Njihuni me shqiptarin që do drejtojë USS Pearl Harbor

Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë, ka njoftuar se Alban Dervishi, një shqiptaro-amerikan, do të marrë komandën e një luftanije amerikane, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Ambasadës në rrjetin social Facebook, Dervishi do marrë komandën e luftanijes, USS Pearl Harbor në qershor të këtij viti.

 “Një ‘Tirons’ që merr komandën e një luftanijeje amerikane! Njihuni me Komandant Alban Dervishin, shqiptaro-amerikani  i cili do të marrë komandën e USS Pearl Harbor në qershor të 2025-ës.

I lindur në Tiranë dhe me origjinë nga një familje ushtarake, Albani dhe prindërit e tij emigruan në Shtetet e Bashkuara 25 vjet më parë për të ndjekur ëndrrën amerikane”, shkruhet në njoftimin e Ambasadës.

Vjosa Blakaj doktoron në Universitetin Teknik të Mynihut

Të rinjtë shqiptarë që jetojnë në diasporë po vazhdojnë të tregojnë rezultate të shkëlqyeshme edhe në shkencë.

Ndër shumë vajza dhe gra shqiptare që po tregohen të suksesshme në fusha të ndryshme, është sigurisht edhe Vjosa Blakaj, përcjell albinfo.ch.

Ajo është nga Kosova, jeton dhe punon në Gjermani dhe ka një përvojë të pasur profesionale.

Sukseset e Vjosës në aspektin arsimor e çuan drejt universiteteve më të mira në Gjermani.

Tashmë, ajo zyrtarisht ka doktoruar në “Universitetin Teknik” të Mynihut, transmeton më tej albinfo.ch.

Ajo ka punuar në “Max-Planck-Institut für Quantenoptik” dhe ishte kandidate për doktoraturë dhe hulumtuese. Pas disa viteve studimi, ajo tani ka përfunduar me sukses doktoraturën e saj.

Trumpi emëron politikanin me origjinë serbe si ambasador të SHBA-së në Serbi

Bëhet e ditur se ish-Prokurori i Përgjithshëm i Arizonës, Mark Brnovich, është emëruar ambasador i Shteteve të Bashkuara në Serbi.

Vendimi u bë i ditur të premten nga presidenti Donald Trump, i cili e cilësoi Brnovichin si një përfaqësues të përkushtuar të vlerave amerikane dhe një avokat të fortë për lirinë, në një postim në rrjetin social “Truth Social”.

“Si bir i refugjatëve që ikën nga komunizmi, Marku do të jetë avokat i fortë për lirinë dhe gjithmonë do ta vendosë Amerikën të parën. Urime Mark!”, ka shkruar Trump.

Brnovich ka një karrierë të gjatë në fushën e drejtësisë dhe politikës. Ai ka shërbyer si Prokuror i Përgjithshëm i Arizonës për dy mandate, nga viti 2015 deri më 2023, duke luajtur një rol të rëndësishëm në zbatimin e ligjit dhe mbrojtjen e konsumatorëve.

Me origjinë nga ish-Jugosllavia, ai ka rrënjë familjare në Mal të Zi dhe Kroaci, ndërsa prindërit i ka me prejardhje serbe. Ka studiuar shkencat politike në Universitetin Shtetëror të Arizonës dhe ka përfunduar studimet juridike në Universitetin e San Diegos. Përveç karrierës së tij ligjore, ai ka shërbyer edhe në Gardën Kombëtare të Ushtrisë Amerikane.

Brnovich ka qenë figurë aktive në politikën amerikane, duke synuar nominimin republikan për Senatin në zgjedhjet e vitit 2022, por pa sukses. Pas përfundimit të mandatit si prokuror, ai iu bashkua një kompanie të njohur ligjore.

Në detyrën e re si ambasador në Serbi, Brnovich do të zëvendësojë Christopher Hillin dhe pritet të ketë një rol kyç në marrëdhëniet SHBA–Serbi, veçanërisht në çështjet diplomatike dhe politike që lidhen me rajonin e Ballkanit.

Brnovich është i martuar me Susan Brnovichin, gjyqtare federale në Gjykatën e Qarkut të Shteteve të Bashkuara për Distriktin e Arizonës. Ata kanë dy vajza. Ai është anëtar aktiv i komunitetit ortodoks serb në Phoenix.

Zvicra shqyrton riaktivizimin e fortifikimeve të braktisura

Ushtria zvicerane po shqyrton rikthimin në funksion të fortifikimeve të braktisura të periudhës së Luftës së Ftohtë, duke i shndërruar ato në qendra komunikimi ose depo municionesh për raste emergjente. Departamenti i Mbrojtjes ka ndryshuar qëndrim pas shpërthimit të luftës në Ukrainë, ndonëse deri në vitin 2022 Këshilli Federal ishte kundër një ideje të tillë, shkruan The Local.

Megjithatë, propozimi duhet të kalojë nëpër debat parlamentar, pasi disa ligjvënës shprehen skeptikë. Deputeti Josef Dittli ka theksuar se një strategji e tillë është e diskutueshme dhe se para se të merren masa të tilla emergjente, duhet një plan i qartë për mbrojtjen, transmeton albinfo.ch.

BE nis procedura ndaj Austrisë për moszbatim të direktivave

Austria po përballet me katër procedura shkeljesh nga Komisioni Evropian për moszbatimin e direktivave të BE-së në fushat e tregjeve të energjisë elektrike, efiçencës së energjisë në ndërtesa, rregullave të transportit rrugor dhe etiketimit të ushqimit, raporton ORF.

Vendet e prekura, përfshirë Austrinë, kanë tani dy muaj kohë për të harmonizuar legjislacionin kombëtar me ligjin e BE-së, përndryshe rrezikojnë të përballen me një “opinion të arsyetuar” — fazën e dytë në procedurën e shkeljes. Komisioni ka kërkuar veprime të menjëhershme, transmeton albinfo.ch.

Kompanitë zvicerane po i kthejnë punëtorët për të punuar nga zyra

Gjithnjë e më shumë kompani zvicerane po kufizojnë punën nga shtëpia dhe po inkurajojnë kthimin në zyrë. Megjithatë, ky ndryshim nuk është domosdoshmërisht negativ. Për të bërë tranzicionin më të lehtë, disa kompani, si Swisscom, po riorganizojnë hapësirat e tyre të punës për të krijuar një ambient më tërheqës dhe bashkëpunues për punonjësit, shkruan SRF.

Swisscom, për shembull, ka krijuar një hapësirë pune inovative në Cyrih, me zona të rehatshme për biseda private, tavolina të përbashkëta për shkëmbim idesh dhe ambiente të përshtatshme për kreativitet dhe inovacion. Politika e kompanisë kërkon që punonjësit të jenë në zyrë të paktën dy ditë në javë, dhe nga janari, kjo kërkesë po zbatohet me më shumë rigorozitet.

Në një zhvillim të ngjashëm, prodhuesi i aparateve të dëgjimit Sonova dhe banka UBS kanë vendosur të kufizojnë punën nga shtëpia në maksimum dy ditë në javë duke filluar nga viti 2025. UBS ka shkuar edhe më tej, duke kërkuar që një nga ditët në zyrë të jetë të hënën ose të premten për të shmangur boshllëqet në mesjavë. Raiffeisen Zvicër, nga ana tjetër, do të lejojë vetëm dy ditë pune nga shtëpia duke filluar nga qershori 2025, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit spontan dhe diskutimeve të drejtpërdrejta për efikasitet më të madh, përcjell albinfo.ch.

Megjithëse kompanitë mohojnë se këto vendime lidhen me produktivitetin, psikologu i biznesit Christian Fichter ka një këndvështrim tjetër. Sipas tij, çështja kryesore është kontrolli dhe besimi: punëdhënësit nuk janë plotësisht të bindur se produktiviteti mbetet i njëjtë në punën nga shtëpia. Studimet e tij tregojnë se, në realitet, shumica e njerëzve nuk janë aq produktivë në shtëpi sa në zyrë, edhe pse puna nga shtëpia mund të ofrojë disa avantazhe.

Një sondazh me 500 pjesëmarrës në Zvicër zbuloi se shumica e punonjësve përdorin më pak ditë pune nga shtëpia sesa u lejohet. Mesatarisht, ata kanë mundësinë të punojnë 2.4 ditë në javë nga shtëpia, por në realitet përdorin vetëm 1.8 ditë. Hulumtimet tregojnë se puna nga shtëpia nuk është as një zgjidhje magjike për produktivitetin, as një pengesë e madhe – efektet e saj janë të ndryshme për secilin individ dhe situatë, shkruan SRF.

Disa kompani, si Holcim, Departamenti Federal i Financave, Swiss Life dhe Swiss Post, nuk kanë politika të rrepta për punën nga shtëpia, duke ia lënë vendimin në dorë ekipeve dhe drejtuesve të linjës. Sipas Fichter, këto kompani ose kanë një model biznesi që nuk ndikohet shumë nga puna në distancë, ose kanë një kulturë të fortë besimi mes menaxhmentit dhe punonjësve.

Pavarësisht ndryshimeve, puna nga shtëpia nuk do të zhduket, por ekuilibri po rregullohet. Studimet sugjerojnë se kombinimi ideal për produktivitet dhe mirëqenie është dy ditë punë nga shtëpia dhe tre ditë në zyrë – një model që shumë kompani tashmë po e adoptojnë, transmeton albinfo.ch.

Projektet pilot lehtësojnë aksesin në arsimin e lartë për refugjatët

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) dhe Konferenca e Rektorëve të Universiteteve Zvicerane po ndërmarrin hapa për të hapur më shumë mundësi për refugjatët në arsimin e lartë. Kjo iniciativë synon të ndihmojë në luftën kundër mungesës së punëtorëve të kualifikuar dhe përfshin pesë projekte pilot, të mbështetura nga qeveria federale me 1.5 milionë CHF për periudhën 2025–2028, shkruan SRF.

Programi është pjesë e agjendës së integrimit të nisur nga qeveria federale dhe kantonet, dhe synon të mbështesë refugjatët e njohur dhe ata me pranim të përkohshëm që dëshirojnë të ndjekin arsimin e lartë. Ai zbatohet në bashkëpunim me Konferencën e Rektorëve të Universiteteve Zvicerane dhe shërben si një financim fillestar për projekte të ndryshme në rajone të ndryshme gjuhësore.

Pesë projektet e përzgjedhura për fazën e parë do të zhvillohen në Universitetin e Bazelit, Lozanës dhe Lucernit, si dhe në Universitetin e Shkencave dhe Arteve të Aplikuara në Zvicrën Veriperëndimore dhe Universitetin e Lucernit për Edukimin e Mësuesve. Programet do të përgatisin refugjatët për studimet universitare përmes kurseve intensive të gjuhës dhe informacioneve orientuese mbi sistemin arsimor zviceran. Këto projekte do të realizohen në bashkëpunim me zyrat kantonale të integrimit dhe drejtoritë e arsimit, transmeton albinfo.ch.

Ky program i ri vjen në vazhdën e sukseseve të Programit të Integrimit të Para-Pranimit (INVOL), i cili është krijuar që nga viti 2018 për të ndihmuar refugjatët në trajnimin bazë profesional. Deri më tani, rreth 3,900 persona kanë marrë pjesë në këtë program dhe, sipas SEM, afërsisht dy të tretat e tyre kanë përparuar drejt një praktike profesionale.

Shumica e zviceranëve jashtë vendit kanë dy ose më shumë pasaporta

Tre të katërtat e shtetasve zviceranë që jetojnë jashtë vendit janë shtetas të dyfishtë ose kanë më shumë se dy kombësi, sipas të dhënave të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Ky fenomen është veçanërisht i përhapur te fëmijët dhe të rinjtë, ku 85 për qind e tyre kanë të paktën dy pasaporta, shkruan RTS.

Përqindja më e lartë e shtetasve zviceranë me kombësi të shumëfishta gjendet në Argjentinë (95%) dhe Kili (92%). Nga ana tjetër, Tajlanda ka përqindjen më të ulët, me vetëm 37% të zviceranëve që mbajnë një shtetësi të dytë. Dallime të mëdha vërehen edhe brenda grupmoshave. Për shembull, 80% e fëmijëve dhe të rinjve zviceranë në Tajlandë kanë një kombësi tjetër, por kjo përqindje bie në 42% për grupmoshën 18-64 vjeç dhe arrin vetëm 21% për ata mbi 65 vjeç.

Tendenca të ngjashme vërehen edhe në vendet evropiane. Në Gjermani, Austri dhe Spanjë, katër nga pesë fëmijë dhe të rinj zviceranë kanë dy ose më shumë pasaporta, ndërsa më pak se gjysma e zviceranëve pensionistë jashtë vendit kanë shtetësi të dyfishtë, transmeton albinfo.ch.

Në fund të dhjetorit 2024, numri i përgjithshëm i zviceranëve që jetojnë jashtë vendit arriti në 826,700, me një rritje prej 13,300 personash krahasuar me një vit më parë. Dy të tretat e tyre jetojnë në Evropë, me komunitetin më të madh në Francë (212,100 persona), të ndjekur nga Gjermania (101,000) dhe SHBA (84,700).

25-vjeçari i vrarë në front përkrah forcave ukrainase është nga Lozana

Një 25-vjeçar nga Lozana, me origjinë nga Amerika e Jugut dhe i birësuar nga një familje zvicerane, është identifikuar si shtetasi zviceran i vrarë në front në Ukrainë. Lajmi për vdekjen e tij u bë publik më 12 shkurt nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme (FDFA), por pa konfirmuar identitetin e tij, transmeton albinfo.ch.

I riu kishte një histori të trazuar jete. Ai u rrit në kantonin Vaud dhe kaloi një fëmijëri të vështirë, duke u përballur me humbjen e nënës së tij gjatë adoleshencës dhe më pas me probleme të shëndetit mendor. Pas disa qëndrimeve në spitale psikiatrike dhe një periudhe të kaluar në Qendrën Edukative të Mbyllur Pramont për të Mitur dhe të Rinj në Sierre, ai u përpoq të rindërtonte jetën e tij në Valais.

Pasioni i tij për ushtrinë ishte i madh, por ai u refuzua nga shkolla rekrutuese zvicerane për shkak të së kaluarës së tij kriminale. Pas refuzimit për t’u bashkuar me Legjionin e Huaj francez, ai vendosi të shkojë në Ukrainë për të luftuar kundër forcave ruse. Në qershor 2024, ai iu bashkua Legjionit Ndërkombëtar për Mbrojtjen Territoriale të Ukrainës, pavarësisht ndalimit të tillë nga ligji zviceran, shkruan RTS.

Stërvitja e tij ushtarake zgjati pesë javë, përpara se të dërgohej në vijën e frontit. Sipas një llogarie pro-ruse në Telegram, ai u vra më 25 dhjetor 2024 në Kursk, territor rus, gjatë një operacioni ushtarak. Disa ditë para vdekjes, ai kishte shprehur frikën se nuk do të kthehej më gjallë. Pas kësaj, familja dhe miqtë e tij nuk patën më asnjë kontakt me të.

Këshilli Federal Zviceran, një nga qeveritë me moshën mesatare më të vjetër në Evropë

Me një moshë mesatare mbi 61 vjeç, Këshilli Federal i Zvicrës renditet si një nga ekzekutivet më të vjetra në Evropë. Të premten, Viola Amherd (62 vjeç) i dorëzoi detyrën Martin Pfisterit (61 vjeç), duke ruajtur kështu një moshë mesatare të lartë mes anëtarëve të qeverisë. Aktualisht, gjashtë nga shtatë ministrat janë mbi 60 vjeç, ndërsa vetëm Italia ka një qeveri më të vjetër, me një mesatare prej 62.5 vjetësh, transmeton albinfo.ch.

Në të kundërt, vendet fqinje si Franca, Gjermania dhe Austria kanë qeveri më të reja, me një moshë mesatare rreth 55 vjeç, ndërsa në vendet nordike, si Suedia dhe Danimarka, ajo zbret në rreth 45 vjeç.

Këshilli Federal nuk ka qenë gjithmonë kaq i “moshuar”. Në vitin 2012, me zgjedhjen e Alain Berset, mosha mesatare ishte 53 vjeç, një nga më të ulëtat në dekadat e fundit. Megjithatë, zgjedhja e ministrave të rinj mbetet e rrallë në Zvicër, pasi postet janë shumë të kërkuara dhe politikanët mund të qëndrojnë në detyrë për një kohë të gjatë. Përvoja shihet si një garanci besimi, veçanërisht për shkak të sistemit federal të vendit, i cili favorizon ata që kanë kaluar nivelet komunale dhe kantonale të qeverisjes.

**Disa aktorë politikë, si të Gjelbërit, kanë propozuar zgjerimin e Këshillit Federal për të inkurajuar pjesëmarrjen e të rinjve dhe diversitetin. Megjithatë, sipas politologut Sean Müller, qeveria nuk ka për detyrë të përfaqësojë me saktësi popullsinë, por të zbatojë ligjet në mënyrë efikase. Ai sugjeron se një parlament më përfaqësues mund të ndikojë në ndryshimet e ardhshme në ekzekutiv, shkruan RTS.

JD Vance arrin në Grenlandë

JD Vance, zëvendëspresidenti i SHBA-së, vizitoi Grenlandën në një udhëtim të diskutueshëm, duke akuzuar Danimarkën për mungesë sigurie në ishullin Arktik. Vizita e tij ka shkaktuar tensione diplomatike me Kopenhagenin, ndërsa presidenti Donald Trump ka shprehur synimin për të sjellë territorin nën kontrollin e Uashingtonit, shkruan DW.

Gjatë vizitës në një bazë ushtarake amerikane, Vance kritikoi autoritetet daneze për mungesë investimesh në sigurinë dhe mirëqenien e grenlandezëve. Ai argumentoi se SHBA mund të garantonte më mirë sigurinë e ishullit përballë interesave në rritje të Rusisë dhe Kinës në Arktik.

Udhëtimi u shkurtua pas protestave në Grenlandë dhe Danimarkë për mungesën e konsultimeve me autoritetet vendase. Ndërkohë, katër nga pesë partitë politike të Grenlandës formuan një qeveri të re koalicioni për të kundërshtuar synimet e Trump. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen theksoi se Grenlanda i përket grenlandezëve, duke refuzuar idenë e aneksimit nga SHBA, percjell albinfo.ch.

Koncertet e Taylor Swift sollën 90 milionë CHF për ekonominë e Cyrihut

Dy koncertet e këngëtares Taylor Swift në Cyrih verën e kaluar kishin një ndikim të madh ekonomik, duke gjeneruar 92.5 milionë CHF (105 milionë dollarë) në të ardhura për rajonin, sipas një studimi nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara në Administrimin e Biznesit të Cyrihut (HWZ), shkruan swissinfo.

Nga totali, 24 milionë CHF u shpenzuan për bileta dhe po aq për udhëtime. Vizitorët nga SHBA, rreth 11,000 persona, kontribuuan me 15.5 milionë CHF në kosto udhëtimi. Gjithsej 98,000 fansa, të njohur si “Swifties”, ndoqën koncertet, duke shpenzuar mbi 13 milionë CHF për akomodim, 5 milionë CHF për transport lokal, 4 milionë CHF për ushqim dhe 2 milionë CHF për suvenire. Pjesa tjetër prej 19 milionë CHF u shpërnda në kategori të tjera shpenzimesh, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Këshilltarët federalë mbeten pa pension

Komiteti Politik i Këshillit Kombëtar ka konfirmuar vendimin për t’u hequr pensionet ish-këshilltarëve federalë, me 13 vota pro, 10 kundër dhe një abstenim, përcjell albinfo.ch.

Aktualisht, ata marrin gjysmën e pagës së një anëtari të qeverisë, por deputeti i SVP-së, Rémy Wyssman, kërkon që të kenë vetëm një pension të zakonshëm. Çështja tani kalon në Këshillin Kombëtar, ku priten debate të ashpra, shkruan 20minuten.

Kur do të nxjerrë Evropa sistemin ETIAS për udhëtarët nga jashtë BE-së?

Nga prilli i vitit 2025, Mbretëria e Bashkuar do t’u kërkojë udhëtarëve evropianë të marrin një autorizim udhëtimi ETA, por kur do të nxjerrë më në fund BE/zona Shengen heqjen e vizave ekuivalente për të ardhurit jashtë BE-së?

Si kujtesë, BE-ja po planifikon ndryshime të mëdha për udhëtimet në të ardhmen e afërt me sistemin e saj biometrik të hyrjes/daljes së njohur si EES dhe heqjen e vizave të saj të njohur si ETIAS.

Të dyja ishin menduar të ishin në vend shumë kohë më parë – dhe shumë kohë përpara se Mbretëria e Bashkuar të nxirrte skemën e saj të autorizimit të udhëtimit – por janë goditur nga një sërë vonesash pasi qeveritë dhe kompanitë e udhëtimit ngritën shqetësime të përsëritura për kaosin e afërt kufitar që do të provokonin.

BE-ja ka thënë se sistemi EES i kontrolleve biometrike të pasaportave mund të fillojë hapjen e tij me faza në tetor 2025, por çfarë do të thotë kjo për zbatimin e heqjes së vizave ETIAS?

Data e fillimit

Nuk ka ende një datë të konfirmuar të fillimit. Por ekspertët e udhëtimit thonë se udhëtarët jashtë BE-së si britanikët, amerikanët, kanadezët dhe australianë nuk do të kenë nevojë të shqetësohen për marrjen e një ETIAS përpara pranverës 2027.

Kjo datë është pjesërisht për shkak të faktit se ETIAS nuk mund të lançohet derisa EES të jetë plotësisht në fuqi dhe Brukseli ka vendosur tashmë se sistemi i hyrjes/daljes do të hapet ngadalë brenda disa muajsh, transmeton albinfo.ch.

BE-ja ka thënë se ETIAS pritet të lançohet në tremujorin e fundit të vitit 2026 – disa kohë nga tetori në dhjetor.

Por për shkak të faktit se BE-ja do të ketë një periudhë të gjatë hiri ose tranzicioni për udhëtarët pas fillimit zyrtar të ETIAS, kjo do të thotë se udhëtarët jo-BE nuk do të kenë nevojë të kenë një të tillë deri në prill 2027, shkruan thelocal.

Për gjashtë muajt e parë, nëse një udhëtar nuk ka një autorizim të vlefshëm udhëtimi, autoritetet kufitare do ta lejojnë atë të kalojë, për sa kohë që ata kanë një dokument udhëtimi të vlefshëm dhe plotësojnë kushtet e hyrjes.

Pas kësaj, do të ketë një periudhë mospagimi të ‘shansit të fundit’ gjashtëmujore, gjatë së cilës udhëtarët pa ETIAS që hyjnë për herë të parë në zonën Shengen do të lejohen të kalojnë kufirin për sa kohë që plotësojnë të gjitha kushtet e hyrjes.

Çfarë është ETIAS dhe kë prek?

ETIAS do të thotë Sistemi Evropian i Informacionit dhe Autorizimit të Udhëtimit dhe do të thotë që udhëtarët në zonën e BE/Shengenit do të duhet të plotësojnë një aplikim online përpara se të udhëtojnë. Pasi lëshohet, autorizimi zgjat për tre vjet, kështu që udhëtarët e shpeshtë nuk kanë nevojë të plotësojnë një aplikim të ri çdo herë, por ai duhet të rinovohet çdo tre vjet.

Ai është vendosur të kushtojë 7 euro, kështu që më lirë se 12 euro që Britania e Madhe po kërkon tani për heqjen e vizave ETA, e cila së shpejti mund të rritet në 16 euro. Ai gjithashtu zgjat për tre vjet, në krahasim me dy vjet për ETA të Mbretërisë së Bashkuar.

Grupi kryesor që kjo do të ndikojë janë turistët, por vlen edhe për njerëzit që vijnë në Francë për të parë familjen ose pushime të tjera të shkurtra – duke përfshirë pronarët e shtëpive të dyta që nuk kanë vizë.

Komisioni Evropian thotë se aplikimet duhet të trajtohen brenda disa minutave, por këshillon udhëtarët që të aplikojnë 72 orë përpara në rast vonese.

BE thotë se funksioni kryesor i ETIAS “është të verifikojë nëse një shtetas i një vendi të tretë plotëson kërkesat e hyrjes përpara se të udhëtojë në Zonën Shengen”.

Mos harroni se ETIAS nuk do të aplikojë për banorët jo-BE të vendeve të BE-së, kështu që për shembull britanikët me një kartë qëndrimi të vlefshme për Francën ose Austrinë do të duhet vetëm ta tregojnë atë në kufi. Ai gjithashtu nuk është i nevojshëm për ata udhëtarë jashtë BE-së që kanë nevojë për vizë për të udhëtuar në zonën Shengen, si për shembull qytetarët indianë.

Fushata informative

EU-LISA, agjencia përgjegjëse për teknologjinë, konfirmoi se fushata e informimit publik do të nisë gjashtë muaj përpara se ETIAS të bëhet funksionale.

“Ai do të kryhet në 19 gjuhë, duke përfshirë 13 gjuhë jo të BE-së, në vende të treta, në qendrat kryesore të udhëtimit dhe në pikat e kalimit kufitar në 30 vendet evropiane,” tha agjencia.

Kur ETIAS të nisë, aplikacionet do të hapen nëpërmjet një aplikacioni dhe në faqen e internetit https://www.europa.eu/etias. Aktualisht, faqja e internetit ofron vetëm informacione rreth skemës.

“Ne po punojmë gjithashtu në një strategji optimizimi të motorit të kërkimit për t’u siguruar që faqja e internetit ETIAS të jetë e lehtë për t’u gjetur në kërkimet në internet,” shtoi Hipper.

Autoritetet e BE-së specifikojnë se nuk është ende e mundur të aplikohet për ETIAS dhe https://www.europa.eu/etias është e vetmja faqe zyrtare e ETIAS. Do të jetë e mundur të mandatohet aplikacioni për palët e treta, por Frontex tashmë ka lëshuar një paralajmërim për përhapjen e faqeve të internetit jozyrtare dhe mashtrimeve.

Rritje e mprehtë e akteve antisemite në Zvicrën frëngjishtfolëse

Antisemitizmi u rrit me gati 90% në Zvicrën frëngjishtfolëse vitin e kaluar, sipas CICAD. Koordinimi Ndërkomunitar Kundër Antisemitizmit dhe Shpifjes është i shqetësuar për këtë rritje “të paprecedentë” të vërejtur në të gjithë vendin.

CICAD ka regjistruar 42 sulme fizike, disa prej tyre në shkolla, të cilat janë kthyer në “vatra të reja urrejtjeje”. “Një klimë ngacmimi, urrejtjeje dhe frikësimi ndaj studentëve hebrenj po zë fill gradualisht,” shkroi organizata në një deklaratë. Ajo është veçanërisht e shqetësuar për aktet gjithnjë e më të drejtpërdrejta dhe kërcënuese antisemitike.

Në total, 1,789 incidente u raportuan në vitin 2024, tha organizata. Kjo paraqet një rritje prej 89.5% krahasuar me vitin 2023, transmeton albinfo.ch.

CICAD po vëzhgon gjithashtu një shpërthim të rasteve të antisemitizmit në internet, veçanërisht në mediat sociale. Kësaj i shtohet një rritje e dukshme e anti-sionizmit dhe teorive konspirative që synojnë komunitetin hebre, shton organizata.

Në të gjithë Zvicrën

Një rritje e mprehtë e akteve antisemitike është vërejtur gjithashtu në pjesën tjetër të Zvicrës. Fondacioni Kundër Racizmit dhe Antisemitizmit dhe Federata Zvicerane e Komuniteteve Hebraike regjistruan 221 incidente në Zvicrën gjermanishtfolëse, Graubünden dhe Ticino në vitin 2024, shkruan RTS.

Viti u shënua nga sulmi me thikë ndaj një hebreu ortodoks në Cyrih. Sipas organizatave, konflikti mes Izraelit dhe Hamasit pas sulmit të 7 tetorit 2023 ka intensifikuar numrin e rasteve të antisemitizmit në Zvicër.

Ambasadori zviceran bën thirrje për më shumë stërvitje me NATO-n

Ambasadori zviceran në Belgjikë dhe NATO, Jacques Pitteloud, ka bërë thirrje që Zvicra të marrë pjesë në më shumë stërvitje të NATO-s.

Në qarqet e NATO-s, njerëzit e kuptojnë neutralitetin zviceran dhe realitetet politike të demokracisë së drejtpërdrejtë, tha Pitteloud në një intervistë me Neue Zürcher Zeitung (NZZ) të botuar të premten, përcjell albinfo.ch.

Përfaqësuesit e NATO-s do ta merrnin Zvicrën – si një nga fuqitë ekonomike më të rëndësishme në Evropë – shumë seriozisht, komentoi ai, duke shtuar se aleanca perëndimore e mbrojtjes pret që Zvicra të përfshihet më shumë.

Por ata janë kritikë ndaj Aktit të Eksportit të Armëve të Zvicrës, tha Pitteloud, transmeton albinfo.ch. “Ose kur pretendohet gabimisht se ne po lejojmë spiunët rusë të veprojnë në territorin tonë”, tha ambasadori.

Sipas tij, ushtria e milicisë zvicerane është në pozitë të mirë për të marrë pjesë në stërvitjet e NATO-s. Ai përmendi fushën e aktivitetit kibernetik si shembull: “Specialistët më të mirë të IT nuk janë ushtarë profesionistë, por punojnë në sektorin privat”, vuri në dukje ai. Prandaj ushtria përfiton nga aktivitetet civile të ushtarëve të saj.

“Një rrugë e mesme e arsyeshme”

Megjithatë, Zvicra duhet të jetë realiste: “Asgjë nuk është e lirë në botë,” tha Pitteloud. Vendi duhet të bëjë më shumë në fushat e sigurisë kibernetike, mbrojtjen e infrastrukturës kritike me rëndësi kontinentale dhe logjistikës, tha ai.

Mbrojtja autonome ishte politikisht e pashpresë. Ambasadori favorizon një “rrugë të mesme të arsyeshme”: “Ne duhet të optimizojmë ushtrinë tonë sa më shpejt të jetë e mundur dhe të shqyrtojmë se si mund të fitojmë qasje në të dhënat kryesore pa pasur nevojë të heqim dorë nga neutraliteti ynë”.

Pitteloud është kritik ndaj qëndrimit të qeverisë federale gjatë tridhjetë viteve të fundit. Ajo i ishte dorëzuar iluzionit se politika e pushtetit nuk ekzistonte më, tha ai. Raportet e politikave të sigurisë nuk ishin vizionare. “Letra është e durueshme, por lufta nuk është,” tha ai.

Zvicra mori pjesë në një stërvitje të NATO-s

Zvicra mori pjesë në një stërvitje të NATO-s në fillim të marsit. Ministritë zvicerane të mbrojtjes dhe të jashtme thanë se dëshironin të forconin bashkëpunimin dhe të praktikonin menaxhimin e krizave në shkallë ndërkombëtare; nuk u përfshinë trupa.

Sipas Senatit, Forcat e Armatosura të Zvicrës duhet të jenë ende në gjendje të marrin pjesë në stërvitjet e aleancës së NATO-s. Në shtator 2024, ajo hodhi poshtë një propozim për ndalimin e ushtrimeve të tilla që ishte miratuar nga Dhoma e Përfaqësuesve. Refuzimi nga Senati do të thoshte se çështja ishte jashtë tryezës.

Kompania ajrore zvicerane vendos rekord me aeroplanët më të gjatë

Helvetic Airways bëri histori në aeroportin e qytetit të Londrës. Të martën, ai fluturoi për në Swiss me numër fluturimi LX456 nga Cyrihu për në kryeqytetin britanik – me llojin më të madh të avionit që është ulur ndonjëherë në aeroportin e jashtëzakonshëm: një Embraer E195-E2.

Kompania ajrore rajonale zvicerane operon 22 avionë, të gjithë nga prodhuesi brazilian i avionëve Embraer. Katër prej tyre janë Embraer 195-E2. Me një gjatësi prej 41.5 metrash, ai është më i gjatë se çdo avion që është ulur ndonjëherë në aeroportin e qytetit të Londrës, transmeton albinfo.ch.

Helvetic Airways ulet me Embraer E195-E2 rreth dy vjet pas certifikimit

Aeroporti i qytetit të Londrës mori vetëm miratimin për avionë më të mëdhenj, siç janë ato të operuara nga Helvetic Airways, rreth dy vjet më parë. Arsyeja për këtë është se aeroporti ka kërkesa të veçanta: Pista ndodhet në mes të një mjedisi urban dhe, afërsisht 1500 metra, është në anën e shkurtër. Qasja është shumë e pjerrët me 5.5 për qind, krahasuar me tre përqindëshin e zakonshëm. Pilotët janë trajnuar posaçërisht për uljen atje, shkruan 20minuten.

Airbus A320neo gjithashtu mund të shihet së shpejti në aeroportin e qytetit të Londrës. Aeroporti synon rritjen dhe rritjen e numrit të pasagjerëve, por në të njëjtën kohë, nuk dëshiron të rrisë numrin e lëvizjeve të fluturimeve. Për këtë qëllim, aeroporti ka dorëzuar një procedurë të re afrimi në AAC në fillim të vitit 2025. Detaje të mëtejshme ende nuk janë dhënë.

Edhe pse A320neo ka më shumë vende, ai është akoma më i shkurtër se Embraer 195-E2 – me pothuajse katër metra. Kjo do ta bënte avionin Helvetic Airways avionin më të madh që është ulur ndonjëherë në aeroportin e qytetit të Londrës.

Norma e papunësisë në Gjermani rritet në 6.3% në mars

Norma e papunësisë në Gjermani ka shënuar rritje në muajin mars, duke arritur në 6.3%, sipas të dhënave të publikuara të enjten nga Agjencia Federale e Punës. Kjo rritje vjen në një kohë të ndikuar nga zhvillimet ekonomike dhe vështirësitë e tregut të punës, transmeton albinfo.ch.

Mbi 2.9 milionë të papunë

Numri i përgjithshëm i personave të papunë në Gjermani ka arritur në 2.913.000, që përfaqëson një rritje prej 5.000 vetësh krahasuar me muajin shkurt dhe 190.000 më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Presidentja e Agjencisë Federale të Punës, Andrea Nahles, tha se “tregu i punës në përgjithësi është stabil, por zhvillimi ekonomik i dobët vazhdon të lërë gjurmë të dukshme”.

Efektet e sezonit dhe të ekonomisë

Rritja e lehtë e papunësisë shpjegohet pjesërisht edhe me efektet sezonale, por në thelb lidhet me një ngadalësim të përgjithshëm të ekonomisë gjermane, e cila ka hasur vështirësi të shumta muajt e fundit, përfshirë rritjen e kostove të energjisë, inflacionin dhe dobësimin e kërkesës globale.

Sipas analizës së DW, sektori industrial dhe ai i ndërtimit kanë qenë veçanërisht të prekur nga rënia e investimeve dhe pasiguria në tregje. Kjo ka sjellë një reduktim të ofertave të reja të punës dhe ngadalësim të rekrutimit.

Politikat e qeverisë dhe pritshmëritë

Qeveria gjermane është zotuar se do të ndërmarrë masa për të përmirësuar klimën e investimeve dhe për të mbështetur sektorët me potencial të lartë punësimi, përfshirë tranzicionin digjital dhe ekonominë e gjelbër.

Megjithatë, ekspertët e punësimit paralajmërojnë se nëse situata ekonomike nuk përmirësohet, rritja e papunësisë mund të vazhdojë edhe në muajt në vijim.

Numri i zviceranëve në mbarë botën u rrit me 1.6% në 2024-ën

Vitin e kaluar, 13,300 shtetas zviceranë u shpërngulën jashtë vendit, duke e çuar numrin e përgjithshëm të zviceranëve jashtë vendit në 826,700 (+1,6%). Tre të katërtat kanë më shumë se një kombësi, tregojnë shifrat e reja.

Në total, 64% e zviceranëve jashtë vendit jetojnë në Evropë. Komunitetet më të mëdha janë në Francë (212.100), Gjermani (101.000), Itali (52.600), MB (40.900) dhe Spanjë (27.300), sipas një sondazhi nga Zyra Federale e Statistikave (FSO) të publikuar të premten.

Rreth 296,200 shtetas zviceranë jetojnë në pjesë të tjera të botës: 16% në Amerikën e Veriut, 7% në Amerikën Latine dhe Karaibe, 7% në Azi, 4% në Oqeani dhe 2% në Afrikë.

Komuniteti më i madh zviceran jashtë Evropës është në Shtetet e Bashkuara, ku ka 84,700 shtetas zviceranë. Kanadaja dhe Australia vijnë respektivisht në vendin e dytë dhe të tretë.

Duke parë një ndarje sipas moshës, 21% janë nën 18 vjeç, 55% janë të moshës 18-64 dhe 24% janë mbi 65 vjeç. Krahasuar me vitin 2023, numri i zviceranëve jashtë vendit është rritur në të gjitha grupmoshat, transmeton albinfo.ch.

Ndër vendet me komunitete të mëdha zvicerane, dallohen Tajlanda (43%), Portugalia (36%), Afrika e Jugut (33%) dhe Spanja (33%) me një përqindje të lartë pensionistësh, thekson FSO.

Kombësi të ndryshme

Tre të katërtat e zviceranëve jashtë vendit kanë të paktën një shtetësi shtesë. Përqindja e zviceranëve me kombësi të shumta është më e larta në Amerikën Latine dhe Karaibe (84%), Oqeani (81%) dhe Amerikën e Veriut (79%), shkruan swissinfo.

Argjentina dhe Kili kanë përqindjet më të larta, përkatësisht 95% dhe 92%. Përqindja e shtetasve zviceranë me më shumë se një kombësi është veçanërisht e ulët në Azi dhe Afrikë. Në Tajlandë, për shembull, proporcioni është 37%.

Në përgjithësi, përqindja e shtetasve zviceranë me shumë kombësi që jetojnë jashtë vendit është më e larta tek moshat nën 18 vjeç (85%), e ndjekur nga grupmosha 18-64 vjeç (75%) dhe grupmosha 65+ (65%).

Graffiti gjigant i “FCZ” në Lindenhof të Cyrihut shkakton zemërim

Një graffiti i madh me inicialet “FCZ”, që i referohet klubit të futbollit FC Zürich, është shfaqur në muret e Lindenhof, një zonë historike dhe pikë referimi kulturore në qendër të Cyrihut. Ky akt vandalizmi ka shkaktuar zemërim dhe debat të gjerë në mesin e banorëve dhe autoriteteve lokale,transmeton albinfo.ch.

Graffiti është zbuluar në orët e para të mëngjesit dhe mbulon një sipërfaqe të konsiderueshme të murit, duke dëmtuar estetikën dhe vlerën historike të zonës. Lindenhof është i njohur si një vend i rëndësishëm historik dhe turistik, dhe çdo ndërhyrje e tillë konsiderohet e papërshtatshme dhe e dëmshme për trashëgiminë kulturore të qytetit.

Autoritetet e qytetit kanë nisur një hetim për të identifikuar autorët e këtij akti dhe kanë premtuar se do të ndërmarrin masa për pastrimin e menjëhershëm të murit dhe rikthimin e tij në gjendjen origjinale. Gjithashtu, po shqyrtohen masa shtesë për të parandaluar incidente të ngjashme në të ardhmen, duke përfshirë rritjen e patrullimeve dhe instalimin e kamerave të sigurisë në zonat historike.

Ky incident ka ndezur diskutime mbi respektin për hapësirat publike dhe rëndësinë e ruajtjes së trashëgimisë kulturore në qytete. Banorët dhe vizitorët janë të ftuar të raportojnë çdo aktivitet të dyshimtë dhe të kontribuojnë në mbrojtjen e vendeve historike të Cyrihut.

Komisioni parlamentar: Të lejohen barnat qetësuese gjatë dëbimit të azilkërkuesve

Për azilkërkuesit që i rezistojnë dëbimit duhet të ketë një mundësi që të “imobilizohen” me ilaçe si mjetin e fundit. Komisioni përgjegjës i Dhomës Nacionale të Parlamentit të Zvicrës ka mbështetur një kërkesë përkatëse të bërë nga radhët e SVP-së.

Me 11 vota kundër 9 dhe 5 abstenime, Komisioni Politik Shtetëror i dhomës në fjalë (SPK-N) ndoqi nismën parlamentare të Këshilltarit Kombëtar të SVP-së, Benjamin Fischer (ZH), kanë njoftuar të premten shërbimet parlamentare, transmeton albinfo.ch.

Më pas, komisioni simotër i Dhomës së Kantoneve do të merret me këtë çështje. Nëse pra edhe ai do të jetë dakord me nismën, Komisioni i Këshillit Kombëtar mund të hartojë një propozim për të ndryshuar Ligjin e Përdorimit të Detyrueshëm, shkruan sda.ch.

Konkretisht, Fischer kërkon që ilaçet të lejohen të përdoren në vend të mjeteve ndihmëse nëse ato janë të nevojshme për të kryer kthime të detyruara – veçanërisht nëse ekziston rreziku për veten ose të tjerët.

Përdorimi i ilaçeve vetëm “si mjeti i fundit”

Iniciatori argumenton se zbatimi i vazhdueshëm është thelbësor për një politikë të besueshme dhe efektive të azilit. Nëse kthimet e detyruara nuk mund të kryhen për shkak të rezistencës fizike, kjo do të ishte një cenim i shtetit të së drejtës dhe do të minonte të drejtën për azil.

Prandaj, burimet për dëbimet e detyruara duhet të zgjerohen. “Një nga metodat më efektive dhe më të lehta për të gjithë të përfshirët është përdorimi i qetësuesve”, shkruan Fischer në justifikimin me shkrim për nismën e tij. Megjithatë, kjo duhet të konsiderohet vetëm “si mjeti i fundit”.

Komisioni (SPK-N) citohet të ketë thënë se kthimi i njerëzve kundër vullnetit të tyre është një situatë e vështirë për të gjithë të përfshirë. Ajo donte të shqyrtonte se si mund të përmirësohej kjo situatë duke respektuar dinjitetin njerëzor.

Sipas ligjit aktual, ilaçet mund të përdoren vetëm nëse ka një arsye mjekësore, përcjell albinfo.ch. Në raste individuale, në të kaluarën janë injektuar qetësues për të mos rrezikuar veten apo të tjerët.

Në prag të vendimit të komisionit, SEM (Sekretariati Federal për Migracion) kishte shpjeguar për 20 Minuten se mjetet e planifikuara aktualisht, si prangat apo prangat e kyçit të këmbës, ishin të mjaftueshme për të kryer riatdhesimet: “Veçanërisht në fluturime speciale, vitet e fundit asnjë fluturim nuk është dashur të anulohet ndonjëherë për shkak të sjelljes së padisiplinuar të një personi”.

Gjithashtu, SEM flet për një kontradiktë të mundshme me kushtetutën dhe dispozitat e së drejtës ndërkombëtare.

Organizata për të drejtat e njeriut Amnesty International gjithashtu nuk është adhuruese e përdorimit të lëndëve narkotike për të kryer deportime: Sipas kësaj, ekziston rreziku që drogat të keqpërdoren si masë kontrolli – domethënë, ato thjesht do të përdoren për ta bërë dëbimin “më të përshtatshëm” për zyrtarët e zbatimit të ligjit.

A po bëhet më i rrezikshëm çiklizmi në Zvicër?

Numri i aksidenteve që përfshijnë çiklistët në Zvicër është rritur vitet e fundit dhe ka arsye për të shpjeguar rritjen.

Përdorimi në rritje i kufjeve gjatë vozitjes është kryesisht fajtor pasi numri i aksidenteve është rritur me 50 për qind në 10 vjet, sipas institucionit më të vjetër të sigurimeve shoqërore në Zvicër.

Midis 2018 dhe 2022, gjithsej 26,100 aksidente që përfshijnë çiklistët në rrugët zvicerane, nga 17,400 midis 2008 dhe 2012, sipas një raporti nga fondi kombëtar zviceran i sigurimit të aksidenteve Suva.

Më shumë se katër të pestat e të gjitha aksidenteve me biçikletë – 84 për qind – u shkaktuan nga humbja e kontrollit kur kalorësit ishin të hutuar ose nuk i kushtonin vëmendje të plotë, zakonisht kur përdornin kufje ose telefona celularë, tha fondi i sigurimeve.

Rritja e aksidenteve rrugore me biçikleta është më e madhe në grupmoshën 55 deri në 64 vjeç, ku numri i aksidenteve u rrit me 104 për qind nga 2,300 në mes 2008 dhe 2012, në 4,700 midis 2018 dhe 2022.

Prej tyre, më shumë se 800 njerëz u plagosën rëndë në aksidente me biçikletë çdo vit midis 2019 dhe 2023, ndërsa rreth 20 vdiqën, ka raportuar Byroja e Parandalimit të Aksidenteve. Më shumë se gjysma e aksidenteve të rënda të biçikletës (54%) dhe e-biçikletave (57%) ishin aksidente të vetme, që do të thotë se asnjë automjet tjetër nuk u përfshi, transmeton albinfo.ch.

Suva tha se çiklizmi është bërë gjithnjë e më i popullarizuar në mesin e të siguruarve të grupmoshës 55 deri në 64 vjeç. Por gjithashtu vuri në dukje se numri i aksidenteve me çiklizëm arriti kulmin në vitin 2020, gjatë kulmit të pandemisë Covid-19, kur më shumë njerëz në Zvicër po përdornin biçikletat si mjet transporti.

Sondazhet e kryera në vitin 2023 zbuluan se një e pesta e çiklistëve thanë se ishin shpërqendruar ndërsa ishin në rrugë me biçikletat e tyre. Midis 15-29-vjeçarëve, veshja e kufjeve është raportuar të jetë burimi kryesor i shpërqendrimit; ndërsa, në mesin e grupmoshës 30 deri në 44 vjeç, telefonat celularë dhe kufjet rezultuan të jenë po aq shpërqendruese, shkruan thelocal.

“Kur jeni duke ecur me biçikletë, është e rëndësishme të përqendroheni në atë që po ndodh në rrugë, në mënyrë që të keni gjithmonë një pasqyrë,” tha Andrea Lenz, kreu i parandalimit të aksidenteve të çiklizmit në Suva.

“Masat tona parandaluese i mësojnë përdoruesit e rrugës të reagojnë saktë ndaj rreziqeve, për shembull duke përshtatur shpejtësinë e tyre, duke sinjalizuar qartë dhe duke mbetur qartësisht i dukshëm.”

Në Zvicër është e paligjshme të dëgjosh muzikë kur ecësh me biçikletë. Sipas sigurimit Axa “të njëjtat rregulla zbatohen për çiklistët si për të gjithë përdoruesit e tjerë të rrugës: vëmendja juaj nuk duhet të shpërqendrohet duke dëgjuar pajisje audio ose të ngjashme. Nëse jeni duke dëgjuar muzikë me zë të lartë në kufjet tuaja, duket e dyshimtë nëse mund t’i kushtoni ende vëmendje të plotë asaj që po ndodh në trafikun rreth jush.”