Trump akuzon Putinin për rrezikim global: Po luan me zjarrin

Presidenti amerikan Donald Trump ka rikthyer kritikat e tij të forta ndaj presidentit rus Vladimir Putin, duke e akuzuar se veprimet e tij ushtarake në Ukrainë dhe qëndrimi i tij agresiv në arenën ndërkombëtare janë shumë të rrezikshme dhe të papërgjegjshme.

Në një postim të fundit në rrjetin social Truth Social, Trump theksoi se udhëheqja e tij ka qenë thelbësore për të parandaluar një përshkallëzim më të madh të konfliktit në rajon.

“Putini nuk ka kuptuar ende se nëse unë nuk do të isha, Rusia do të ishte përfshirë në probleme shumë serioze. Kjo nuk është thjesht një pohim, por një realitet i hidhur,” deklaroi Trump, duke nënkuptuar se prania e tij në skenën ndërkombëtare ka ndalur zhvillime katastrofike.

Gjatë fundjavës, ai përshkroi Putinin si një lider të “çmendur”, duke iu referuar sulmeve të reja ajrore të forcave ruse në Ukrainë, të cilat kanë shkaktuar dëme të mëdha dhe viktima njerëzore, përcjell albinfo.ch.

Trump gjithashtu paralajmëroi se po konsideron vendosjen e sanksioneve të reja ekonomike kundër Moskës, si një mënyrë për të ndaluar agresionin rus dhe për të shtuar presionin ndërkombëtar ndaj Kremlinit.

Nga ana e saj, Rusia ka reaguar me ashpërsi ndaj këtyre deklaratave, duke akuzuar Trumpin për “reaksione emocionale” dhe për qasje të papërgjegjshme ndaj sigurisë globale. Zëdhënësit e Putinit theksuan se vendimet e Kremlinit janë të nevojshme për mbrojtjen e interesave të Rusisë dhe kritikët amerikanë synojnë të ndikojnë në opinionin ndërkombëtar dhe të rrisin presionin politik mbi Moskën.

Këto fjalë shtojnë tensionet mes dy fuqive botërore dhe ngrejnë shqetësime për stabilitetin global, sidomos për shkak të situatës së vazhdueshme në Ukrainë dhe përkeqësimit të marrëdhënieve midis Perëndimit dhe Rusisë.

Shoferët francezë, ndër më të këqijtë në Europë për sjellje rrugore

Një studim i fundit i Ipsos dhe Vinci Autoroutes dalin të dhëna se shoferët francezë kanë një nga sjelljet më problematike në Europë. Ata përdorin shpesh fjalë të pista ndaj shoferëve të tjerë, abuzojnë me kambanat dhe vozisin shumë afër makinave para tyre, transmeton albinfo.ch.

87% e tyre pranojnë se kanë frikë nga agresiviteti në rrugë, ndërsa 63% përdorin fjalë të pista dhe 54% i ndezin kambanat për të paralajmëruar shoferë të tjerë. Gjithashtu, 30% kanë praktikuar tailgating (vozitje shumë afër), ndërsa 29% përdorin telefonin gjatë vozitjes.

Shoferët e Parisit dhe rajoneve përreth vlerësohen më negativisht për sjelljen në rrugë. Krahasuar me vendet e tjera evropiane, Franca renditet lartë në përdorimin e fjalëve të pista dhe kambanave, si dhe në harrimin e sinjalit gjatë parakalimeve.

Megjithatë, përdorimi i rripit të sigurimit dhe shmangia e telefonatave për punë gjatë vozitjes janë më të mirë sesa në shumë vende të tjera.

Ndryshime të reja në shtetësinë italiane: Çfarë duhet të dini?

Qeveria italiane ka miratuar një ligj të ri që kufizon ndjeshëm mundësinë për të përfituar shtetësi përmes prejardhjes italiane, ndërsa vendi po përgatitet për një referendum që mund të lehtësojë procedurën për marrjen e shtetësisë përmes qëndrimit të ligjshëm.

Ligji i ri, i miratuar me dekret urgjent nga qeveria e kryeministres Giorgia Meloni, kërkon që fëmijët e lindur jashtë Italisë të kenë prindër ose gjyshër me vetëm shtetësi italiane për të qenë të drejtë për shtetësi. Personat me shtetësi të dyfishtë nuk mund ta transmetojnë shtetësinë italiane, përveç rasteve kur heqin dorë nga kombësia tjetër.

Ka gjithashtu përjashtime për prindërit që kanë jetuar të paktën dy vite në Itali pas marrjes së shtetësisë dhe para lindjes së fëmijës, si dhe për personat që e kanë marrë shtetësinë sipas ligjit të vjetër. Këta të fundit mund ta transmetojnë shtetësinë te fëmijët nën 18 vjeç, nëse paraqesin kërkesë deri më 31 maj 2026.

Ligji gjithashtu u jep mundësi ish-shtetasve italianë, që e kanë humbur nënshtetësinë për shkak të natyralizimit në vende të tjera para vitit 1992, ta rikthejnë atë midis 1 korrikut 2025 dhe 31 dhjetorit 2027, duke paguar një tarifë prej 250 eurosh.

Ndërkohë, më 8 dhe 9 qershor, qytetarët italianë do të votojnë në një referendum për të vendosur nëse periudha e nevojshme për të aplikuar për shtetësi përmes qëndrimit të ligjshëm duhet të ulet nga 10 në 5 vjet. Qeveria aktuale e djathtë është kundër kësaj mase dhe ka bërë thirrje për bojkot, por opozita shpreson në një pjesëmarrje të lartë për ta bërë referendumin të vlefshëm.

Nëse miratohet, reforma do të përfitonte veçanërisht të huajt që jetojnë prej kohësh në Itali dhe të rinjtë e lindur në vend nga prindër joitalianë.

Gjermania do ta bëjë më të lehtë blerjen e biletave të trenave ndërkombëtarë

Nga vjeshta 2025, Deutsche Bahn (DB) do të integrohet në një sistem të ri rezervimesh evropian që do t’i lejojë pasagjerët të blejnë bileta ndërkombëtare përmes një platforme të vetme, si faqja bahn.de apo aplikacioni DB Navigator.

Aktualisht, për shumë udhëtime ndërkufitare, pasagjerët duhet të blejnë bileta nga kompani të ndryshme, shpesh me çmime më të larta. Me sistemin e ri, synohet që deri në fund të vitit 2026 të gjitha linjat kryesore evropiane të jenë të mbuluara me bileta të unifikuara dhe çmime të qarta, transmeton albinfo.ch.

Ky ndryshim është pjesë e një nisme të Bashkimit Evropian për të thjeshtuar udhëtimet me tren nëpër Evropë, ndërsa DB ka shënuar rritje të fortë në udhëtimet ndërkombëtare që nga viti 2019.

Në cilat linja metroje dhe autobusi në Vjenë mund të prisni vonesat më të mëdha?

Nga operacionet e shpëtimit deri te defektet teknike, disa linja të transportit publik në Vjenë kanë më shumë gjasa të shkaktojnë vonesa se të tjerat.

Linja U6 mund t’ju çojë më shpejt përmes Vjenës krahasuar me shumicën e autobusëve apo tramvajeve, por ajo gjithashtu kryeson listën për problemet më të mëdha në transport. Gjatë vitit të kaluar, ajo regjistroi më shumë ndërprerje se çdo linjë tjetër transporti publik në qytet.

Ndërmjet datave 1 maj 2024 dhe 30 prill 2025, U6 shënoi 674 ndërprerje, duke e bërë atë linjën më problematike ndër të gjitha linjat e metrosë, tramvajeve dhe autobusëve, sipas një analize të të dhënave nga Martin Piskernig, matematicien dhe shkencëtar kompjuterash në Universitetin e Vjenës. Shifrat u ndanë në një raport nga Campus a, transmeton albinfo.ch.

Pas U6 renditen linjat e tjera të metrosë: U3 në vend të dytë, ndjekur nga U4, U1 dhe U2. Linjat e autobusëve dhe tramvajeve renditen më poshtë në listë.

Pse U6 ka më shumë probleme se të tjerat?

Ka disa arsye pse U6 konsiderohet vazhdimisht problematike. Është një nga linjat më të ngarkuara në Vjenë, që lidh Floridsdorf-in në veri me Siebenhirten-in në jug.

Ndryshe nga linjat e tjera të metrosë, ajo nuk funksionon tërësisht në nëntokë dhe përdor trena të vjetër të stilit të trenave të lehtë. Kjo përzierje e përdorimit të lartë, infrastrukturës së përzier dhe pajisjeve të vjetra e bën më të ndjeshme ndaj vonesave.

Shkaku më i zakonshëm i ndërprerjeve? Operacionet e shpëtimit – zakonisht urgjenca mjekësore që ndalojnë qarkullimin derisa shërbimet emergjente të reagojnë. Më pas vijnë defektet teknike dhe incidente të jashtme.

Linjat e tjera që duhen pasur parasysh: 13A dhe tramvaji 2

Ndërsa linjat e metrosë zënë pesë vendet e para për ndërprerjet e përgjithshme, një linjë autobusi dhe një tramvaj bien në sy veçanërisht.

Autobusi 13A kishte më shumë ndërprerje mes të gjitha linjave të autobusëve në Vjenë, ndërsa tramvaji numër 2 kryeson në kategorinë e vet. 13A është një nga linjat më të përdorura që kalon nëpër lagje qendrore dhe shpesh ndikohet nga bllokimet e trafikut. Tramvaji 2, që lëviz në rrugën rreth qendrës së qytetit, shpesh përballet me vonesa për shkak të punimeve rrugore dhe eventeve.

Piskernig, i cili mbledh këto të dhëna për punën e tij akademike në infrastrukturën urbane, thekson se ndërprerjet janë pjesë e çdo sistemi të madh transporti publik, por ndjekja e tyre ndihmon në identifikimin e pikave me presion më të madh dhe mënyrat si mund të shpërndahen më mirë burimet.

Çfarë duhet të mbani mend si pasagjer? Nëse udhëtoni rregullisht me U6 ose 13A, mbani aplikacionin tuaj të transportit gati dhe lini pak minuta shtesë. Nuk janë linjat më të këqija në botë, por statistikisht janë ato që ka më shumë gjasa t’ju vonojnë.

Zvicër: Rinovimi i banesës po përdoret për dëbime

Shoqata e qiramarrësve ASLOCA thotë se pronarët e pronave po përdorin pretekstin e rinovimeve për të dëbuar qiramarrësit afatgjatë, të cilët zakonisht paguajnë tarifa nën nivelin e tregut.

Një avokat i shoqatës thotë se kjo po bëhet më e zakonshme në zonat frëngjishtfolëse dhe e përshkruan praktikën si “një kancer” që është përhapur nga zonat gjermanishtfolëse, transmeton albinfo.ch.

Në Cyrih janë anuluar 13.000 qira për rinovim në pesë vitet e fundit.

Në teori, pronarët e pronave supozohet të gjejnë strehim alternativ për qiramarrësin, por shpesh nuk e bëjnë këtë.

Shkupi nis aplikimin e makinave elektrike me qera

Duke filluar nga sot, në Shkup mund të merrni me qira makinë elektrike për 22 denarë për kilometër gjatë vozitjes dhe 5 denarë për minutë gjatë qëndrimit. Kompania sllovene “Avant Car” e solli shërbimin në Shkup dhe fillimisht vuri në dispozicion 100 makina elektrike, për të cilat siguroi vende parkimi të posaçme, transmeton Alsat, përcjell albinfo.ch.

Vozitja e parë u promovua sot nga ministrja e Energjetikës, Sanja Bozhinovska, dhe ministri i Mjedisit, Izet Mexhiti. Ata mbërritën përpara Qeverisë me makina elektrike të ndara dhe u pritën nga pronari i kompanisë Avant Car, Matej Cher.

“Shpresoj dhe jam i sigurt se sot kemi bërë një hap të vogël drejt një të ardhmeje të qëndrueshme. Do të ketë më pak vende parkimi të zëna, do të ketë më pak zhurmë në Shkup dhe sigurisht asnjë ndotje. Ajo që është më e rëndësishme për të gjithë qytetarët është që kjo lëvizshmëri e qëndrueshme të sjellë përfitime, pra transport më të lirë dhe sigurisht një mjedis më të mirë për brezat e ardhshëm. Tarifohet për kilometër dhe për minutë. Shërbimi është gjithashtu i disponueshëm për të gjitha kompanitë, institucionet publike dhe të ngjashme”, tha Cher, pritjet e të cilit janë që projekti të pranohet, të zgjerohet në qytete të tjera të Maqedonisë dhe brenda dy ose tre vjetësh, nga 100 makinat aktuale në vend të arrijë në 1.000 makina elektrike me qira.

 

Nga nesër One Stop Shop në Jazhnicë

Më 28 maj, nesër do të përurohet sistemi One Stop Shop në Jazhnicë të Maqedonisë së Veriut, e cila ndan pikën kufitare mes Maqedonisë së Veriut me Kosovën.

Ky sistem është një model modern i kontrollit të integruar kufitar, i cili lehtëson qarkullimin e qytetarëve dhe mallrave mes dy vendeve me kontroll vetëm një herë nga shteti pritës, transmeton albinfo.ch.

Zëdhënësja e Qeverisë në Maqedoninë e Veriut, Venera Azizi, ka thënë në një deklaratë për KosovaPress se ky sistem, përveç lehtësimit të qarkullimit, nënkupton edhe siguri të shtuar dhe zhvillim ekonomik.

“Ky sistem që e vendosëm në Bllacë dhe Jazhnicë nënkupton urë lidhëse, lehtësim të qarkullimit të qytetarëve, të mallrave dhe nënkupton edhe siguri të shtuar dhe zhvillim ekonomik. Ndërkaq, do të vazhdojmë menjëherë me futjen në sistem të One Stop Shop-it edhe në Tabanovcë dhe Qafë Thanë, dhe me këtë do ta përmbyllim edhe më tej me vendkalimet e tjera kufitare sistemin One Stop Shop mes Maqedonisë së Veriut dhe shteteve me të cilat kufizohet vendi ynë”, ka thënë Azizi.

Tutje, Azizi ka shtuar se sipas të dhënave të muajit prill dhe maj të vitit të kaluar dhe të këtij viti, në 2024 kishte 550 mijë kalime, ndërsa në 2025 mbi 776 mijë kalime.

Ky sistem, muaj më parë, është vendosur edhe në pikën kufitare Bllacë – Han i Elezit.

Përveç përfaqësuesve institucionalë nga autoritetet e Maqedonisë së Veriut, i pranishëm në këtë ngjarje do të jetë edhe ministri në detyrë i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla.

Kantinat e verës në Valais hapin dyert këtë fundjavë për edicionin e 19-të

Kantinat e verës në Valais do të hapin dyert këtë fundjavë, nga e enjtja deri të shtunën, për edicionin e 19-të të ngjarjes tradicionale “Open Cellars”. Ngjarja zhvillohet si zakonisht gjatë fundjavës së festës së Ngjitjes dhe përfshin pjesëmarrjen e rreth 238 kantinave, të cilat do të jenë të hapura nga ora 11:00 deri në 18:00.

Përgjatë gjithë rajonit të Valais, nga Vouvry (Chablais) deri në Naters (Valais-i i Epërm), vizitorët do të kenë mundësinë të shijojnë verërat lokale dhe të zbulojnë larminë e varieteteve të rrushit dhe tokave të këtij rajoni unik. Sipas Shoqatës Ndërprofesionale të Vreshtarisë dhe Verës, kjo është gjithashtu një mundësi për të blerë produkte vendase direkt nga prodhuesit dhe për të mbështetur zinxhirët e shkurtër të furnizimit, transmeton albinfo.ch.

“Për kantinat, kjo ngjarje vjetore përbën një burim të rëndësishëm të ardhurash dhe një mundësi për të krijuar besnikëri te klientët,” sqaroi organizata ombrellë.

Zbritje në bileta treni dhe aktivitete të tjera

Përveç degustimeve, në disa rajone do të ofrohen aktivitete shtesë, si një vizitë e shpejtë në Muzeun e Verës në Salquenen apo eksplorimi i zogjve të vreshtave në Saillon.

Gjatë fundjavës priten mijëra vizitorë nga e gjithë Zvicra. Janë planifikuar zgjidhje të përshtatshme për transportin lokal, ndërkohë që udhëtarët me tren do të përfitojnë nga tarifa të reduktuara në linjën RegionAlps Brig deri në Saint Gingolph.

Rritje e të lënduarve rëndë në aksidentet me tramvaje dhe autobusë në Zvicër

Sipas të dhënave të Zyrës Federale të Transportit (ZFT), në vitin 2024 në Zvicër janë regjistruar 105 pasagjerë të lënduar rëndë në aksidente me tramvaje dhe autobusë, numri më i lartë në pesë vitet e fundit. Gjithashtu, 39 persona kanë humbur jetën në aksidente që përfshijnë transportin publik.

Shumica e aksidenteve ndodhin për shkak të gabimeve të përdoruesve të tjerë të rrugës, si këmbësorë, çiklistë dhe shoferë, të cilët shpesh shkelin rregullat e qarkullimit. Nga 39 viktimat, 34 ishin persona të tretë, jo pasagjerë apo punonjës të transportit, transmeton albinfo.ch.

Zyra Federale e Transportit po analizon shkaqet dhe po mbështet fushata për rritjen e sigurisë në transportin publik, me fokus në ndërgjegjësimin e përdoruesve të rrugës dhe përmirësimin e masave parandaluese.

Në krahasim ndërkombëtar, Zvicra renditet ndër vendet më të sigurta në hekurudha, por ka ende sfida në sigurinë në kantieret e punës së transportit hekurudhor.

Video: Si evakuohen lopët në Zvicër

Ditë më parë, një numër i madh lopësh janë evakuuar për shkak të rrezikut nga rrëshqitjet e dheut dhe shembjet e shkëmbinjve në fshatin malor të Zvicrës, Blatten.

Madje, lopët janë evakuuar edhe me helikopter, transmeton albinfo.ch.

Gjithashtu edhe 300 banorë janë larguar, pasi fshati ndodhet në rrezik për ortek të mundshëm shkëmbor, gjë për të cilën janë shprehur të shqetësuar gjeologët.

Rrëshqitja masive mund të godasë fshatin dhe ta shkatërrojë atë plotësisht.

Blatten ndodhet në një lartësi prej 1,540 metrash. Fshati është tërësisht i zbrazët prej disa ditësh dhe nuk ka më turistë.

 

Posted in Fun

Austria shënon rritje të ekstremizmit dhe dhunës

Austria ka përjetuar një rritje shqetësuese të incidenteve ekstremiste gjatë vitit të kaluar, me një gatishmëri të shtuar për përdorimin e dhunës nga grupet e krahut të djathtë, islamistë dhe të krahut të majtë. Këto janë disa nga përfundimet kryesore të raportit vjetor për mbrojtjen e kushtetutës Verfassungsschutzbericht 2024, i prezantuar të hënën nga Ministri i Brendshëm Gerhard Karner, Sekretari i Shtetit Jörg Leichtfried dhe shefi i Drejtorisë së Sigurisë Kombëtare (DSN), Omar Haijawi-Pirchner, sipas raportimit të ORF, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit, veprat penale me motive të ekstremizmit të djathtë u rritën me 23 për qind, duke arritur në 1,486 raste. Autoritetet kanë vënë në dukje një radikalizim të shtuar përmes platformave online, mbledhjen e armëve dhe formimin e rrjeteve që përgatiten për të ashtuquajturën “Dita X” një skenar apokaliptik i propaganduar nga ekstremistët.

Në të njëjtën kohë, krimet e lidhura me islamistët ekstremë u rritën me mbi 40 për qind, një pjesë e konsiderueshme si reagim ndaj sulmit të Hamasit ndaj Izraelit. Autoritetet austriake arritën të parandalojnë tetë sulme të planifikuara gjatë vitit 2023.

Edhe veprimet ekstremiste të krahut të majtë u rritën, sidomos në kontekstin e protestave që pasuan luftimet në Rripin e Gazës. Zyrtarët theksuan se prirja për dhunë nga të gjitha anët e spektrit ideologjik përbën një kërcënim real për rendin dhe sigurinë publike, transmeton albinfo.ch.

Raporti nënvizon gjithashtu kërcënimet në rritje nga propaganda e gjeneruar përmes inteligjencës artificiale, sulmet kibernetike dhe spiunazhi  veçanërisht përmes infiltrimeve të huaja në infrastrukturat kritike dhe institucionet shtetërore.

Ministri Karner theksoi nevojën për një qasje të koordinuar midis agjencive të sigurisë dhe bashkëpunim ndërkombëtar për të adresuar këto sfida gjithnjë e më të ndërlikuara. Ai vuri në dukje se “siguria nuk është një gjendje e qëndrueshme, por një proces që kërkon vigjilencë të vazhdueshme”.

Austria ka shtuar përpjekjet për të forcuar kapacitetet e saj në fushën e sigurisë së brendshme, me investime në teknologji të reja për monitorim dhe mbrojtje, si dhe me trajnime të specializuara për hetuesit e ekstremizmit dhe krimeve të motivuara ideologjikisht, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Rritje më e moderuar e primeve të sigurimit shëndetësor në vitin 2026

Popullsia zvicerane do të përballet sërish me një rritje të primeve të sigurimit shëndetësor në vitin 2026, por autoritetet federale presin që kjo rritje të jetë më e butë sesa ajo prej 6 për qind në vitin 2025 dhe 8.7 për qind në vitin 2024, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Sipas Zyrës Federale të Shëndetit Publik (FOPH), kostot e kujdesit shëndetësor, faktor kyç në përcaktimin e primeve, vazhdojnë të rriten për shkak të plakjes së popullsisë dhe ilaçeve gjithnjë e më të shtrenjta. Në tremujorin e parë të vitit 2025, përfitimet për person u rritën me 4.9 për qind, një nivel pak më i lartë krahasuar me vitin e kaluar.

“Është ende herët për një parashikim konkret, por indikacionet flasin për një rritje më të moderuar”, tha Philipp Muri nga FOPH. Një tjetër faktor që mund të ndihmojë në stabilizimin e situatës është ndalja e trendit rënës të rezervave të siguruesve, të cilat për vitin 2024 pritet të arrijnë në 7.8 miliardë franga.

Megjithatë, autoritetet theksojnë se do të ketë dallime mes kantoneve dhe kompanive të sigurimit. Një panoramë më e qartë pritet në verë, kur siguruesit do të publikojnë parashikimet e tyre. Instituti Comparis parashikon për momentin një rritje rreth 4 për qind për vitin 2026, transmeton albinfo.ch.

Java e Kulturës së Kosovës në Berlin: Një festë e artit dhe identitetit në zemër të Gjermanisë

Ambasada e Kosovës në Gjermani ka njoftuar organizimin e Javës së Kulturës së Kosovës në Berlin, një aktivitet festiv që do të zhvillohet në kuadër të shënimit të Ditës së Çlirimit të Kosovës, më 12 qershor. Kjo javë e veçantë do të jetë një udhëtim përmes artit, historisë dhe identitetit kulturor të Kosovës, e cila do të zgjasë për nëntë ditë në zemër të kryeqytetit gjerman, shkruan albinfo.ch.

Sipas njoftimit të ambasadës, programi përfshin një mozaik të pasur aktivitetesh kulturore, përfshirë koncerte, shfaqje filmike, ekspozita fotografike, prezantime letrare, aktivitete sportive dhe biseda me personalitete të shquara nga fusha të ndryshme  nga arti dhe kinemaja, te sporti dhe diaspora.

“Java e Kulturës nuk është vetëm një kalendar eventesh  është një ftesë për të paraqitur thesarin tonë kulturor, për të ndarë historitë tona dhe për të festuar fuqinë e krijimtarisë që na bashkon”, thuhet në njoftimin e Ambasadës së Kosovës në Berlin, shkruan albinfo.ch.

Ngjarja synon të shërbejë si urë lidhëse mes Kosovës dhe miqve ndërkombëtarë, duke promovuar trashëgiminë dhe potencialin kulturor të vendit në një nga qendrat më të rëndësishme kulturore të Evropës. Organizatorët ftojnë qytetarët, artistët, përfaqësues të diasporës dhe miqtë e Kosovës që të marrin pjesë dhe të bëhen pjesë aktive e festimeve.

Ky edicion i Javës së Kulturës vjen në një kohë kur përfaqësimi ndërkombëtar i Kosovës përmes artit dhe kulturës është gjithnjë e më i rëndësishëm, dhe paraqet një platformë të fuqishme për afirmimin e identitetit kombëtar në skenën globale.

Ambasada e Kosovës në Berlin thekson se kjo javë festive është një mundësi unike për të përjetuar Kosovën nga afër  përmes tingujve, imazheve, rrëfimeve dhe ngjyrave që pasqyrojnë shpirtin krijues të popullit kosovar, shkruan albinfo.ch.

Zvicër: Rregullat e reja të hipotekës

Marrja e një hipoteke në Zvicër do të bëhet më e vështirë.

Rregulla të reja janë vendosur nga Autoriteti Zviceran i Mbikëqyrjes Financiare pasi ata besojnë se shumë banka kanë pasur kritere që janë shumë të dobëta.

Ka të ngjarë që blerësit potencialë do të duhet të japin më shumë si depozitë dhe të pastrojnë borxhin më shpejt, që do të thotë të paguajnë më shumë çdo muaj.

Borxhi duhet të ulet me të paktën dy të tretat në 15 vjet, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, pagesat nuk duhet të kalojnë një të tretën e të ardhurave bruto vjetore, bazuar në normat e interesit prej 5 për qind, që do të lejojë një tampon në rast se normat rriten.

Rregullat e reja nënkuptojnë se disa oferta tërheqëse që kanë qenë të disponueshme ka të ngjarë të zhduken.

Zvicër: Eksportet bien ndjeshëm në prill, industria e orëve mban gjallë tregtinë

Numri i duhanpirësve të rëndë dhe personave të varur nga nikotina në Gjermani është rritur me gati 50 përqind gjatë dhjetë viteve të fundit, sipas një raporti të publikuar nga kompania e sigurimeve shëndetësore Kaufmännische Krankenkasse (KKH), shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Të dhënat tregojnë një rritje prej 47.5 përqind të personave të klasifikuar si duhanpirës të rëndë ose të varur nga duhani. Nga 1.66 milion anëtarë të siguruar në KKH, afro 118 000 janë identifikuar si duhanpirës të rëndë, një shifër që reflekton një trend shqetësues në shëndetin publik të vendit.

Më shqetësuese është lidhja e fortë mes duhanpirjes dhe sëmundjeve kronike. Në vitin 2023, 22.8 përqind e duhanpirësve të rëndë vuajtën gjithashtu nga sëmundja kronike obstruktive pulmonare (SPOK), një rritje krahasuar me 19.5 përqind një dekadë më parë. SPOK është një nga shkaktarët kryesorë të vdekjeve në botë dhe lidhet ngushtë me përdorimin e zgjatur të duhanit, transmeton albinfo.ch.

Sipas vlerësimeve të KKH, rreth gjashtë milion njerëz në Gjermani kanë marrë trajtim për varësinë nga duhani ose për simptomat e abstinencës gjatë vitit të kaluar.

Ekspertët paralajmërojnë se rritja e duhanpirjes, veçanërisht në mesin e të rinjve dhe përdoruesve të produkteve të reja të duhanit si cigaret elektronike, paraqet një sfidë serioze për sistemin shëndetësor. Ata bëjnë thirrje për masa më të forta parandaluese, edukim publik dhe qasje më të lehtë në programet për lënien e duhanit, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Rritet ndjeshëm numri i duhanpirësve

Numri i duhanpirësve të rëndë dhe personave të varur nga nikotina në Gjermani është rritur me gati 50 përqind gjatë dhjetë viteve të fundit, sipas një raporti të publikuar nga kompania e sigurimeve shëndetësore Kaufmännische Krankenkasse (KKH), shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Të dhënat tregojnë një rritje prej 47.5 përqind të personave të klasifikuar si duhanpirës të rëndë ose të varur nga duhani. Nga 1.66 milion anëtarë të siguruar në KKH, afro 118,000 janë identifikuar si duhanpirës të rëndë – një shifër që reflekton një trend shqetësues në shëndetin publik të vendit.

Më shqetësuese është lidhja e fortë mes duhanpirjes dhe sëmundjeve kronike. Në vitin 2023, 22.8 përqind e duhanpirësve të rëndë vuajtën gjithashtu nga sëmundja kronike obstruktive pulmonare (SPOK), një rritje krahasuar me 19.5 përqind një dekadë më parë. SPOK është një nga shkaktarët kryesorë të vdekjeve në botë dhe lidhet ngushtë me përdorimin e zgjatur të duhanit, transmeton albinfo.ch.

Sipas vlerësimeve të KKH, rreth gjashtë milion njerëz në Gjermani kanë marrë trajtim për varësinë nga duhani ose për simptomat e abstinencës gjatë vitit të kaluar.

Ekspertët paralajmërojnë se rritja e duhanpirjes, veçanërisht në mesin e të rinjve dhe përdoruesve të produkteve të reja të duhanit si cigaret elektronike, paraqet një sfidë serioze për sistemin shëndetësor. Ata bëjnë thirrje për masa më të forta parandaluese, edukim publik dhe qasje më të lehtë në programet për lënien e duhanit, transmeton albinfo.ch.

Dietikon: Forcohet dyshimi ndaj personit nga Uganda për vrasjen e kosovarit

Mbrëmjen e 2 majit 2025, një kosovar 43-vjeçar u vra në apartamentin e tij në Badenerstrasse në Dietikon. Kjo ishte vrasja e dytë në Dietikon brenda pak më shumë se një muaji, transmeton albinfo.ch. Më 30 mars, një 44-vjeçar zviceran ishte vrarë në apartamentin e tij në po këtë qytet.

Pas vrasjes në fund të marsit, u arrestuan katër të dyshuar: një zviceran 30-vjeçar në vendin e krimit, më vonë një 20-vjeçar nga Sri Lanka dhe përsëri pak më vonë një zviceran 27-vjeçar dhe një tunizian 34-vjeçar.

Siç e ka informuar Zyra e Prokurorit Publik të Kantonit të Cyrihut gazetën Limmattaler Zeitung, katër të dyshuarit u “vendosën në paraburgim nga Gjykata e Masave Shtrënguese me kërkesë të Zyrës së Prokurorit Publik”. Hetimet për rrjedhën e ngjarjeve dhe motivin e krimit janë ende duke vazhduar.

Sipas një deklarate nga Policia Kantonale e Cyrihut në atë kohë, kishte ndodhur një grindje përpara krimit.

Sipas zyrës së prokurorit publik, i dyshuari i arrestuar nga policia për vrasjen në fillim të majit është tani në paraburgim. Dyshimi kundër 56-vjeçarit nga Uganda është “forcuar më tej gjatë hetimit”.

Siç njoftoi policia kantonale e Cyrihut në fillim të majit, ugandasi ishte shoku i dhomës së viktimës. Sipas gjetjeve të asaj kohe, ai e kishte vrarë kosovarin me thikë gjatë një grindjeje.

Ambasadori i Kosovës në Bernë takon kryetaren e Kantonit të Gjenevës, diskutohet për thellimin e bashkëpunimit

Ambasadori i Republikës së Kosovës në Bernë, Mentor Latifi, dhe Udhëheqësja e Konsullatës së Përgjithshme në Gjenevë, Floreta Kabashi, janë pritur në një takim nga Kryetarja e Kantonit të Gjenevës, Nathalie Fontanet, raporton albinfo.ch.

Takimi vlerësohet si një hap i rëndësishëm në drejtim të thellimit të bashkëpunimit ndërmjet Kosovës dhe Kantonit të Gjenevës, me theks të veçantë në integrimin e komunitetit kosovar në Zvicër, një ndër komunitetet më të mëdha të diasporës shqiptare në këtë shtet.

Gjatë bisedës, palët diskutuan rolin e Gjenevës si një qendër kyçe ndërkombëtare dhe nënvizuan rëndësinë e angazhimit të Kosovës në organizatat ndërkombëtare me seli në këtë kanton. Po ashtu, u shpreh gatishmëria për forcimin e kontakteve institucionale dhe identifikimin e fushave me interes të përbashkët, në funksion të rritjes së bashkëpunimit.

Takimi u cilësua si një mundësi e mirë për të forcuar më tej lidhjet e miqësisë dhe për të promovuar Kosovën si një partnere konstruktive dhe aktive në skenën ndërkombëtare, raporton albinfo.ch.

Shqipëri: Vjosa drejt shpalljes Rezervat Biosfere nga UNESCO

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka njoftuar të martën se UNESCO ka dhënë rekomandimin zyrtar që Lugina e Vjosës të shpallet Rezervat Biosfere, një hap i rëndësishëm drejt mbrojtjes së një prej pasurive më të çmuara natyrore në Evropë, raporton albinfo.ch.

“Është më shumë se një vlerësim ndërkombëtar, është njohja ndaj bukurisë së egër të Vjosës, mirënjohja për njerëzit e atyre trevave që jetojnë në harmoni me natyrën,” shkruan Rama, duke theksuar se ky sukses vjen si rezultat i një pune të gjatë, të përkushtuar dhe me vizion të qartë.

Kjo arritje është fryt i përpjekjeve të vazhdueshme të Ministrisë së Turizmit dhe Mjedisit, si dhe Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura, ka shtuar ai. Ndër momentet kyçe të këtij procesi përmendet edhe vizita e Drejtoreshës së Përgjithshme të UNESCO-s, Audrey Azoulay, në shkurt të vitit 2023, e cila konsiderohet një pikënisje e rëndësishme drejt këtij rekomandimi historik.

Kryeministri Rama nënvizoi se Vjosa tashmë është më shumë sesa një lumë. Sipas tij, ajo është kthyer në një model të zhvillimit të qëndrueshëm, ku ruajtja e natyrës ndërthuret me jetesën e komuniteteve lokale. Miratimi përfundimtar nga Këshilli i Rezervateve të Biosferës i UNESCO-s pritet të ndodhë në shtator të këtij viti, duke e vendosur përfundimisht Vjosën në hartën e pasurive botërore natyrore, raporton albinfo.ch.

Kosova shpreh gatishmëri për të diskutuar me Britaninë e Madhe mbi qendrat për migrantët ilegalë

Vetëm pak ditë pasi presidentja Vjosa Osmani deklaroi se Kosova është e hapur të diskutojë me Mbretërinë e Bashkuar për çështjen e mundësisë së ngritjes së qendrave për migrantët e paligjshëm, gatishmëri të ngjashme ka shprehur edhe Qeveria në detyrë e Kosovës, shkruan KOHA, transmeton albinfo.ch.

Zëdhënësi i Qeverisë, Përparim Kryeziu, konfirmoi se Kosova është e përkushtuar ndaj partneritetit me Britaninë e Madhe dhe është e hapur për të filluar diskutimet. “Besojmë se është e drejtë të themi se mund të fillojmë diskutimet mbi këtë temë, por të gjitha institucionet tona shtetërore duhet të përfshihen dhe më pas vendimi do të varet nga rekomandimet e tyre. Shumë pyetje do të kenë nevojë për përgjigje paraprakisht”, deklaroi ai për gazetën KOHA.

Deklaratat vijnë në një kohë kur qeveria britanike po shqyrton mundësinë e ngritjes së qendrave të kthimit për migrantët që kanë hyrë ilegalisht në ishull dhe të cilëve u është refuzuar kërkesa për azil. Sipas një raportimi të së përditshmes britanike The Times, Kosova është një nga nëntë shtetet që konsiderohen si destinacione të mundshme për ngritjen e këtyre qendrave.

Përveç Kosovës, në listën e vendeve nga Ballkani përfshihen edhe Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Bosnja e Hercegovina. Deri tani, nuk janë mbajtur bisedime zyrtare me ndonjërin nga shtetet e përmendura, por sipas burimeve qeveritare britanike, Londra synon të avancojë në këtë drejtim përpara një samiti me liderët e Ballkanit që pritet të mbahet në vjeshtë, transmeton albinfo.ch.

Kërkesa për të ngritur qendra për migrantët ilegalë jashtë territorit të Mbretërisë së Bashkuar është pjesë e një strategjie më të gjerë për të frenuar numrin në rritje të atyre që kalojnë kanalin e La Manshit në mënyrë të paligjshme.

Shpresa e parë e Londrës ishte Shqipëria, por kryeministri Edi Rama e ka refuzuar publikisht këtë ide. Tashmë, Britania është duke shqyrtuar alternativa të tjera, përfshirë Kosovën, e cila sipas The Times, konsiderohet si vend i mundshëm për shkak se ndodhet në një nga rrugët kryesore të përdorura nga migrantët për të hyrë në Bashkimin Evropian. Sipas të dhënave britanike, gati 22 mijë persona kanë përdorur rrugën e Ballkanit Perëndimor për të hyrë në BE gjatë vitit të kaluar.

Përveç Britanisë, edhe disa vende të tjera evropiane si Italia, Danimarka, Gjermania, Holanda dhe Zvicra janë duke shqyrtuar mundësinë e ndërtimit të qendrave për migrantët jashtë kufijve të tyre. Kjo qasje po nxitet si përgjigje ndaj krizës së vazhdueshme migratore dhe debateve të brendshme politike rreth azilit dhe sigurisë kufitare, transmeton albinfo.ch.

Gjenevë: Kërkohen më shumë stacione të mbushjes për veturat elektrike

Organizata e automobilizmit TCS thotë se Qyteti i Gjenevës duhet të instalojë më shumë stacione mbushje në rrugë për veturat elektrike.

Edhe pse kantoni ka plane për të hapur mbi 1 000 pika të reja mbushje në pesë vitet e ardhshme, TCS thotë se shumica e tyre janë në parkingje publike, kështu që aksesi është i shtrenjtë dhe ato janë të fshehura nga pamja, transmeton albinfo.ch.

Ai gjithashtu thekson se mungesa e tarifimit në rrugë po pengon marrjen e automjeteve elektrike, pasi shumë banorë të Gjenevës marrin me qira apartamentet e tyre dhe kështu u mungon hapësira për mbushje.