpik i Kosovës (KOK), që zyrtarizoi listën të martën, bëri të ditur se sportistët kosovarë do të garojnë në nëntë disiplina sportive: xhudo, atletikë, çiklizëm, gjimnastikë, taekwondo, badminton, not, pingpong dhe shenjëtari.

Nga gjithsej 32 sportistë, 18 janë vajza dhe 14 djem, të cilët synojnë të përfaqësojnë me dinjitet ngjyrat e Kosovës në këtë festival që konsiderohet si gara kryesore vjetore për të rinjtë në nivel evropian.

Kosova do të marrë pjesë për herë të gjashtë në këtë festival që organizohet çdo dy vjet nga Komiteti Olimpik Evropian. Debutimi i Kosovës ka ndodhur në Tbilisi më 2015, ndërsa deri më tani ka fituar një medalje, atë të artë nga atleti Muhamet Ramadani në hedhje të gjyles në edicionin “Baku 2019”.

Këtë herë, shpresat më të mëdha për sukses janë të vendosura te xhudistët, një sport që tradicionalisht ka sjellë medalje për Kosovën në ngjarje të tjera ndërkombëtare, por ende jo në këtë festival. Blerina Gashi, Sidorela Dodaj, Enise Zijade, Riad Kasapi, Milot Gashi dhe Roni Reshitaj janë emrat që do ta përfaqësojnë Kosovën në xhudo, transmeton albinfo.ch.

Në atletikë do të garojnë Medina Fejza, Erisë Avdullahu, Lorina Kadriu, Amar Maxhuni, Luan Mazrekaj, Bardh Telaku dhe Ledion Fetahaj, ndërsa në badminton janë përzgjedhur Tringa Ibraj dhe Dionis Morina. Në çiklizëm do të konkurrojë Dion Bytyqi.

Përvojë të rëndësishme ndërkombëtare pritet të fitojnë edhe Sara Pllana, Rea Berisha dhe Bora Hoti në gjimnastikë, ndërsa Joana Jasiqi, Riga Kastrati, Lea Selmani, Dior Krasniqi dhe Nart Bakiu do të garojnë në disiplinat e notit.

Në pingpong, përfaqësues do të jenë Amant Sejdiu dhe Jona Hashani, ndërsa Dhurata Ibrahimi do të jetë pjesëmarrëse në shenjëtari. Në taekwondo, ngjyrat e Kosovës do t’i mbrojnë Bled Tufa, Arian Selimi, Alina Azemi, Resa Gashi dhe Imarah Vizdiklar.

Kjo është hera e parë që Kosova dërgon më shumë se 19 sportistë, çka dëshmon rritjen dhe angazhimin e vazhdueshëm në zhvillimin e sportit të të rinjve.

Edicioni i 18-të i Festivalit Olimpik Evropian Veror për të Rinj këtë vit përfshin mijëra sportistë nga 49 shtete të Evropës, me garat që do të zhvillohen në Shkup, Kumanovë, ndërsa ato të gjimnastikës do të mbahen në Osijek të Kroacisë, transmeton albinfo.ch.

Berna përgatitet për ndeshjen e ҫerekfinales së Zvicrës, këto ndryshme do i shihni të premten

Për të festuar çerekfinalet e Kampionatit Evropian të futbollit të femrave, qyteti i Bernës ka njoftuar se restorantet do të lejohen të shërbejnë mysafirët e tyre gjatë gjithë natës nga e premtja në mbrëmje deri në orët e para të së shtunës, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Kjo masë vjen para ndeshjes së rëndësishme të ekipit zviceran të femrave kundër kampionëve të botës, Spanjës, që do të zhvillohet të premten në orën 21:00 në stadiumin Wankdorf.

Në një deklaratë, Drejtoria për Sigurinë, Mjedisin dhe Energjinë të Bernës ka theksuar se performanca e shkëlqyer e skuadrës do të festohet me një natë argëtimi në qytet, pavarësisht nga rezultati i ndeshjes, transmeton albinfo.ch.

Zona e tifozëve në Bundesplatz do të qëndrojë e hapur deri në orën 00:30 të mëngjesit për të pritur mbështetësit e futbollit.

Në të njëjtën kohë, në malin lokal të Bernës po zhvillohet Festivali Gurten, i cili do të transmetojë drejtpërdrejt ndeshjen Spanjë-Zvicër në zonën e skenës së tendës, duke ofruar një atmosferë festive me muzikë dhe sport për vizitorët, transmeton albinfo.ch.

64% e studentëve të huaj në Gjermani duan të qëndrojnë pas diplomimit

Një pjesë e madhe e studentëve të huaj që studiojnë në Gjermani shprehin dëshirën për të qëndruar në vend pas përfundimit të studimeve. Sipas një raporti të publikuar nga Shërbimi Gjerman i Shkëmbimit Akademik (DAAD), 64 për qind e të anketuarve planifikojnë të vazhdojnë jetën dhe karrierën e tyre në Gjermani, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Anketa u zhvillua me pjesëmarrjen e mbi 21,000 studentëve nga 132 universitete në Gjermani gjatë semestrit dimëror të vitit akademik 2023/24. Përveç dëshirës për të qëndruar, pothuajse gjysma e tyre, ose 49 për qind, shprehen se mund të fillojnë një biznes në vend.

Studentët e ekonomisë, inxhinierisë dhe shkencave kompjuterike janë më të prirur të kërkojnë një të ardhme në Gjermani, ndërsa arsye kryesore për zgjedhjen e këtij vendi për studime janë përballueshmëria, perspektivat e karrierës dhe ofertat e shumta të programeve në gjuhën angleze.

Megjithatë, vetëm një e treta e studentëve ndihen të përgatitur mirë për të filluar një karrierë profesionale në Gjermani. Ata kërkojnë më shumë mbështetje në fushën e karrierës, kurse gjuhësore dhe ndihmë në ndërtimin e kontakteve me punëdhënësit, transmeton albinfo.ch.

Pesë lojtare me ftohje, Zvicra anulon stërvitjen para çerekfinales me Spanjën

Ekipi kombëtar i Zvicrës për femra ka anuluar seancën stërvitore të planifikuar për të martën, për shkak të disa rasteve të ftohjes në skuadër. Sipas stafit mjekësor, pesë lojtare janë prekur nga simptoma të lehta deri të moderuara, transmeton albinfo.ch.

“Vetëm trakti i sipërm respirator është prekur. Askush nuk ka ethe ose kollë”, ka bërë të ditur mjeku i ekipit, Martin Schober, për televizionin zviceran SRF.

Për të parandaluar përhapjen, lojtaret e prekuara janë izoluar nga pjesa tjetër e skuadrës, ndërsa pjesa tjetër e ekipit po monitorohet nga afër.

Schober shprehu shpresë që e gjithë skuadra do të mund të rikthehet në stërvitje të mërkurën, ndonëse ajo ishte planifikuar si ditë pushimi për ekipin, transmeton albinfo.ch.

Rriten aksidentet me motoçikleta, Zvicra konsideron rikthimin e kufirit të moshës

Që nga viti 2021, 16-vjeçarëve në Zvicër u është lejuar të ngasin motoçikleta 125cc, një hap që u bë për të harmonizuar rregullat me Bashkimin Evropian. Por rritja e ndjeshme e aksidenteve, veçanërisht atyre serioze, ka alarmuar autoritetet dhe ka rikthyer debatin për rritjen e moshës minimale për drejtim, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Zyra Federale e Rrugëve (Astra) ka raportuar se që nga ndryshimi i ligjit, numri i të rinjve të lënduar rëndë është më shumë se dyfishuar. Deri në vitin 2020, mesatarisht 66 të rinj në vit lëndoheshin rëndë, ndërsa pas vitit 2021 shifra është rritur ndjeshëm, sidomos në kantonet Lucern, Obwalden, Aargau dhe Thurgau.

Ekspertët theksojnë se shpejtësia e tepërt dhe shpërqendrimi janë shkaqet kryesore të aksidenteve. Shumica e tyre ndodhin jashtë zonave urbane, ku rreziqet janë më të mëdha dhe ndërhyrja më e vështirë, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, një leje mësimi është e mjaftueshme që një i ri 16-vjeçar të ngasë një motoçikletë 125cc. Kursi praktik është i detyrueshëm, por mund të përfundohet deri në katër muaj pas provimit teorik. Kjo periudhë pa trajnim praktik po konsiderohet si faktor i rrezikut.

Instruktorët dhe ekspertët e sigurisë rrugore po kërkojnë që trajnimi praktik të përfundohet para daljes në rrugë dhe po kërkojnë kontroll më të rreptë mbi përgatitjen e shoferëve të rinj. “Në teori nuk mund të mësoni si të frenoni emergjent apo të ndryshoni korsi. Këto gjëra mësohen vetëm në praktikë”, thotë një pjesëmarrës në kurs në Baden.

Në dritën e statistikave shqetësuese, Shoqata e Instruktorëve të Drejtimit dhe Qendra Këshillimore për Parandalimin e Aksidenteve po kërkojnë rikthimin e moshës minimale në 18 vjeç. Edhe politikanë nga të gjitha partitë po bëjnë thirrje për rivlerësimin e ligjit.

Ndërkohë, Astra ka nisur një analizë të përmbajtjes dhe kohës së trajnimit bazë dhe po shqyrton masa të reja parandaluese, përfshirë më shumë kontrolle dhe fushata vetëdijësimi për të rinjtë, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Qytetarët ngasin më shumë makinën, rritet qarkullimi rrugor

Pas pesë vitesh rënie të vazhdueshme, qytetarët gjermanë kanë filluar sërish të ngasin më shumë makina. Sipas të dhënave të publikuara nga Autoriteti Federal i Transportit Motorik (KBA), në vitin 2024 automjetet private në Gjermani përshkuan gjithsej 594 miliardë kilometra, që është 3 miliardë kilometra më shumë se një vit më parë, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Kjo shënon rritjen e parë të kilometrave të përshkuar që nga viti 2018, duke përmbysur një trend pesëvjeçar të rënies. Megjithatë, pavarësisht rritjes së përgjithshme, distanca mesatare e përshkuar për makinë ra për të dhjetin vit radhazi, duke zbritur në 12,309 kilometra, 11 kilometra më pak se në vitin 2023.

Sipas KBA-së, rritja e përgjithshme nuk lidhet me përdorim më intensiv të makinave, por me numrin më të madh të automjeteve të regjistruara në vend. Shumica dërrmuese e kilometrave u përshkuan nga automjete me motorë me djegie të brendshme, 283 miliardë kilometra nga makinat me benzinë dhe 230 miliardë kilometra nga ato me naftë.

Makinat me benzinë përshkuan mesatarisht 9,555 kilometra, ndërsa ato me naftë, më të përdorura nga shoferët e shpeshtë, 16,984 kilometra. Shpenzimi më i ulët i karburantit dhe çmimi më i lirë për litër e bëjnë dizelin ende ekonomikisht të leverdishëm për përdoruesit e rregullt, pavarësisht kostos më të lartë të blerjes dhe taksave, transmeton albinfo.ch.

Llojet e tjera të automjeteve, si elektriket, hibridet dhe alternativat e tjera, nuk u raportuan në mënyrë të ndarë, por përfaqësojnë ende një pjesë të vogël të qarkullimit total.

Ekspertët vërejnë se kjo rritje e kilometrave të përshkuar mund të reflektojë ndryshime në sjelljen e udhëtimit pas pandemisë, por edhe një kthim te automjeti personal si mjet më i sigurt dhe fleksibël i transportit në një kohë me çrregullime të shpeshta në transportin publik dhe kriza të energjisë, transmeton albinfo.ch.

Evropiani i futbollisteve në Zvicër thyen rekord të shikueshmërisë

Kampionati Evropian i futbollisteve që po zhvillohet në Zvicër po dëshmohet si më tërheqësi në histori, duke thyer rekorde në shikueshmëri dhe interesim publik, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave zyrtare të UEFA-s, faza grupore e këtij Evropiani ka regjistruar gjithsej 461 mijë e 582 shikues në 24 ndeshje të zhvilluara, duke lënë pas rekordin e mëparshëm të vendosur në Angli në vitin 2022, ku në këtë fazë ishin gjithsej 357 mijë e 993 shikues.

Në 22 nga 24 ndeshjet, stadiumet ishin të mbushura, ndërsa mesatarja e shikuesve për ndeshje ka arritur në 19 mijë e 233, shifër që konfirmon rritjen e madhe të interesimit për futbollin e femrave në nivel evropian.

Ndeshja më e ndjekur deri më tani ishte ajo mes Gjermanisë dhe Danimarkës në qytetin Basel, ku stadiumi ishte i tejmbushur me 34 mijë e 165 tifozë. Ky është numri më i lartë i shikuesve në një ndeshje të fazës grupore në historinë e Kampionateve Evropiane, përballje në të cilën nuk merr pjesë nikoqiri, transmeton albinfo.ch.

Edhe para fillimit të kampionatit, interesimi ishte i jashtëzakonshëm. UEFA kishte njoftuar për shkallë të lartë të shitjes së biletave, me 600 mijë bileta të shitura, duke vendosur kështu një tjetër rekord historik për këtë turne.

Përveç pranisë fizike në stadiume, edhe audienca televizive po shënon shifra të mëdha, ndërsa kampionati po thyen rekorde edhe për numrin e golave të shënuar në fazën grupore, transmeton albinfo.ch.