Pse Zvicra ka norma kaq të ulëta interesi?

Ndërsa bankat qendrore në shumë vende po rrisin normat e interesit, Banka Kombëtare e Zvicrës po ndjek një qasje krejt tjetër. Norma bazë e interesit në Zvicër aktualisht është 0 për qind.

Banka Kombëtare e Zvicrës (SNB) e ka mbajtur normën bazë të interesit në 0 për qind prej më shumë se një viti, një nivel jashtëzakonisht i ulët në krahasim me shumë ekonomi të tjera të mëdha.

Në praktikë, kjo politikë i bën kreditë relativisht më të lira, por njëkohësisht kufizon fitimet nga kursimet, pasi llogaritë bankare shpesh ofrojnë interesa shumë të ulëta ose aspak interes.

Vendimi i radhës për politikën monetare të SNB-së pritet më 24 shtator 2026.

Norma dukshëm më të larta në SHBA dhe Evropë

Në Shtetet e Bashkuara, normat e interesit aktualisht lëvizin mes 3.5 dhe 3.75 për qind, ndërsa norma e Bankës Qendrore Evropiane (BQE) është 2.25 për qind.

BQE pritet të rrisë normat e interesit në mbledhjen e saj të ardhshme, kryesisht për të frenuar inflacionin, i cili po shfaq sërish shenja rritjeje në disa vende evropiane.

Në korrik 2026, inflacioni mesatar në Evropë ishte 2.9 për qind, ndërsa në Shtetet e Bashkuara arriti në 3.4 për qind.

Zvicra ka një situatë të qëndrueshme financiare

Një nga arsyet kryesore për normat e ulëta të interesit në Zvicër është gjendja e fortë financiare e vendit.

Caroline Hilb, drejtuese e sektorit të investimeve dhe pensioneve në Raiffeisen, e lidh nivelin e ulët të normave veçanërisht me inflacionin e moderuar dhe fuqinë e frangut zviceran.

Ajo thekson gjithashtu disiplinën e fortë fiskale të Zvicrës, e mbështetur në të ashtuquajturën “frenë e borxhit”, një mekanizëm që kufizon rritjen e borxhit publik.

Sipas Daniel Kalt, kryeekonomist në UBS, ky mekanizëm ndihmon në kontrollin e borxhit shtetëror dhe parandalon një politikë tepër ekspansioniste të financave publike.

Hipotekat janë shtrenjtuar, por më pak se në vende të tjera

Edhe pse normat e interesit në Zvicër mbeten të ulëta, kreditë hipotekare janë rritur lehtë.

Sipas Comparis, norma mesatare për një hipotekë me interes fiks për 10 vjet është aktualisht rreth 1.9 për qind.

Caroline Hilb vëren se normat zvicerane nuk mund të shkëputen plotësisht nga zhvillimet ndërkombëtare. Kur normat rriten në Shtetet e Bashkuara, efektet ndihen edhe në Zvicër.

Megjithatë, rritja e normave në Zvicër ka qenë dukshëm më e kufizuar krahasuar me Evropën dhe SHBA-në.

Ekonomistët nuk presin rritje të shpejtë të normës bazë

Ekonomistët e pyetur nuk presin që Banka Kombëtare e Zvicrës të rrisë shpejt normën bazë të interesit.

Daniel Kalt, kryeekonomist në UBS, vlerëson se inflacioni në Zvicër është ende shumë i ulët për të justifikuar një rritje të normave. Në gusht, inflacioni ishte vetëm 0.8 për qind.

Edhe Caroline Hilb ndan të njëjtin vlerësim. Sipas saj, presionet mbi çmimet mbeten të moderuara, ndërsa stabiliteti i frangut zviceran nuk krijon nevojë për një politikë monetare më të shtrënguar.

Perspektivë më e paqartë për Evropën dhe SHBA-në

Situata është më e ndërlikuar në eurozonë dhe në Shtetet e Bashkuara.

Të dy ekonomistët presin që Banka Qendrore Evropiane të rrisë normat më 10 shtator.

Sa i përket Rezervës Federale të SHBA-së (Fed), parashikimet ndryshojnë. Daniel Kalt pret një rritje të normave, ndërsa Caroline Hilb vlerëson se sinjalet e Fed-it janë ende tepër të paqarta për të parashikuar një ndryshim.

Sipas saj, zgjedhjet afatmesme në SHBA janë një tjetër faktor që mund të ndikojë në vendimmarrjen e bankës qendrore.

Për momentin, Zvicra duket se ka pak arsye për të ndjekur ritmin e rritjes së normave të interesit të SHBA-së dhe Evropës. Inflacioni i ulët, frangu i fortë dhe financat publike relativisht të qëndrueshme i japin SNB-së hapësirë për të mbajtur një politikë monetare më të butë.

---