Kantonet më të vështira për t’u bërë shtetas zviceranë

Elementet e procesit që i tërheq njerëzit janë në nivel kantonal dhe komunal

Të bëhesh shtetas zviceran është një proces i gjatë dhe ndonjëherë i mundimshëm. Për ata me pasaportë të BE-së kërkohet 10 vjet qëndrim para aplikimit. Përveç kësaj, ka kërkesa gjuhësore, teste të njohurive të përgjithshme, dëshmi se nuk keni marrë ndihmë sociale kohët e fundit dhe se keni paguar taksa, së bashku me tarifa zakonisht të konsiderueshme, në varësi të kantonit. Një pjesë e procesit të natyralizimit menaxhohet në nivel federal, me elementë kyç të kryer në nivel komunal dhe kantonal. Kjo do të thotë se disa kantone dhe komuna janë më të vështira se të tjerat, transmeton albinfo.ch.

Elementet e procesit që i tërheq njerëzit janë në nivel kantonal dhe komunal. Disa komuna dhe kantone parashtrojnë pyetje të njohurive të përgjithshme, të cilave shumë vendas zviceranë nuk do t’u përgjigjeshin saktë. SRF kohët e fundit raportoi raste të aplikantëve që nuk iu përgjigjën pyetjeve të errëta subjektive të vendosura nga dy komuna në kantonin e Schwytz. Aplikantët u pyetën nëse e dinin ngjyrën më të zakonshme lokale të lopës ose të listonin dy lloje kafshësh në kopshtin zoologjik lokal. U bënë gjithashtu pyetje subjektive dhe personale, të tilla si nëse duhet të ketë më shumë imigrim në Zvicër apo nëse fëmijët e aplikantit marrin mësime noti. Barbara von Rütte, një avokate e të drejtave civile e intervistuar nga SRF, ishte kritike ndaj këtyre pyetjeve. Sipas saj, pyetjet pa përgjigje të saktë janë problematike. Natyralizimi nuk është vendim politik apo privilegj, por akt administrativ, sipas ekspertit, transmeton tutje albinfo.ch.  

Çuditërisht, gjatë 23 vjetëve nga 1998 deri në 2020, kantoni Schwytz kishte shkallën më të ulët të natyralizimit në Zvicër. Norma mesatare vjetore e natyralizimit të rregullt në kanton ishte 0.9% e banorëve të huaj. Një tjetër 0.5% u natyralizua në nivel federal – disa banorë të huaj, si të huajt e martuar me një zviceran, mund të marrin nënshtetësinë në nivel federal dhe të anashkalojnë autoritetet kantonale dhe komunale. Ky proces është më i shpejtë, më pak i kushtueshëm dhe thjesht administrativ. 

Kantonet me normat më të larta vjetore të natyralizimit të rregullt përfshijnë Cyrihun (2.2%), Gjenevë (2.1%), Neuchâtel (1.9%), Luzern (1.8%), Bernë (1.7%), Ticino (1.7%) dhe Vaud (1.7%) ). Mesatarja zvicerane midis 1998 dhe 2020 ishte 1.7%. Kantonet në anën tjetër të spektrit përfshijnë Schwyz (0.9%), Solothurn (1.1%), Thurgau (1.1%), Friburg (1.1%), Graubunden (1.2%) dhe Nidwalden (1.2%). 

Në përgjithësi, kantonet dhe komunat më urbane vendosin më pak pengesa në rrugën e atyre që aspirojnë të bëhen qytetarë zviceranë. Por edhe atje është një proces i gjatë dhe i kushtueshëm. 

 

---