Sindikata VPOD dhe kompania e shërbimeve tokësore Airline Assistance Switzerland (AAS) kanë arritur marrëveshje për një plan social në Aeroportin e Cyrihut.

AAS kishte vendosur të mbyllte aktivitetin dhe të pushonte nga puna rreth 210 punonjës. Fillimisht, kompania refuzoi të hartonte plan social, gjë që solli grevën e punonjësve të premten e kaluar.

Pas presionit të grevës, AAS ra dakord me kërkesat e sindikatës. Punonjësit do të marrin shpërblime dhe mbështetje për t’u sistemuar në kompani të tjera të shërbimeve tokësore, me synim që kalimi të bëhet deri në fund të tetorit.

Gratë e martuara në Zvicër vazhdojnë të përballen me një hendek të madh në paga krahasuar me burrat e martuar, veçanërisht nënat. Sipas një raporti të Zyrës Federale të Statistikave, të miratuar të mërkurën nga Këshilli Federal, diferenca mesatare arrin në 16% si në sektorin privat ashtu edhe në atë publik, ndërsa për punonjësit beqarë hendeku është vetëm 1.3%, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Të dhënat tregojnë se diferenca në paga thellohet ndjeshëm tek të martuarit me fëmijë, ku arrin në 21%. Ndërkohë, gratë beqare pa fëmijë fitojnë vetëm 1.9% më pak se burrat beqarë. Raporti thekson gjithashtu se hendeku gjinor në paga rritet me moshën: nga 6.6% për grupmoshën nën 29 vjeç, në 12.6% për moshën 30-49 vjeç dhe deri në 19.7% për ata mbi 50 vjeç.

Diferencat janë të dukshme edhe sipas shkallës së punësimit dhe hierarkisë profesionale. Gratë me kohë të plotë fitojnë mesatarisht 11% më pak se burrat, ndërsa në pozicionet e larta diferenca arrin në gati 15%. Përveç faktorëve strukturorë si arsimi, përvoja dhe pozicioni, raporti vëren se rreth 48% e hendekut në paga mbetet e pashpjegueshme dhe mund të lidhet me diskriminim.

Autorët e raportit rekomandojnë që institucionet të adresojnë pabarazitë në shpërndarjen e punës shtëpiake dhe kujdesit për fëmijët, si dhe të përmirësojnë kushtet e punës e politikat tatimore, transmeton albinfo.ch.

Në gjysmën e parë të vitit 2025, Skyguide, shërbimi zviceran i trafikut ajror, trajtoi 868,000 fluturime mbi hapësirën ajrore të vendit. Sipas të dhënave të publikuara të mërkurën, 94.6% e fluturimeve u kryen në kohë, duke shënuar një përmirësim të ndjeshëm dhe duke e afruar saktësinë pranë niveleve para pandemisë, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Shumica e vonesave ishin të lidhura me kushtet e motit, ndërsa Skyguide thekson se përmirësimi i saktësisë është rezultat i përparimeve teknologjike dhe menaxhimit të trafikut ajror.

Kompania regjistroi një fitim prej 8 milionë frangash në gjashtëmujorin e parë dhe planifikon të shlyejë kredinë prej 250 milionë CHF që mori nga Konfederata gjatë pandemisë deri në vitin 2029.

Skyguide gjithashtu po punon për projektin e dixhitalizimit “Qendra Virtuale”, i cili pritet të përfundojë deri më 2027 dhe do të kontribuojë në rritjen e efikasitetit dhe saktësisë së fluturimeve, transmeton albinfo.ch.

Një krahasim ndërkombëtar i çmimeve të udhëtimit me tren dhe aeroplan tregon se pasagjerët nga Zvicra shpesh paguajnë më shumë për udhëtimin me tren sesa për fluturimet me kosto të ulët në Evropë. Ky është përfundimi i një studimi të ri nga organizata mjedisore Greenpeace, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Analiza u fokusua në 142 rrugë ndërkufitare në 31 vende evropiane dhe zbuloi se në 54% të 109 rrugëve ndërkufitare, fluturimet ishin më të lira se trenat. Nga tetë rrugë të zakonshme ndërkombëtare nga Zvicra, disa treguan performancë të mirë, ndërsa të tjera mbetën të shtrenjta.

Për shembull, udhëtimet me tren midis Cyrihut dhe Brukselit dhe Cyrihut dhe Vjenës ishin më të lira se biletat e avionit në tetë ose nëntë nga nëntë ditë të studiuara. Rruga Cyrih-Berlin dhe Gjenevë-Paris gjithashtu u gjetën kryesisht më të lira me tren.

Megjithatë, rrugët që lidhin Gjenevën me Barcelonën, Aeroportin Evropian të Bazelit me Zagrebin, dhe Madridin dhe Romën me Cyrihun ishin më të shtrenjta me tren sesa fluturimi. Greenpeace vuri në dukje se Gjeneva, ndryshe nga Cyrihu, është më pak e lidhur me tren dhe nuk ofron linja nate, gjë që e kufizon udhëtimin miqësor ndaj klimës.

Në përgjithësi, Zvicra renditet në mes për krahasim me vendet e tjera evropiane: 50% e rrugëve ndërkufitare janë kryesisht më të shtrenjta me tren dhe 50% kryesisht më të lira. Ky rezultat ngjason me situatën në Gjermani dhe Austri, vende me gjuhë gjermanishtfolëse.

Analiza e çmimeve zbuloi gjithashtu një rritje të konsiderueshme të kostove të udhëtimeve me tren gjatë 10 viteve të fundit, ndërsa kostoja e udhëtimeve me makinë ka rënë vetëm minimalisht. Stefan Meierhans, monitoruesi zyrtar i çmimeve në Zvicër, theksoi se për disa seksione, çmimi i transportit publik është dyfishuar, duke e bërë trenin një opsion shpesh më të shtrenjtë për udhëtimet ndërkombëtare krahasuar me avionin, transmeton albinfo.ch.

Më 28 shtator qytetarët zviceranë do të votojnë për dekretin federal të miratuar në dhjetor 2024, i cili parashikon heqjen e vlerës së qirasë, por me kushtin që kantonet të mund të vendosin një taksë të re mbi shtëpitë e dyta për të kompensuar humbjet tatimore, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Pyetja që do t’u shtrohet votuesve nuk përmend drejtpërdrejt heqjen e vlerës së qirasë, por është formuluar si: “A e pranoni dekretin federal të 20 dhjetorit 2024 në lidhje me taksën kantonale të pronës mbi shtëpitë e dyta?”

Nëse propozimi kalon, pronarët e vilave dhe apartamenteve të pushimeve do të detyrohen të paguajnë këtë taksë të re, edhe pse forma dhe shuma e saj ende nuk janë përcaktuar. Pikërisht kjo pasiguri po shkakton shqetësime mes pronarëve.

“Për momentin, nuk kemi absolutisht asnjë ide se në çfarë forme do të mblidhen këto taksa. Po dalim me diçka të gabuar që rrezikon të krijojë më shumë probleme sesa të zgjidhë,” deklaroi për La Matinale Brigitte Borel, presidente e Shoqatës së Pronarëve të Vilave dhe Apartamenteve të Verbier.

Kritika ka ardhur edhe nga krahu i djathtë në disa kantone alpine, të cilët e konsiderojnë planin e miratuar nga parlamenti si jo të favorshëm. Megjithatë, deputeti i UDC-së, Michaël Buffat, e mbron kompromisin: “Do të ketë një taksë mbi shtëpitë e dyta, por nga ana tjetër pronarët nuk do të paguajnë më vlerën e qirasë. Në fund, ata nuk do të humbasin.”

Sipas tij, taksat që do të vendosin kantonet pritet të jenë më të ulëta sesa shumat aktuale të llogaritura sipas sistemit të vlerës së qirasë, transmeton albinfo.ch.

Të huajt që jetojnë në Zvicër e kuptojnë shpejt se të krijosh miqësi të ngushta me vendasit është më e vështirë se sa duket. Një anketë e realizuar me lexuesit e The Local zbuloi se, edhe pse shumica e të huajve e konsiderojnë të rëndësishme të kenë miq zviceranë për të ndjerë përkatësi dhe mirëqenie sociale, ndërtimi i këtyre lidhjeve është gjithmonë i vështirë, transmeton albinfo.ch.

Disa e shohin miqësinë me vendasit si një faktor kyç për integrimin. “Është shumë e rëndësishme të kesh miq zviceranë! Njohja e vendasve të ndihmon të kuptosh dhe ta njohësh më mirë vendin,” tha Ira, që jeton në Vaud. Për të tjerët, edhe një grusht miq të ngushtë zviceranë mund të bëjë një ndryshim të madh: “Dy deri në tre miq të mirë zviceranë të ndihmojnë të ndihesh i pranuar, më rehat dhe më i përfshirë në komunitet,” tha një i anketuar nga Villars-sur-Ollon.

Megjithatë, shumë të huaj vënë në dukje se pengesat janë të mëdha. Shumë prej tyre përmendin gjuhën si një barrierë kryesore. Saurabh nga Cyrihu shprehu se të kesh miq zviceranë është i rëndësishëm “deri në një farë mase”, pasi kjo ofron ndjenjën e përfshirjes dhe përkatësisë, por procesi është i gjatë dhe i vështirë për ata që nuk flasin gjuhën lokale, veçanërisht dialektet zvicerane të gjermanishtes.

Përtej gjuhës, faktorë të tjerë si kultura, rrethi social ekzistues dhe lëvizshmëria ekonomike formojnë mundësitë për të ndërtuar marrëdhënie të ngushta. “Zviceranët janë të mirë, por marrëdhënia mbetet një marrëdhënie njohjeje në vend të një miqësie të vërtetë,” vuri në dukje Saurabh. Jeff, një amerikan që jeton në Cyrih, shtoi se madhësia e vogël e vendit dhe fakti që shumica tashmë kanë familje dhe miq, e bëjnë të vështirë gjetjen e miqve të rinj, transmeton albinfo.ch.

Edhe në qytetet më të vogla, mundësitë janë të kufizuara. “Nuk ka shumë raste për të bërë miq të rinj kur arrin një moshë të caktuar. Vetëm në punë mund të krijohen lidhje,” tha Ira nga Vaud. Një tjetër lexues nga Villars-sur-Ollon theksoi se dallimet kulturore dhe gjuha ndikojnë ndjeshëm në formimin e miqësive me vendasit.

Jo të gjithë pajtohen se miqtë zviceranë janë të domosdoshëm. Doaa nga Egjipti tha se preferon miqtë ndërkombëtarë dhe e sheh integrimin ndryshe. Sipas saj dhe disa të tjerëve, shoqëria zvicerane vetë mund të ketë pengesa për të huajt, veçanërisht kur ka një barrierë gjuhësore në marrëdhëniet me institucionet shtetërore dhe shërbimet publike.

Pavarësisht këtyre sfidave, lexuesit dhanë disa këshilla praktike për ndërtimin e miqësive si të mësuarit e gjuhës lokale, veçanërisht dialektet zvicerane të gjermanishtes, është thelbësor, pjesëmarrja në aktivitete dhe ngjarje lokale, si festat komunitare apo aktivitetet kulturore, ndihmon për të takuar njerëz me interesa të përbashkëta, bashkimi me klube dhe shoqata lokale mund të krijojë mundësi për lidhje të vazhdueshme dhe më të thella,

Megjithatë, të gjithë ranë dakord se procesi kërkon këmbëngulje dhe durim, dhe për shumë të huaj, miqtë e rinj zviceranë mund të jenë të paarritshëm. Një përgjigje ironike e Doaa-s ishte: “Nëse nuk mund ta bësh këtë, largohu nga vendi përgjithmonë.”

Në përfundim, të huajt në Zvicër e pranojnë se të bësh miq zviceranë është e vështirë, por për ata që janë të vendosur, me këmbëngulje, aftësi gjuhësore dhe angazhim në jetën lokale, mund të arrihet një integrim më i thellë dhe ndjenja e përkatësisë, transmeton albinfo.ch.Të huajt në Zvicër: Të bësh miq zviceranë, një sfidë e madhe

Burri 52-vjeçar ka rrëfyer se ka vrarë me thikë ish-gruan e tij dhe dy vajzat, 10 dhe 3 vjeç, në Corcelles, kantoni Neuchâtel. Sipas ekspertëve mjeko-ligjorë, viktimat kishin vdekur jo më vonë se ora 17:30 të 19 gushtit, shumë para se të njoftohej policia, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

I dyshuari u mor në pyetje nga prokurori dhe pranoi gjithashtu se kishte sulmuar qëllimisht një oficer policie që kishte hyrë në apartament, duke u plagosur në pjesën e poshtme të trupit pas tre të shtënave nga polici. Ai tani do të ndiqet penalisht për krimet e vrasjes.

Sipas policisë dhe zyrës së prokurorit, hetimi po vazhdon për të kuptuar shkaqet që çuan në këtë tragjedi dhe do të kryhet një ekspertizë psikiatrike për të pandehurin.

Burri ishte i ndarë ligjërisht nga gruaja që nga 12 qershori dhe jetonte në Le Locle. Midis viteve 2020 dhe 2022 ishin paraqitur ankesa të ndërsjella midis bashkëshortëve, por tre vitet e fundit nuk kishte shenja paralajmëruese dhe familja nuk ishte nën mbikëqyrje policore.

Policia e kantonit Neuchâtel e përshkruan skenën si “të tmerrshme”, transmeton albinfo.ch.

Çdo vit mijëra njerëz në Zvicër humbin banesat e tyre si pasojë e të ashtuquajturave “dëbime të zbrazëta”, kur qiramarrësit detyrohen të largohen për shkak të rinovimeve ose projekteve të reja ndërtimi. Vetëm sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Zvicrës (ZKB), rreth 30 mijë persona preken çdo vit nga kjo praktikë, duke u përballur me vështirësi të mëdha për të gjetur strehim të përballueshëm, sidomos në qytete si Cyrihu, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Shembulli i kantonit Basel-Stadt ka tërhequr vëmendje të madhe. Atje, me një ligj të ri, përfundimet e kontratave të qirasë për qëllime zbrazjeje janë praktikisht të ndaluara dhe numri i rasteve ka rënë pothuajse në zero. Masa është përshëndetur nga qiramarrësit dhe aktivistët e strehimit, por ka nxitur debat të ashpër në pjesën tjetër të vendit.

Kritikët, si drejtues të Shoqatës së Pronësisë së Banesave (HEV), paralajmërojnë se ligji po pengon rinovimet dhe po dëmton sektorin e ndërtimit, duke detyruar zejtarët të kërkojnë punë jashtë qytetit. Nga ana tjetër, përfaqësues politikë si anëtarja e Këshillit të Shteteve, Eva Herzog (SP), mbrojnë ligjin duke theksuar se është ende i ri dhe efektet afatgjata duhen matur me kujdes.

Në qendër të debatit mbetet pyetja se si të përballohet mungesa e banesave të përballueshme. Për disa, zgjidhja qëndron te ndërtimi i më shumë apartamenteve, ndërsa të tjerë theksojnë nevojën për projekte jofitimprurëse dhe modele bashkëpunuese që garantojnë qira të ulëta, transmeton albinfo.ch.

Një aksident i rëndë me varka në liqenin Obersee të Liqenit të Cyrihut ka përfunduar tragjikisht me dy viktima. Ngjarja ndodhi të martën mbrëma, rreth orës 22:20, kur dy varka me gjithsej dhjetë persona u përplasën pranë Altendorfit, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave fillestare të Policisë së Kantonit Schwyz, një varkë e drejtuar nga një 46-vjeçar me dy pasagjerë u përplas me një varkë tjetër, ku ndodheshin shtatë persona. Për pasojë, një burrë 36-vjeçar dhe një grua, pasagjerë në varkën më të madhe, humbën jetën në vendngjarje.

Katër persona të tjerë pësuan lëndime të lehta dhe u dërguan në spital për kontrolle mjekësore, ndërsa dy të tjerë u shpëtuan pa pasoja serioze.

Rrethanat e sakta të aksidentit mbeten ende të paqarta. Policia kantonale ka nisur hetimet, ndërsa ekspertë të specializuar kanë siguruar provat në vendin e ngjarjes dhe në mjetet lundruese të përfshira, transmeton albinfo.ch.

Pas një periudhe tranzicioni pesëvjeçar, Qyteti i Cyrihut ka nisur zbatimin aktiv të rregulloreve për qiranë e apartamenteve komunale dhe po kontrollon pajtueshmërinë me kontratat ekzistuese. Sipas të dhënave, rreth 1,100 apartamente konsiderohen të nën-banuara, ndërsa afërsisht 150 prej tyre klasifikohen si shumë të nën-banuara, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Rregullorja e re, e miratuar nga këshilli komunal në vitin 2018, përcakton kërkesat për banimin minimal në një apartament si dhe kufijtë e të ardhurave për qiramarrësit. Kontratat e reja të qirasë janë lidhur sipas këtyre kushteve që nga viti 2019, ndërsa kontratat e vjetra kishin një periudhë kalimtare për përshtatje.

Kontrollet e nisura tani fokusohen fillimisht te apartamentet shumë të nën-banuara, pra ato ku banimi minimal nuk plotësohet nga dy persona. Qiramarrësit e prekur janë njoftuar me shkrim dhe duhet të gjejnë zgjidhje brenda një viti. Sipas qytetit, do të ofrohen deri në dy apartamente alternative, në varësi të disponueshmërisë.

Në rast se kërkesa e banimit nuk respektohet, qiramarrësi duhet të zhvendoset brenda tre muajve. Refuzimi i pajustifikuar i alternativave ose moszbatimi i rregullores mund të sjellë ndërprerjen e kontratës së qirasë.

Autoritetet komunale paralajmërojnë se zbatimi do të kryhet hap pas hapi, për shkak të numrit të kufizuar të apartamenteve në dispozicion dhe vështirësive që sjell procesi i shkëmbimeve. Në një fazë të mëvonshme, do të trajtohet edhe mungesa e banesave të lehta, ku banimi minimal nuk plotësohet as nga një person.

Në total, kjo rregullore mbulon rreth 7,400 apartamente komunale, ndërsa afërsisht 200 apartamente të tjera të subvencionuara mbeten nën kriteret kantonale dhe komunale të qirasë sociale.

Ankesat e paraqitura nga disa qiramarrës kundër dispozitave të reja u hodhën poshtë në verën e vitit 2024 nga Gjykata Supreme Federale, transmeton albinfo.ch.