Rail Baltica: Projekti që do të lidhë vendet baltike me Evropën

@unsplash

Projekti hekurudhor Rail Baltica synon të lidhë Poloninë me Lituaninë, Letoninë dhe Estoninë, duke i integruar këto vende me rrjetin hekurudhor të Bashkimit Evropian.

Me rreth 900 kilometra linja, Rail Baltica është një nga projektet më të mëdha hekurudhore në Evropë. Linja do të përdorë standardin evropian të binarëve prej 1435 milimetrash, ndryshe nga sistemi prej 1520 milimetrash që përdoret aktualisht në vendet baltike dhe që është trashëguar nga periudha sovjetike.

Për këtë arsye, projekti konsiderohet i rëndësishëm jo vetëm për transportin e pasagjerëve dhe mallrave, por edhe për sigurinë dhe pavarësinë infrastrukturore të vendeve baltike.

Sipas gazetarit dhe autorit Antoine Pecqueur, hekurudhat përbëjnë një nga varësitë e fundit infrastrukturore të këtyre vendeve ndaj Rusisë. Pas ndryshimit të sistemit elektrik, Rail Baltica pritet të krijojë lidhjen e drejtpërdrejtë hekurudhore me pjesën tjetër të Bashkimit Evropian.

Projekti ka marrë gjithashtu rëndësi të shtuar në kushtet e luftës në Ukrainë dhe rritjes së pranisë së NATO-s në krahun lindor të Evropës. Hekurudha shihet si një infrastrukturë strategjike që mund të përdoret për transportin e njerëzve, mallrave dhe, në rast nevoje, për lëvizje ushtarake.

Fillimisht Rail Baltica ishte planifikuar të përfundonte në 2026, por afati është shtyrë deri në 2030. Ekspertët dyshojnë se edhe ky afat mund të mos respektohet dhe vlerësojnë se deri atëherë mund të jenë funksionale vetëm disa segmente.

Kostoja e projektit është rritur ndjeshëm dhe aktualisht vlerësohet në rreth 24 miliardë euro. Rreth 85% e financimit sigurohet nga Bashkimi Evropian, ndërsa pjesa tjetër mbulohet nga Lituania, Letonia dhe Estonia.

Për vendet baltike, rritja e kostove është një sfidë e madhe, veçanërisht pasi ato kanë rritur njëkohësisht shpenzimet për mbrojtjen për shkak të situatës së tensionuar të sigurisë në Evropë.

Rail Baltica pritet të jetë një lidhje e rëndësishme mes vendeve baltike dhe Evropës, duke reduktuar varësinë e tyre nga infrastruktura hekurudhore e trashëguar nga periudha sovjetike.