Archives

Turisti amerikan në gjendje të dehur vret me thikë bashkëshorten në Shkodër

Posted on by Drin Reçica

Raportohet se një vrasje me thikë ka ndodhur paraditen e sotme në lagjen Gjuhadol të qytetit të Shkodrës, përcjell albinfo.ch.

Thuhet se një turist i huaj, dyshohet amerikan, ka vrarë me thikë gruan dhe më pas ka plagosur edhe veten. Burri është transportuar në spital.

Sipas policisë turisti ndodhej në gjendje të dehur kur ka kryer aktin e rëndë. Ai ka marrë dëmtime të lehta, në duar pasi tentoi t’i jepte fund jetës.

Sipas njoftimit zyrtar të policisë, rreth orës 10:15, në rrugën “At Shtjefën Gjeçovi”, në një banesë të marrë me qira, dyshohet se është vrarë me mjet prerës, shtetasja amerikane, S. S.

Në banesë u gjet bashkëjetuesi i saj, shtetas amerikan, i cili dyshohet se është autori i vrasjes. Ky shtetas u shoqërua në spital për ndihmë mjekësore, pasi dyshohet se është në gjendje të dehur dhe ka dëmtime të lehta, në duar, me mjete prerëse.

Grupi hetimor, në drejtimin e Prokurorisë, po punon për zbardhjen e rrethanave dhe për dokumentimin ligjor të rastit.

Presidentja e Kosovës pritet me nderime të larta në Malajzi

Posted on by Drin Reçica

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, është pritur me nderime të larta në Malajzi, përcjell albinfo.ch.

Osmani, në një postim në Facebook, ka ndarë fotografi nga ceremonia e pritjes atje:

“Pritja me nderime të larta shtetërore në Kompleksin Qeveritar Perdana Putra në Putrajaya, Malajzi. Faleminderit, Kryeministër Anwar Ibrahim, për mikpritjen!”, shkruan Osmani.

Prishtinë: Arrestohen dy persona, iu gjetën flamuj me mbishkrime arabe që përdoren nga organizata terroriste

Posted on by Drin Reçica

Në raportin 24 orësh, Policia e Kosovës ka arrestuar dy persona në Prishtinë, pas komtrollimit në shtëpinë e dy të dyshuarve në Prishtinë, përcjell albinfo.ch.

Si prova materiale janë sekuestruar disa pajisje elektronike, flamuj me mbishkrime arabe që përdoren nga organizata terroriste.

Organet e rendit njoftojnë se dy të dyshuarit janë arrestuar nën dyshimin se kanë kryer veprën penale “Nxitje e përçarjes dhe mos durimit” dhe pas intervistimit janë dërguar në mbajtje.

Pse shqiptarët po japin kontribut të madh në klubet zvicerane?

Posted on by Drin Reçica

Gazeta zvicerane “Sport” ka publikuar listën e 15 lojtarëve që kanë dhënë kontributin më të madh për skuadrat e tyre në elitën e futbollit helvetik. Tre prej tyre janë shqiptarë, përcjell albinfo.ch.

Tutje thuhet se Baseli, që është i pari në Superligën e Zvicrës me 61 pikë, aktualisht e ka sulmin më të mirë, me 72 gola të shënuar. 33-vjeçari Xherdan Shaqiri ka qenë i përfshirë direkt në 31 prej këtyre golave. Kontributi i tij është 43.1 për qind, për shkak të 14 golave dhe 17 asistimeve në 29 ndeshje.

Vendin e 12-të në këtë listë e zë reprezentuesi i Kosovës, Donat Rrudhani.

Rrudhani ka kontribut në 23 për qind të golave të shënuar për skuadrën e Luzernit, që zë vendin e katërt, me 51 pikë.

25-vjeçari Rrudhani ka nëntë gola e pesë asistime në 26 paraqitje në Superligë.

Bledian Krasniqi, që aktivizohet te Zurichu, ka pesë gola e po aq asistime në 29 ndeshje të luajtura në Superligë. Përfshirja e mesfushorit 23-vjeçar në 44 golat e Zurichut është 22.7 për qind.

Përkeqësohet liria e medias, Kosova radhitet 24 vende më poshtë nga viti i kaluar

Posted on by Drin Reçica

Bëhet e ditur se Kosova ka shënuar rënien më të madhe në 15 vitet e fundit në Indeksin e Lirisë së Shtypit nga Reporterët pa Kufij, duke u renditur në vendin e 99-të nga 180 shtete, përcjell albinfo.ch.

Raporti thekson presionin politik ndaj mediave, bojkotet qeveritare dhe sulmet ndaj gazetarëve. AGK e ka cilësuar këtë renditje si alarmuese dhe pasojë e një klime armiqësore ndaj lirisë së medias.

Ky është viti i dytë radhazi që Kosova shënon rënie, pasi në vitin 2024 ra nga vendi i 56-të në atë të 75-të.

Në raportin e publikuar nga Reporterët pa Kufij, më 2 maj, në prag të Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit, Kosova renditet më së keqi në zonën e Ballkanit Perëndimor dhe Bashkimit Evropian.

Raporti gjeti se në Kosovë, Sllovaki, Bosnje e Hercegovinë dhe Serbi, mediat janë duke u përballur me krizë ekzistenciale për shkak të shkurtimeve buxhetore dhe kontrollit politik.

Verën e kaluar, me gjithë kritikat e mëdha, Kuvendi i Kosovës e miratoi një ligj për Komisionin e Pavarur për Media (KPM), i cili, veç tjerash, parashihte licencimin e mediave online, mbikëqyrjen e tyre dhe gjoba deri në 40 mijë euro.

Këtë javë, Gjykata Kushtetuese e Kosovës e rrëzoi këtë ligj, pasi gjeti se disa nene të ligjit nuk ishin në përputhje me Kushtetutën e vendit.

Sa i përket ligjit për KPM-në – tashmë i shfuqizuar – nga Reporterët pa Kufij ai u cilësua si kundërthënës që “rrezikon edhe më tej të pengojë pavarësinë” e KPM-së.

Ndërkohë, në fillim të këtij viti, partia në pushtet, Lëvizja Vetëvendosje, u kritikua për bojkotimin e mediave.

Në janar, organizata joqeveritare ndërkombëtare e vendore i kërkuan Vetëvendosjes të hiqte dorë nga bojkotimi i disa mediave të caktuara.

Vetëvendosje kishte thënë se nuk po bojkotonte mediat, por po “përjashtonte” tri kanale specifike dhe se një vendim i tillë “nuk cenonte peizazhin e pasur dhe të larmishëm mediatik të Kosovës”.

Ajo nuk përmendi emra, por në reagimet e mëhershme të organizatave mediatike thuhej se bëhej fjalë për disa nga televizionet e mëdha në vend, sikurse Klan Kosova, TV Dukagjini dhe T7.

“Para zgjedhjeve të përgjithshme, disa media private u bojkotuan nga Qeveria, e cila gjithashtu kërcënoi pavarësinë e transmetuesit publik, RTK. Mediat në gjuhën serbe, që janë nën presion nga forcat politike serbe, janë ankuar për diskriminim sa i përket qasjes në informacione publike, veçmas në gjuhën e tyre”, u tha në raportin e Reporterëve pa Kufij.

Vetëm gjatë vitit 2024, Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës i regjistroi 24 raste të sulmeve dhe kërcënimeve ndaj gazetarëve. Më 2023, numri ishte më i lartë, 53 raste të sulmeve apo kërcënimeve ndaj gazetarëve.

Reporterët pa Kufij thanë se gazetarët shpesh janë cak i fyerjeve dhe lajmeve të rreme në rrjetet sociale. Ata, sipas raportit, “akuzohen padrejtësisht për ‘bashkëpunim me armikun’, retorikë e përdorur nga grupet politike dhe fetare”.

“Në vitet e fundit, shumë gazetarë kanë qenë subjekt i kërcënimeve dhe sulmeve fizike nga rrjete kriminale dhe po ashtu për shkak të tensioneve politike mes Prishtinës dhe Beogradit. Disa gazetarë kanë qenë cak i përgjimeve. Edhe pse sulmet hetohen nga policia dhe prokuroria, ato rrallë rezultojnë me ndjekje penale”, u tha në raport.

AGK: Rënie e re alarmuese e Kosovës në raportin e Reporterëve pa Kufij

Për këtë raport, ka shprehur shqetësime të mëdha edhe Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës.

AGK është alarmuar nga kjo rënie të re, drastike të Kosovës në renditjen e re të Indeksit Vjetor të Lirisë së Shtypit të Reporterëve pa Kufij.

“Nga vendi i 75 ku kishte zbritur vitin e kaluar, kjo organizatë për vitin 2025 e renditë Kosovën në vendin e 99, nga gjithsej 180 shtete, për të cilat e bën matjen. Raporti vë në pah se gazetarët në Kosovë janë shënjestër e vazhdueshme e sulmeve politike dhe quhen pa të drejtë “bashkëpunëtorë të armikut”. Gjithashtu, kritikohet miratimi i Ligjit për KPM-në që e politizonte këtë organ të pavarur”.

‘Edhe pse media ka qenë e suksesshme për të mbajtur politikanët përgjegjës, gazetarët kanë vazhduar të jenë target i sulmeve politike. Rregullatori medial joefektiv, Komisioni i Pavarur i Medieve (KPM), ishte subjekt i një reforme ligjore kundërthënesë, që rrezikon edhe më shumë ta pengojë pavarësinë e këtij organi. Para zgjedhjeve 2025, disa media prívate u targetuan për t’u bojkotuar nga qeveria, e cila gjithashtu e kërcënoi pavarësinë e transmetuesit publik, RTK. Edhe pse gazetarët gëzojnë besimin e shoqërisë, mediet e pavarura dhe gazetarët hulumtues janë target shumë shpesh i fyerjeve dhe lajmeve të rrejshme në mediat sociale. Ata akuzohen pa të drejtë si “bashkëpunëtorë të armikut”, retorikë e përdorur nga grupet politike dhe religjioze”, thotë raporti në pjesën kryesore.

Aty përmenden edhe shtimi i padive SLAPP kundër gazetarëve, vështirësitë për qasje në dokumente publike, vëzhgimi i gazetarëve dhe kërcënimet për sigurinë e tyre fizike.

AGK-ja është thellësisht e shqetësuar me këtë renditje, më e ulta për një dekadë, që prej vitit 2015. Megjithatë, e sheh si reflektim të një politike të vazhdueshme aktive armiqësore ndaj mediave, në dy vitet e fundit nga Qeveria e udhëhequr nga partia politike, Vetëvendosje.

AGK-ja i fton të gjithë akterët institucionalë e të shoqërisë civile për punë të përbashkët, duke përfshirë hartimin e një ligji të ri të KPM-së, në mënyrë që vendi të përmirësojë renditjen katastrofale në indeksin e lirisë së mediave.

Ndërkohë, Shqipëria renditet në vendin e 80-të, duke shënuar ngritje krahasuar me vitin 2024, kur u vlerësua me pozitën e 99-të.

Raporti gjeti se peizazhi mediatik në Shqipëri – ashtu si në Greqi e cila renditet e 89-ta – përshkruhet nga konfliktet e interesit.

Nga vendet e tjera të Ballkanit, Mali i Zi renditet më së miri, në vendin e 37-të, pastaj Maqedonia e Veriut në vendin e 42-të, Bosnje e Hercegovina e 86-ta dhe Serbia e 96-ta.

Raporti thekson gjithashtu se media të pavarura në Evropë dhe në Azinë Qendrore po përballen me një krizë ekonomike të paparë, e përkeqësuar nga ndalimi i menjëhershëm i ndihmës amerikane dhe ndikimi gjithnjë e më i madh i propagandës ruse.

Raporti përmend, ndër të tjera, edhe përpjekjet e administratës së presidentit amerikan, Donald Trump, për pezullimin e financimit të Radios Evropa e Lirë.

“Shkurtime të buxhetit gjatë administratës Trump – veçanërisht pezullimi i financimit për Radion Evropa e Lirë dhe Agjencinë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar [USAID] – kanë dobësuar rëndë një sektor tashmë të brishtë, veçanërisht në vendet që përballen me regjime autoritare, korrupsion dhe luftë”, thuhet në raport.

Parmelin: Zvicra në politikën ndërkombëtare duhet të jetë e fokusuar vetëm në interesa

Posted on by Drin Reçica

Pas një vizite disa­ditore në Washington, kreu i Departamentit Federal të Çështjeve Ekonomike, Guy Parmelin, ishte në Uashington javën e kaluar për të mbrojtur çështjen e kompanive zvicerane me administratën Trump, pasi presidenti amerikan fillimisht – dhe më pas ngriu – detyrimet e importit.

Së fundmi, ai ishte i intervistuar nga programi i RTS-së La Matinale; ai duket i kujdesshëm, por optimist. Për të bindur Shtetet e Bashkuara të ulin ose të heqin dorë nga tarifat doganore prej 31 % të shpallura në fillim të prillit kundër Zvicrës, Konfederata ka shumëfishuar kontaktet e saj. Por, pas tronditjes së njoftimit, fokusi tani është te dialogu dhe jo te negociatat formale. Me kthimin e tyre nga Uashingtoni, Karin Keller-Sutter dhe Guy Parmelin informuan pjesën tjetër të Këshillit Federal të mërkurën, i cili tani duhet të përcaktojë temat prioritare për një “deklaratë qëllimi” në mënyrë që të vazhdojë diskutimet.

Për Këshilltarin Federal përgjegjës për çështjet ekonomike, ky udhëtim në Amerikë doli i dobishëm. “Qëllimi ishte gjithashtu të kuptonim se çfarë donte administrata Trump. Na u desh të sqaronim disa pika dhe të identifikonim se cilët ishin bashkëbiseduesit thelbësorë. Për shembull, ne arritëm të biem dakord që të kishim një pikë-hyrjeje në Departamentin e Thesarit”, shpjegon ai në mikrofonin e RTS. “Në politikë, kur diskuton me partnerë, nuk ka kurrë miq; gjithmonë ka interesa”, vazhdon ai. “Por atmosfera ishte konstruktive, e këndshme dhe aspak agresive. Tani duhet të identifikojmë fushat e mundshme në të cilat mund të kërkojmë një marrëveshje. Kjo është tema e kësaj letre të famshme ‘qëllimi’. Disa aspekte ende duhen sqaruar.” Ndërsa tarifat prej 31 % janë pezulluar për momentin deri në fund të qershorit, dhe Zvicra “tatohet” me 10 % për eksportet e saj, Ministri i Ekonomisë deklaron objektivin e “kthimit në status-quo-në e mëparshme”. “Me këtë letër qëllimi, shpresojmë që afati i fundit të mos bjerë më 1 korrik. Kjo do të thotë se do të kemi gjetur një mënyrë për të diskutuar”, thotë ai, duke shtuar se norma prej 10 % është tashmë “jashtëzakonisht e rëndë” për kompanitë eksportuese.

Detyrat, biseda midis Keller-Sutter dhe Bessent – Bujqësia, një “temë për diskutim”
Sipas Guy Parmelin, qëllimi i Shtëpisë së Bardhë është të “trajtohet njësoj si të tjerët, si Bashkimi Evropian, që të mos ketë pengesa specifike për të tregtuar me ta”. Megjithatë, në disa sektorë, sfidat janë të vështira, pranon ai, veçanërisht në bujqësi. “Ne kemi tarifa të larta; ata e dinë këtë. Është një sektor strategjik i mbrojtjes kombëtare. Është një gjuhë që ata e kuptojnë.” Dhe nëse amerikanët nuk kanë “kërkuar posaçërisht të ulin taksat bujqësore”, Parmelin beson se kjo është një “temë e mundshme diskutimi” mbi të cilën do të jetë e nevojshme të “vlerësohet hapësira për manovrim”. Kjo ngre veçanërisht çështjen e derregullimit të mundshëm të mallrave që nuk prodhohen drejtpërdrejt në Zvicër.

Zgjatja e papunësisë së pjesshme
Këshilltari Federal i UDC-së dëshiron gjithashtu ta çojë gjuhën “dhëmb dhëmbi”: Zvicra nuk përfiton nga trajtimi preferencial nga Uashingtoni. “Ata thjesht vendosën që 15 vendet me të cilat kishin deficitin më të madh në bilancin e tyre tregtar ishin përparësi. Ne jemi në këtë grup të parë dhe kjo është një gjë e mirë” në perspektivën se situata do të përcaktohet sa më shpejt të jetë e mundur. Megjithatë, “aktualisht ne nuk po negociojmë zyrtarisht. Për të negociuar, na duhej një mandat nga Parlamenti”, specifikon Guy Parmelin. Gjithashtu siguron se, çfarëdo që të ndodhë, do të konsultohen komisionet parlamentare. Së fundmi, i pyetur për shqetësimet e botës së punës në Zvicër, Parmelin thotë se po e ndjek nga afër situatën me Sekretariatin Shtetëror për Çështjet Ekonomike. “Këshilli Federal shumë shpejt do ta zgjasë skemën e papunësisë së pjesshme, e cila përfundoi më 31 korrik, për 18 muaj. Këshilli Federal do të bëjë gjithçka të mundur për të zbutur tronditjen. Dhe, nëse situata përkeqësohet, është gjithmonë i gatshëm të analizojë masa të tjera.”

Sulmohet drejtori sportiv, Milosh Malenoviq nga tifozët e Cyrihut

Posted on by Drin Reçica

Bëhet e ditur se tifozët e Cyrihut janë ende duke reaguar për mbetjen e skuadrës së tyre jashtë grupit ku luftohet për titull të kampionit. Dhe fajin për këtë ia lënë drejtorit sportiv, Milosh Malenoviq, që është me prejardhje nga Serbia, përcjell albinfo.ch.

Referuar statistikave, pas 33 xhirove të stinorit të rregullt, në Superligën e Zvicrës gjashtë skuadrat e para luftojnë për titull, ndërsa gjashtë tjerat për mbetje në elitë. Zurichu është në grupin e dytë dhe kjo po vlerësohet e papranueshme.

Përmes rrjeteve sociale kritikat e fyerjet ndaj Malenoviqit janë të shumta.

Blick ka shkruar se Malenoviq është sulmuar direkt edhe në stadiumin “Letzigrund”, fundjavën e kaluar. Kjo, sipas gazetës, ndodhi në ndeshjen e ekipit U21 të Zurichut ndaj Luzernit. Tifozët e kanë pritur keq praninë e Malenoviqit në stadium.

“Tifozët e sulmuan verbalisht dhe e fyen shumë drejtorin sportiv që ishte në tribuna. U desh të ndërhynte presidenti i Zurichut, Ancillo Canepa, për të qetësuar situatën”, ka shkruar “Blick”.

Malenoviq kritikohet për shumë vendime, ndër të tjera për mbetjen jashtë planeve të skuadrës së mbrojtësit Mirlind Kryeziu. Por ai e ka përkrahjen e drejtuesve të klubit.

Tirana në mesin e qyteteve më të lira dhe më me stil në Evropë për këtë verë

Posted on by Drin Reçica

Escape, faqja online australiane ka zbuluar destinacionet më pak të njohura që ofrojnë stil, kulturë dhe përvoja të pasura – pa ju kushtuar shumë, përcjell albinfo.ch.

Pa dyshim se në Evropë, ia vlen të jeni strategjik. Ndërsa është e vështirë të gjeni oferta të lira në destinacione të mbipopulluara si Parisi apo Venecia, një pushim në disa qytete mund të jetë ende i përballueshëm.

Nga destinacione më pak të vizituara si Tirana, Riga apo Lille, deri te qytete që ofrojnë çmime shumë më të arsyeshme si Athina dhe Porto – këto janë zgjedhjet që ofrojnë maksimumin e kënaqësisë me minimumin e shpenzimeve, shkruan Escape, faqja online australiane dedikuar udhëtimeve dhe turizmit.

Kryeqyteti shqiptar renditet në vendin  dytë si një nga qytetet më të lira dhe më me stil në Evropë për këtë verë.

“Shqipëria po shndërrohet në destinacionin e radhës për pushime bregdetare në Evropë, dhe kryeqyteti i saj kompakt, Tirana, ofron vlera të shkëlqyera dhe atraksione interesante. Me një ndërthurje të arkitekturës osmane, sovjetike dhe moderne – përfshirë muzeun Bunk’Art 1, një bunker i Luftës së Ftohtë i shndërruar në hapësirë arti bashkëkohor – Tirana ka një horizont urban që të befasojnë.

Kur vjen puna te ushqimi, qyteti ofron shumë mundësi ekonomike: një vakt kushton rreth 20 dollarë, një gotë birrë rreth 4 dollarë, dhe skena e verës është në rritje – vera e kuqe Kallmet është një rekomandim i fortë. Një mbrëmje në baret e lagjes së njohur Blloku është gjithmonë argëtuese. Merrni teleferikun për në malin e Dajtit për pamje të mrekullueshme dhe bëni një ekskursion në Durrës, vetëm 40 km larg, në bregdetin me ujëra blu të Shqipërisë”.

Porto në Portugali kryeson listën.

“Në Portugali, paratë tuaja zgjasin më shumë se në Spanjë – dhe në Porto, edhe më tej.

Ky qytet mahnitës buzë lumit Douro është i lehtë për t’u eksploruar në këmbë, veçanërisht qendra historike e mbrojtur nga UNESCO, me rrugicat e saj plot jetë, bare dhe kafene.

Mund të bëni një udhëtim me varkë, të vizitoni tregun në qiell të hapur dhe të provoni verën e famshme Porto.

Ushqimi dhe pijet janë të përballueshme – një darkë e thjeshtë kushton rreth 18 dollarë, një birrë rreth 5 dollarë dhe ëmbëlsirat tradicionale portugeze me krem (pastéis de nata) vetëm 2 dollarë copa”.

3.Vilnius, Lituani
Një tjetër qytet që ka dalë nga e kaluara komuniste është kryeqyteti i Lituanisë, Vilniusi. I mbuluar me murale dhe art rrugësh, qyteti i vjetër është një përzierje e mrekullueshme mes historisë dhe atmosferës bohemiane.

Rrugicat me kalldrëm të rrethuara nga godina gotike, renesanciste dhe baroke ofrojnë një shëtitje të paharrueshme. Vizitoni edhe lagjen “Glass Quarter” dhe Kullën e Gediminas për pamje panoramike të qytetit.

Adhuruesit e kulturës do të gjejnë mjaft muze për të eksploruar, përfshirë hapësirën moderne të artit MO. Vilniusi ofron gjithashtu restorante plot gjallëri me çmime të arsyeshme – një birrë kushton rreth 8 dollarë dhe një vakt bazik nën 20 dollarë.

Provojeni supën freskuese me panxhar (chilled beetroot soup) dhe specialitetin lokal, cepelinai – petë me mish dhe patate.

4.Athinë, Greqi

Athina është ende një opsion më e mirë se qytetet e tjera të mëdha europiane, nëse shmangni verën kur vapa dhe çmimet rriten.

Gjatë sezonit të ndërmjetëm[i], turneu në vendet antike si Akropoli, Agora dhe Tempulli i Zeusit Olimpik është një kënaqësi e pakualifikuar.

Teleferiku deri në malin Lycabettus (rreth 20 dollarë kthim) ofron pamje të bujshme në majë.

Në zonat miqësore për këmbësorët si Monastiraki dhe Plaka, mund të porosisni një birrë për rreth 8 dollarë dhe një drekë të shpejtë për 25 dollarë – një suvlaki mund të kushtojë 10 dollarë.

5.Bukuresht, Rumani
Dikur i njohur si “Parisi i Lindjes”, Bukureshti ofron një përvojë urbane elegante me një kosto shumë më të ulët se kryeqyteti francez.

Qyteti është një përzierje bulevardesh të gjera dhe ndërtesash të stiluara – që nga kishat ortodokse dhe pallatet Art Nouveau, deri te arkitektura komuniste me elementë ekstravagantë.

Një ndalesë interesante është Casa Ceaușescu, ish-rezidenca e diktatorit Nicolae Ceaușescu, që të mahnit me luksi të tejskajshëm. Shëtisni nga kishat me afreske te furrat e bukës që shesin byrekë me djathë deleje.

Qyteti i Vjetër, Lipscani, gumëzhin nga jeta, me kafene dhe restorante të stilit Belle Époque ku mund të shijoni gatime të bollshme rumune për rreth 20 dollarë dhe një birrë për vetëm 5 dollarë.

6.Sofje, Bullgari
Një tjetër destinacion ende pak i njohur, Sofja ofron çmime të përballueshme dhe pasuri të mëdha kulturore.

E rrethuar nga male, kryeqyteti bullgar është një qytet kompakt dhe i përkryer për t’u eksploruar në këmbë.

Kjo ju lejon të shijoni më mirë arkitekturën mbresëlënëse, si Katedralja me kube të arta Alexander Nevsky, Pallati Mbretëror dhe rrënojat romake, të vendosura përballë ndërtesave brutaliste të epokës komuniste.

Bullgaria ka një traditë të pasur në ushqim dhe verë, dhe specialitetet vendase janë të lira – përfshirë byrekët me djathë banitsa dhe lakrat e mbushura me mish. Një gotë raki (pije tradicionale me bazë frutash) është gjithashtu një përvojë që ia vlen.

7.Lille, Francë

Nëse Parisi është Qyteti i Dritës, Lille është vendi ku mund të largoheni lehtë për sa i përket shpenzimeve.

Qyteti, në Francën veriore, ka të gjithë dhuntinë galike, ëmbëlsirat joshëse dhe rrugët me kalldrëm të kryeqytetit pa turmat e tij.

Vizitoni ndërtesa të shkëlqyera si Vieille Bourse, ish Bursa, shikoni koleksionin luksoz në Palais des Beaux-Arts dhe shëtisni rrugicave të qytetit të tij të bukur të vjetër, Vieux-Lille.

Një darkë e thjeshtë mund të kushtojë rreth 25 dollarë dhe një birrë 8 dollarë – ose të kombinoni djathin dhe birrë në një Uells au Maroilles.

8.Riga, Letoni
Perla e vërtetë e Letonisë, Riga është një bukuri baltike që ofron shumë edhe për udhëtarët me buxhet të kufizuar.

Qyteti kombinon mjeshtërisht qytetin e vjetër mesjetar, arkitekturën Art Nouveau dhe tregje plot gjallëri.

Godinat me stil përrallor janë të përsosura për Instagram, ndërsa restorantet e qytetit shërbejnë ushqime të shijshme dhe me çmime të arsyeshme – si petët e bëra në shtëpi dhe birrat artizanale.

Ndalesat kryesore përfshijnë katedralen mesjetare, galeritë dhe muzetë e shumtë, si dhe Riga Central Market, ku mund të gjeni edhe veshje të vjetra unike.

9.Budapest, Hungari
Kryeqyteti i Hungarisë është një qytet i ndarë në dy pjesë – Buda dhe Pest – të ndara nga lumi Danub, që së bashku formojnë një nga destinacionet më tërheqëse dhe me raportin më të mirë cilësi/çmim në Europë. Budapest është i pasur me muze, galeri, kafene dhe jetë nate që ofrojnë përvoja të shkëlqyera me kosto të përballueshme.

Vizitoni atraksionet më të njohura si Bazilika e Shën Stefanit, Kalaja e Budës dhe Ura e Zinxhirit. Bëni një udhëtim me varkë apo relaksohuni në një nga banjat termale ikonike të qytetit. Një nga mënyrat më të bukura për të eksploruar është me tramvaj përgjatë Danubit – një biletë 90-minutëshe kushton vetëm disa dollarë. Një darkë fillon nga 17 dollarë dhe një birrë nga 4 dollarë./ Escape/

A do të kthehet papati në duar të Italisë?

Posted on by Alb

Pas një periudhe të gjatë dominimi të papëve italianë, Kisha Katolike përballet me një pyetje të madhe: A do të kthehet papati në duar të Italisë pas tre papëve të huaj radhazi? Historia e papëve italianë ka zgjatur për mbi 450 vjet, nga vdekja e hollandezit Adrian VI në vitin 1523 deri në zgjedhjen e papës polak, Ioan Pali II, në vitin 1978. Italianët kanë pasur kontroll të plotë mbi papatin për shumicën e historisë së Kishës, duke formuar rreth 80% të papëve që kanë udhëhequr Kishën Katolike.

Pas papës Ioan Pali II, papati kaloi në duar të papëve të huaj, duke filluar me Papa Benediktin, një gjerman, dhe më pas me Papa Françeskun, një argjentinas dhe i pari papë nga Amerika. Pas vdekjes së Papës Françesku më 21 prill 2025, kardinalët do të mblidhen në një konklavë më 7 maj për të zgjedhur papën e ri.

Një nga kandidatët kryesorë italianë është kardinali Pietro Parolin, i cili ka shërbyer si sekretar i Shtetit të Vatikanit për shumicën e papatit të Françeskut. Parolin, një diplomat veteran, ka shërbyer në ambasadat e Vatikanit nëpër botë dhe flet anglisht, frëngjisht, spanjisht dhe italisht, gjuhën e punës në Vatikan.

Përveç Parolit, emra të tjerë italianë që po përfliten janë kardinalët Matteo Zuppi, kryepeshkop i Bolonjës, dhe Pierbattista Pizzaballa, i cili është zyrtari kryesor katolik në Jerusalem. Me një grup të ndarë të kardinalëve italianë, ku përfshihen rreth 19 veta, konklava mund të jetë një proces i ndërlikuar. Pritet që 133 kardinalë të marrin pjesë në zgjedhjen e papës së ri, shkruan Reuters, përcjell albinfo.ch.

Pavarësisht nga emrat e mundshëm, një çështje e ndjeshme ka ngjallur debat. Kardinali italian Angelo Becciu, i cili u shkarkua nga Papa Françesku në 2020 dhe u dënua për shpërdorim të parave dhe mashtrim nga gjykata e Vatikanit, mund të ndikojë në dinamikën e konklavës. Ai ka deklaruar se nuk do të marrë pjesë në konklavë, për të shmangur ndikimin negativ për Kishën.

Në përfundim, edhe pse Italia ka ende një ndikim të madh në Vatikan dhe shumë nga kardinalët italianë kanë shërbyer jashtë shtetit, diskutimet dhe ndarjet brenda grupit italian mund të ndikojnë në mundësinë që Italia të kthehet sërish në papë pas një periudhe të gjatë me papë të huaj.

McDonald’s pëson rënie shitjesh për herë të parë pas pandemisë

Posted on by Alb

McDonald’s (MCD.N) ka publikuar një rënie të papritur në shitjet globale për tremujorin e parë të vitit 2025, duke shfaqur ndikimin e pasigurisë ekonomike dhe tarifave të ndryshueshme që kanë shkaktuar një rënie të kërkesës nga konsumatorët në SHBA dhe Evropë. Kompania ka përjetuar një rënie të shërbimeve, pasi klientët me të ardhura të ulëta dhe mesatare janë reduktuar ndjeshëm, një tendencë që është rritur nga pasiguritë që kanë pasuar pas ndryshimeve të politikave tarifore.

Kryetari i kompanisë, Chris Kempczinski, theksoi se McDonald’s po kalon “në kushte të jashtëzakonshme tregu”, duke përmendur se vizitat nga konsumatorët me të ardhura të ulëta kanë rënë me shifra dyshifrore krahasuar me vitin e kaluar. Ky ndikim është pasqyruar edhe në sektorë të tjerë të industrisë, me operatorë restorantesh si Domino’s Pizza, Chipotle Mexican Grill dhe Starbucks që raportojnë gjithashtu një rënie të konsumit të jashtëm si pasojë e inflacionit dhe një pamjeje të zymtë të ekonomisë.

Këto ndryshime kanë ardhur pas lëvizjeve të administratës Trump që kanë shkaktuar pasiguri në treg dhe kanë pasur një ndikim të madh në çmimet e konsumit dhe zinxhirët e furnizimit. Sipas të dhënave të fundit, ekonomia e SHBA-së është kontraktuar për herë të parë në tre vjet gjatë tremujorit të parë, duke rritur mundësitë për një recesion gjatë vitit 2025.

Analistët e industrisë theksuan se konsumatorët më të varfër janë më të ndjeshëm ndaj inflacionit dhe shpesh janë ata që reduktojnë shpenzimet për ushqim jashtë shtëpisë si një masë kursimi. Pavarësisht nga këto vështirësi, McDonald’s ka mundur të ofrojë oferta të tilla si “mëngjesi për 5 dollarë”, të cilat do të vazhdojnë gjatë gjithë vitit 2025, për të nxitur kërkesën, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, shitjet globale të McDonald’s ranë me 1% në tremujorin e parë, ndërsa analistët kishin parashikuar një rritje të vogël prej 0.95%. Në SHBA, tregu më i madh i kompanisë, shitjet ranë me 3.6%, një rënie më e madhe se ajo që pritej, duke shënuar rënien më të madhe që nga pandemia e vitit 2020.

Në anën tjetër, segmente të tjera të biznesit të McDonald’s, veçanërisht ato ku restorantet drejtohen nga partnerë lokalë, shënuan një rritje prej 3.5%, kryesisht për shkak të rikuperimit të shitjeve në Lindjen e Mesme dhe Japoni. Po ashtu, kërkesa në Lindjen e Mesme po rikuperohet pas bojkoteve të përhapura të ushqimeve perëndimore vitin e kaluar, të cilat ishin të lidhura me qëndrimet e pasigurta ndaj Izraelit gjatë konfliktit në Gaza.

Përkundër rënies së përgjithshme, McDonald’s ka arritur të fitojë 2.67 dollarë për aksion, një cent më shumë se parashikimet, duke treguar që përpjekjet për të menaxhuar kostot dhe për të ofruar vlera konkurruese mund të ndihmojnë në mbajtjen e stabilitetit në këtë periudhë të pasigurt.

Ekskluzive: OBSH mbështet përdorimin e ilaçeve për humbje peshe për të rriturit në nivel global

Posted on by Alb

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) planifikon të mbështesë zyrtarisht përdorimin e ilaçeve për humbje peshe për trajtimin e obezitetit tek të rriturit për herë të parë, sipas një memorandumi të siguruat nga Reuters të enjten, duke shënuar një ndryshim në qasjen e saj ndaj trajtimit të këtij problemi global të shëndetit.

Agjencia e OKB-së gjithashtu ka kërkuar strategji për të përmirësuar aksesin në trajtim në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, transmeton albinfo.ch.

Më shumë se një miliard njerëz tani vuajnë nga obeziteti në mbarë botën, sipas OBSH-së, dhe rreth 70% e tyre jetojnë në vende me të ardhura të ulëta dhe të mesme, sipas një vlerësimi nga Banka Botërore.

Cilat janë ilaçet e njohura për trajtimin e obezitetit?

Ilaçet shumë të njohura për obezitetin – Wegovy, të zhvilluara nga Novo Nordisk dhe Zepbound nga Eli Lilly – janë njohur si agonistë të receptorëve GLP-1, të cilët imitojnë aktivitetin e një hormoni që ngadalëson tretjen dhe ndihmon njerëzit të ndihen të ngopur për një periudhë më të gjatë. Në provat klinike, njerëzit humbën 15% deri 20% të peshës së trupit, varësisht nga ilaçi.

Këto ilaçe janë lancuar në Shtetet e Bashkuara dhe në vende të tjera me të ardhura të larta, si Gjermania dhe Britania.

Por ato mund të kushtojnë më shumë se 1,000 dollarë në muaj, dhe studimet sugjerojnë se njerëzit mund të duhet t’i marrin ilaçet për gjithë jetën për të mbajtur peshën poshtë.

Plani i OBSH-së dhe shqetësimet mbi kostot

“OBSH ka punuar mbi një set rekomandimesh të reja për parandalimin, kujdesin dhe trajtimin e obezitetit në grupe të ndryshme moshash – fëmijë, adoleshentë dhe të rritur, që nga viti 2022,” tha një përfaqësues i OBSH-së në një email. Rekomandimet për këto ilaçe, të cilat do të finalizohen deri në gusht ose shtator të këtij viti, do të përfshijnë “se si dhe kur mund të integrohet kjo kategori e medikamenteve si një komponent i një modeli trajtimi kronik që përfshin ndërhyrje klinike dhe të jetesës.”

Eli Lilly dhe Novo Nordisk nuk ishin menjëherë të disponueshëm për komente.

Shqyrtimi për përfshirjen në listën e ilaçeve thelbësore të OBSH-së

Përveç kësaj, ekspertët e OBSH-së do të mblidhen javën e ardhshme për të vendosur nëse do të përfshijnë ilaçet GLP-1 në listën e ilaçeve thelbësore të agjencisë – për trajtimin e obezitetit dhe diabetit tip 2.

Lista e ilaçeve thelbësore të OBSH-së është një katalog i ilaçeve që duhet të jenë të disponueshme në të gjitha sistemet shëndetësore funksionale dhe mund të ndihmojë në rritjen e aksesit të ilaçeve në vendet më të varfra, siç thonë ekspertët që ndodhi në vitin 2002 kur ilaçet për HIV u përfshinë.

Në vitin 2023, ekspertët vendosën të mos përfshijnë ilaçet për obezitetin në listë, duke thënë se nevojiten më shumë prova për përfitimin e tyre afatgjatë klinik.

Megjithatë, në memorandumin e ri që rekomandon përdorimin e ilaçeve, agjencia thotë se mbështet përfshirjen e tyre këtë herë në listën e ilaçeve thelbësore.

Megjithatë, OBSH ngre shqetësime mbi kostot e ilaçeve dhe kërkon studime afatgjata për efektivitetin e kostos “në të gjitha ambientet, duke përfshirë vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme.”

“Përpjekjet që përdoren në programet masive të aksesit në mjekim mund të duhet të adoptohen,” thotë OBSH, duke përfshirë çmimin e shkallëzuar ose blerjen e përbashkët, përcjell albinfo.ch.

Por ajo gjithashtu thekson se përbërësi aktiv i njërit prej ilaçeve më të reja, semaglutidi – që përdoret në Wegovy të Novo – do të dalë nga patenti në disa tregje vitin e ardhshëm.

K several kompani planifikojnë të lansojnë versione më të lira të gjenerikëve të ilaçeve atëherë. Liraglutidi, përbërësi aktiv i ilaçeve të brezit të mëparshëm, është tashmë në dispozicion si një ilaç më i lartë në çmim, me produkte të miratuara në SHBA dhe Evropë, sipas memorandumit.

10 linjat ajrore më ndotëse në Evropë, kërkohet rishikimi i tregut të karbonit

Posted on by Alb

Një raport i ri bën thirrje për zgjerimin e legjislacionit të BE-së për tregun e karbonit, duke theksuar se kjo mund të ulë ndjeshëm ndotjen nga aviacioni dhe të gjenerojë miliarda euro për tranzicionin e gjelbër.

Sipas një analize nga organizata Transport & Environment (T&E), fluturimet nga aeroportet evropiane në vitin 2024 arritën në 8.4 milionë, duke gjeneruar 187.6 milionë ton CO₂ – shifër që përbën 98% të niveleve të ndotjes para pandemisë, transmeton albinfo.ch

Megjithatë, për shkak të përjashtimeve të shumta në sistemin aktual të tregtimit të emetimeve, linjat ajrore kanë paguar vetëm për 30% të ndotjes që shkaktuan.

Linjat ajrore më ndotëse në Evropë për 2024

Vetëm 10 kompani ajrore ishin përgjegjëse për 40% të të gjitha emetimeve të aviacionit në Evropë vitin e kaluar:

1. Ryanair – 16.2 Mt CO₂

2. Lufthansa – 10 Mt CO₂

3. British Airways – 8.9 Mt CO₂

4. Air France – 8.2 Mt CO₂ (ulje 1% nga 2023)

5. easyJet

6. Emirates

7. KLM

8. Wizz Air

9. Iberia – rritja më e madhe me 10%

10. United Airlines

Raporti vëren gjithashtu se linjat ajrore me kosto të ulët vazhdojnë të zgjerojnë aktivitetin në tregun evropian, shpesh duke konkurruar me kompanitë kombëtare.

Rrugët ajrore më ndotëse

Rrugët ndërkontinentale janë më ndotëset, por nuk përfshihen në skemën aktuale të BE-së. Rrugët me më shumë emetime për fluturimet në largim nga Evropa në 2024 ishin:

Londër – Nju Jork: 1.4 Mt CO₂

Londër – Dubai: 1.2 Mt

Londër – Singapor: 1.1 Mt

Frankfurt – Shanghai: 0.8 Mt

Ndërsa rruga Barcelona – Londër, një nga të vetmet që përfshihet në skemën e BE-së, gjeneroi vetëm 0.15 Mt CO₂, duke u renditur e 135-ta.

Çfarë kërkohet nga BE-ja?

T&E kërkon që BE-ja dhe Mbretëria e Bashkuar të zgjerojnë sistemin e tyre të tregtimit të karbonit për të përfshirë të gjitha fluturimet në largim nga Evropa. Sipas organizatës, kjo do të kishte gjeneruar 7.5 miliardë euro shtesë vetëm në vitin 2024, fonde që mund të përdoreshin për zhvillimin e teknologjive të gjelbra si karburantet e qëndrueshme dhe avionët elektrikë.

Megjithatë, përballë këtij propozimi qëndrojnë drejtuesit e disa prej linjave ajrore më të mëdha, përfshirë Ryanair dhe Air France, të cilët po i bëjnë presion BE-së për të dobësuar rregullat ekzistuese të çmimit të karbonit.

Aeroporti i Stambollit më i ngarkuari në Evropë

Posted on by Alb

Sipas të dhënave të publikuara nga EUROCONTROL, Aeroporti i Stambollit është shpallur si më i ngarkuari në Evropë për periudhën 21–27 prill, me një mesatare mbresëlënëse prej 1,482 fluturimesh në ditë, përcjell albinfo.ch.

Ky vëllim i lartë i lëvizjeve ajrore përfaqëson një rritje prej 4% krahasuar me vitin e kaluar dhe një kapërcim prej 24% në raport me të njëjtën periudhë të vitit 2019. Në listën e ngushtë të ndjekësve, renditen aeroportet kryesore si Amsterdam Schiphol (1,419 fluturime), Londra Heathrow (1,357), Parisi Charles de Gaulle (1,344) dhe Frankfurti (1,314).

Një ndër arsyet e këtij suksesi është edhe investimi strategjik i bërë më 17 prill, kur Aeroporti i Stambollit nisi operimin e njëkohshëm në tri pista – duke u bërë i pari i këtij lloji në Evropë dhe i dyti në botë, pas SHBA-së.

Gjatë vitit 2024, ky aeroport mirëpriti rreth 80 milionë pasagjerë, duke e konsoliduar statusin e tij si më i madhi në kontinent. Por jo vetëm për pasagjerët – edhe për ngarkesat ajrore, Aeroporti i Stambollit u pozicionua si qendra më e rëndësishme në Evropë, sipas të dhënave të ACI Europe.

Mbrojtja e Krasniqit: Prokuroria po synon dënimin e ish-krerëve të UÇK-së

Posted on by Alb

Avokatja e Jakup Krasniqit ka reaguar ndaj qëndrimit të Prokurorisë së Hagës për vazhdimin e paraburgimit, duke e quajtur këtë një paralajmërim të dënimit të ish-krerëve të UÇK-së. Sipas saj, pas përfundimit të dëshmive dhe dorëzimit të provave, nuk ka më arsye për ndalim të mëtejmë.

Ajo argumenton se paraburgimi i gjatë bie ndesh me prezumimin e pafajësisë dhe të drejtat e njeriut, duke e quajtur atë një dënim të heshtur. Gjithashtu, përmend sfidat shëndetësore dhe personale të Krasniqit, i cili tashmë është 74 vjeç dhe ka qëndruar në paraburgim për katër vjet e gjysmë, transmeton albinfo.ch.

Mbrojtja ka propozuar shtatë masa të sigurta për mundësinë e lirimit me arrest shtëpiak. Qëndrim të ngjashëm kanë mbajtur edhe ekipet mbrojtëse të Kadri Veselit dhe Rexhep Selimit, duke kritikuar Prokurorinë se po abuzon me të drejtën për ndalim, pa pasur fakte për rrezik arratisjeje apo ndikim në proces.

SHBA paralajmëron tarifa 500% për vendet që blejnë naftë ruse nëse Putin nuk pranon paqen

Posted on by Alb

Në një lëvizje të ashpër që synon ta trysnojë Kremlinin drejt paqes, senatori amerikan Lindsey Graham ka njoftuar se 72 senatorë po e mbështesin një projektligj që do të vendosë sanksione shkatërruese ndaj Rusisë dhe tarifa marramendëse – deri në 500% – për vendet që vazhdojnë të importojnë naftë, gaz apo uranium rus.

“Synimi ynë është ta ndihmojmë presidentin,” tha Graham, njëri nga mbështetësit më të afërt të Donald Trump. Sipas tij, ky projektligj nuk është vetëm një deklaratë politike – është një armë e fuqishme në duart e administratës së ardhshme amerikane, përcjell albinfo.ch.

Projektligji, i cili ka siguruar përkrahjen e të dyja partive dhe ka kaluar tashmë numrin e kërkuar të bashkësponsorëve, parashikon ndalimin e çdo investimi amerikan në letrat me vlerë ruse dhe vendosjen e tarifave ekstreme për çdo vend që vazhdon të blejë karburante nga Rusia.

Graham shpjegoi se kjo është një përpjekje për t’i treguar Putinit se SHBA nuk do të qëndrojë duarkryq. “Nëse nuk e kupton seriozitetin e kësaj qasjeje, atëherë do të përballet me rrënimin e ekonomisë së tij.”

Ai po ashtu paralajmëroi që Moska të mos e nënvlerësojë Trumpin. “Ky ligj është një vegël e fuqishme në kutinë e mjeteve të presidentit Trump,” tha ai. “Kur Trump e sheh se rruga e paqes është bllokuar, atëherë veprimi është i pashmangshëm.”

Italia do të kërkojë miratim prindëror për orët e edukimit seksual

Posted on by Alb

Qeveria italiane ka vendosur që orët e edukimit seksual në shkolla të përfshihen në kurrikulën shkollore vetëm me miratim me shkrim nga prindërit. Në fillim të çdo viti shkollor, shkollat do të detyrohen të paraqesin materialet mësimore që do të përdoren, programin dhe objektivat e mësimeve.

Me një dekret të ri, qeveria e djathtë e kryeministres Giorgia Meloni synon të “garantojë … miratimin paraprak dhe të informuar të familjeve për aktivitetet shkollore që lidhen me seksualitetin”, thuhet në një njoftim për shtyp pas mbledhjes së Këshillit të Ministrave të mërkurën, transmeton albinfo.ch.

Pjesëmarrja në aktivitetet jashtëkurrikulare dhe në ato që zgjerojnë ofertën edukative mbi seksualitetin do të kërkojë domosdoshmërisht miratimin e shkruar nga prindërit. Në rast refuzimi, mësuesit duhet të ofrojnë një alternativë për nxënësit, megjithëse nuk është ende e qartë se çfarë përmbajtjeje do të ketë ajo.

Në shkollat fillore, të cilat përfshijnë fëmijë deri në moshën 11 vjeç, edukimi seksual do të kufizohet vetëm në aspektin biologjik dhe riprodhues të seksualitetit. Qeveria aktuale, në mënyrë të veçantë, kërkon që temat si homoseksualiteti, identiteti transgjinor dhe ai gjinor të përjashtohen nga kurrikula.

Përpjekje për të dekurajuar
Përpjekjet për ta bërë edukimin seksual të detyrueshëm kanë pasur pak mbështetje në Itali. Kryeministrja Meloni, e cila e përshkruan veten si një “nënë kristiane”, fitoi zgjedhjet e vitit 2022 duke mbrojtur vlerat tradicionale familjare. Vatikani, gjithashtu, vazhdon të ketë ndikim të madh në vend, duke e bërë temën e edukimit seksual ende tabu.

Debati për futjen e edukimit seksual nisi pasi një studente 22-vjeçare u vra nga ish-i dashuri i saj në fund të vitit 2023, një ngjarje që tronditi vendin dhe e detyroi qeverinë të pranojë nevojën për edukim seksual dhe emocional në shkolla.

Megjithatë, me ligjin e miratuar së fundmi, qeveria pretendon se po i përgjigjet kësaj kërkese, duke “lënë lirinë e zgjedhjes”, ashtu si në çështjen e abortit, i cili është i ligjshëm në Itali që prej vitit 1978. Në vend që ta ndalojnë, e djathta ekstreme italiane po inkurajon mjekët të refuzojnë kryerjen e abortit në emër të ndërgjegjes profesionale. Shoqatat katolike vizitojnë shpesh spitalet për të bindur gratë të mos ndërpresin shtatzëninë.

Adoleshentë me njohuri të kufizuara
Sipas degës italiane të organizatës “Save the Children”, vetëm 47% e adoleshentëve italianë kanë marrë ndonjë formë edukimi seksual në shkollë. Në rajonet më të varfra të Jugut, si Sicilia dhe Sardegna, kjo përqindje bie në 37%. Një raport i Bashkimit Evropian i vitit 2020 tregonte se edukimi seksual në Itali është i fokusuar kryesisht te aspektet biologjike, duke injoruar dimensionet psikologjike, shoqërore dhe emocionale.

Qendra kërkimore evropiane Cesie, me bazë në Palermo, e cilësoi edukimin seksual në Itali si “të pakoordinuar, të penguar nga barriera strukturore dhe rezistencë politike”. Ajo akuzoi lëvizjet e djathta ekstreme për përhapjen e idesë se edukimi seksual përbën kërcënim për vlerat familjare dhe identitetin kombëtar.

“Duke bllokuar edukimin mbi marrëdhëniet, miratimin dhe seksualitetin, ato forcojnë stereotipet gjinore dhe ruajnë një sistem patriarkal të dhunës me bazë gjinore”, përfundoi qendra.

Zvicra heq dorë nga plani për të ndërtuar hapësira të përbashkëta për udhëtarët e huaj

Posted on by Alb

Konfederata Zvicerane ka braktisur planet për koordinimin kombëtar të krijimit të zonave të tranzitit për udhëtarët e huaj, që kalojnë përmes Zvicrës. RTS ka mësuar se mospajtimet midis kantoneve dhe qeverisë federale në Bern kanë çuar në ndërprerjen e këtij projekti, që konsiderohej i rëndësishëm që nga viti 2016.

Të premten e kaluar, kantonet janë njoftuar zyrtarisht për braktisjen e projektit. Arsyeja: shumica dërrmuese e opinioneve të tyre gjatë konsultimeve ishin kritike ndaj tij, transmeton albinfo.ch.

Ky vendim shënon fundin e një procesi që kishte nisur afro dhjetë vite më parë, kur Këshilli Federal kishte theksuar nevojën për zgjidhje ndërrajonale për të përballuar këtë fenomen ndërkufitar.

Aktualisht, ekzistojnë vetëm shtatë zona tranziti në Zvicër, kryesisht në pjesën frëngjishtfolëse, si Rennaz (Vaud), Martigny (Valais) dhe Vue des Alpes (Neuchâtel), kjo e fundit vetëm përkohësisht. Pikërisht nga kjo zonë u nisën karvanet që u ndaluan së fundmi nga policia në autostradën A9.

Kostoja, ndarja dhe tensionet rajonale

Pengesa kryesore për realizimin e këtij koncepti: financimi. Kantonet refuzuan të mbulojnë të vetme koston për ndërtimin e infrastrukturës dhe kërkuan kontribut nga qeveria federale – siç ndodh për zonat e udhëtarëve zviceranë.

Plani propozonte ndarjen e Zvicrës në shtatë rajone me një numër të kufizuar vendesh për të dyfishuar kapacitetin aktual – por kjo skemë u refuzua nga disa kantone, veçanërisht në Zvicrën gjermanishtfolëse, Ticino dhe Graubünden. Edhe në Zvicrën frëngjishtfolëse, ku nevoja është më e madhe, pati kundërshtime; Neuchâtel ndjeu se po mbingarkohej në krahasim me rajonin e Liqenit të Gjenevës.

Koordinim ndërkantonal?

Rezultati: kantonet do të veprojnë në mënyrë të pavarur, pa direktiva kombëtare apo koordinim të centralizuar, sipas Zyrës Federale për Kulturë (BAK), që udhëhoqi diskutimet. Por a mund të koordinohen vetë kantonet? Sipas Jean-François Steiert, këshilltar shtetëror dhe president i Konferencës Zvicerane të Drejtorëve Kantonalë për Planifikimin Rajonal, kjo tashmë po ndodh.

“Disa infrastrukturë tashmë ekzistojnë. Sot, kantoni i Fribourg bashkëpunon me kantonin e Vaudit dhe kantonin e Bernës. Kemi kërkuar zona që janë të përshtatshme gjeografikisht dhe që kalojnë kufijtë kantonalë,” shpjegoi ai në emisionin Forum të RTS-së. Sipas tij, vullneti është në duart e kantoneve, dhe shumica dërrmuese e tyre e mirëpritën përparimin dhe bashkëpunimin. Ai shton se braktisja e projektit ndodhi për shkak të tërheqjes së financimit nga Konfederata.

Detyrime ligjore

Nga ana e saj, Konfederata thekson se dëshiron të vazhdojë të kërkojë zgjidhje me kantonet, bazuar në kërkesa dhe projekte individuale.

Megjithatë, Zyra Federale për Kulturë kujton se Zvicra ka detyrime ndërkombëtare në këtë fushë. Nevojitet krijimi i më shumë zonave tranziti për udhëtarët e huaj, për të shmangur zaptimet e paligjshme që sjellin kosto të mëdha, si dhe për të ulur presionin mbi hapësirat e parkimit të destinuara për komunitetet Yenish dhe Manouche, të cilat janë të njohura si pakica kombëtare.

 

Paketa e kursimeve federale: Shkollat zvicerane jashtë vendit në rrezik të mbylljes

Posted on by Alb

Organizata ombrellë e shkollave zvicerane jashtë vendit paralajmëron kundër paketës së kursimeve të Këshillit Federal. Sipas saj, një mbyllje e mundshme e këtyre shkollave do të shkatërronte një rrjet ndërkombëtar që kontribuon ndjeshëm në përhapjen e kulturës dhe arsimit zviceran.

Atmosfera në 17 shkollat zvicerane jashtë vendit është e tensionuar. Arsyeja: programi i kursimeve i Këshillit Federal, që parashikon një reduktim të shpenzimeve deri në 4.5 miliardë franga çdo vit, duke nisur nga viti 2027, për të balancuar buxhetin federal.

Sipas paketës së propozuar, ndër të tjera, fondet për kulturën do të shkurtohen me 18.4 milionë franga deri në vitin 2028. Për shkollat zvicerane jashtë vendit kjo do të thotë një shkurtim vjetor prej 7.9 milionë franga.

Kursime të pabarabarta
Serge Künzler, drejtor ekzekutiv i Educationsuisse, organizata ombrellë e shkollave zvicerane jashtë vendit, kritikon këto shkurtime. “Reduktimi i propozuar i financimit federal do të godasë rëndë dhe në mënyrë të pabarabartë shkollat zvicerane jashtë vendit,” shkruan ai në faqen zyrtare të shoqatës, transmeton albinfo.ch.

Një goditje e dyfishtë
Kjo masë është edhe më e vështirë për t’u përballuar, duke qenë se shkollat tashmë janë detyruar të kursejnë 5.6 milionë franga në kuadër të politikës kulturore 2024–2028. Sipas Künzler, pasojat e mëtejshme mund të jenë katastrofike. “Duhet të presim që disa shkolla të mbyllen ose të humbasin karakterin zviceran.”

Shkollat zvicerane në botë
Edhe pse subvencionet federale mbulojnë vetëm 20% të shpenzimeve totale të shkollave, pjesa më e madhe financohet nga tarifat e nxënësve. Megjithatë, Künzler thekson se nuk ka burime të tjera për të kompensuar këto shkurtime.

Propozimet nën debat në Parlament
Edhe Organizata e Zvicëranëve Jashtë Vendit (OSA) është e shqetësuar. “Këto shkolla janë faktor kyç për prezencën ndërkombëtare të Zvicrës – sepse përçojnë vlerat, kulturën dhe arsimin zviceran,” thuhet në deklaratën e saj. Humbja e këtyre subvencioneve do ta vinte në rrezik këtë mision.

Kjo çështje po debatohet edhe në Parlamentin Federal. Deputeti liberal-radikal Laurent Wehrli, anëtar i grupit parlamentar “Zvicra Jashtë Vendit”, i konsideron këto shkolla thelbësore. “Falë cilësisë zvicerane, këto shkolla janë shpesh ndër më të mirat në vendet ku ndodhen,” thekson ai. Wehrli propozon që barrën ta marrin kantonet, pasi arsimi në Zvicër është përgjegjësi kantonale.

Qasje të ndryshme
SVP mendon ndryshe. Deputeti Thomas Stettler beson se këto institucione mund të mbyllen. Ai synon të mbështesë propozimin për kursime. “Shkollat që ofrojnë vlerë të vërtetë dhe kanë kërkesë të lartë duhet të jenë të qëndrueshme edhe pa financim federal,” deklaron ai.

Në Bogota, Singapor dhe Madrid, nxënësit dhe mësuesit do të duhet të presin derisa të jetë e qartë se çfarë do të ndodhë. Paketa e qeverisë është e hapur për konsultim deri më 5 maj. Pas kësaj, parlamenti do ta shqyrtojë. Nëse do të ketë referendum, populli mund të votojë vitin e ardhshëm.

1000 ushtarë zviceranë në manovra ushtarake pranë Vjenës

Posted on by Alb

Në një zonë stërvitore ushtarake në Austri po zhvillohet një ushtrim ndërkombëtar. Ushtarët zviceranë po stërviten së bashku me kolegët e tyre nga Gjermania dhe Austria.

Brigadieri Christoph Roduner ndodhet në poligonin ushtarak Allentsteig, në veriperëndim të Vjenës, një zonë që ka përmasa sa Principata e Lihtenshtajnit, transmeton albinfo.ch.

“Kjo nuk ka lidhje me NATO-n. Këtu po stërvisim gatishmërinë tonë operacionale,” tha Martin Pfister, Këshilltar Federal dhe shef i Departamentit të Mbrojtjes.

Roduner paraqet një hartë të madhe dhe shpjegon skenarin e ushtrimit të quajtur “Trias”: konflikte në Austri, sulme hibride ndaj Zvicrës dhe një avancim i armikut përmes Austrisë drejt luginës së Rinit, deri në Grabs.

Kompensimi i manovrave të humbura
Në rast lufte të vërtetë, një avancim i armikut në luginën e Rinit, drejt Liqenit të Konstancës ose në drejtim të Cyrihut, është një nga skenarët më të rrezikshëm. “Këtu mund të stërvitemi në kushte reale – këtë nuk mund ta bëjmë askund tjetër në Zvicër,” thotë brigadieri Roduner.

Pothuajse 1 000 ushtarë zviceranë nga Brigada e 11-të e Mekanizuar janë pjesë e ushtrimit në Austrinë e Poshtme. Edhe pse një konflikt i tillë duket i pamundur sot, nuk është aspak i përjashtuar. Prandaj, ushtarët po përpiqen të kompensojnë mungesën e përvojës që nga dekadat e fundit.

Pfister: Bashkëpunimi me fqinjët është i domosdoshëm
Gjatë vizitës së tij, ministri i ri zviceran i Mbrojtjes, Martin Pfister, theksoi: “Kjo nuk ka lidhje me NATO-n. Ne po stërvisim gatishmërinë tonë.” Megjithatë, ai e bëri të qartë se bashkëpunimi ushtarak me vendet fqinje është i domosdoshëm dhe duhet të praktikohet për të qenë gati në rast emergjence.

Ministrja austriake e Mbrojtjes, Katrin Tanner, e pranoi qetësisht faktin që Zvicra po praktikonte një skenar lufte ku Austria është e pushtuar. Ajo e quajti këtë një “ushtrim historik”, thelbësor për përgatitjen.

Për ushtrinë zvicerane, ushtrimi “Trias” përfaqëson një hap të parë drejt realitetit.

Meta paralajmëron përdoruesit evropianë: përvoja në rrjetet sociale mund të përkeqësohet

Posted on by Alb

Kompania Meta – që përfshin Facebook, Instagram dhe WhatsApp – ka paralajmëruar se përdoruesit në Evropë mund të përballen me një përvojë më të dobët në rrjetet sociale. Kjo ndodh pasi Bashkimi Evropian vendosi se modeli i ri i kompanisë “prano ose paguaj” nuk është në përputhje me rregullat e reja të Aktit për Tregjet Digjitale (DMA).

Çfarë do të thotë kjo? Përdoruesit duhet të zgjedhin: ose paguajnë për përdorimin e platformave, ose lejojnë që Meta të përdorë të dhënat e tyre për reklama.

Komisioni Evropian e gjobiti Metën me 200 milionë euro dhe tha se ky model nuk u jep përdoruesve mundësinë e vërtetë për të vendosur vetë si të përdoren të dhënat e tyre personale, përcjell albinfo.ch.

Meta pranoi se do të duhet të ndryshojë mënyrën se si funksionon ky model dhe paralajmëroi se këto ndryshime mund ta përkeqësojnë përvojën e përdoruesve evropianë dhe të ndikojnë në të ardhurat e saj në këtë rajon.

Ndërkohë, po shqyrtohet edhe një version tjetër i modelit që Meta e kishte propozuar më parë – i cili, sipas tyre, përdor më pak të dhëna personale.

Rritet interesimi i të huajve për të blerë prona në Shqipëri

Posted on by BR

Interesi i të huajve për Shqipërinë mbetet i lartë edhe për të investuar në pasuri të paluajtshme.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, nga pronat e shitura në pjesën e dytë të 2024, të huajt kanë blerë rreth 20% të tyre, trend i cili, sipas ekspertëve, ka vijuar edhe gjatë këtij viti, raporton Klan News, transmeton albinfo.ch.

“Të huajt, u bë kohë që i kanë kthyer sytë nga Tirana, por edhe nga bregdeti si një treg me potencial… që ka shumë interes nga të huajt. Janë me kombësi të ndryshme, dominojnë nga Evropa, por ka edhe nga Amerika etj.”, tha Ervin Demirxhiu, ekspert i tregut të pasurive të paluajtshme.

Eksperti nënvizon se kemi kategori të huajsh që blejnë prona për të jetuar në Shqipëri, por edhe ata që i blejnë dhe i shesin.

“Kemi të huaj që vijnë për të jetuar, preferojnë kryesisht bregdetin, që vijnë ndoshta të kalojnë pjesën e pensionimit në Shqipëri. Pastaj kemi të huaj që vijnë për investim, që i gjejmë dhe në Tiranë, por i gjejmë edhe në bregdet. Domethënë, vijnë, marrin prona për Airbnb, apo janë ata që marrin prona për rishitje”, tha Demirxhiu.

Teksa rritja e çmimit të pasurive të paluajtshme nuk ka të ndalur, për vendasit zgjidhja mbetet ta blejnë një apartament me anë të kredisë.

“Një pjesë e mirë marrin kredi, janë çiftet e reja që mundohen të marrin kredi; ndonjëherë e kanë dhe të pamundur, për mospasjen e një kolaterali, për mospasjen e diferencës që duhet në ato që banka subvencionon. Janë personat që kanë arritur një lloj kursimi, por nuk e mbulojnë dot të gjithë vlerën, dhe marrin kredi”, tha Demirxhiu.

Vrojtimi i kryer nga Banka e Shqipërisë tregon se, në 6-mujorin e dytë të vitit 2024, çmimet e banesave u rritën me 44.5% krahasuar me vitin 2023.

A mund t’ua ndalojë shefi juaj telefonin në punë, në Austri?

Posted on by erezzaademi

Një firmë austriake kohët e fundit ndaloi përdorimin e celularit privat në punë. A mund të bëjë të njëjtën gjë punëdhënësi juaj? Ja çfarë duhet të dini.

Telefonat inteligjentë janë pjesë e jetës së përditshme – për telefonata, harta, madje edhe takime. Por a mund t’ju thotë shefi juaj që ta lini atë në punë? A mund t’ju ndalojë punëdhënësi të përdorni fare telefonin tuaj në punë?

Një rast i fundit në Fahnen Gärtner, një prodhues flamujsh në Mittersill, Salzburg, ka tërhequr vëmendjen pasi firma prezantoi një politikë që ndalonte punonjësit të përdorin telefonat celularë privatë gjatë orarit të punës. Rreth 100 punonjës tani duhet të ruajnë telefonat e tyre në dollapë çdo mëngjes. Qëllimi? Për të reduktuar shpërqendrimet dhe për të rritur produktivitetin.

Pra, çfarë thotë ligji austriak për këtë, dhe cilat janë të drejtat tuaja si punonjës?

A mund të ndalojë punëdhënësi im telefonat celularë në punë? Me pak fjalë, po — punëdhënësi juaj mund të kufizojë ligjërisht apo edhe të ndalojë përdorimin e telefonit celular privat gjatë orarit të punës. Megjithatë, kjo nuk shtrihet në pushime. Ligji austriak dallon qartë mes orarit të punës dhe kohës së pushimit.

Shefi juaj mund të vendosë se çfarë ndodh gjatë orarit të punës, por pushimi juaj është i juaji, siç shpjegohet nga Dhoma e Tregtisë e Austrisë (WKO).

Punëdhënësit mund të vendosin kufizime telefonike ose ndalime të drejtpërdrejta përmes kontratave të punës, marrëveshjeve formale të kompanisë (Betriebsvereinbarungen) ose politikave të brendshme të kompanisë.

Këto masa zakonisht futen për të adresuar shqetësimet e sigurisë, mbrojtjes së të dhënave dhe produktivitetit.

Sa larg mund të shkojë ndalimi i telefonit?

Rasti i Fahnen Gärtner tregon se sa larg mund të shkojë një punëdhënës: punonjësit duhet t’i lënë telefonat e tyre privatë të ruajtur në mënyrë të sigurt gjatë ndërrimeve të punës, duke i aksesuar ato vetëm gjatë pushimeve, përcjell albinfo.at

Menaxheri i Burimeve Njerëzore të firmës e krahasoi atë me ndalimin e ardhshëm të telefonit të Austrisë në shkolla, duke vënë në dukje se punonjësit më të rinj në veçanti po luftonin me shpërqendrimet nga njoftimet e vazhdueshme. Sipas kompanisë, politika ka qenë kryesisht e suksesshme, duke shtuar se punonjësit madje kërkuan terapi për shkak të varësisë nga telefoni.

A mund të monitorojnë punëdhënësit pajtueshmërinë?

Nëse kompania juaj zbaton kufizime telefonike, shefi juaj lejohet ligjërisht të sigurojë pajtueshmërinë – por me kufizime strikte.

Monitorimi është i ligjshëm – por vetëm nëse personelit i thuhet paraprakisht dhe privatësia e tyre nuk cenohet. Sipas WKO, monitorimi i gjerë ose ndërhyrës, si përdorimi i softuerit për të gjurmuar aktivitetin online të punonjësve në mënyrë sistematike, është i ndaluar sipas ligjeve për mbrojtjen e të dhënave dhe konsiderohet një pushtim i privatësisë.

Çdo monitorim duhet të jetë proporcional dhe i lidhur qartë me rregullat në fuqi. Për shembull, kontrolli nëse punonjësit i mbajnë telefonat e tyre të ruajtur gjatë ndërrimeve të punës do të ishte i pranueshëm, ndërsa mbikëqyrja e detajuar e përdorimit të telefonit ose e komunikimit jo.

Thyeni rregullat dhe rrezikoni një paralajmërim – ose humbni punën tuaj

Thyerja e rregullave të kompanisë për përdorimin e telefonit celular mund të ketë pasoja serioze, duke filluar zakonisht me paralajmërime verbale ose me shkrim. Shkeljet e vazhdueshme ose të rënda mund të rezultojnë edhe në largim nga puna.

Si duhet të komunikojnë punëdhënësit qartë ndalimet e telefonit?

Ekspertët austriakë të punësimit rekomandojnë fuqimisht që kompanitë të ofrojnë politika të qarta dhe të shkruara në lidhje me përdorimin e telefonit celular në punë. Mënyra më e sigurt për një firmë për të zbatuar kufizimet është përmes një marrëveshjeje zyrtare të kompanisë – e ngjashme me një kontratë ose letër të nënshkruar.

Cilat janë të drejtat tuaja nëse vjen një ndalim telefoni?

Nëse punëdhënësi juaj planifikon të vendosë një ndalim të përdorimit të celularit privat, ju keni të drejtë të informoheni qartë dhe paraprakisht. Kufizimet duhet të jenë të arsyeshme, të komunikuara qartë dhe të zbatohen vazhdimisht në të gjithë stafin.

Duhet të jeni ende i arritshëm në rast urgjence – shumica e kompanive e zgjidhin këtë me një linjë fikse të përbashkët.