Parandalimi dhe teknologjia mund të kursejnë miliarda në kujdesin shëndetësor zviceran

Shpenzimet për kujdesin shëndetësor në Zvicër mund të rriten ndjeshëm në më shumë se 160 miliardë CHF në vit deri në vitin 2040, sipas Deloitte Switzerland. Por duke u përqendruar te parandalimi dhe teknologjia, do të ishte e mundur të ulej fatura me 30 miliardë CHF në vit, sipas firmës së auditimit dhe konsulencës. Megjithatë, jo të gjithë specialistët janë të bindur.

Duke i kushtuar më shumë rëndësi parandalimit, shpenzimet për kujdesin shëndetësor në Zvicër mund të ulen me 30 miliardë CHF në vit deri në vitin 2040, sipas një studimi të Deloitte Switzerland të raportuar nga Le Matin Dimanche. Nëse nuk ndërmerret asgjë, fatura që në vitin 2019 ishte 87 miliardë CHF do të rritet në 163.5 miliardë CHF në vitin 2040, tregon studimi, transmeton albinfo.ch.

Me një riorientim gjithëpërfshirës të kujdesit shëndetësor, është e mundur të zbutet tronditja në 131.2 miliardë CHF, shton studimi. Kursimet do të vinin nga një ulje e shpenzimeve për terapi dhe rehabilitim. Deloitte përdori një model të zhvilluar në Shtetet e Bashkuara për këtë llogaritje, duke e përshtatur për Zvicrën, bazuar në të dhënat e vitit 2019.

Përtej rekomandimeve të zakonshme për stilin e jetës, Deloitte bën thirrje për parandalim të mbështetur në inovacionin teknologjik: inteligjencën artificiale, aplikacionet që promovojnë sjellje të shëndetshme, sekuencimin e ADN-së e të tjera.

Të gjithë profesionistët e intervistuar nga gazeta e së dielës theksojnë rëndësinë e parandalimit për përmirësimin e shëndetit dhe frenimin e kostove të larta. Por disa ekspertë të shëndetit nuk e mbështesin plotësisht këtë ndryshim teknologjik të propozuar nga Deloitte.

Idris Guessous, mjek kryesor në Spitalet Universitare të Gjenevës (HUG) dhe anëtar i komitetit ekzekutiv të Shoqatës Zvicerane të Mjekësisë së Brendshme, është i bindur. Ai beson se zgjidhjet dixhitale janë të rëndësishme në një kohë kur burimet njerëzore në sektorin e kujdesit shëndetësor janë të pakta.

Por Valérie D’Acremont, mjeke dhe epidemiologe në Unisanté, paralajmëron kundër teknologjive të shtrenjta, vlera e të cilave për pacientët nuk është gjithmonë e provuar. Profesori Yannis Papadaniel i Shkollës së Punës Sociale dhe Shëndetit në Lozanë (HETSL) ndan një skepticizëm të ngjashëm. Ai mendon se mjekësia e personalizuar e bazuar te probabilitetet gjenetike dhe infrastrukturat e gjera nuk është një zgjidhje mrekullibërëse.

Edhe pse mjekësia parandaluese diskutohet gjithnjë e më shumë në politikë, në praktikë Zvicra mbetet larg objektivave të saj. Vetëm 1.8 për qind e kostove të kujdesit shëndetësor u dedikuan për parandalim në vitin 2023, një përqindje që ka mbetur thuajse e pandryshuar që nga viti 2010, vëren Le Matin Dimanche.

“Nuk po përballemi vetëm me zakone, por edhe me sisteme të ngurta”, thotë Solange Peters, drejtuese e Departamentit të Onkologjisë Mjekësore në Spitalin Universitar të Lozanës (CHUV). Sipas disa vëzhguesve, problemi i sistemit zviceran të kujdesit shëndetësor është gjithashtu mungesa e stimujve financiarë për t’u fokusuar te parandalimi.

Mbi 70 persona arrestohen në Britani gjatë protestave pro-palestineze

Më shumë se shtatëdhjetë persona janë arrestuar gjatë protestave të mbajtura në Londër, Mançester dhe Kardif në mbështetje të Palestinës, pasi organizata Palestine Action u shpall e ndaluar në Mbretërinë e Bashkuar, njoftojnë agjencitë ligjzbatuese britanike.

Në Londër, 41 protestues u arrestuan për shfaqje mbështetjeje ndaj organizatës së ndaluar, ndërsa një person tjetër u ndalua për sulm ndaj një oficeri policie. Në Mançester u arrestuan edhe 16 pjesëmarrës të tjerë gjatë një proteste të ngjashme, ndërsa në Cardiff policia ndaloi 13 protestues.

Organizata Palestine Action u përfshi në listën e grupeve të ndaluara në Britani më 5 korrik, sipas BBC-së.

Franca nis hetim ndaj rrjetit social X

Autoritetet franceze kanë filluar një hetim mbi rrjetin social X, duke e akuzuar atë për manipulim të algoritmeve me qëllim lehtësimin e “ndërhyrjes së huaj”.Ou9

Prokurorja Publike e Parisit, Laure Beccuau, bëri me dije se hetimi u hap më 9 korrik, pas ankesave të paraqitura në janar 2025 nga një ligjvënës francez dhe një zyrtar i lartë institucional. Sipas tyre, X manipulohet për të lehtësuar përhapjen e përmbajtjeve politike urrejtëse dhe raciste, që dëshmojnë për një përpjekje për të shtrembëruar debatet demokratike në Francë, transmeton albinfo.ch.

Hetimi po drejtohet nga Xhandarmëria Kombëtare dhe fokusohet jo vetëm në rrjetin social si entitet ligjor, por edhe në individët që e menaxhojnë atë, pa përmendur pronarin Elon Musk.

 

Nuk ka më nevojë të hiqen këpucët në pikat e kontrollit të sigurisë në aeroportet amerikane

Udhëtarët që nisen drejt Shteteve të Bashkuara nuk do të duhet më të heqin këpucët në pikat e kontrollit të sigurisë. Administrata e Sigurisë së Transportit (TSA) në SHBA ka hequr këtë masë, e cila kishte qenë prej vitesh burim bezdie për shumë pasagjerë.

Ky rregull, i cili ishte arsyeja e dytë më e shpeshtë e ankesave të pasagjerëve pas çmimit të biletave të avionit, u vendos në vitin 2006 pas një përpjekjeje për sulm terrorist. Masa u hoq në të gjithë vendin të martën, transmeton albinfo.ch.

Shembull nga Zvicra: Në Aeroportin e Cyrihut, këpucët hiqen vetëm në rast se zbulohet metal, transmeton albinfo.ch.

Rreziku i eksplozivëve

Në dhjetor të vitit 2001, vetëm pak muaj pas sulmeve të 11 shtatorit, një shtetas britanik tentoi të hidhte në erë një fluturim mes Parisit dhe Miamit duke fshehur eksplozivë në këpucë. Përpjekja e tij dështoi, por la një kujtim të fortë te autoritetet.

TSA, e krijuar si përgjigje ndaj sulmeve të 11 shtatorit, vendosi më pas kontrolle më të rrepta, përfshirë edhe heqjen e detyrueshme të këpucëve. Me kalimin e viteve, kërcënime të tjera si lëngjet shpërthyese, të brendshmet e minuar apo eksplozivët e fshehur në kartuça printeri, sollën masa të reja sigurie.

Shishet transparente mbeten të detyrueshme

Heqja e kësaj mase u bë e mundur falë përparimeve teknologjike në pajisjet e zbulimit. Megjithatë, kufizimet për lëngjet në bagazhin e dorës, të vendosura po ashtu në vitin 2006, pritet të qëndrojnë edhe për të paktën 15 vitet e ardhshme. Sipas TSA, shishet e vogla dhe transparente do të mbeten të domosdoshme.

Pse disa vende të BE-së janë më të shqetësuara nga tarifat e SHBA-së

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, shpalli të shtunën vendosjen e tarifave doganore prej 30 për qind për të gjitha vendet e Bashkimit Evropian, duke nisur nga 1 gushti. Megjithatë, ndonëse të gjitha vendet e BE-së eksportojnë në SHBA në nivele të ndryshme, ndikimi i këtyre masave do të jetë i pabarabartë.

Irlanda, gjiganti farmaceutik evropian

Irlanda, falë sistemit të saj tatimor shumë të favorshëm, ka suficitin më të madh tregtar ndaj SHBA-së mes vendeve të BE-së, në vlerën e 86.7 miliardë dollarëve. Shumë kompani farmaceutike amerikane, si Pfizer, Eli Lilly dhe Johnson & Johnson, kanë vendosur qendrat e tyre evropiane në Irlandë për të përfituar nga tatimi më i ulët prej 15 për qind krahasuar me 21 për qind në SHBA.

Gjithashtu, Irlanda është baza evropiane e gjigantëve të teknologjisë si Apple, Google dhe Meta, tërhequr nga sistemi i saj tatimor. Kjo ka bërë që ekonomia irlandeze të jetë veçanërisht e ekspozuar ndaj tarifave të reja.

Gjermania, kampionia industriale në rrezik

Gjermania, ekonomia më e madhe e BE-së, ka një suficit tregtar prej 84.8 miliardë dollarësh ndaj SHBA-së. Kancelari gjerman Friedrich Merz përmendi së fundmi sektorët që do të goditen më shumë: automobilizmin, kimikatet, farmaceutikën, makineritë dhe çelikun.

Federata Gjermane e Industrisë (BDI) reagoi menjëherë ndaj vendimit të Trump duke kërkuar që BE dhe SHBA të gjejnë një zgjidhje për të shmangur përshkallëzimin e konfliktit.

Franca dhe Italia, më pak të ekspozuara, por të rrezikuara në sektorë specifikë

Franca dhe Italia kanë më pak suficit tregtar krahasuar me Gjermaninë dhe Irlandën, 16.4 miliardë dollarë për Francën dhe 44 miliardë dollarë për Italinë, sipas statistikave amerikane. Por efektet ndryshojnë sipas sektorëve.

Në Francë, më të rrezikuar janë:

  • Aeronatika, që përbën një të pestën e eksporteve drejt SHBA-së

  • Industria e luksit (parfume, lëkurë)

  • Verërat dhe konjaku

Sipas Jérôme Despey, drejtues i sektorit të verës në sindikatën FNSEA, një taksë e tillë do të ishte “katastrofë” për eksportet franceze të verërave dhe pijeve spirituoze.

Edhe në Itali, sektori agro-ushqimor dhe automjetet janë më të prekurit. Organizata kryesore e bujqësisë, Coldiretti, paralajmëroi për një “goditje të rëndë” ndaj prodhuesve italianë.

Austria dhe Suedia, të ekspozuara gjithashtu

Austria dhe Suedia kanë gjithashtu suficite tregtare ndaj SHBA-së, përkatësisht 13.1 miliardë dhe 9.8 miliardë dollarë.

Mjekësia parandaluese dhe teknologjia mund të kursejnë miliarda në shpenzime shëndetësore? 

Mjekësia parandaluese, e bazuar veçanërisht te sekuencimi i ADN-së dhe kujdesi i personalizuar, mund të ndihmojë në kufizimin e rritjes së shpenzimeve shëndetësore, sipas Deloitte Switzerland. Por jo të gjithë profesionistët janë të bindur.

Në Zvicër, shpenzimet shëndetësore mund të dyfishohen deri në vitin 2040, duke arritur mbi 160 miliardë franga, sipas Deloitte Switzerland. Megjithatë, duke u fokusuar te parandalimi dhe teknologjia, fatura mund të ulet me rreth 30 miliardë franga, thotë kompania e auditimit dhe konsulencës. Kjo qasje teknologjike, sidoqoftë, nuk i bind të gjithë specialistët e fushës.

Studimi: si mund të kursehen 30 miliardë franga në vit

Deloitte raporton se nëse nuk bëhet asgjë, shpenzimet shëndetësore që në vitin 2019 ishin 87 miliardë franga do të arrijnë në 163.5 miliardë franga në 2040. Me një ristrukturim gjithëpërfshirës të sistemit shëndetësor, shpenzimet mund të kufizohen në 131.2 miliardë franga.

Këto kursime do të vinin kryesisht nga ulja e kostove për terapi dhe rehabilitim. Për llogaritjen, Deloitte përdori një model të zhvilluar në SHBA, të adaptuar për Zvicrën mbi bazën e të dhënave të vitit 2019.

Parandalimi përmes teknologjisë nuk i bind të gjithë

Qëllimi nuk është vetëm jetëgjatësia, por jetesa më e shëndetshme. Përtej këshillave klasike për stilin e jetës, Deloitte promovon parandalimin e mbështetur te teknologjia: inteligjenca artificiale, aplikacionet për sjellje të shëndetshme, sekuencimi i ADN-së e të tjera.

Të gjithë profesionistët e intervistuar e theksojnë rëndësinë e parandalimit për të përmirësuar shëndetin dhe për të frenuar shpenzimet. Por ndryshimi teknologjik që propozon Deloitte nuk ka mbështetje unanime.

Idris Guessous, shef mjekësor në HUG dhe anëtar i komitetit ekzekutiv të Shoqatës Zvicerane të Mjekësisë së Brendshme, është ndër mbështetësit. Sipas tij, zgjidhjet digjitale janë të domosdoshme në një kohë kur burimet njerëzore në sektorin shëndetësor janë të kufizuara.

Valérie D’Acremont, mjeke dhe epidemiologe në Unisanté, paralajmëron për teknologjitë e shtrenjta që nuk kanë gjithmonë vlerë të provuar për pacientët.

Profesor Yannis Papadaniel nga Shkolla e Punës Sociale dhe Shëndetit në Lozanë (HETSL) shfaq skepticizëm të ngjashëm. Për të, mjekësia e personalizuar e bazuar te probabilitetet gjenetike dhe infrastrukturat e gjera nuk është zgjidhja “cudibërëse” që disa e paraqesin.

Zvicra ende pas në fushën e parandalimit

Megjithëse mjekësia parandaluese diskutohet gjithnjë e më shumë në politikë, në praktikë Zvicra mbetet larg objektivave. Vetëm 1.8 për qind e shpenzimeve shëndetësore u dedikuan për parandalim në vitin 2023, një përqindje që ka mbetur thuajse e pandryshuar që nga 2010, raporton Le Matin Dimanche.

“Pengesa nuk janë vetëm zakonet, por edhe sistemet e ngurta”, thekson Solange Peters, shefe e Onkologjisë Mjekësore në CHUV. Problemi tjetër, sipas disa vëzhguesve, është mungesa e incentivave financiare për t’u fokusuar te parandalimi.

 

Danimarka vendos masa të rrepta kundër imazheve deepfake

Qeveria daneze po planifikon të forcojë ligjet për krijimin dhe shpërndarjen e imazheve të manipuluara “deepfake” që përdorin inteligjencën artificiale. Përmes ndryshimeve në ligjin e të drejtave të autorit synohet të sigurohet që çdo person të ketë kontroll të plotë mbi trupin, tiparet dhe zërin e tij, sipas raportimit të “The Guardian”, transmeton albinfo.ch.

Danimarka synon të jetë ndër vendet e para në Evropë që mbron ligjërisht identitetin dixhital të individëve nga imitimet artificiale. Pas një marrëveshjeje mes forcave politike, Ministria e Kulturës do të publikojë një draft për konsultim para pushimeve verore, me qëllim miratimin në vjeshtë.

Ministri i Kulturës, Jakob Engel Schmidt, theksoi se ky ligj synon të dërgojë një mesazh të fortë: çdo individ ka të drejtë mbi trupin, zërin dhe tiparet e tij, të cilat nuk mbrohen mjaftueshëm nga ligjet ekzistuese mbi inteligjencën artificiale.

Kjo nismë gëzon mbështetjen e rreth 90 për qind të deputetëve dhe vjen në kohën kur teknologjia e IA-së po evoluon me shpejtësi, duke e bërë krijimin e përmbajtjeve false vizuale dhe audio më të lehtë se kurrë.

Alarm për pushuesit në plazhet evropiane: Rreziku nga bakteret Vibrio po rritet

Autoritetet shëndetësore evropiane kanë paralajmëruar për rrezikun në rritje nga bakteret Vibrio, të cilat shumohen me shpejtësi në ujërat e kripura dhe të ngrohta si pasojë e ndryshimeve klimatike.

Këto baktere janë gjetur më parë kryesisht në Detin Baltik, por tani po shfaqen edhe në Detin e Veriut dhe në liqene ose zona bregdetare në vende të ndryshme të Evropës.

Çfarë janë bakteret Vibrio?

Bakteret Vibrio mund të shkaktojnë infeksione serioze, përfshirë sepsë, infeksione të gjakut dhe sëmundje të rrezikshme që dëmtojnë indet e trupit, duke çuar deri në amputime në raste ekstreme.

Kush është më i rrezikuar?

  • Personat me plagë të hapura

  • Ata me sistem imunitar të dobët

  • Persona me sëmundje kronike të mëlçisë

Infeksioni mund të ndodhë edhe nga konsumimi i ushqimeve të detit të gjalla ose të pagatuara mirë, si gocat e detit.

Si të mbroheni?

  • Mos hyni në ujë nëse keni plagë të hapura

  • Shmangni konsumimin e butakëve ose ushqimeve të detit të gjalla

  • Nëse shfaqen simptoma pas kontaktit me detin ose konsumit të ushqimit, kontaktoni menjëherë mjekun

Rritja e rasteve

Në vitin 2018, valët e të nxehtit sollën 445 raste infeksioni, më shumë se trefishi i mesatares vjetore në periudhën 2014 deri 2017. Ekspertët thonë se numri real mund të jetë edhe më i lartë për shkak të rasteve të paregjistruara.

Begaj në Ohër: Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, bashkëpunim i fortë drejt integrimit europian

Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj, ndodhet në një vizitë zyrtare njëditore në Ohër, Maqedonia e Veriut, me ftesë të Presidentes Gordana Siljanovska Davkova.

Gjatë takimit me homologen e tij, Presidenti Begaj vuri theksin te bashkëpunimi i ngushtë dypalësh dhe rajonal si një shtysë e rëndësishme për përparimin drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

“Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut ndajnë vullnetin për të bashkëpunuar në projekte me vlerë për qytetarët tanë”, deklaroi Begaj, duke nënvizuar gjithashtu rolin kyç të komunitetit shqiptar në Maqedoninë e Veriut si një urë lidhëse që garanton zhvillim dhe marrëdhënie të qëndrueshme mes dy vendeve, transmeton albinfo.ch.

Në fokus të diskutimeve ishin projektet e përbashkëta në fushat ekonomike, infrastrukturore, kulturore dhe sociale, të cilat, sipas presidentit shqiptar, janë të arritshme dhe do të jenë në dobi të të dy popujve.

“Me forca të përbashkëta drejt progresit!”, përfundoi Presidenti Begaj, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit strategjik në rajon.

Makina e veçantë Porsche e dizajnuar nga Dua Lipa del në ankand për bamirësi

Dua Lipa ka bashkëpunuar me prodhuesin legjendar Porsche për të krijuar një version unik të modelit 911 GT3 RS, i quajtur Dua Lipa Rennstall GT3 RS. Ky model ekskluziv përmban paketën Weissach, rrota magnezi dhe komponentë karboni, ndërsa motorri 4.0 litra atmosferik me gjashtë cilindra arrin deri në 9,000 rpm.

Pamja e jashtme mbart një grafikë shumëngjyrëshe të dizajnuar vetë nga Dua Lipa, frymëzuar nga turneu i saj “Radical Optimism”. Të gjitha të ardhurat nga ankandi do të dhurohen për Fondacionin Sunny Hill, që mbështet komunitetet në Kosovë.

Makina do të ekspozohet në Goodwood Festival of Speed dhe në #SothebysParis, ndërsa ankandi mbyllet më 31 korrik. Regjistrimi për ofertuesit është i hapur në faqen zyrtare të RM Sotheby’s.

 

Inflacioni vazhdon rritjen në Kosovë, çmimi i kafes rritet mbi 18%

Kosovarët po përballen me kosto gjithnjë e më të larta të jetesës, teksa inflacioni po shënon rritje të pandërprerë nga muaji në muaj.

Sipas të dhënave të fundit të publikuara nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK), Indeksi i Harmonizuar i Çmimeve të Konsumit (IHÇK) në muajin qershor 2025 është rritur për 4.3 për qind krahasuar me qershorin e vitit të kaluar. Vetëm brenda muajit, krahasuar me majin 2025, indeksi ka pësuar një ngritje prej 0.7 për qind duke reflektuar përshpejtim të inflacionit. Për krahasim, inflacioni në maj ishte 3.6 për qind, në prill 3.0 për qind, ndërsa në janar vetëm 1.5 për qind, transmeton albinfo.ch.

Produktet dhe shërbimet me rritjen më të madhe të çmimeve:

  • Kafeja dhe çaji: +18.2 për qind

  • Energjia elektrike: +17.8 për qind

  • Frutat: +14.8 për qind

  • Pushimet e organizuara: +13.3 për qind

  • Mishi: +12.8 për qind

  • Shërbimet për automjetet personale: +10.4 për qind

  • Vajrat dhe yndyrnat: +9.7 për qind

  • Shërbimet hotelierike: +7.7 për qind

  • Perimet: +7.2 për qind

  • Shërbimet ambulatore (mjekësore): +7.1 për qind

Këto rritje tregojnë qartë se inflacioni po ndikon drejtpërdrejt në artikujt dhe shërbimet bazike të konsumit të përditshëm, duke e rënduar situatën ekonomike për shumë familje në vend.

 

BE synon taksa të reja për cigaret dhe mbeturinat elektronike

Bashkimi Evropian po shqyrton mundësinë e vendosjes së taksave shtesë për produktet e duhanit dhe mbeturinat elektronike, si pjesë e planit për të rritur të ardhurat e buxhetit për periudhën 2028-2035, transmeton albinfo.ch.

Sipas propozimeve të publikuara nga Komisioni Evropian, cigaret dhe produktet e tjera të duhanit mund të përballen me akciza më të larta, ndërsa mbeturinat elektronike pritet të taksohen për të mbështetur fondet e reja të BE-së dhe objektivat klimatike.

Ky hap, sipas zyrtarëve të Brukselit, synon të zbusë barrën financiare mbi buxhetet kombëtare dhe të krijojë një burim të qëndrueshëm të ardhurash për unionin, ndërsa vendet anëtare diskutojnë detajet përfundimtare të paketës së financimit.

 

Bizneset kundërshtojnë ndryshimin e sistemit të taksimit të pronës në Zvicër

Ndërkohë që Zvicra përgatitet për një votim të rëndësishëm në fund të shtatorit për ndryshimin e sistemit të taksimit të pronës banesore, kundërshtimi nga komuniteti i biznesit po forcohet, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Shoqata të ndryshme të industrisë së ndërtimit, përfshirë ato nga Zvicra frëngjishtfolëse, po shprehin shqetësime të thella për pasojat që ky ndryshim mund të ketë për ekonominë dhe tranzicionin energjetik të vendit.

Propozimi parashikon heqjen e vlerës së imputuar të qirasë, e cila aktualisht tatohet si e ardhur për pronarët që banojnë në shtëpitë e tyre. Në këmbim, nuk do të lejohen më zbritjet për interesat e hipotekave dhe shpenzimet e mirëmbajtjes nga të ardhurat e tatueshme. Po ashtu do të eliminohen edhe zbritjet për investimet klimatike në nivel federal, çka ka alarmuar sektorin e ndërtimit dhe energjisë së gjelbër.

“Ekziston një aleancë e shoqatave të biznesit, organizatave ombrellë dhe politikanëve të shoqërisë civile që po organizojnë një komitet për të kundërshtuar ndryshimin”, tha Christoph Schaer, drejtor i Suissetec dhe bashkëpresident i Aeesuisse, organizatë që përfaqëson sektorin e energjisë së rinovueshme dhe efikasitetit energjetik. Sipas tij, heqja e stimujve tatimorë rrezikon përmbushjen e objektivave klimatike deri më 2050 dhe mund të nxisë gjithashtu punën e padeklaruar, transmeton albinfo.ch.

Aleanca kundërshtuese e quajtur “Trade Alliance Renovation Stop Jo” përfshin organizata me ndikim si Bauenschweiz dhe Centre Patronal dhe pritet të nisë fushatën e saj zyrtare në gusht.

Nga ana tjetër, kampi “po”, i mbështetur nga Federata Zvicerane e Tregtisë, argumenton se heqja e vlerës së imputuar do të lehtësonte barrën tatimore për pronarët duke u dhënë atyre më shumë mundësi për të investuar në rinovime. Drejtori i federatës, Urs Furrer, vlerëson se kjo do të çonte në përfitime tatimore deri në 1.7 miliardë franga, varësisht nga normat e interesit.

Megjithatë, dyshime mbeten veçanërisht në Zvicrën perëndimore, ku vlerat e imputuara janë më të ulëta dhe kursimet tatimore pritet të jenë modeste. Disa shoqata të pronarëve në këtë rajon po e rekomandojnë abstenimin ose votën kundër ndryshimit.

Kundërshtimi ndaj reformës vjen edhe nga partitë e majta dhe disa kantone. Nëse votuesit e refuzojnë këtë reformë në shtator, kjo do të bllokonte të gjithë ndryshimin e sistemit të taksimit të pronës banesore, përfshirë edhe vendosjen e taksave për shtëpitë e dyta nga ana e kantoneve, një masë që ka rëndësi të veçantë për rajonet turistike, transmeton albinfo.ch.

Cilat janë masat e sigurisë në tunelin e Gotthardit në rast zjarri?

Largimet masive për shkak të festave verore shkaktuan të shtunën një bllokim trafiku deri në 11 kilometra në afërsi të Tunelit të Gotthardit, një nga arteriet më të rëndësishme rrugore të Zvicrës dhe Evropës. Kolona u krijua midis Erstfeld dhe Göschenen, në kantonin e Uri, por për fat të mirë nuk pati incidente, njoftojnë autoritetet, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Situata e së shtunës vjen vetëm disa ditë pas një tjetër ngjarjeje të rrezikshme në tunel. Më 4 korrik, një kamion u përfshi nga flakët brenda galerisë dhe tuneli u mbyll për më shumë se pesë orë. Edhe pse mjeti u shkatërrua plotësisht, struktura e tunelit 17 kilometra të gjatë mbeti e paprekur, falë reagimit të shpejtë të zjarrfikësve.

Sipas kaporalit të lartë Philipp Baumann nga Qendra e Ndërhyrjes Gotthard, zjarrfikësit arritën në vendngjarje për vetëm shtatë minuta dhe zjarri u shua brenda tetë minutash. Ai thekson se shpejtësia e ndërhyrjes është vendimtare, pasi një kamion mund të arrijë temperatura shumë të larta brenda pak minutash, duke rrezikuar edhe strukturën e tunelit, që ka një tavan vetëm 50 cm më të lartë se kamionët.

Që nga katastrofa tragjike e 24 tetorit 2001, ku humbën jetën 11 persona pas përplasjes së dy kamionëve, Gotthard ka vendosur një brigadë zjarrfikëse profesionale të përbërë nga gjashtë pjesëtarë që janë në gatishmëri 24 orë në të dy anët e tunelit.

Masat e sigurisë janë shtuar ndjeshëm:

  • Skanimi i kamionëve në hyrje për zbulimin e flakëve të fshehura

  • Semaforë dhe ndriçim të përforcuar brenda tunelit

  • Grila ventilimi të kontrolluara automatikisht, që kanalizojnë tymin dhe nxehtësinë në rast zjarri

Këto përmirësime kanë dhënë rezultate konkrete: numri i aksidenteve ka rënë ndjeshëm, duke zbritur në rreth 10 aksidente në vit, ndërsa mbi 6 milionë automjete kalojnë çdo vit nëpër tunel, përfshirë afro 630 000 kamionë mallrash, transmeton albinfo.ch.

Për të përmirësuar më tej sigurinë dhe rrjedhën e trafikut, është duke u ndërtuar një tunel i dytë, i miratuar me referendum në vitin 2016. Punimet për shpimin filluan në shkurt të këtij viti, ndërsa përfundimi i plotë i projektit është parashikuar për vitin 2030.

Pas hapjes, dy tunelët do të përdoren alternueshëm, me një drejtim trafiku secili, por për tre vitet e para tuneli i ri do të përdoret në të dy drejtimet për të mundësuar rinovimin e tunelit të vjetër, i cili daton që nga viti 1980, transmeton albinfo.ch.

Katër arsyet më të çuditshme për refuzimin e shtetësisë austriake

Në Austri, procesi i marrjes së shtetësisë është i njohur për kërkesat e tij rigoroze, ku çdo gabim, edhe më i vogli, mund të çojë në refuzim. Një raport i fundit i Der Standard ka zbuluar disa nga arsyet më të çuditshme për të cilat aplikantët janë refuzuar, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Kohëzgjatja e pushimit në tualet

Një shofer taksie u denoncua për lënien e makinës së tij të parkuar jashtë një lokali për një periudhë të gjatë, pasi kishte shkuar në tualet. Policia pretendoi se një pushim në tualet nuk duhet të kalonte pesë minuta, ndërsa shoferi kishte qëndruar tetë minuta. Ky veprim u klasifikua si një shkelje administrative serioze, duke çuar në refuzimin e aplikimit për shtetësi.

Fëmijë pa rrip sigurimi

Një prind u denoncua për mosvendosjen e rripit të sigurimit në një fëmijë në sediljen e pasme të makinës. Ky veprim u konsiderua një shkelje e rëndë e rregullave të trafikut dhe çoi në refuzimin e aplikimit për shtetësi.

Bisedë telefonike gjatë pedalimit me biçikletë

Një person u denoncua për bisedë telefonike gjatë pedalimit me biçikletë. Ky veprim u konsiderua një shkelje e rregullave të qarkullimit dhe çoi në vonesën e procesit të marrjes së shtetësisë.

Mungesa e mbështetjes financiare

Një individ që kishte marrë pushim nga puna për të kujdesur për gjyshen e tij të sëmurë u refuzua për shtetësi, pasi u vlerësua se kishte përfituar nga ndihma sociale gjatë periudhës së kujdesit. Ky rast tregon se marrja e ndihmës sociale mund të ndikojë negativisht në aplikimet për shtetësi, transmeton albinfo.ch.

Dështon edhe përpjekja e 46-të për konstituimin e Kuvendit të Kosovës

Kuvendi i Kosovës ka dështuar për të 46-ën herë radhazi të konstituohet, duke thelluar më tej bllokadën institucionale që ka përfshirë vendin pas zgjedhjeve. Përpjekja për zgjedhjen e Kryetarit të Kuvendit mbeti pa sukses, pasi partitë opozitare refuzuan të marrin pjesë në procesin e votimit të fshehtë, raporton albinfo.ch.

Lëvizja Vetëvendosje, si partia fituese e zgjedhjeve, vazhdoi insistimin për procedimin me zgjedhjen e kryetarit përmes një komisioni të votimit të fshehtë. Megjithatë, PDK, LDK, AAK dhe Lista Serbe nuk propozuan asnjë anëtar për Komisionin, duke pamundësuar kështu formimin e tij dhe mbajtjen e votimit.

Kryesuesi i seancës, Avni Dehari, ftoi subjektet politike për të dhënë propozime për anëtarët e komisionit, por përballë tij u ngritën akuza të forta. Përfaqësues të partive opozitare e akuzuan Deharin për shkelje të Kushtetutës dhe për qasje të njëanshme gjatë menaxhimit të procesit, raporton albinfo.ch.

Një në katër emigrantë në Gjermani po planifikon të largohet, cilat janë arsyet?

Një studim i fundit tregon se një në katër emigrantë në Gjermani po konsideron largimin nga vendi, ndërsa rreth 300 000 kanë plane konkrete për t’u larguar, shkruan The Local që ka anketuar edhe lexuesit. Shumë përshkruajnë frustrime të thella, zhgënjim dhe ndjenja të forta dëshpërimi për jetën në Gjermani, transmeton albinfo.ch.

Një nga aspektet më shqetësuese që u evidentua është përhapja e racizmit dhe diskriminimit, që sipas shumë emigrantëve është përkeqësuar vitet e fundit. Elvis, emigrant me vite në Gjermani, tha se në punë ndihet se gjermanët përkrahin më shumë bashkatdhetarët e tyre dhe shpesh tregojnë përbuzje ndaj të huajve:

“Gjermanët janë më të vëmendshëm ndaj gjermanëve. Kur bëhet fjalë për të huajt, ata tregojnë përbuzje dhe shpërfillje të hapur.”

R Palany, një drejtues me përvojë, përshkroi diskriminimin e fshehtë në vendin e tij të punës:

“Të huajt tolerohen në rastin më të mirë dhe vetëm deri në pozicione të nivelit të mesëm. Sa më i vjetër të jetë një i huaj, aq më shumë bëhet problem kombinimi i gjinisë, racës dhe kombësisë.”

Rishabh Singh nga Berlini shprehu një bindje të përbashkët mes emigrantëve:

“Gjermania është një vend ku racizmi dhe diskriminimi janë normalizuar në shoqëri.”

Një gjerman i natyralizuar, M.S., tha:

“Pavarësisht se kam qenë këtu për 15 vjet me një punë gjermanishtfolëse, gjithmonë ndihem ende i huaj dhe nuk kam ndjenjën e përkatësisë.”

Shumë të anketuar shprehin shqetësim edhe për mungesën e mundësive në tregun e punës, veçanërisht për jo-gjermanët. Nicolas, një italian në Berlin, tha:

“Po bëhet shumë e vështirë të gjesh punë, ose t’i mbash ato dhe të jesh në gjendje të rritesh profesionalisht. Mendoj se ka një nivel të rëndësishëm diskriminimi ndaj jo-gjermanëve. Kostoja e jetesës po rritet, ndërsa pagat po stagnojnë.”

Problemet me kujdesin shëndetësor dhe planet e pensionit janë gjithashtu arsye për shqetësim. Një korrespondent nga Stuttgarti shkroi:

“Pavarësisht se paguan mijëra euro për sigurim shëndetësor, është një makth të gjesh një takim.”

Disa emigrantë shprehin dëshirën për të kaluar vitet e pensionit në vende me kosto më të ulët dhe kushte më të mira jetese. Joseph W. nga Berlini tha:

“Pensioni në Gjermani është i shtrenjtë. Të jetosh me investime pa të ardhura në Gjermani është e vështirë.”

Ndjenja e mungesës së përkatësisë dhe pritshmëritë e thyera ndikojnë fort në vendimin për t’u larguar. Një student ndërkombëtar me bazë në NRW shkroi:

“Arsyet e mia janë taksat e larta, mungesa e jetës shoqërore, papunësia, diskriminimi i fshehur dhe asnjë mbështetje që më është dhënë si student për të shfrytëzuar potencialin tim të plotë.”

Disa emigrantë përmendën edhe nevojat familjare si arsye shtesë për largim, transmeton albinfo.ch.

Një i anketuar nga Karlsruhe tha: “Nuk jam ndjerë kurrë i mirëpritur, nuk kam ndjerë kurrë se mund të jem ai që jam, nuk kam ndjerë kurrë se gjermanëve do t’u pëlqente… më bëjnë të jem pjesë e shoqërisë së tyre.”

Për shumicën e të anketuarve, toni ishte një keqardhje dhe trishtim për ndjenjën e detyruar të largoheshin nga një vend që dikur shpresonin ta quanin shtëpi, si rezultat i racizmit të hapur dhe të fshehtë, pengesave burokratike, politikave anti-familjare dhe kostos në rritje të jetesës.

Frika nga e ardhmja theksohet nga Selvaraj nga Berlini:

“Ringjallja e së djathtës ekstreme dhe tavanin qelqi për njerëzit që nuk janë ‘Biodeutsch’ po e bëjnë situatën edhe më të vështirë,” transmeton albinfo.ch.

FOEN paralajmëron për rreziqet klimatike në Zvicër

Zvicra po përballet me një rritje të ndjeshme të rreziqeve që lidhen me klimën, paralajmëroi drejtoresha e Zyrës Federale për Mjedisin (FOEN), Katrin Schneeberger, në një intervistë të transmetuar të dielën nga SonntagsBlick, transmeton albinfo.ch.

Sipas saj, fatkeqësitë natyrore si rrëshqitjet e dheut dhe përmbytjet po intensifikohen, ndërsa vendi bëhet gjithnjë e më i ndjeshëm për shkak të dendësisë së lartë të popullsisë dhe shtrirjes urbane.

Një nga problemet më të mëdha është shkrirja e ngricës së përhershme në Alpe, e cila po ndikon rëndë në stabilitetin e maleve, duke rritur rrezikun për rënie shkëmbinjsh dhe rrëshqitje dheu. “Ngrohja globale prek jo vetëm Alpet, por edhe zonën e mesme të Zvicrës, qytetet dhe fshatrat, me pak fjalë, të gjithë ne,” theksoi Schneeberger.

Ndër problematikat më akute në mjediset urbane është paaftësia e sipërfaqeve të betonit për të thithur ujin gjatë reshjeve të dendura, çka, sipas drejtoreshës së FOEN, është shkaktar i afro gjysmës së dëmeve nga përmbytjet. Për më tepër, qytetet mezi ftohen gjatë natës, çka ndikon negativisht në shëndetin e banorëve, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

“Personalisht, nuk jam adhuruese e madhe e kondicionerëve,” tha ajo, duke theksuar se zgjidhje të thjeshta si perdet dhe grilat mund të bëjnë një diferencë të ndjeshme për freskimin e ambienteve të brendshme.

Për t’u përballur me këto sfida, FOEN ka lançuar programin Adapt+, i cili synon përshtatjen ndaj pasojave të ndryshimeve klimatike. Programi teston masa si ftohja e sipërfaqeve rrugore dhe mbjellja e pemëve rezistente ndaj kushteve të reja klimatike për të mbrojtur infrastrukturën dhe komunitetet.

Schneeberger paralajmëroi se interesimi për programin është shumë i madh. “Kërkesa është shumë e fortë dhe në afat të mesëm mund të tejkalojë kapacitetin e financimit të disponueshëm,” tha ajo, duke sinjalizuar nevojën për angazhim më të madh në nivel kombëtar dhe kantonal, transmeton albinfo.ch.

Ardon Jashari refuzon Premier Leaguen, synon vetëm Milanin

Mesfushori i talentuar i Club Brugge, Ardon Jashari, ka refuzuar një ofertë konkrete nga Premier League, pasi prioriteti i tij është transferimi te gjiganti italian, Milan, transmeton albinfo.ch.

Sipas portalit “Sempremilan”, West Ham United kishte shfaqur interes serioz për ta transferuar reprezentuesin e Zvicrës, por 22-vjeçari me prejardhje shqiptare ka vendosur të presë vetëm “kuqezinjtë”.

Pavarësisht mungesës së një marrëveshjeje mes Milanit dhe Brugge, negociatat janë duke u intensifikuar. Drejtori sportiv i Milanit, Igli Tare, ditë më parë deklaroi publikisht se Jashari dëshiron të veshë fanellën e skuadrës së njohur nga “San Siro”.

Milani ka rritur ofertën e tij në 35 milionë euro, pas refuzimit të mëparshëm nga Club Brugge, që nuk është i gatshëm ta lëshojë lehtë njërin prej lojtarëve më të vlefshëm në skuadër. Brugge kishte blerë Jasharin verën e kaluar nga Luzerni për vetëm 6 milionë euro, ndërsa ai ka kontratë me klubin belg deri në vitin 2029.

Nëse realizohet transferimi, Jashari pritet të nënshkruajë një kontratë pesëvjeçare me pagë vjetore neto prej 2.8 milionë eurosh. Ai shkëlqeu edicionin e kaluar në kampionatin belg, duke u bërë një nga lojtarët më të rëndësishëm të Club Brugge dhe një objektiv serioz për skuadrat elitare të Evropës, transmeton albinfo.ch.

Tentoi të fuste në Kosovë mbi 8 mijë monedha 2 frangëshe false, arrestohet një person në kufi

Një sasi e konsiderueshme monedhash të dyshuara si të falsifikuara është kapur mbrëmjen e së shtunës në pikën kufitare Hani i Elezit, hyrje, gjatë një kontrolli rutinë të Policisë së Kosovës në bashkëpunim me Doganën e Kosovës, raporton albinfo.ch.

Rreth orës 21:15, zyrtarët kufitarë kanë ndaluar për kontroll një veturë të tipit Audi A2, ngjyrë e gjelbër metalike, me targa të Republikës së Maqedonisë së Veriut. Vetura drejtohej nga një shtetas maqedonas me inicialet S. Xh., i lindur në vitin 1981 në Shkup.

Pas verifikimit fillestar të dokumentacionit, automjeti është përzgjedhur për një kontroll të detajuar. Gjatë këtij kontrolli, nën ulëset e përparme dhe në pjesë të tjera të fshehta të veturës janë zbuluar disa qese plastike të mbushura me monedha metalike 2 franga zvicerane (CHF), të dyshuara si të falsifikuara.

Sipas Policisë, pas inventarizimit paraprak janë sekuestruar gjithsej 8 076 monedha që kapin shumën prej 16 152 CHF.

Në vendin e ngjarjes kanë ndërhyrë njësitet përkatëse policore dhe hetuesit rajonalë. Me urdhër të Prokurorit për Krime të Rënda, i dyshuari është ndaluar për 48 orë, ndërsa ndaj tij është iniciuar procedurë penale për veprën “Falsifikim i parasë”.

Automjeti dhe monedhat janë sekuestruar si dëshmi materiale, ndërsa hetimet po vazhdojnë nga njësitë kompetente.

Policia e Kosovës thekson se, në bashkëpunim të vazhdueshëm me Doganën, mbetet e përkushtuar në parandalimin dhe luftimin e të gjitha formave të kriminalitetit ndërkufitar, duke theksuar rëndësinë e mbrojtjes së sistemit financiar dhe sigurisë publike në vend, raporton albinfo.ch.

Spanjë: Dy persona të zhdukur pas përmbytjeve nga shirat e rrëmbyeshëm në Kataloni

Dy persona rezultuan të zhdukur të shtunën pas shirave të rrëmbyeshëm dhe përmbytjeve që kanë goditur rajonin e Katalonisë në Spanjën verilindore, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Zjarrfikësit po kërkojnë përgjatë brigjeve dhe grykëderdhjes së lumit Foix, pranë qytetit Cubelles, rreth 50 kilometra nga Barcelona, për të gjetur dy personat e zhdukur.

Kryeministri spanjoll, Pedro Sanchez, u bëri thirrje qytetarëve për “kujdes të madh” dhe i kërkoi popullsisë të shmangë udhëtimet e panevojshme në 10 rajone veriore dhe lindore të vendit që ndodhen në nivel të lartë gatishmërie për përmbytje.

“Ne po monitorojmë nga afër situatën në disa komunitete me paralajmërime për shira të rrëmbyeshëm dhe stuhi,” shkroi Sanchez në rrjetin social X. Ai bëri të ditur gjithashtu se Njësia e Emergjencave Ushtarake (UME) është angazhuar në rajonin e Aragonës për t’u ardhur në ndihmë banorëve.

Shërbimi kombëtar i motit, Aemet, raportoi se pranë Barcelonës kanë rënë rreth 10 centimetra shi brenda pak orësh, ndërsa në disa zona të Katalonjës dhe Aragonës pritet të bien deri në 60 litra shi për metër katror në vetëm një orë, duke përbërë rrezik ekstrem për përmbytje.

Si masë paraprake, kompania hekurudhore spanjolle Renfe pezulloi përkohësisht shërbimet në të gjithë Kataloninë për shkak të kushteve të vështira, transmeton albinfo.ch.

Në Barcelonë, rrugët u bllokuan nga përmbytjet, ndërsa një spital u detyrua të refuzonte pacientët për shkak të dëmtimeve në infrastrukturë. Një aeroplan që po fluturonte për në Shtetet e Bashkuara u kthye mbrapsht pasi u dëmtua në hundë nga një stuhi breshëri.

Ngjarjet e fundit rikujtojnë katastrofën e tetorit 2024, kur shirat e rrëmbyeshëm dhe përmbytjet në rajonin lindor të Valencias shkaktuan vdekjen e 225 personave, duke qenë një nga fatkeqësitë meteorologjike më të mëdha në Spanjë në dekadat e fundit, transmeton albinfo.ch.

Asllani vazhdon të shkëlqejë, udhëheq Suedinë në fitoren ndaj Gjermanisë

Përfaqësuesja e Suedisë në futbollin e femrave vazhdoi serinë e fitoreve në Kampionatin Evropian që po mbahet në Zvicër, duke mposhtur të shtunën mbrëma Gjermaninë me rezultat bindës 4:1, raporton albinfo.ch.

Ndeshja u zhvillua në stadiumin e Zurichut dhe konfirmoi formën e shkëlqyer të skuadrës suedeze, që tashmë avancon në çerekfinale si e para në grupin C.

Kapitenja Kosovare Asllani udhëhoqi me autoritet mesfushën suedeze dhe dha një asist në minutën e 12-të për golin e barazimit 1:1, pas disavantazhit të hershëm. Pas këtij momenti, Suedia mori plotësisht kontrollin e ndeshjes, duke realizuar edhe tre gola të tjerë dhe duke përfituar nga epërsia numerike që nga minuta e 31-të, kur një lojtare gjermane u ndëshkua me karton të kuq.

Asllani, e cila tashmë numëron 202 paraqitje dhe 49 gola për kombëtaren suedeze, u largua nga loja në minutën e 56-të, kur fitorja ishte pothuajse e sigurt. Ajo pritet të jetë një nga shtyllat kryesore të ekipit edhe në fazën nokaut të turneut.

Suedia më herët kishte mposhtur edhe Danimarkën dhe Poloninë, duke e përfunduar fazën e grupeve me tri fitore nga tri ndeshje. Gjermania, pavarësisht humbjes, siguroi kualifikimin si e dyta e grupit, raporton albinfo.ch.