Pse plani i Laburistëve britanik me Kurtin për dërgimin e emigrantëve në Kosovë pritet të dështojë, sipas “The Telegraph”, përcjell albinfo.ch.

Plani i Partisë Laburiste në Britani për krijimin e “qendrave të kthimit” në Kosovë, ku do të dërgohen emigrantët që kanë refuzuar kërkesat për azil në Mbretërinë e Bashkuar, përballet me shumë sfida dhe skepticizëm të gjerë.

Referuar një artikulli të “The Telegraph”, me gjithë mirëkuptimin dhe gatishmërinë e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, ky plan ka shumë gjasa të dështojë për shkak të problemeve praktike, ligjore dhe politike.

Kosova, një vend i vogël ballkanik me rreth 1.5 milionë banorë, është i njohur në Britani për mbështetjen që iu dha gjatë luftës me Serbinë në vitet ’90, dhe Kurti ka treguar gatishmëri të ndihmojë në zgjidhjen e krizës së emigracionit në Britani. Ai tha gjatë një samiti të liderëve ballkanas në Londër:

“Natyrisht, ne duam të përfitojmë si vend, por mbi të gjitha është detyrë jonë politike që t’ju ndihmojmë, sepse ju na ndihmuat shumë dhe nuk do ta harrojmë kurrë këtë.”

Megjithatë, edhe pse Kosova është e gatshme të marrë përsipër këtë përgjegjësi, plani duket se është vetëm një “version më i vogël” i skemës së mëparshme britanike për deportimet në Ruandë, të cilën kryeministri Keir Starmer e quajti “të vdekur dhe të varrosur” kur erdhi në pushtet, shkruan mediumi.

Alp Mehmeti, kryetar i Migration Watch UK, një think tank që ndjek çështjet e emigracionit, deklaroi për “The Telegraph”:

“Kjo duket si një mini-version i planit të Ruandës, dhe nëse kjo është ajo që duan, unë sugjeroj të kthehen tek plani origjinal. Kanë kaluar 15 muaj që kur Starmer tha se do të shkatërronte bandat e trafikimit, por nuk ka ndodhur pothuajse asgjë.”

Sfida kryesore: Kapacitetet dhe integrimi në Kosovë

Një nga shqetësimet kryesore lidhet me kapacitetin e kufizuar të Kosovës për të strehuar dhe përfshirë emigrantë nga vende si Afganistani, Siria, Somalia, Sudani dhe Irani — grupe që përbëjnë rreth gjysmën e rasteve të emigrantëve të vegjël në Britani.

Tony Smith, ish-drejtor i përgjithshëm i UK Border Force, vuri në dukje pasiguri të mëdha mbi këtë çështje:

“Gjykatat do të duhet të jenë të sigurt se personat e dërguar në Kosovë do të trajtohen në mënyrë dinjitoze, veçanërisht në qendrat e mbajtjes. Por nuk është e qartë se çfarë do të ndodhë me ta në afat të gjatë. A do të ketë një plan për qëndrimin e tyre, me mundësi pune, banim dhe mbështetje sociale? A mund ta ofrojë Kosova këtë? Dhe nëse po, a mund të shkaktojë kjo tensione sociale në një vend që nuk ka traditë migrimi nga Afrika apo Lindja e Mesme?”

Një tjetër shqetësim i madh është rreziku që emigrantët mund të tentojnë përsëri të kalojnë ilegalisht drejt Britanisë, për shkak të lidhjeve gjeografike dhe mungesës së kontrollit të fortë.

Kostoja dhe sfidat ligjore

Plani pritet të jetë shumë i kushtueshëm, pasi Kosova do të kërkojë fonde të konsiderueshme për të mbuluar shpenzimet e strehimit, sigurisë dhe integrimit të emigrantëve, duke qenë se kjo do të jetë një përgjegjësi e re për një nga vendet më të varfra në Evropë. Për krahasim, plani italian për të dërguar emigrantë në Shqipëri ka një kosto prej rreth 550 milionë paund për pesë vjet.

Amnesty International në Mbretërinë e Bashkuar ka shprehur kundërshtimin e saj ndaj këtij plani, duke paralajmëruar sfida ligjore dhe duke e cilësuar atë si një mënyrë për vendet e pasura që të kalojnë përgjegjësitë e tyre ndaj emigrantëve tek vendet më të varfra. Steve Valdez Symonds, drejtori i programit për refugjatët dhe emigrantët në Amnesty UK, tha:

“Kjo do të thotë që vendet e pasura si Britania po ia kalojnë përgjegjësitë e tyre vendeve më të varfra. Presim që kjo të sfidohet ligjërisht dhe në Amnesty tashmë kemi shqetësime për kushtet në qendrat e mbajtjes në Kosovë.”

Një plan me shumë pyetje pa përgjigje

Në përgjithësi, edhe pse Kosova duket e gatshme të ndihmojë një aleat historik si Britania e Madhe, “The Telegraph” thekson se plani për qendrat e kthimit ka shumë pengesa përpara:

Nuk është e qartë nëse Kosova ka kapacitetet e nevojshme për të pritur mijëra emigrantë.

Nuk ka një marrëveshje të detajuar ligjore dhe politike siç ishte plani për Ruandën.

Sfida sociale dhe tensionet potenciale në Kosovë mund të rrisin problemet.

Rreziku i rikthimit të emigrantëve në Britani mbetet i lartë.

Kostoja financiare do të jetë e madhe dhe mund të mos sjellë përfitime reale për taksapaguesit britanikë.

Në përfundim, ish-drejtori i UK Border Force, Tony Smith, sugjeron që qeveria britanike të rishqyrtojë planin e Ruandës, duke thënë:

“Nëse Britania do të bëjë çfarëdo që duhet për të ndaluar anijet e vogla, duhet të bëjë paqe me vetveten dhe të ringjallë planin për Ruandën tani.”

Në këtë mënyrë, plani i Labour për dërgimin e emigrantëve në Kosovë, megjithë ambiciet dhe mbështetjen e kryeministrit Kurti, përballet me sfida serioze që mund ta pengojnë realizimin e tij.

Misioni KFOR i udhëhequr nga NATO ka mirëpritur vendimin e Mbretërisë së Bashkuar për të zgjeruar mbështetjen e saj për trupat paqeruajtëse në Kosovë të paktën deri në dhjetor 2028, përcjell albinfo.ch.

Ky angazhim i vazhdueshëm i Britanisë forcon përpjekjet e KFOR-it për të ruajtur një mjedis të sigurt për të gjithë qytetarët e Kosovës dhe për të promovuar stabilitetin në të gjithë Ballkanin Perëndimor.

“Së bashku me 33 vende kontribuuese, KFOR mbetet i palëkundur në misionin e tij për të mbështetur paqen, sigurinë dhe stabilitetin”, thuhet në komunikatën e misionit. KFOR nënvizon se bashkëpunimi dhe besimi i ndërsjellë mes partnerëve janë kyç për një rajon më të sigurt dhe më të qëndrueshëm. Trupat britanikë, pjesë e forcës rezervë të NATO-s, mund të dislokohen shpejt për të asistuar misionin në rast nevoje, duke garantuar reagim të shpejtë ndaj çdo sfide sigurie. Qeveria britanike ka theksuar se mbështetja për KFOR-in është pjesë e strategjisë së saj për siguri rajonale dhe angazhim të vazhdueshëm në paqen e Ballkanit Perëndimor.

Vendimi britanik pritet të mbajë Kosovën dhe rajonin më të sigurt, duke siguruar që misioni i NATO-s të vazhdojë të jetë efektiv dhe i besueshëm. KFOR ka një rol të rëndësishëm në monitorimin e sigurisë, përfshirë vijën kufitare mes Kosovës dhe Serbisë, dhe bashkëpunimin me autoritetet lokale. Ky hap i fundit forcon edhe më shumë bashkëpunimin ndërkombëtar dhe angazhimin e NATO-s për paqe dhe stabilitet në Ballkanin Perëndimor.

Së fundmi, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka publikuar raportet e shpenzimeve të tremujorit (korrik – shtator 2025) të subjekteve politike të cilat janë të përfaqësuara në Kuvendin e Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Referuar të dhënave, Lëvizja Vetëvendosje për këta muaj ka harxhuar më së shumti të holla nga të gjitha partitë e mëdha politike në vend. Për korrik, gusht dhe shtator, ky subjekt politik shpenzoi 663 mijë e 459 euro e 47 cent. Nga këto të holla, për paga VV-ja shpenzoi 238 mijë e 528 euro e 26 cent, për mallra dhe shërbime anëtarët e VV-së harxhuan 420 mijë e 182 euro e 88 cent. Kurse, për shërbime të telekomunikimit ishin 7 mijë e 862 euro e 93 cent, për shpenzimet për shërbime janë 1,478 euro e 60 cent.

Theksohet se VV-ja i shpenzoi 8 mijë e 124 euro e 77 cent për mobilje dhe pajisje me vlerë të vogël deri në 1 mijë euro, si dhe 1,498 euro për mobilje dhe pajisje ndërmjet 1 mijë dhe 5 mijë euro. Blerjet e tjera të mallrave dhe shërbimeve ishin 140 mijë e 769 euro, për lëndë djegëse 31 mijë e 72 euro e 56 cent. Për qiratë u shpenzuan 84 mijë e 957 euro e 94 cent, për shpenzimet e marketingut VV harxhoi 110 mijë e 78 euro e 51 cent, shpenzimet e përfaqësimit kapin vlerën e 5,530 euro e 42 cent, si dhe për shpenzime komunale shkuan 4,784 euro e 33 cent.

Për muajt korrik, gusht dhe shtator, Lidhja Demokratike e Kosovës ka shpenzuar 188 mijë e 533 euro e 72 cent. Nga këto del se 91 mijë e 847 euro e 2 cent u shpenzuan për paga, 1,154 euro e 60 cent u shpenzuan për shërbimet e telekomunikimit. Ndërsa në rubrikën shpenzimet për shërbime, LDK-ja i pati 15,258 euro e 99 cent. Për blerjet tjera të mallrave dhe shërbimeve, LDK harxhoi 35 mijë e 833 euro e 90 cent, për lëndë djegëse 1,611 euro e 27 cent.

E dyta për shpenzime pas LVV-së vjen Partia Demokratike e Kosovës me 220 mijë e 660 euro e 77 cent. Sipas dokumentit të KQZ-së, PDK-ja ka harxhuar 106 mijë e 339 euro e 51 cent në paga, në mallra dhe shërbime 61 mijë e 555 euro e 50 cent, në shërbime të telekomunikimit 39 euro e 98 cent, në shpenzimet për shërbime 1,740 euro e 25 cent.

Ndërkaq, në mobilje dhe pajisje me vlerë të vogël deri në 1 mijë euro, PDK-ja shpenzoi 2,118 euro, në blerjet tjera të mallrave dhe shërbimeve u harxhuan 2,336 euro e 82 cent, në mirëmbajtje dhe riparime të tjera shkuan 305 euro, në qiratë 18 mijë e 838 euro e 6 cent; në shpenzimet e marketingut 32 mijë e 770 euro e 5 cent, në shpenzimet e përfaqësimit 2,717 euro e 34 cent, në shpenzimet komunale 2 mijë e 81 euro e 36 cent, ndërsa për shpenzime të ndryshme shkuan 50 mijë e 684 euro e 40 cent.

Kurse në llogaritë përllogaritëse për avancë, LDK raportoi se ka harxhuar 68 euro e 87 cent, në shërbimet për sigurim dhe regjistrim figurojnë 704 euro e 53 cent, në mirëmbajtje dhe riparime, 1 mijë e 49 euro, për qiratë, 14 mijë e 88 euro e 50 cent, për shpenzimet e marketingut u shpenzuan 25 mijë e 908 euro, për shpenzimet komunale ishin 569 euro e 79 cent, si dhe për shpenzime kapitale 438 euro e 28 cent.

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës del se për tre muaj ka harxhuar 40 mijë e 765 euro e 16 cent. Sipas dokumentit të KQZ-së, AAK-ja ka shpenzuar 6,869 euro e 8 cent në paga; në shërbimet e telekomunikimit janë shpenzuar 494 euro e 73 cent; në mirëmbajtje dhe riparime të tjera u shpenzuan 590 euro e 50 cent; në shpenzimet komunale 1,378 euro e 32 cent; si dhe në shpenzime pa kategori, 31 mijë e 432 euro e 53 cent.

Raportohet se një i dyshuar i mitur, shtetas i Serbisë, është arrestuar në fshatin Seqishtë të Hani i Elezit, pasi po shoqëronte pesë shtetas kinezë, të cilët dyshohet se kishin kaluar në mënyrë ilegale kufirin nga Serbia në Kosovë, përcjell albinfo.ch.

Siç thotë policia, kjo lëvizje e të kapurve, vijoi për t’u drejtuar më pas në Maqedoninë e Veriut.

Pas intervistimit, i dyshuari është dërguar në mbajtje për 24 orë, ndërsa migrantët janë depërtuar në Serbi.

”Është arrestuar i dyshuari i mitur -shtetas i Serbisë, pasi i njëjti nga njësitet policore është ndaluar derisa ishte duke përcjellë pesë shtetas kinez në drejtim të RMV-së, të cilët dyshohet se kishin kaluar kundërligjshëm kufirin nga Serbia në territorin e Republikës së Kosovës, për të vazhduar në drejtim të RMV-së. Me vendim të prokurorit i dyshuari pas intervistimit është dërguar në mbajtje për 24-orë, ndërsa 5 shtetasit kinezë janë kthyer-depërtuar në Serbi”.