Eurodeputeti austriak: Kosovës t’i hiqen masat ndëshkuese

Së fundmi, deputeti i Parlamentin Evropian, Lukas Mandl, thotë se Bashkimi Evropian duhet t’i heqë masat ndëshkuese ndaj Kosovës. Ai ndër të tjera pret që me Komisionin e ri evropian do të ketë zhvillime pozitive në kuadër të dialogut mes Kosovës dhe Serbisë, përcjell albinfo.at.

Nuk ka shenja se Bashkimi Evropian do t’i heqë masat ndëshkuese ndaj Kosovës për arsye se shtetet anëtare të bllokut nuk kanë konsensus të qartë për këtë çështje.

BE-ja i vuri këto masa ndaj Kosovës në qershor të vitit 2023 meqë vlerësoi që kryeministri i vendit, Albin Kurti, nxiti tensione në pjesën veriore të vendit.

Por, si të padrejta këto masa po i vlerëson eurodeputeti në Parlamentin Evropian, Lukas Mandl, i cili po kërkon që këto masa ndëshkuese ndaj Kosovës të hiqen menjëherë.

“Që nga fillimi unë kam qenë kundër masave ndëshkuese ndaj Kosovës sepse konsideroj se janë të paarsyeshme. Qytetarët e Kosovës kanë vuajtur kaq shumë përgjatë historisë andaj nuk i meritojnë këto masa gjatë kësaj periudhë të vështirë. Këtu shoh përpjekje shumë të mëdha për të ecur përpara drejt rrugës evropiane andaj këto masa ndëshkuese duhet të hiqen menjëherë”, tha eurodeputeti për Tëvë1.

Mandl pret ndryshime serioze me Komisionin e ri Evropian.

Diplomati austriak thotë se shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kalas, do ta ketë në fokus çështjen e dialogut mes Kosovës dhe Serbisë si dhe në tërësi rajonin e Ballkanit Perëndimor.

“Unë kam shumë besim në Komisionin e ri Evropian dhe pres nga Përfaqësuesja e Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Kaja Kalas, të ketë një qasje më ndryshe për vendet e Ballkanit Perëndimor dhe për dialogun mes Kosovës dhe Serbisë. Mendoj se ajo është e interesuar që çështja e dialogut të marrë një epilog. Gjithashtu mendoj se ndërmjetësi i ri i dialogut, Peter Sorensen, do të bëj punë më të mirë krahasuar me paraardhësit e tij. Megjithatë duhet përpjekje serioze nga Kosova dhe Serbia për të shënuar progres në dialog”, deklaroi ai.

Eurodeputeti austriak po qëndron për vizitë në Kosovë, ai gjatë së premtes mbajti një diskutim para studentëve të Universitetit të Prishtinës.

 

Komuniteti mysliman shqiptar në Zvicër uron festën e Fitër Bajramit

Komuniteti Mysliman Shqiptar në Zvicër uron Fitër Bajramin, përcjell albinfo.ch.

Komuniteti Musliman Shqiptar në Zvicër (KMSHZ) njofton të gjithë besimtarët shqiptarë musliman që jetojnë dhe veprojnë në Zvicër se dita e parë e Fitër Bajramit është nesër, respektivisht të dielën, më 30 mars 2025.

 

Postimi i plotë-

Të nderuar vëllezër dhe motra!

Sot po përcjellim muajin Ramazan, muajin e agjërimit dhe të vlerave të larta shpirtërore. Ramazani na solli shumë mirësi dhe begati të dukshme dhe padukshme. Ai na afroi më shumë me Zotin, burimin e ekzistencës dhe të të gjitha krijesave. Lutemi që Allahu i Madhërishëm të pranojë të gjitha përpjekjet tona gjatë Ramazanit dhe të bekojë efektet e tij në këtë botë dhe në botën tjetër.

Nesër, vëllezër dhe motra, është Bajram, është festë e madhe gëzimi. Le t’i kalojmë ditët festive me fytyra të gëzuara dhe zemra të hapura, duke qenë pranë familjeve, të dashurve, miqve dhe fqinjëve tanë. Urojmë që gëzimi i Bajramit t’i përfshijë të gjithë dhe me lutje të kujtojmë vëllezërit dhe motrat tona në të gjithë vendet e botës, të cilët sot vuajnë dhe ndiejnë dhimbje për shkak të padrejtësive ndaj tyre.

Le të ruajmë dinjitetin dhe bukurinë e Bajramit, dhe të sigurohemi që asnjë përmbajtje e papërshtatshme të mos e dëmtojë këtë festë të madhe.

Urimin e Bajramit të Ramazanit e përcjellim, në radhë të parë te muslimanët në Zvicër, pastaj për të gjithë ata muslimanë që jetojnë dhe veprojnë në shtetet fqinje, për muslimanët tanë shqiptarë në vendlindjet tona dhe për të gjithë botën muslimane.

Allahu ynë na e mundësoftë që të jetojmë në paqe dhe dashuri! Edhe njëherë gëzimi dhe hareja qofshin me ju, me familjet dhe miqtë tuaj!

Me fat ju qoftë festa e Fitër – Bajramit!

Mehas Alija

Kryetar i KMSHZ-së

Nesër kthehet ora verore, akrepat lëvizin 60 minuta para

Orët ecin përpara këtë të dielë, duke shënuar fillimin e periudhës së kursimit të ditës.

Dhe lajmi i keq, do të humbni një orë gjumë.

Ja çfarë duhet të dini – duke përfshirë mënyrën se si të përgatiteni përpara ndryshimit të orës së kësaj fundjave.

Pse ndodh ndryshimi i orës?

Ndryshimi i orës – i njohur gjithashtu si ora ditore (DST) nënkupton fundin e orës dimërore.

Zgjat nga e diela e fundit e marsit deri të dielën e fundit të tetorit, kur orët kthehen një orë prapa.

Është besimi i zakonshëm që DST u prezantua për t’i ndihmuar fermerëve t’u jepet më shumë orë dite për të punuar në fusha.

Por kjo nuk është saktësisht e vërtetë.

George Hudson, një entomolog nga Zelanda e Re – dikush që studion insektet – fillimisht bëri fushatë për më shumë dritë dielli në mbrëmje në vitet 1890, në mënyrë që të mund të studionte insektet e tij të dashura.

Ishte hera e parë që ishte sugjeruar seriozisht ndryshimi i orës gjatë stinëve.

Në vitin 1907 shpikësi britanik William Willett publikoi vetë një broshurë të quajtur The Waste Of Daylight, në të cilën ai përshkruante zhgënjimin e tij që nuk përfitoi sa më shumë nga ditët e verës.

Ai fillimisht propozoi që orët të hidheshin përpara me 80 minuta në prill, por ai vdiq përpara se të zbatohej ndonjë ligj.

Bëhet e ditur se vendi i parë që miratoi DST ishte Gjermania në vitin 1916, gjatë Luftës së Parë Botërore.

Britania e Madhe ndoqi shembullin disa javë më vonë, shkruan skynews, përcjell Telegrafi.

Si ndikon kjo në shëndetin tuaj?

Që nga zbatimi i DST, dhe veçanërisht orët që shkojnë përpara në pranverë, studime të ndryshme kanë zbuluar se mëngjeset më të errëta dhe mbrëmjet më të lehta mund të shkaktojnë ndryshime në trupat e disa njerëzve.

Në fakt, studiuesi i gjumit dhe ëndrrave, Charlie Morley tha se ka prova “të shumta” të problemeve shëndetësore që mund të shkaktojë ndryshimi.

“Ajo që tregon hulumtimi është se çfarë efekti masiv mund të ketë në trup dhe mendje, vetëm një orë shtesë gjumë”, tha Morely.

Një studim i cituar nga Fondacioni American Heart zbuloi se kishte një rritje prej 24% të sulmeve në zemër në ditën pas ndryshimit të orës – megjithatë efekti i kundërt është identifikuar në vjeshtë, kur orët kthehen prapa.

Një tjetër nga viti 2016 në Finlandë zbuloi se kishte 8% më shumë pranime në spital për llojin më të zakonshëm të goditjes në dy ditë pas ndryshimit të orës.

A duhet të anulohet ndryshimi i orës?

Nëse duhet bërë apo jo, ka qenë një pyetje e debatuar shumë për shumë vite, por u rindez në tetor të vitit të kaluar, kur Shoqëria Britanike e Gjumit i bëri thirrje qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar të shfuqizojë ndryshimet e orës dy herë në vit.

Në një artikull të asaj kohe, studiuesit thanë se për shkak të efektit negativ që DST ka në shëndet dhe gjumë, vendet duhet të heqin krejtësisht ndryshimin dhe të rivendosin kohën standarde gjatë gjithë vitit.

Në realitet, vetëm rreth një e treta e vendeve të botës praktikojnë ndërrimin e orës, sipas Qendrës Kërkimore Pew.

Presidenti i SHBA-së Donald Trump shkroi në një postim në Truth Social dhjetorin e kaluar se donte të hiqte DST.

Sekretari i tij i Shtetit, Marco Rubio, gjithashtu e ka quajtur “marrëzi” ritualin e ndryshimit të orës dy herë në vit.

Parlamenti Evropian gjithashtu ka votuar më parë që të gjitha vendet anëtare të BE-së të heqin DST-në, por pasi Parlamenti dhe Këshilli i BE-së nuk arritën një marrëveshje mbi legjislacionin, ai nuk u bë kurrë ligj.

Raportohet se një nga vendet e pakta që nuk ndjek DST në Evropë është Islanda, për shkak të vendndodhjes së saj dhe ndryshimeve ekstreme të dritës së ditës gjatë gjithë vitit.

Dënohet kosovarja: I ka vjedhur 30.000 franga plakës për të cilën kujdesej

Në nëntor të vitit 2022, një punonjëse e shërbimit të Spitex-it ka përvetësuar bizhuteritë e pronares së moshuar ndërsa pastronte një apartament në rajonin e qytetit Aarau. Kosovarja e lindur në vitin 1976, mësohet se nga komodina dhe kutia e bizhuterive të viktimës ka vjedhur katër byzylykë, tre rrathë, dy gjerdanë, një unazë martese, gjashtë unaza gishtash dhe tre vathë, transmeton albinfo.ch. Të gjitha këto në vlerë prej gati 31 mijë frangash.

Këtë e ka vënë re viktima disa ditë më vonë dhe ka bërë kallëzim.

Në maj të vitit 2024, Gjykata e Qarkut në Aarau e kishte dënuar gruan me 8 muaj burgim me një periudhë prove (me kusht) prej tre vjetësh për vjedhje, si dhe një gjobë prej 3000 frangash. Ajo tani duhet të paguajë edhe një dënim të mëparshëm për mashtrim të shumëfishtë, 6000 franga, për shkakun se nuk i është përmbajtur dënimit të atëhershëm me kusht.

Kosovarja duhet po ashtu t’i rimbursojë viktimës edhe rreth 30 mijë franga.

Punonjësja e Spitex-it u mbrojt kundër akuzës në gjykatën e lartë (kantonale) duke kërkuar një lirim, shkruan aargauerzeitung.ch. Por këtë e bëri me argumente joserioze. Për shembull, në lidhje me byzylykun e gdhendur që u gjet në një çantë dore në dhomën e saj gjatë kontrollit të shtëpisë.

Gdhendja e emrit dhe e datës bënte të qartë se gjerdani i arit i përkiste viktimës. Hajdutja e shpjegoi faktin që gjerdani ishte me të si më poshtë: Nipi i saj atëherë trevjeçar e kishte gjetur gjerdanin në dyshemenë e Spitalit Kantonal Aarau në vitin 2020 dhe e kishte futur në xhepin e xhaketës. Aty do të ketë qëndruar për dy vjet dhe është larë disa herë para se e akuzuara ta gjente përsëri.

Sipas gjykatës më të lartë, ky është një “pretendim i pabesueshëm mbrojtës” që është “plotësisht jashtë një perspektive të arsyeshme”, transmeton albinfo.ch. Gjykata e lartë ka interpretuar gjithashtu faktin se 3000 franga para të gatshme u gjetën gjatë kontrollit të shtëpisë dhe se e akuzuara nuk kishte asnjë shpjegim të arsyeshëm për këtë. Ajo, edhe në këtë rast kishte bërë justifikime naive – ndërsa gjykata vjen në përfundimin se paratë ishin pjesë e të ardhurave nga shitja e bizhuterive të vjedhura.

Kjo mbështetet edhe nga fakti se byzylyku ​​padyshim ishte lëmuar (gëdhendur) kohët e fundit – ndoshta në përgatitje për një shitje. Pjesa tjetër e bizhuterive nuk u gjet.

“Edhe nëse, kur shihet në tërësi, ky nuk është një rast i një delikti veçanërisht të rëndë, veprimet e të akuzuarës demonstrojnë një paskrupullozitet të konsiderueshëm,” thuhet në vendimin e gjykatës. “Duket veçanërisht perfide që ajo përfitoi nga pozicioni i saj i besimit si punonjëse e Spitex-it dhe nga aksesi i lidhur me atë, në apartamentin e 79-vjeçares, për të vjedhur prej saj. Duke vepruar kështu, ajo shpërdoroi besimin e të moshuarës si dhe atë të punëdhënësit të saj dhe rrezikoi të dëmtonte reputacionin e Spitex-it”.

Gjykata e lartë do ta konsideronte të përshtatshëm një dënim me burg prej dy vjetësh. Por për shkak se ankesa është paraqitur vetëm nga a akuzuara dhe jo nga prokurori publik, këtu vlen ndalimi për përkeqësim të pozitës së të dënuarit, prandaj edhe mbetet tetë muaj, përcjell albinfo.ch. E njëjta gjë vlen edhe për gjobën dhe kur gjoba e mëparshme bëhet e detyrueshme.

Mbi 1,000 numri i të vdekurve nga tërmeti në Mianmar

Më shumë se 1000 njerëz kanë humbur jetën në Mianmar dhe mijëra të tjerë janë lënduar pas tërmetit me magnitudë pas 7.7 që është ndjerë edhe në vendet fqinje, përcjell albinfo.ch.

Në Bangkok, Tajlandë, përpjekjet e shpëtimit janë duke vazhduar në vendin e një ndërtese të lartë të shembur, pasi zyrtarët thonë se të paktën 15 të mbijetuar mbeten të bllokuar nën rrënoja dhe 100 njerëz ende të pagjetur.

Udhëheqësit ushtarakë të Mianmarit kanë bërë një thirrje të rrallë për ndihmë ndërkombëtare, me fqinjët e saj Kinën dhe Indinë ndër të parët që dërguan ndihmë.

Pse ka rëndësi njohja nga Kenia?

Njohja nga Kenia mund të sjellë një ndryshim të kësaj politike, duke nxitur që edhe shtete të tjera afrikane ta marrin të njëjtin vendim, përcjell albinfo.ch.

Gëzim Visoka, autor i librit “Çnjohja e shteteve”, thotë se, nëse institucionet angazhohen, kjo mund të jetë një “pikë kthese në favor të Kosovës”.

“Njohja nga Kenia paraqet një mundësi të mirë për Qeverinë e Kosovës, por edhe për aktorët e tjerë të angazhuar, që të rikthejnë vrullin dhe të punojnë në mënyrë të qëndrueshme dhe strategjike për të përmbyllur procesin e njohjes ndërkombëtare të Kosovës”, thotë Visoka për Radion Evropa e Lirë.

lg.php.gif

Visoka, profesor i Studimeve për Paqe dhe Konflikt në Universitetin e Dublinit në Irlandë, thotë se, në të ardhmen, Kosova duhet të synojë 10 deri në 12 njohje brenda vitit.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, tha se njohja nga Kenia mund të nxisë një trend të njohjeve të Kosovës.

lg.php.gif

Ai tha se, personalisht, do të bisedojë me udhëheqës të Afrikës Lindore për të parandaluar “përhapjen e trendit  të njohjes së Kosovës”.

Ai, gjithashtu, paralajmëroi se në dy javët e ardhshme do të ketë tërheqje të njohjeve të pavarësisë së Kosovës nga dy vende afrikane, por nuk i specifikoi.

lg.php.gif

Edhe në të kaluarën, Serbia ka njoftuar për tërheqje të njohjeve nga vende si: Surinami, Burundi, Liberia, Ishujt Solomon, Madagaskari, Gana e të tjera.

Shumica prej vendeve për të cilat Serbia pretendon se kanë tërhequr njohjen, janë nga Afrika.

Visoka, më herët, i kishte cilësuar çnjohjet e pavarësisë së Kosovës si “akte të çrregullta”, që nuk kanë kuptim në rastin e Kosovës, pasi që arsyet e përmendura në njohjet fillestare – si konstatimi i 2010-tës i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë se pavarësia e Kosovës nuk e shkel të drejtën ndërkombëtare – nuk kanë ndryshuar.

“Në shumicën e rasteve, çnjohjet ndodhin prej shteteve që janë kryesisht vende post-koloniale, pa traditë të gjatë diplomatike dhe që njihen për politikë të ndryshueshme të jashtme, që e ndërrojnë varësisht prej ndihmës financiare, ekonomike, bile edhe ushtarake, që marrin prej fuqive rajonale ose ndërkombëtare”, kishte thënë Visoka.

lg.php.gif

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës (MPJD) e Kosovës e ka akuzuar Serbinë për presion ndaj shteteve për mosnjohjen apo tërheqjen e njohjes së pavarësisë së Kosovës.

Sipas saj, Serbia po shpërfill zotimet e Marrëveshjes për rrugën drejt normalizimit, që palët arritën në Ohër më 2023, përmes “refuzimit të njohjes së Kosovës dhe duke shtrembëruar parimet juridike ndërkombëtare”.

lg.php.gif

Pse ka nxitur reagime njohja nga Kenia?

Përveç shpresës nga Kosova dhe frikës nga Serbia se njohja e Kenias mund të nisë një trend të ri të njohjeve, njohja e Kenias në veçanti ka rëndësi.

lg.php.gif

Prej shteteve afrikane që e kanë njohur pavarësinë e Kosovës deri më tani, Kenia është shteti i dytë me bruto prodhimin e brendshëm më të madh, pas Egjiptit.

Pas zyrtarizimit të njohjes nga Kenia, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, tha se gjatë takimit me presidentin e Kenias, William Ruto, diskutuan edhe për “mundësitë për thellimin e bashkëpunimit në tregti, arsim, turizëm dhe fusha të tjera me interes të përbashkët”.

lg.php.gif

“Të dyja vendet tona janë të përkushtuara për hapjen e misioneve diplomatike si një hap konkret drejt një partneriteti të fortë dhe të qëndrueshëm”, shkroi Osmani në X.

Deri më tani, roli i Kenias në Ballkan ka qenë i kufizuar në misionet paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara.

lg.php.gif

Por, në Afrikë, e veçanërisht në Afrikën Lindore, ky shtet gëzon një rol të rëndësishëm si fuqi rajonale, përmes pjesëmarrjes në projekte të ndryshme, si autostrada elektrike me Etiopinë dhe Rrjeti i Energjisë i Afrikës Lindore.

Kenia, gjithashtu, është anëtare themeluese e Komunitetit të Afrikës Lindore (EAC), kryesimin e së cilës tani e gëzon presidenti Ruto.

Ajo ka luajtur disa herë rol kyç edhe në ndërmjetësimin e konflikteve brenda rajonit.

Për shembull, më 28 mars, Kenia dërgoi ish-kryeministrin Raila Odinga në Sudanin Jugor, me synimin për të parandaluar rikthimin e luftës civile.

Pse nuk e njohin Kosovën më shumë shtete?

Që nga viti 2008, Kosova ka siguruar njohje nga gati 120 shtete. Në vitet e fundit, MPJD-ja është kritikuar nga opozitarë dhe njohës të politikës për mosangazhim për njohje të reja.

lg.php.gif

Visoka thotë se ka shumë arsye pse Kosova nuk ka siguruar më shumë njohje. Ndër to, kryesore janë “zhvendosja e prioriteteve të politikës së jashtme të Kosovës” dhe “fushata proaktive diplomatike e Serbisë për të parandaluar dhe, kur është e mundur, për të tërhequr njohjet e Kosovës”.

Sipas tij, ndikim ka pasur edhe Marrëveshja e Uashingtonit, e nënshkruar më 4 shtator 2021, kur Kosova është pajtuar që të respektojë një moratorium njëvjeçar, përmes së cilit, nuk do të aplikonte për anëtarësim në organizata ndërkombëtare.

lg.php.gif

“Kjo ka krijuar përshtypjen ndërkombëtare se Kosova nuk është më e interesuar për njohje të reja, ose se rruga për njohje duhet të kalojë përmes dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë”, thotë Visoka.

Marrëveshja e Uashingtonit obligoi edhe Serbinë që të pezullonte iniciativën e saj për t’i bindur shtetet e ndryshme të botës që ta tërhiqnin njohjen e pavarësisë së Kosovës.

Visoka thotë se shumë shtete frikësohen se procesi i njohjeve mund të ketë efekte destabilizuese dhe t’i minojë interesat e tyre, “prandaj kanë prirje të ruajnë rendin ndërkombëtar ekzistues dhe t’i japin përparësi integritetit territorial ndaj së drejtës për vetëvendosje”.

Por, sipas tij, kjo gjë mund të ndryshojë, nëse shteti që kërkon njohje, si Kosova, angazhohet “me diplomaci proaktive” dhe “bashkëpunon ngushtë me aleatët e vet në botë”. /REL

Arrestohet një shtetas i huaj në Prishtinë, i gjendet botoks në vlerë 150 mijë euro

Një shtetas turk është arrestuar në Prishtinë për prodhim dhe shpërndarje të produkteve të dëmshme mjekësore.

Njësia për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit ka gjetur tek ai botoks në vlerë rreth 150 mijë euro, përcjell albinfo.ch.

Po ashtu, i janë sekuestruar edhe 11.160 euro para në dorë. I dyshuari është dërguar në mbajtje.

“Njësia Rajonale për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit në Prishtinë, pas sigurimit të provave, ka ndaluar një të dyshuar mashkull, shtetas turk, tek i cili është gjetur një sasi e materialit që përdoret në mjekësi (botoks). Gjatë kontrollit në shtëpinë e të dyshuarit është gjetur edhe një sasi tjetër e materialit të njëjtë, e cila është sekuestruar nga inspektorët e Ministrisë së Shëndetësisë. Vlera totale e materialit të sekuestruar, sipas çmimit në treg, sillet rreth 150.000 €”, thuhet në raportin 24-orësh të Policisë së Kosovës.

“Deutsche Welle’: Edhe kafeja pritet të kthehet në luks për shqiptarët

Çdo mëngjes, miliarda njerëz në mbarë botën e fillojnë ditën me një filxhan kafeje. Por ky ritual i përditshëm po bëhet gjithnjë e më i shtrenjtë.

Kolumbia, Brazili dhe Vietnami janë tre prodhuesit më të mëdhenj të kafesë në botë. Megjithatë, prodhimi i kafesë po përballet me sfida serioze. Temperaturat e larta dhe reshjet e paqëndrueshme po ndikojnë negativisht te bimët e kafesë, përcjell albinfo.ch.

Sipas studimeve, deri në vitin 2050, gjysma e tokave të përshtatshme për kultivimin e kafesë mund të zhduken.

Ndryshku i gjetheve

Përveç kushteve atmosferike, fermerët po luftojnë edhe me sëmundje si “La Roya”, një lloj ndryshku i gjetheve që ka shkatërruar deri në 50% të prodhimit në disa rajone të Amerikës Latine.

“Më parë, një pemë kafeje prodhonte qindra kokrra. Tani mezi nxjerrim gjysmën. Po bëhet gjithnjë e më e vështirë,” – thotë për DW Cristian Cano, kultivues kafeje në Kolumbi.

Kjo krizë ka ndikuar drejtpërdrejt edhe në tregun botëror. Vetëm në vitin 2024, çmimi i varietetit Arabica u rrit me 80%, një nga rritjet më të mëdha në dekada.

Nga një kafe e lirë, në një kafe luksi?

Në Shqipëri, kafeja nuk është thjesht një pije – është një traditë, një moment social dhe një zakon i përditshëm. Por çmimet kanë filluar të rriten ndjeshëm dhe shumë vetë pyesin: A po e humbasim “kafen e lirë” si pjesë të kulturës sonë?

Sipas Enri Jahajt, kryetar i Shoqatës së Bareve dhe të Restoranteve, Shqipëria ka funksionuar për vite me një treg anormal të kafesë:

“Ne kemi qenë një treg i korruptuar në këtë aspekt, sepse nuk jemi prodhues dhe as pjekës të mëdhenj të kafesë. Shumica e kafesë që përdoret këtu është e importuar. Për vite me radhë, çmimi i kafesë në Shqipëri ka qenë më i lirë se në vendet e rajonit, gjë që nuk përkon me logjikën e tregut të lirë. Tani që rregullat janë përforcuar, rritja e pagave dhe taksave po sjell një ndryshim në treg. Kjo po ndikon drejtpërdrejt te bizneset, të cilat janë të detyruara të përshtatin çmimet, sepse kanë edhe koston e personelit. Rritja e kostove është një realitet i pashmangshëm,” – thotë Jahaj.

Sa është rritur dhe sa pritet të rritet çmimi i kafesë?

“Brenda një viti, çmimi i kafesë është rritur me 20% dhe pritet të rritet edhe me 20% të tjera. Në Tiranë, çmimi mesatar i një filxhani kafeje tashmë është 90–130 lekë, ndërsa në zonat elitare arrin deri në 150 lekë. Sipas parashikimeve, gjatë muajve të ardhshëm çmimi minimal pritet të shkojë në 120 lekë, ndërsa ai maksimal do të mbetet në të njëjtat nivele”, – shpjegon Jahaj.

A do të kthehet kafeja në luks në Shqipëri?

Për momentin, ajo mbetet ende një kënaqësi e përditshme për shumicën e shqiptarëve. Por me ritmet aktuale të rritjes së çmimeve, mund të vijë një ditë kur një filxhan kafeje nuk do të jetë më aq i përballueshëm sa dikur./DW

Suedi: Aktivitet letrar në kuadër të Muajit të Frankofonisë

Në kuadër të aktiviteteve për Muajin e Frankofonisë, Ambasada e Kosovës në Suedi mori pjesë në aktivitetin përmbyllës të organizuar në bashkëpunim me Institutin Francez, ku ishin të pranishëm edhe përfaqësues të ambasadave nga Franca, Belgjika dhe Zvicra, përcjell albinfo.ch.

“Ambasada jonë u përfaqësua nga studiuesja Nisa Sherifi, e cila prezantoi librin Moi, Tituba, sorcière nga autorja e njohur Maryse Condé. Gjatë prezantimit, Nisa tërhoqi vija paralele mes narrativave të dëmshme të së kaluarës dhe të tashmes, duke reflektuar mbi mësimet që mund të nxirren nga historia. Ajo gjithashtu foli për përparësitë dhe sfidat që paraqet inteligjenca artificiale (AI) në shoqëri, duke theksuar se, ndonëse është një arritje e jashtëzakonshme e njerëzimit, është thelbësore që përdorimi i saj të jetë i kujdesshëm dhe i përgjegjshëm, për të shmangur ndikimet e dëmshme në shoqëri dhe ambient,” shkruan ambasada.

Ky aktivitet ishte një mundësi e shkëlqyer për të promovuar diversitetin kulturor dhe për të nxitur dialogun mbi sfidat bashkëkohore me të cilat përballet bota e sotme.

Njihuni me shqiptarin që do drejtojë USS Pearl Harbor

Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë, ka njoftuar se Alban Dervishi, një shqiptaro-amerikan, do të marrë komandën e një luftanije amerikane, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Ambasadës në rrjetin social Facebook, Dervishi do marrë komandën e luftanijes, USS Pearl Harbor në qershor të këtij viti.

 “Një ‘Tirons’ që merr komandën e një luftanijeje amerikane! Njihuni me Komandant Alban Dervishin, shqiptaro-amerikani  i cili do të marrë komandën e USS Pearl Harbor në qershor të 2025-ës.

I lindur në Tiranë dhe me origjinë nga një familje ushtarake, Albani dhe prindërit e tij emigruan në Shtetet e Bashkuara 25 vjet më parë për të ndjekur ëndrrën amerikane”, shkruhet në njoftimin e Ambasadës.

Vjosa Blakaj doktoron në Universitetin Teknik të Mynihut

Të rinjtë shqiptarë që jetojnë në diasporë po vazhdojnë të tregojnë rezultate të shkëlqyeshme edhe në shkencë.

Ndër shumë vajza dhe gra shqiptare që po tregohen të suksesshme në fusha të ndryshme, është sigurisht edhe Vjosa Blakaj, përcjell albinfo.ch.

Ajo është nga Kosova, jeton dhe punon në Gjermani dhe ka një përvojë të pasur profesionale.

Sukseset e Vjosës në aspektin arsimor e çuan drejt universiteteve më të mira në Gjermani.

Tashmë, ajo zyrtarisht ka doktoruar në “Universitetin Teknik” të Mynihut, transmeton më tej albinfo.ch.

Ajo ka punuar në “Max-Planck-Institut für Quantenoptik” dhe ishte kandidate për doktoraturë dhe hulumtuese. Pas disa viteve studimi, ajo tani ka përfunduar me sukses doktoraturën e saj.

Trumpi emëron politikanin me origjinë serbe si ambasador të SHBA-së në Serbi

Bëhet e ditur se ish-Prokurori i Përgjithshëm i Arizonës, Mark Brnovich, është emëruar ambasador i Shteteve të Bashkuara në Serbi.

Vendimi u bë i ditur të premten nga presidenti Donald Trump, i cili e cilësoi Brnovichin si një përfaqësues të përkushtuar të vlerave amerikane dhe një avokat të fortë për lirinë, në një postim në rrjetin social “Truth Social”.

“Si bir i refugjatëve që ikën nga komunizmi, Marku do të jetë avokat i fortë për lirinë dhe gjithmonë do ta vendosë Amerikën të parën. Urime Mark!”, ka shkruar Trump.

Brnovich ka një karrierë të gjatë në fushën e drejtësisë dhe politikës. Ai ka shërbyer si Prokuror i Përgjithshëm i Arizonës për dy mandate, nga viti 2015 deri më 2023, duke luajtur një rol të rëndësishëm në zbatimin e ligjit dhe mbrojtjen e konsumatorëve.

Me origjinë nga ish-Jugosllavia, ai ka rrënjë familjare në Mal të Zi dhe Kroaci, ndërsa prindërit i ka me prejardhje serbe. Ka studiuar shkencat politike në Universitetin Shtetëror të Arizonës dhe ka përfunduar studimet juridike në Universitetin e San Diegos. Përveç karrierës së tij ligjore, ai ka shërbyer edhe në Gardën Kombëtare të Ushtrisë Amerikane.

Brnovich ka qenë figurë aktive në politikën amerikane, duke synuar nominimin republikan për Senatin në zgjedhjet e vitit 2022, por pa sukses. Pas përfundimit të mandatit si prokuror, ai iu bashkua një kompanie të njohur ligjore.

Në detyrën e re si ambasador në Serbi, Brnovich do të zëvendësojë Christopher Hillin dhe pritet të ketë një rol kyç në marrëdhëniet SHBA–Serbi, veçanërisht në çështjet diplomatike dhe politike që lidhen me rajonin e Ballkanit.

Brnovich është i martuar me Susan Brnovichin, gjyqtare federale në Gjykatën e Qarkut të Shteteve të Bashkuara për Distriktin e Arizonës. Ata kanë dy vajza. Ai është anëtar aktiv i komunitetit ortodoks serb në Phoenix.

Zvicra shqyrton riaktivizimin e fortifikimeve të braktisura

Ushtria zvicerane po shqyrton rikthimin në funksion të fortifikimeve të braktisura të periudhës së Luftës së Ftohtë, duke i shndërruar ato në qendra komunikimi ose depo municionesh për raste emergjente. Departamenti i Mbrojtjes ka ndryshuar qëndrim pas shpërthimit të luftës në Ukrainë, ndonëse deri në vitin 2022 Këshilli Federal ishte kundër një ideje të tillë, shkruan The Local.

Megjithatë, propozimi duhet të kalojë nëpër debat parlamentar, pasi disa ligjvënës shprehen skeptikë. Deputeti Josef Dittli ka theksuar se një strategji e tillë është e diskutueshme dhe se para se të merren masa të tilla emergjente, duhet një plan i qartë për mbrojtjen, transmeton albinfo.ch.

BE nis procedura ndaj Austrisë për moszbatim të direktivave

Austria po përballet me katër procedura shkeljesh nga Komisioni Evropian për moszbatimin e direktivave të BE-së në fushat e tregjeve të energjisë elektrike, efiçencës së energjisë në ndërtesa, rregullave të transportit rrugor dhe etiketimit të ushqimit, raporton ORF.

Vendet e prekura, përfshirë Austrinë, kanë tani dy muaj kohë për të harmonizuar legjislacionin kombëtar me ligjin e BE-së, përndryshe rrezikojnë të përballen me një “opinion të arsyetuar” — fazën e dytë në procedurën e shkeljes. Komisioni ka kërkuar veprime të menjëhershme, transmeton albinfo.ch.

Kompanitë zvicerane po i kthejnë punëtorët për të punuar nga zyra

Gjithnjë e më shumë kompani zvicerane po kufizojnë punën nga shtëpia dhe po inkurajojnë kthimin në zyrë. Megjithatë, ky ndryshim nuk është domosdoshmërisht negativ. Për të bërë tranzicionin më të lehtë, disa kompani, si Swisscom, po riorganizojnë hapësirat e tyre të punës për të krijuar një ambient më tërheqës dhe bashkëpunues për punonjësit, shkruan SRF.

Swisscom, për shembull, ka krijuar një hapësirë pune inovative në Cyrih, me zona të rehatshme për biseda private, tavolina të përbashkëta për shkëmbim idesh dhe ambiente të përshtatshme për kreativitet dhe inovacion. Politika e kompanisë kërkon që punonjësit të jenë në zyrë të paktën dy ditë në javë, dhe nga janari, kjo kërkesë po zbatohet me më shumë rigorozitet.

Në një zhvillim të ngjashëm, prodhuesi i aparateve të dëgjimit Sonova dhe banka UBS kanë vendosur të kufizojnë punën nga shtëpia në maksimum dy ditë në javë duke filluar nga viti 2025. UBS ka shkuar edhe më tej, duke kërkuar që një nga ditët në zyrë të jetë të hënën ose të premten për të shmangur boshllëqet në mesjavë. Raiffeisen Zvicër, nga ana tjetër, do të lejojë vetëm dy ditë pune nga shtëpia duke filluar nga qershori 2025, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit spontan dhe diskutimeve të drejtpërdrejta për efikasitet më të madh, përcjell albinfo.ch.

Megjithëse kompanitë mohojnë se këto vendime lidhen me produktivitetin, psikologu i biznesit Christian Fichter ka një këndvështrim tjetër. Sipas tij, çështja kryesore është kontrolli dhe besimi: punëdhënësit nuk janë plotësisht të bindur se produktiviteti mbetet i njëjtë në punën nga shtëpia. Studimet e tij tregojnë se, në realitet, shumica e njerëzve nuk janë aq produktivë në shtëpi sa në zyrë, edhe pse puna nga shtëpia mund të ofrojë disa avantazhe.

Një sondazh me 500 pjesëmarrës në Zvicër zbuloi se shumica e punonjësve përdorin më pak ditë pune nga shtëpia sesa u lejohet. Mesatarisht, ata kanë mundësinë të punojnë 2.4 ditë në javë nga shtëpia, por në realitet përdorin vetëm 1.8 ditë. Hulumtimet tregojnë se puna nga shtëpia nuk është as një zgjidhje magjike për produktivitetin, as një pengesë e madhe – efektet e saj janë të ndryshme për secilin individ dhe situatë, shkruan SRF.

Disa kompani, si Holcim, Departamenti Federal i Financave, Swiss Life dhe Swiss Post, nuk kanë politika të rrepta për punën nga shtëpia, duke ia lënë vendimin në dorë ekipeve dhe drejtuesve të linjës. Sipas Fichter, këto kompani ose kanë një model biznesi që nuk ndikohet shumë nga puna në distancë, ose kanë një kulturë të fortë besimi mes menaxhmentit dhe punonjësve.

Pavarësisht ndryshimeve, puna nga shtëpia nuk do të zhduket, por ekuilibri po rregullohet. Studimet sugjerojnë se kombinimi ideal për produktivitet dhe mirëqenie është dy ditë punë nga shtëpia dhe tre ditë në zyrë – një model që shumë kompani tashmë po e adoptojnë, transmeton albinfo.ch.

Projektet pilot lehtësojnë aksesin në arsimin e lartë për refugjatët

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) dhe Konferenca e Rektorëve të Universiteteve Zvicerane po ndërmarrin hapa për të hapur më shumë mundësi për refugjatët në arsimin e lartë. Kjo iniciativë synon të ndihmojë në luftën kundër mungesës së punëtorëve të kualifikuar dhe përfshin pesë projekte pilot, të mbështetura nga qeveria federale me 1.5 milionë CHF për periudhën 2025–2028, shkruan SRF.

Programi është pjesë e agjendës së integrimit të nisur nga qeveria federale dhe kantonet, dhe synon të mbështesë refugjatët e njohur dhe ata me pranim të përkohshëm që dëshirojnë të ndjekin arsimin e lartë. Ai zbatohet në bashkëpunim me Konferencën e Rektorëve të Universiteteve Zvicerane dhe shërben si një financim fillestar për projekte të ndryshme në rajone të ndryshme gjuhësore.

Pesë projektet e përzgjedhura për fazën e parë do të zhvillohen në Universitetin e Bazelit, Lozanës dhe Lucernit, si dhe në Universitetin e Shkencave dhe Arteve të Aplikuara në Zvicrën Veriperëndimore dhe Universitetin e Lucernit për Edukimin e Mësuesve. Programet do të përgatisin refugjatët për studimet universitare përmes kurseve intensive të gjuhës dhe informacioneve orientuese mbi sistemin arsimor zviceran. Këto projekte do të realizohen në bashkëpunim me zyrat kantonale të integrimit dhe drejtoritë e arsimit, transmeton albinfo.ch.

Ky program i ri vjen në vazhdën e sukseseve të Programit të Integrimit të Para-Pranimit (INVOL), i cili është krijuar që nga viti 2018 për të ndihmuar refugjatët në trajnimin bazë profesional. Deri më tani, rreth 3,900 persona kanë marrë pjesë në këtë program dhe, sipas SEM, afërsisht dy të tretat e tyre kanë përparuar drejt një praktike profesionale.

Shumica e zviceranëve jashtë vendit kanë dy ose më shumë pasaporta

Tre të katërtat e shtetasve zviceranë që jetojnë jashtë vendit janë shtetas të dyfishtë ose kanë më shumë se dy kombësi, sipas të dhënave të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Ky fenomen është veçanërisht i përhapur te fëmijët dhe të rinjtë, ku 85 për qind e tyre kanë të paktën dy pasaporta, shkruan RTS.

Përqindja më e lartë e shtetasve zviceranë me kombësi të shumëfishta gjendet në Argjentinë (95%) dhe Kili (92%). Nga ana tjetër, Tajlanda ka përqindjen më të ulët, me vetëm 37% të zviceranëve që mbajnë një shtetësi të dytë. Dallime të mëdha vërehen edhe brenda grupmoshave. Për shembull, 80% e fëmijëve dhe të rinjve zviceranë në Tajlandë kanë një kombësi tjetër, por kjo përqindje bie në 42% për grupmoshën 18-64 vjeç dhe arrin vetëm 21% për ata mbi 65 vjeç.

Tendenca të ngjashme vërehen edhe në vendet evropiane. Në Gjermani, Austri dhe Spanjë, katër nga pesë fëmijë dhe të rinj zviceranë kanë dy ose më shumë pasaporta, ndërsa më pak se gjysma e zviceranëve pensionistë jashtë vendit kanë shtetësi të dyfishtë, transmeton albinfo.ch.

Në fund të dhjetorit 2024, numri i përgjithshëm i zviceranëve që jetojnë jashtë vendit arriti në 826,700, me një rritje prej 13,300 personash krahasuar me një vit më parë. Dy të tretat e tyre jetojnë në Evropë, me komunitetin më të madh në Francë (212,100 persona), të ndjekur nga Gjermania (101,000) dhe SHBA (84,700).

25-vjeçari i vrarë në front përkrah forcave ukrainase është nga Lozana

Një 25-vjeçar nga Lozana, me origjinë nga Amerika e Jugut dhe i birësuar nga një familje zvicerane, është identifikuar si shtetasi zviceran i vrarë në front në Ukrainë. Lajmi për vdekjen e tij u bë publik më 12 shkurt nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme (FDFA), por pa konfirmuar identitetin e tij, transmeton albinfo.ch.

I riu kishte një histori të trazuar jete. Ai u rrit në kantonin Vaud dhe kaloi një fëmijëri të vështirë, duke u përballur me humbjen e nënës së tij gjatë adoleshencës dhe më pas me probleme të shëndetit mendor. Pas disa qëndrimeve në spitale psikiatrike dhe një periudhe të kaluar në Qendrën Edukative të Mbyllur Pramont për të Mitur dhe të Rinj në Sierre, ai u përpoq të rindërtonte jetën e tij në Valais.

Pasioni i tij për ushtrinë ishte i madh, por ai u refuzua nga shkolla rekrutuese zvicerane për shkak të së kaluarës së tij kriminale. Pas refuzimit për t’u bashkuar me Legjionin e Huaj francez, ai vendosi të shkojë në Ukrainë për të luftuar kundër forcave ruse. Në qershor 2024, ai iu bashkua Legjionit Ndërkombëtar për Mbrojtjen Territoriale të Ukrainës, pavarësisht ndalimit të tillë nga ligji zviceran, shkruan RTS.

Stërvitja e tij ushtarake zgjati pesë javë, përpara se të dërgohej në vijën e frontit. Sipas një llogarie pro-ruse në Telegram, ai u vra më 25 dhjetor 2024 në Kursk, territor rus, gjatë një operacioni ushtarak. Disa ditë para vdekjes, ai kishte shprehur frikën se nuk do të kthehej më gjallë. Pas kësaj, familja dhe miqtë e tij nuk patën më asnjë kontakt me të.

Këshilli Federal Zviceran, një nga qeveritë me moshën mesatare më të vjetër në Evropë

Me një moshë mesatare mbi 61 vjeç, Këshilli Federal i Zvicrës renditet si një nga ekzekutivet më të vjetra në Evropë. Të premten, Viola Amherd (62 vjeç) i dorëzoi detyrën Martin Pfisterit (61 vjeç), duke ruajtur kështu një moshë mesatare të lartë mes anëtarëve të qeverisë. Aktualisht, gjashtë nga shtatë ministrat janë mbi 60 vjeç, ndërsa vetëm Italia ka një qeveri më të vjetër, me një mesatare prej 62.5 vjetësh, transmeton albinfo.ch.

Në të kundërt, vendet fqinje si Franca, Gjermania dhe Austria kanë qeveri më të reja, me një moshë mesatare rreth 55 vjeç, ndërsa në vendet nordike, si Suedia dhe Danimarka, ajo zbret në rreth 45 vjeç.

Këshilli Federal nuk ka qenë gjithmonë kaq i “moshuar”. Në vitin 2012, me zgjedhjen e Alain Berset, mosha mesatare ishte 53 vjeç, një nga më të ulëtat në dekadat e fundit. Megjithatë, zgjedhja e ministrave të rinj mbetet e rrallë në Zvicër, pasi postet janë shumë të kërkuara dhe politikanët mund të qëndrojnë në detyrë për një kohë të gjatë. Përvoja shihet si një garanci besimi, veçanërisht për shkak të sistemit federal të vendit, i cili favorizon ata që kanë kaluar nivelet komunale dhe kantonale të qeverisjes.

**Disa aktorë politikë, si të Gjelbërit, kanë propozuar zgjerimin e Këshillit Federal për të inkurajuar pjesëmarrjen e të rinjve dhe diversitetin. Megjithatë, sipas politologut Sean Müller, qeveria nuk ka për detyrë të përfaqësojë me saktësi popullsinë, por të zbatojë ligjet në mënyrë efikase. Ai sugjeron se një parlament më përfaqësues mund të ndikojë në ndryshimet e ardhshme në ekzekutiv, shkruan RTS.

JD Vance arrin në Grenlandë

JD Vance, zëvendëspresidenti i SHBA-së, vizitoi Grenlandën në një udhëtim të diskutueshëm, duke akuzuar Danimarkën për mungesë sigurie në ishullin Arktik. Vizita e tij ka shkaktuar tensione diplomatike me Kopenhagenin, ndërsa presidenti Donald Trump ka shprehur synimin për të sjellë territorin nën kontrollin e Uashingtonit, shkruan DW.

Gjatë vizitës në një bazë ushtarake amerikane, Vance kritikoi autoritetet daneze për mungesë investimesh në sigurinë dhe mirëqenien e grenlandezëve. Ai argumentoi se SHBA mund të garantonte më mirë sigurinë e ishullit përballë interesave në rritje të Rusisë dhe Kinës në Arktik.

Udhëtimi u shkurtua pas protestave në Grenlandë dhe Danimarkë për mungesën e konsultimeve me autoritetet vendase. Ndërkohë, katër nga pesë partitë politike të Grenlandës formuan një qeveri të re koalicioni për të kundërshtuar synimet e Trump. Kryeministrja daneze Mette Frederiksen theksoi se Grenlanda i përket grenlandezëve, duke refuzuar idenë e aneksimit nga SHBA, percjell albinfo.ch.

Koncertet e Taylor Swift sollën 90 milionë CHF për ekonominë e Cyrihut

Dy koncertet e këngëtares Taylor Swift në Cyrih verën e kaluar kishin një ndikim të madh ekonomik, duke gjeneruar 92.5 milionë CHF (105 milionë dollarë) në të ardhura për rajonin, sipas një studimi nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara në Administrimin e Biznesit të Cyrihut (HWZ), shkruan swissinfo.

Nga totali, 24 milionë CHF u shpenzuan për bileta dhe po aq për udhëtime. Vizitorët nga SHBA, rreth 11,000 persona, kontribuuan me 15.5 milionë CHF në kosto udhëtimi. Gjithsej 98,000 fansa, të njohur si “Swifties”, ndoqën koncertet, duke shpenzuar mbi 13 milionë CHF për akomodim, 5 milionë CHF për transport lokal, 4 milionë CHF për ushqim dhe 2 milionë CHF për suvenire. Pjesa tjetër prej 19 milionë CHF u shpërnda në kategori të tjera shpenzimesh, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Këshilltarët federalë mbeten pa pension

Komiteti Politik i Këshillit Kombëtar ka konfirmuar vendimin për t’u hequr pensionet ish-këshilltarëve federalë, me 13 vota pro, 10 kundër dhe një abstenim, përcjell albinfo.ch.

Aktualisht, ata marrin gjysmën e pagës së një anëtari të qeverisë, por deputeti i SVP-së, Rémy Wyssman, kërkon që të kenë vetëm një pension të zakonshëm. Çështja tani kalon në Këshillin Kombëtar, ku priten debate të ashpra, shkruan 20minuten.