Archives

Bicikletat elektrike tashmë përbëjnë shumicën në qytetin e Lozanës

Posted on by Alb

Bicikletat elektrike kanë kaluar nivelin prej 50% në Lozanë dhe po zëvendësojnë ato tradicionale.

“Në vitet e fundit, gjatë numërimeve tona kemi pasur mes 25 dhe 33% bicikleta elektrike, por tani kemi kaluar shifrën prej 50%,” deklaroi Florence Germond, zyrtare komunale për mobilitetin, duke cituar një studim të Universitetit të Lozanës.

Krahas tyre, 10% të përdorimit të bicikletave e zënë bicikletat ngarkuese, përfshirë ato familjare që mund të mbajnë deri dy fëmijë. Sipas këtyre të dhënave, aktualisht vetëm rreth 40% e bicikletave janë mekanike, transmeton albinfo.ch.

Rritje prej 15% në qarkullimin me biçikletë

Edhe pse bicikletat tradicionale janë në rënie, numri i përgjithshëm i dy-rrotakëve në Lozanë është në rritje. Të dhënat nga observatorët e mobilitetit tregojnë një rritje prej 15.3% të trafikut ditor me biçikletë ndërmjet viteve 2021 dhe 2023 në pesë pika kyçe të qytetit: Grand-Pont, urat Chauderon dhe Bessières, Rue de Genève dhe Avenue du Chablais.

Pjesa modale e biçikletës në krahasim me mënyrat e tjera të transportit është rritur nga 1.7% në 2015 në 4.3% në 2021. Një përditësim i këtyre të dhënave pritet në vitin 2027.

Zhvillimi teknologjik dhe politikat mbështetëse janë faktorë kyç në këtë trend në rritje. “Përhapja e bicikletave elektrike ka kontribuar në zgjerimin e përdorimit të biçikletave në qytet,” thotë Florence Germond. “Njëkohësisht, ekziston një vullnet i fortë i qytetit për të nxitur lëvizshmërinë aktive, e cila është më e mirë për mjedisin dhe shëndetin.”

Dyfishim i infrastrukturës për biçikleta

Për të përkrahur këtë lëvizje, numri i shtigjeve për biçikleta në Lozanë është dyfishuar nga viti 2010 deri në vitin 2024, duke kaluar nga 65.3 në 131.3 kilometra. “Po e bëjmë më të sigurt dhe më të lehtë përdorimin e biçikletës për të nxitur edhe më shumë qytetarë,” shton Germond.

Gjithashtu, janë instaluar 105 tabela që lejojnë kthimin djathtas në semafor të kuq, vetëm për biçikletat.

Këto përpjekje janë vlerësuar në nivel kombëtar, me qytetin që fitoi çmimin “Bicycle Infrastructure Award 2024” nga shoqata Pro Velo për masat e marra gjatë pandemisë së Covid-19.

Subvencione të reja për biçikleta elektrike

Për të nxitur përdorimin e biçikletave në të gjitha moshat, që nga 1 janari 2024 qyteti ka zgjeruar subvencionet për bicikletat elektrike deri në 45 km/h. Po ashtu, që nga nëntori i kaluar ofrohet një kupon prej 300 frangash për të rinjtë 14-vjeçarë për blerjen e një biçiklete. Deri tani janë shpërndarë rreth 60 subvencione. Lozana synon që deri në vitin 2030, pjesa modale e biçikletës të arrijë në 15%.

Krahasimi me qytete të tjera

Pavarësisht progresit, Zvicra frankofone mbetet prapa pjesës gjermanofone: në vitin 2021, pjesa modale e biçikletës ishte 21% në Basel, 19% në Bernë, 16% në Winterthur dhe 11% në Zyrih.

Për krahasim, në Kopenhagë ky tregues ishte 22% (2021), ndërsa në Amsterdam 32% (2018).

 

Pasojat e tarifës nga SHBA, 50 shtete duan bisedime

Posted on by BR

Drejtori i Këshillit Ekonomik Kombëtar të SHBA-së, Kevin Hassett, deklaroi se më shumë se 50 vende kanë kontaktuar Shtëpinë e Bardhë për të nisur negociata tregtare.

Ai mohoi gjithashtu se tarifat e vendosura nga presidenti Donald Trump përbëjnë një formë indirekte presioni ndaj Rezervës Federale të SHBA-së për të ulur normat e interesit.

Në një intervistë për NBC News, sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, minimizoi shqetësimet për rënien e çmimeve të aksioneve në bursa pas njoftimit të presidentit për vendosjen e tarifave. Ai theksoi se “nuk ka asnjë arsye” për të pritur një recesion ekonomik si pasojë e këtyre masave, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

“Mbrëmë mora një raport nga Zyra e Përfaqësuesit të Tregtisë së SHBA-së (USTR), ku thuhej se më shumë se 50 vende kanë kontaktuar presidentin për të nisur negociata. Ata po e bëjnë këtë sepse kuptojnë se po mbajnë shumë tarifa mbi mallrat tona.

Nuk mendoj se do të ketë një ndikim të madh te konsumatori amerikan, sepse mendoj se arsyeja kryesore për deficitin tonë tregtar afatgjatë është se këta vende kanë një ofertë shumë joelastike,” u shpreh Hassett.

Evakuohet stacioni hekurudhor në Gjermani, gjenden 4 bomba të Luftës së Dytë Botërore

Posted on by Alb

Stacioni qendror hekurudhor në Osnabrück, një qytet në veriperëndim të Gjermanisë, u mbyll të dielën dhe zona përreth u evakuua, pas gjetjes së katër bombave të Luftës së Dytë Botërore. Lajmin e bëri të ditur kompania shtetërore hekurudhore, Deutsche Bahn (DB), përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të DB-së, kufizimet në trafikun e udhëtarëve dhe transportin e mallrave do të mbeten në fuqi gjatë gjithë ditës, ndërkohë që të gjithë qytetarët dhe banorët e zonës përreth stacionit janë urdhëruar të largohen. Autoritetet bënë të ditur se evakuimi i rreth 15,400 banorëve është kryer në orët e hershme të mëngjesit, pas gjetjes së bombave në oborrin e ish-shtëpisë së mallrave të qytetit.

Nëse bombat konfirmohen si të pashpërthyera, ekspertët do të thirren për t’i asgjësuar ato. Ky nuk është rasti i parë i evakuimeve në Osnabrück për shkak të mbetjeve të Luftës së Dytë Botërore, pasi qyteti ka qenë një ndër objektivat kryesorë të bombardimeve masive gjatë luftës. Në muajin shkurt, autoritetet lokale theksuan se rajoni ka ende mundësi për gjetje të tjera të materialeve të rrezikshme, pasi disa zona nuk janë hetuar ende.

Osnabrück ndodhet rreth 70 kilometra në lindje të kufirit me Holandën, dhe evakuimet për arsye të mbetjeve të luftës janë bërë tashmë një fenomen i përsëritur në këtë qytet.

Ekspertët ftojnë diasporën të investojë në industri e jo banesa, 180 mijë banesa të zbrazëta në Kosovë

Posted on by Alb

Kosova ka parë një rritje të ndjeshme të investimeve në patundshmëri, veçanërisht nga diaspora.

Sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Kosovës, diaspora është burimi kryesor i investimeve të huaja, me mbi 647 milionë euro të investuara vetëm në sektorin e patundshmërisë gjatë vitit të kaluar. Këto investime janë nxitur nga një tendencë në rritje e qytetarëve nga diaspora për të blerë shtëpi dhe banesa në Kosovë, me synimin për të siguruar një pasuri të qëndrueshme për veten dhe familjet e tyre.

Megjithatë, një pjesë e madhe e këtyre pronave të blera nga diaspora mbeten të pabanuara, duke krijuar një paradoks ekonomik. Edhe pse këto investime nxisin zhvillimin e sektorit të ndërtimit, ato nuk kanë ndikim të drejtpërdrejtë në ekonominë e vendit, pasi nuk përdoren për jetesë apo për aktivitete ekonomike, thonë ekspertët për REL, transmeton albinfo.ch.

Profesorët dhe ekspertët ekonomikë, si Naser Kabashi dhe Lulzim Rafuna, theksojnë se këto investime, ndonëse të dobishme për ndërtimin, janë “një pasuri e vdekur” që nuk kontribuojnë në zhvillimin ekonomik të Kosovës.

Sipas tyre, nëse këto fonde do të ishin investuar në industri apo prodhim, diaspora do të kishte ndihmuar në krijimin e vendeve të reja të punës dhe në rritjen e eksporteve, duke përmirësuar ekonominë dhe mirëqenien sociale në vend. Kjo do të kishte ndikuar në uljen e papunësisë dhe në zhvillimin më të qëndrueshëm afatgjatë.

Një shifër shqetësuese, sipas ekspertëve, është ajo e banesave të zbrazëta.

Sipas të dhënave të ASK-së, në Kosovë janë mbi 182 mijë banesa të tilla, përfshirë ato që janë ende në ndërtim, të blera apo të destinuara për shitje.

Eksportuesit zviceranë përgatiten për goditjen tarifore të SHBA-së

Posted on by BR

Tarifat prej 31% të shpallura nga administrata Trump këtë javë, u përshkruan nga disa analistë si një goditje në tregtinë zvicerane. Disa industri tashmë po shikojnë tregje alternative për të zbutur goditjen, raportoi RTS, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, sektorët e industrisë së Zvicrës do të ndjejnë ndikimin e tarifave të reja amerikane në mënyrë të pabarabartë. Ndërsa industria farmaceutike deri më tani ka shpëtuar kryesisht e padëmtuar, sektorët e tjerë janë më të ekspozuar. Orëbërësit, për të cilët SHBA përbën rreth 20% të shitjeve, përballen me një goditje të rëndë. Makineritë, instrumentet precize dhe pajisjet elektrike mund të kenë humbje deri në 2 miliardë CHF. Eksportuesit agro-ushqimor, duke përfshirë prodhuesit e çokollatës dhe djathit, mund të shohin rënien e të ardhurave me 20%.

Vitin e kaluar, SHBA ishte tregu më i madh i jashtëm i sektorit farmaceutik, duke zënë 48% të totalit prej 65 miliardë CHF të eksportuara nga Zvicra në SHBA. Shumica e kësaj erdhi nga vaksinat, anti-serumet (serumi i gjakut që përmban antitrupa) dhe ilaçet. Pharma (31 miliardë CHF), së bashku me arin (11 miliardë CHF) përbënin 65% të totalit të eksporteve në Amerikë në vitin 2024.

Disa analistë u befasuan si nga niveli i lartë i tarifave ashtu edhe nga përjashtimi i farmacisë. Megjithatë, afati është i mirëpritur, tha njëri. Megjithatë, pushimi mund të jetë jetëshkurtër. Një zyrtar i lartë amerikan paralajmëroi se Presidenti Trump po konsideron nisjen e një hetimi të veçantë për importet farmaceutike, duke hapur potencialisht derën për tarifat e ardhshme. Firmat zvicerane argumentojnë se ato janë ndër kontribuesit më të mëdhenj në shpenzimet për R&D në SHBA, një fakt që ata shpresojnë se do të peshojë në favor të tyre.

Industritë e tjera po kërkojnë mënyra për të kufizuar dhimbjen. Swissmem, shoqata e makinerive, pajisjeve elektrike dhe industrisë së metaleve të Zvicrës, po u kërkon eksportuesve të diversifikohen përtej SHBA-së, e cila përbën vetëm 15% të shitjeve të tyre të huaja. Ajo po inkurajon anëtarët e saj të forcojnë lidhjet me BE-në dhe tregjet me rritje të shpejtë si India, Azia Juglindore, Amerika Latine dhe Kina.

Prodhuesit e orëve luksoze përballen me kërcënime të ngjashme. Një ekspert pret që tarifat e reja amerikane të pakësojnë kërkesën për orët zvicerane dhe të detyrojnë markat të rishqyrtojnë çmimet e tyre. Ndikimi në markat si Rolex, Patek Philippe dhe Swatch mund të jetë i rëndë pasi Amerika është tregu i tyre më i madh. Priteshin tarifa prej 20%. 31% ka ardhur si një tronditje. Firmat e orës po nxitojnë për të rimbushur filialet amerikane, ndërkohë që vendosin se sa nga kostot do t’u kalojnë konsumatorëve amerikanë.

Shtetet e Bashkuara janë gjithashtu tregu i dytë më i madh i Zvicrës për çokollatën, me eksporte me vlerë 605 milionë CHF. Një analist vlerëson se tarifat e reja mund ta bëjnë çokollatën zvicerane dukshëm më të shtrenjtë për konsumatorët amerikanë, duke ulur potencialisht shitjet me 20%.

Kurti mbledh Këshillin e Sigurisë, flasin për planet destabilizuese të Serbisë në Kosovë

Posted on by Alb

Këshilli i Sigurisë së Kosovës mbajti sot një mbledhje me kërkesë të Kryeministrit të Republikës, Albin Kurti, ku u diskutua për gjendjen e përgjithshme të sigurisë, me theks të veçantë te planet destabilizuese dhe ndërhyrjet kriminale të Serbisë.

Gjatë mbledhjes, u raportua për incidentin e ndodhur më 1 prill, kur zyra e Postës së Kosovës në Zveçan u sulmua me dy granata dore, njëra prej të cilave shpërtheu. Megjithatë, zyra u riparua dhe tashmë funksionon normalisht. Po ashtu, u raportua për arrestimin e katër qytetarëve serbë në Gjakovë, përfshirë një toger të policisë dhe një kapiten të ushtrisë serbe, nga të cilët u konfiskuan armë dhe materiale të dyshimta, transmeton albinfo.ch.

Këshilli i Sigurisë theksoi gjithashtu ndërhyrjen e Serbisë në fushatën zgjedhore dhe përpjekjet e saj për të sabotuar themelimin e institucioneve të reja pas zgjedhjeve të 9 shkurtit 2025. Serbia po përdor kërcënime dhe shantazhe për të nxitur tensione ndëretnike dhe ndërpartiake në Kosovë, duke rrezikuar stabilitetin e vendit. “Gjithashtu, është raportuar për trysninë që Serbia po ushtron ndaj serbëve të Kosovës për pjesëmarrje në tubimin e presidentit Aleksandër Vuçiq në Beograd”, thuhet në njoftim.

Këshilli i Sigurisë falënderoi qytetarët për mbështetjen e vazhdueshme ndaj institucioneve dhe shtetit të Kosovës.

 

Gjermania shqyrton mundësinë e tërheqjes së rezervave të arit nga SHBA

Posted on by Alb

Gjermania po shqyrton mundësinë e rikthimit të rezervave të saj të arit nga Shtetet e Bashkuara, për shkak të shqetësimeve mbi politikat e paparashikueshme të presidentit aktual, Donald Trump.

Për dekada me radhë, Gjermania ka mbajtur rreth 1.200 ton ar – afërsisht 30 për qind të rezervave të saj totale – në kasafortat e Rezervës Federale në New York. Megjithatë, kjo praktikë po vihet gjithnjë e më shumë në pikëpyetje.

Aktualisht, vlera e këtyre rezervave kap shifrën e 113 miliardë eurove. Stoqet janë mbajtur jashtë vendit kryesisht për të siguruar qasje të shpejtë në dollarë amerikanë në rast krizash financiare. Megjithatë, disa zyrtarë të lartë të Unionit Demokristian (CDU) kanë shprehur dyshime mbi këtë strategji dhe po kërkojnë rishikimin e saj, transmeton albinfo.ch.

“Po, kjo çështje është rihapur,” tha Marco Wanderwitz, ish-ministër dhe anëtar i CDU-së, i cili prej vitesh ka kërkuar inspektime të rregullta apo rikthimin e arit në Gjermani. Markus Ferber, një tjetër anëtar i CDU-së në Parlamentin Evropian, mbështeti këtë thirrje, duke theksuar se zyrtarët e Bundesbank duhet të inspektojnë fizikisht rezervat dhe të dokumentojnë gjendjen e tyre.

Gjermania zotëron rezervat e dyta më të mëdha të arit në botë, të grumbulluara kryesisht pas Luftës së Dytë Botërore si pjesë e sistemit monetar të Bretton Woods.

Produktet e “freskëta” në supermarkete në Zvicër janë në fakt të ngrira më parë

Posted on by Alb

Nëpër raftet e produkteve të freskëta në supermarketet zvicerane, mish i shkrirë, peshk dhe fruta deti zënë vend me qetësi, ndërkohë që konsumatorët mendojnë se po blejnë mallra të freskëta. Federata Romande e Konsumatorëve (FRC) ka kryer një hetim për këtë praktikë dhe ka zbuluar mospërputhje të mëdha në etiketim, ndërsa disa ekspertë e konsiderojnë mbikëqyrjen ligjore të pamjaftueshme.

Etiketim i paqartë dhe informim i munguar

Shumë konsumatorë janë përballur me situatën kur blejnë mish apo peshk në seksionin e produkteve të freskëta, duke menduar se mund t’i ruajnë në ngrirje për më vonë. Por sapo mbërrijnë në shtëpi, lexojnë në paketim se produkti ka qenë i ngrirë më parë dhe nuk duhet rifutur sërish në ngrirje.

Rebecca Eggenberger nga FRC, bashkautore e hetimit, tregon:

“Ky fenomen ishte i njohur për ne prej vitesh, por më parë ishte sporadik. Në muajt e fundit kemi marrë shumë ankesa nga konsumatorët dhe vendosëm të shohim nëse praktika është përhapur.”

Agjentë të fshehtë nga rajone të ndryshme të Zvicrës frankofone vizituan dyqanet Coop, Manor, Migros, Denner, Aldi, Lidl dhe Aligro. Rezultatet treguan se në të gjitha rastet, produkte të shkrira si mish, peshk apo fruta deti ishin vendosur te seksioni i produkteve të freskëta, transmeton albinfo.ch.

“Etiketat zakonisht janë të paqarta, të shkruara me shkronja shumë të vogla dhe në pjesën e pasme të paketimit,” shpjegon Eggenberger. “Jo vetëm produktet e thjeshta, por edhe mish apo peshk të marinuar, madje edhe gjalpë, shpesh rezultonin të shkrirë.”

Çfarë thotë ligji?

Ligji kërkon që të shënohet fjala “i shkrirë” në produkt, por nuk kërkohet që kjo të jetë e theksuar në mënyrë të veçantë. “Ndryshe nga përbërësit alergjikë që janë me germa të mëdha ose të trasha, këtu mjafton një njoftim i zakonshëm në tekst,” thotë Eggenberger.

Sipas hetimit, Coop kishte një etiketim më të qartë krahasuar me zinxhirët e tjerë – në disa degë, fjala “i shkrirë” ishte në pjesën e përparme të paketimit dhe me shkronja të trasha. Në kontrast, te Aldi u gjetën etiketime ku fjala “i shkrirë” ishte e fshehur në mes të tekstit dhe vetëm në gjuhën gjermane – çka është teknikisht e ligjshme, pasi gjermanishtja është një nga gjuhët kombëtare të Zvicrës.

Por çfarë ndodh nëse rifutni në ngrirje një produkt që ka qenë i ngrirë më parë?

“Procesi i ngrirjes nuk i vret bakteret, por vetëm ndalon përhapjen e tyre. Kur produkti shkrihet, lëngjet e qelizave krijojnë një mjedis të përshtatshëm për zhvillimin e baktereve,” shpjegon Patrick Edder, kimist kantonal në Gjenevë.

Sipas tij, bakteret më të zakonshme në këto raste janë: salmonela, Staphylococcus aureus dhe Escherichia coli. Tek personat e shëndetshëm, zakonisht shkaktojnë probleme të lehta gastrointestinale, por për fëmijët, të moshuarit apo personat me imunitet të ulët, këto infeksione mund të jenë serioze.

“E çuditshme është që ligji kërkon të shënohet ‘i shkrirë’, por jo domosdoshmërisht ‘mos e rifut në ngrirje’,” përfundon Edder.

 

Paralajmërime për turistët për rriqrat në Zvicër

Posted on by BR

Ndërsa sëmundjet e bartura nga rriqrat zvarriten më lart në Alpet zvicerane, thirrjet për paralajmërime turistike hidhen poshtë nga autoritetet e turizmit.

Rriqrat janë në lëvizje dhe tani gjenden edhe mbi 2000 metra, një prag që dikur besohej të ishte pa rriqra.

Me të gjithë vendin, duke përjashtuar Ticinon, tashmë të përcaktuar si një zonë rreziku për encefalitin e lindur nga rriqrat (TBE), ekspertët shëndetësorë po kërkojnë paralajmërime më të qarta për turistët, veçanërisht ata që shkojnë në rajonet alpine që dikur konsideroheshin të sigurta, pëcjell albinfo.ch.

TBE, një virus që mund të shkaktojë komplikime të rënda neurologjike si meningjiti, po lëviz më lart, kryesisht në ndryshimin e klimës. Temperaturat më të ngrohta lejojnë që vezët e rriqrave të çelin në lartësi më të larta, me rajone alpine si Graubünden dhe Engadine që tani raportojnë raste.

Megjithatë, autoritetet e turizmit nuk janë të përgatitura për të vepruar. Turizmi i Zvicrës dhe organet rajonale si Graubünden Tourism këmbëngulin që këshillat mjekësore bien jashtë kompetencave të tyre. Në vend të kësaj, ata tregojnë burimet zyrtare të informacionit si qeveria federale dhe platforma shëndetësore e udhëtimit,raporton SRF.

Ndërsa qeveria ofron informacion në internet dhe rekomandon vaksinimin, turistët nuk kanë gjasa të ndeshen me paralajmërime të drejtpërdrejta shëndetësore nga vetë industria. Tani për tani, duket se barra e ndërgjegjësimit mbetet mbi udhëtarin.

Turqi: Mbi 600 persona në spital pas helmimit të qebapit të pulës

Posted on by Alb

Një incident i rëndë ushqimor ka tronditur provincën e Kocaelit në Turqi, ku qindra qytetarë janë paraqitur në spitale me simptoma të helmimit. Sipas burimeve zyrtare, plot 646 persona kërkuan ndihmë mjekësore pasi kishin konsumuar qebap pule në një restorant të njohur të zonës.

Shumica e pacientëve janë trajtuar në mënyrë ambulatore dhe janë liruar menjëherë, ndërsa dy prej tyre po i nënshtrohen analizave të mëtejshme. Autoritetet kanë bërë të ditur se asnjë nga të prekurit nuk ndodhet në rrezik për jetën.

Të gjithë pacientët kanë shfaqur simptoma tipike të helmimit, si të përziera dhe dhimbje të forta në stomak. Menjëherë pas shpërthimit të rastit, inspektorët shëndetësorë kanë mbyllur restorantin në fjalë dhe kanë vënë në pranga dy pronarët e tij. Hetimet paraprake kanë zbuluar shkelje serioze të rregullave të higjienës, çka dyshohet të ketë qenë shkaku kryesor i helmimit në masë.

Autoritetet lokale kanë nisur një hetim të plotë për të përcaktuar përgjegjësitë dhe për të parandaluar përsëritjen e rasteve të ngjashme në të ardhmen.

 

SHBA u bën thirrje shqiptarëve të kenë kujdes nga mashtruesit e vizave

Posted on by Alb

Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Tiranë u ka bërë thirrje të gjithë qytetarëve që synojnë të aplikojnë për vizë për të udhëtuar drejt SHBA-së që të jenë të kujdesshëm dhe të shmangin çdo formë mashtrimi gjatë procesit të aplikimit.

“Mos u besoni personave apo agjencive që pretendojnë se mund t’ju sigurojnë vizë në këmbim të pagesës. Qëllimi i tyre është përfitimi financiar, jo ofrimi i këshillave të sakta,” thuhet në njoftimin e Ambasadës, të publikuar në rrjetet sociale, transmeton albinfo.ch.

Ambasada thekson gjithashtu se çdo informacion i pasaktë apo i rremë i paraqitur në aplikim – edhe nëse është plotësuar nga një agjenci – mbetet përgjegjësi e vetë qytetarit.

“Një aplikim i tillë mund të refuzohet dhe çdo vizë ekzistuese mund të anulohet. Kurseni paratë dhe shmangni rreziqet – ne ofrojmë informacion falas për mënyrën e plotësimit të aplikimit tuaj,” përfundon njoftimi, i shoqëruar me një lidhje zyrtare për udhëzime të detajuara.

Protesta masive në Spanjë kundër krizës me banesa

Posted on by albinfo.ch

Të shtunën, dhjetëra mijëra qytetarë spanjollë dolën në rrugë në mbi 40 qytete, për të protestuar kundër krizës së strehimit dhe spekulimeve në tregun e banesave. Vetëm në Madrid dhe Barcelonë, u mblodhën rreth 250,000 protestues, sipas organizatorëve.

Protesta, nën moton “T’i japim fund biznesit të banesave”, u drejtua nga organizata të qiramarrësve dhe grupe të majta, që akuzojnë qeverinë për kthimin e banesave në mallra tregu. Ata kërkojnë ulje të detyruar të qirave, ndalimin e dëbimeve të banorëve, rritje të banesave sociale dhe shpronësim të pronave të braktisura apo të spekuluara, përcjell albinfo.ch.

Kriza është përkeqësuar nga turizmi masiv dhe pronësia e huaj e pasurive të paluajtshme, sidomos në qytete si Barcelona, ku qiratë janë rritur me 60% në pesë vitet e fundit. Qeveria ka planifikuar ndërtimin e 600,000 apartamenteve të reja, por vetëm 100,000 u ndërtuan në vitin 2024.

Kryeministri Pedro Sanchez ka nisur disa masa për kufizimin e qirave dhe taksimin e pronarëve të huaj, por qiramarrësit thonë se këto nuk mjaftojnë. Ata kërkojnë ndërhyrje urgjente për të frenuar rritjen e çmimeve dhe për të mbrojtur të drejtën për strehim të klasës punëtore, ndërsa paralajmërojnë përshkallëzim të protestave nëse kërkesat e tyre nuk merren parasysh, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

A mund të përdoret AI në psikoterapi?

Posted on by albinfo.ch

Ndërsa mungesa e terapistëve në Zvicër po bëhet gjithnjë e më shqetësuese, inteligjenca artificiale (AI) po shihet si një mjet mbështetës në fushën e shëndetit mendor, veçanërisht për të rinjtë. Chatbot-et si ChatGPT ofrojnë akses të shpejtë dhe të lirë në ndihmë, duke krijuar mundësi për mbështetje kur ndihma profesionale mungon, shkruan SRF.

Ekspertët, si Sang-Il Kim dhe Gregor Berger, pranojnë përfitimet e mundshme të AI në terapi si mjet ndihmës, për shembull në përforcimin e terapive në shtëpi ose në aktivizimin e pacientëve me depresion. Po ashtu, AI mund të ndihmojë në diagnostikimin e hershëm të problemeve të shëndetit mendor në të ardhmen, përmes analizës së shprehjeve ose të folurit, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë për rreziqe serioze nëse AI përdoret si zëvendësim për terapinë profesionale. Chatbot-et mund të japin informacion të gabuar ose të thellojnë izolimin social, duke përkeqësuar simptomat. Për më tepër, mungojnë standardet dhe rregulloret për cilësinë dhe sigurinë në përdorimin e AI në këtë fushë.

AI nuk është një zëvendësim për terapistët, por mund të shërbejë si mbështetje e vlefshme, nëse përdoret me kujdes dhe në përputhje me rregullat e duhur, transmeton albinfo.ch.

Mimoza Ahmeti magjeps Gjenevën me një mbrëmje poetike

Posted on by albinfo.ch

Në një mbrëmje të ngarkuar me emocione, poetja e njohur shqiptare Mimoza Ahmeti u mirëprit në Gjenevë në një ngjarje që nuk ishte thjesht një ligjëratë, por një përjetim i thellë shpirtëror. E organizuar nga shoqata “Tradita Genève”, kjo mbrëmje solli një format të veçantë që tejkaloi pritshmëritë – nuk kishte libra për shitje, por një valixhe metaforike të mbushur me jetë, kujtime dhe të vërteta të guximshme, shkruan albinfo.ch.

E moderuar me finesë nga Kudret Isaj dhe Mimoza Nazarko, mbrëmja krijoi një hapësirë të hapur për reflektim dhe dialog të sinqertë. Ahmeti ndau me publikun fragmente nga jeta e saj, mendime filozofike dhe shpërfaqje të ndjeshme mbi dashurinë, femrën dhe artin – si një mënyrë ekzistence e thellë dhe e pasionuar.

Atmosfera u thellua më tej nga tingujt e violinës së Edmond Bashës dhe interpretimi vokal i Mimoza Nazarkos, të cilët i dhanë dimension emocional fjalës së poeteshës, duke e kthyer mbrëmjen në një përjetim artistik të plotë, shkruan albinfo.ch.

Në fund të takimit, Mimoza Ahmeti u shpreh: “Jeta ime është një udhëtim ku fjala ka qenë gjithmonë kompania ime më besnike. Unë nuk e kam shkruar për të qenë e kuptuar, por për të mos u humbur. Arti është një akt dashurie me rrezik – dhe unë zgjodha të rrezikoj, për të jetuar e jo thjesht për të ekzistuar.”

Ndërsa presidenti i shoqatës “Tradita Genève”, z. Kadri Çenko, përmbylli mbrëmjen me një mesazh domethënës:

“Zëri i Mimoza Ahmetit është zgjim për ndërgjegjen, një thirrje për të jetuar me thellësi dhe dinjitet. Kultura jonë ka nevojë për rrëfime që nuk të lënë rehat – dhe pikërisht këtë na solli ajo sonte,” tha ai.

Kjo ngjarje konfirmon se arti i vërtetë nuk njeh kufij, dhe se diaspora shqiptare në Zvicër po e kultivon trashëgiminë jo vetëm si kujtesë, por si një fuqi e gjallë që bashkon, frymëzon dhe i jep kuptim të ri identitetit kolektiv, transmeton albinfo.ch.

Anulohen konkurset në Graçanicë pas protestave kundër ‘punësimit të personave të afërt’ me Listën Serbe

Posted on by albinfo.ch

Konkurset për pranimin e punonjësve në institucionet shëndetësore në territorin e komunës së Graçanicës janë anuluar më 5 prill, pas disa ditësh protesta nga banorët lokalë të pakënaqur, të cilët akuzuan se punësimet po bëheshin në mënyrë të padrejtë, përmes ndikimit politik nga Lista Serbe.

Banorët kanë protestuar përpara Qendrave të Mjekësisë Familjare në Graçanicë, Uglar dhe Gushtericë të Poshtme, duke pohuar se punësimet janë bërë për persona të afërt me subjektin politik Lista Serbe – partia kryesore e serbëve në Kosovë, e mbështetur nga Beogradi zyrtar. Sipas tyre, disa nga të punësuarit nuk jetojnë fare në Kosovë, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, në vendimin zyrtar të publikuar në faqen e Qendrës së Mjekësisë Familjare në Graçanicë, thuhet se konkurset janë anuluar “për shkak të skadimit të afatit prej 30 ditësh për marrjen e vendimit për përzgjedhjen e kandidatëve”.

Konkurset ishin shpallur nga Ministria e Shëndetësisë e Serbisë në fund të janarit, për institucionet që funksionojnë në përputhje me sistemin serb të shëndetësisë në zonat me shumicë serbe në Kosovë. Ato përkuan me fushatën për zgjedhjet parlamentare të Kosovës më 9 shkurt, ku Lista Serbe ishte pjesë e garës, shkruan REL.

Kryetari i kësaj partie, Zllatan Elek – njëherësh edhe drejtor i Qendrës Klinike Spitalore në Mitrovicën e Veriut – kishte deklaruar gjatë fushatës se shteti i Serbisë ka siguruar shumë vende pune për serbët në Kosovë, duke e përshkruar këtë si një mënyrë për të “mbijetuar”.

Një nga protestuesit, Petar Gjorgjeviq nga Graçanica, ka pohuar se mbi protestuesit është ushtruar presion, dhe i ka bërë thirrje qytetarëve të dokumentojnë çdo kërcënim apo shkelje.

Lista Serbe dhe Ministria e Shëndetësisë e Serbisë nuk kanë dhënë asnjë koment mbi këto akuza, përkundër kërkesave për përgjigje nga Radio Evropa e Lirë, transmeton albinfo.ch.

Udhëheqësja e Konsullatës së Kosovës viziton ansamblin “Gëzuar” në Gjenevë

Posted on by albinfo.ch

Udhëheqësja e Konsullatës së Republikës së Kosovës në Gjenevë ka realizuar një vizitë të veçantë pranë ansamblit të këngëve dhe valleve “Gëzuar”, duke shprehur vlerësimin e saj të thellë për punën e palodhshme që bëhet në ruajtjen dhe promovimin e kulturës shqiptare në diasporë, shkruan Albinfo.ch.

Gjatë vizitës, ajo pati mundësinë të shohë nga afër angazhimin e brezave të rinj që, përmes këngës dhe vallës, mbajnë gjallë trashëgiminë tonë kulturore. “Kënaqësi e madhe të shohësh brezat e rinj duke kërcyer me pasion e dashuri vallën e bukur shqipe, një dëshmi e gjallë se trashëgimia jonë po jeton dhe po përcillet me krenari,” u shpreh Floreta Kabashi-Ademaj.

Ajo shprehu mirënjohjen e saj të veçantë për udhëheqësin e ansamblit, z. Fadil Avdija, si dhe për gjithë kryesinë, prindërit dhe komunitetin që mbështet këtë iniciativë kulturore me përkushtim të madh.

“Faleminderit që po bartni me përkushtim këtë trashëgimi të çmuar tek gjeneratat e reja,” përfundoi konsullja në fjalën e saj.

Ansambli “Gëzuar” në Gjenevë, për vite me radhë, ka qenë një pikë referimi për komunitetin shqiptar në Zvicër, duke luajtur një rol kyç në ruajtjen e identitetit kombëtar përmes artit dhe kulturës, transmeton albinfo.ch.

Banorët e Ulqinit kundërshtojnë investimin arab në Plazhin e Madh

Posted on by albinfo.ch

Më 5 prill, qytetarët e Ulqinit zëvendësuan festimet për Ditën e Ulqinit me një protestë masive kundër marrëveshjeve të nënshkruara nga kryeministri i Malit të Zi, Millojko Spajiq, me Emiratet e Bashkuara Arabe. Marrëveshjet parashikojnë dhënien me qira për 99 vjet të Plazhit të Madh – një zonë prej 13 km plazh ranor dhe mbi 20 milionë metra katrorë, një ndër më të mëdhenjtë në Evropë.

Protestuesit shprehën pakënaqësinë për mungesën e konsultimit me komunitetin lokal, duke mbajtur pankarta me slogane si: “Ulqini nuk është në shitje” dhe “Larg duart nga Plazhi i Madh”. Ata theksuan mbështetjen për zhvillimin e qëndrueshëm, por kërkuan që vendimet të merren me pjesëmarrjen e banorëve lokalë, përcjell albinfo.ch.

Ndërkohë, Spajiq e cilësoi projektin si një mundësi historike, duke premtuar mbi 30 miliardë euro investime nga biznesmeni arab Muhamed Alabar për ndërtimin e infrastrukturës turistike, spitaleve, universiteteve dhe marinave. Ai tashmë ka nisur konsultimet për miratimin e marrëveshjes në Parlament dhe gëzon mbështetjen e disa partive.

Megjithatë, partitë shqiptare dhe përfaqësues të shoqërisë civile janë kundër marrëveshjes, duke e konsideruar atë si cenim të interesave të Ulqinit dhe hapje rruge për “pastrim parash”. Protestuesit deklaruan se kjo është vetëm faza e parë e rezistencës dhe se do të vazhdojnë të mbrojnë Plazhin e Madh nga privatizimi, shkruan DW.

Arrestohet një person pas vdekjes së punëtorit në Veternik

Posted on by albinfo.ch

Një punëtor ka humbur jetën të shtunën në lagjen Veternik të Prishtinës, pas shembjes së dheut gjatë punimeve në një objekt ndërtimi. Policia e Kosovës ka bërë të ditur se, lidhur me rastin, është arrestuar një person, i cili me vendim të prokurorit është dërguar në mbajtje, shkruan albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Policisë, gjatë aksidentit dy persona kishin mbetur të bllokuar në një gropë ku po zhvilloheshin punimet. Njësitë policore dhe ekipi mjekësor kishin dalë menjëherë në vendin e ngjarjes dhe kishin arritur t’i nxjerrin të lënduarit, të cilëve u është dhënë ndihma e parë.

“Njëri nga personat nuk ka arritur t’u mbijetojë plagëve dhe vdekja e tij është konstatuar nga stafi mjekësor, ndërsa personi tjetër është dërguar në QKUK për trajtim të mëtutjeshëm”, thuhet në njoftim.

Hetimet për këtë rast vazhdojnë, ndërsa autoritetet nuk kanë dhënë ende detaje për identitetin e viktimës apo të arrestuarit, transmeton albinfo.ch.

Kosova dhe Austria forcojnë partneritetin ekonomik dhe teknologjik

Posted on by albinfo.ch

Partneriteti ekonomik dhe teknologjik mes Kosovës dhe Austrisë ka shënuar zhvillime të rëndësishme vitet e fundit, me theks të veçantë në shkëmbimin e shërbimeve dhe investimet në infrastrukturë moderne.

Wilhelm Nest, drejtor i “Advantage Austria” në Kosovë, tha se marrëdhëniet mes dy vendeve janë konsoliduar gjatë dekadës së fundit, duke kaluar nga investimet e drejtpërdrejta në bashkëpunimin në fushat e shërbimeve dhe zhvillimit të infrastrukturës. Ai theksoi interesimin e kompanive austriake për sektorët e energjisë dhe trafikut në Kosovë, si dhe për furnizimin e tregut me pajisje dhe produkte të ndryshme, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, Christian Rupp, anëtar i Bordit Këshillues të Shoqatës së Miqësisë Austriake-Kosovare, theksoi rëndësinë e digjitalizimit dhe sigurisë kibernetike si fusha kyçe për zhvillimin e partneritetit mes dy vendeve. Ai vlerësoi lart potencialin e studentëve kosovarë në teknologji të avancuara, duke i përshkruar ata si një pasuri e rëndësishme për të ardhmen digjitale të Evropës, shkruan EO.

Rupp përmendi gjithashtu aplikimin e teknologjive të tilla si inteligjenca artificiale, bujqësia e mençur, e-shëndetësia dhe llogaritja kuantike, si fusha ku Kosova mund të luajë rol të rëndësishëm në të ardhmen, falë burimeve të saj njerëzore dhe përkushtimit për transformim digjital, transmeton albinfo.ch.

A i japin shtysë tarifat e SHBA traktateve të BE-së?

Posted on by albinfo.ch

Ndërsa SHBA-ja vazhdon të vendosë tarifa të larta ndaj produkteve të huaja, Zvicra po ndien gjithnjë e më shumë pasojat – veçanërisht industria e saj e fuqishme e inxhinierisë mekanike dhe teknologjisë. Megjithëse SHBA përbën një treg të rëndësishëm për këtë sektor, tregu i BE-së është edhe më i madh, duke përthithur rreth 55 për qind të eksporteve zvicerane në këtë fushë.

Në këtë kontekst, presioni për të arritur një marrëveshje të re me Bashkimin Evropian është rritur ndjeshëm. Presidenti i Shoqatës Gjermane të Industrisë Mekanike dhe Teknologjike, Martin Hirzel, thekson se sjellja e fundit e SHBA-së, veçanërisht nën ndikimin e ish-presidentit Donald Trump, e bën të qartë se BE-ja, shpesh e kritikuar, është tani një partner më i qëndrueshëm, transmeton albinfo.ch.

Kjo pikëpamje mbështetet edhe nga komuniteti i biznesit zviceran. Organizata Economiesuisse, në një konferencë për media në shkurt, e cilësoi paketën e re të marrëveshjes me BE-në si një përgjigje të domosdoshme ndaj politikës gjithnjë e më të paqëndrueshme ekonomike të SHBA-së. Një qasje e ngjashme po përqafohet edhe nga e majta politike në Zvicër. Cédric Wermuth, bashkëkryetar i Partisë Socialdemokrate (PS), i cili më parë shprehte skepticizëm, tani mbështet traktatet e reja duke theksuar se “Zvicra është shumë e vogël për të vepruar e vetme. Duhet të qëndrojmë së bashku me Evropën.”

Nga ana tjetër, Partia Popullore Zvicerane (SVP) vazhdon të mbetet e qëndrueshme në kundërshtimin e saj. Ata e cilësojnë paketën e re si një “marrëveshje nënshtrimi”, ndërsa disa prej anëtarëve të saj shprehin edhe simpatinë e hapur për Trump-in dhe politikat e tij proteksioniste. Alfred Heer, Këshilltar Kombëtar i SVP-së, thotë: “Ky episod me Trump është i bezdisshëm, por do të kalojë. Nuk duhet të bëjmë një gabim më të madh duke nënshkruar marrëveshjen e nënshtrimit,” shkruan SRF.

Megjithatë, për industrinë zvicerane të inxhinierisë mekanike, pasojat ekonomike janë shumë më konkrete sesa retorika politike. Martin Hirzel paralajmëron se nëse Zvicra do të prekej njëkohësisht nga tarifat amerikane dhe kundërmasat e mundshme të BE-së, kjo do të përbënte një kërcënim serioz për ekonominë prodhuese të vendit.

Pavarësisht urgjencës, paketa e re e marrëveshjeve me BE-në pritet të shkojë në votim publik vetëm në vitin 2027 ose 2028, duke e lënë industrinë e eksportit në një situatë të pasigurt edhe për disa vite të tjera.

Në një botë ku aleancat dhe tregjet janë gjithnjë më të luhatshme, Zvicra përballet me sfidën e madhe të rikthimit të stabilitetit në marrëdhëniet e saj tregtare – veçanërisht me BE-në. Dhe për shumë sektorë kyç, koha është një luks që nuk mund të përballohet, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Vaksinat anti-Covid në vlerë milionëshe përfunduan pa u përdorur

Posted on by albinfo.ch

Fushata më e madhe e vaksinimit në historinë e Zvicrës, e zhvilluar për të luftuar pandeminë e koronavirusit, përfundoi me shifra të habitshme. Sipas të dhënave të reja nga Administrata Federale e Financave, vetëm një pjesë e vogël e vaksinave të blera u përdor nga popullsia – pjesa tjetër përfundoi në mbeturina ose u dhurua jashtë vendit.

Nga viti 2020 deri në 2023, Zvicra bleu furnizime mjekësore të lidhura me COVID-19 në vlerë 2,282 milionë franga zvicerane, ku pjesën më të madhe e zënë vaksinat. Megjithatë, vetëm vaksina në vlerë 567 milionë CHF u përdorën brenda vendit – që përbën rreth një të katërtën e totalit, pwrcjell albinfo.ch.

Vaksina në vlerë 268 milionë CHF u dërguan jashtë vendit si pjesë e përpjekjeve ndërkombëtare të solidaritetit. Ndërkohë, materiali i mbetur, me një vlerë marramendëse prej 1,447 milionë CHF, duhej të “fshihej” – shumica e tij përfundoi në plehra për shkak të skadimit të afateve të përdorimit.

“90 për qind e fshirjeve i atribuohen vaksinave që duhej të hidheshin pas datës së skadencës,” tha zëdhënësi i Administratës Federale të Financave, Michael Girod, për SonntagsZeitung. Kjo përfaqëson mbi 1.3 miliardë franga zvicerane të harxhuara për vaksina që nuk u përdorën kurrë.

Zyra Federale e Shëndetit Publik, e cila kishte përgjegjësinë për prokurimin e vaksinave, e justifikoi situatën me presionin e madh të kohës gjatë pandemisë. Në një kohë kur bota po përballej me pasiguri të mëdha dhe kërkesa të jashtëzakonshme për vaksina, autoritetet u detyruan të siguronin sasi të mëdha për të garantuar akses për popullsinë, shkruan 20minuten.

Megjithëse fushata e vaksinimit shpëtoi jetë dhe ndihmoi në rikthimin e normalitetit, kjo analizë financiare ngre pikëpyetje mbi menaxhimin e burimeve publike në kohë krizash dhe rëndësinë e balancimit midis përgatitjes dhe eficiencës, transmeton albinfo.ch.

Valais kampion i raclette, rekord botëror me gati 5,000 pjesëmarrës

Posted on by albinfo.ch

Banorët e Valais treguan se, kur bëhet fjalë për raclette, ata nuk pranojnë të mbeten pas. Në një darkë spektakolare të mbajtur në Martigny, kantoni zviceran theu rekordin botëror për numrin më të madh të njerëzve që konsumojnë raclette në një vakt të vetëm – plot 4.893 të ftuar.

Ngjarja u organizua nga mjeshtri i njohur i raclette-së, Eddy Baillifard, i cili u shpreh entuziast pas suksesit: “Ky është një sukses fenomenal – çfarë entuziazmi nga publiku dhe kruajtësit e djathit!”, përcjell albinfo.ch.

Kjo iniciativë erdhi si përgjigje ndaj rekordit të vitit të kaluar, të vendosur nga francezët në Saint-Étienne, ku raclette u shërbye për rreth 2.200 persona, dhe më vonë, rreth 2.500 të tjerë dy javë më parë. Për valaisanët, kjo ishte e papranueshme. “Ne nuk mund t’ia linim francezëve rekordin botëror për raclette-n më të madhe,” deklaroi Samuel Bonvin, drejtor i qendrës së ekspozitës MyExpo, ku u mbajt festa. “Raclette është një trashëgimi kulturore e Valais, dhe djathi raclette Valais është unik.”

Në këtë eveniment, raclette u shërbye në formën e saj tradicionale – jo në tigane tavoline si në shumë restorante moderne, por me gjysma rrotash djathi të cilat shkrinin mbi zjarr ose në një pajisje të posaçme dhe më pas gërvishteshin direkt në pjata. Nga aty vjen edhe emri “raclette”, që rrjedh nga folja franceze racler, që do të thotë “të gërvishtësh”. Djathi u shoqërua me patate, siç e do zakoni, shkruan 20minuten.

Për të realizuar këtë rekord, 361 operatorë raclette ishin në detyrë, duke përgatitur dhe shërbyer me përpikëri çdo porcion për afro 5.000 të pranishmit.

Me këtë ngjarje, Valais jo vetëm që theu rekordin, por riktheu me krenari kurorën e raclette-së aty ku, sipas tyre, i takon me të drejtë – në djepin e saj historik, përcjell albinfo.ch.