Çfarë do të bëjë Zvicra tani që pensionistët janë më të shumtë në numër se të rinjtë?

Për herë të parë, banorët e Zvicrës mbi moshën 65 vjeç janë më të shumtë se ata nën moshën 20 vjeç. Fenomeni mund të ketë pasoja serioze në të ardhmen e vendit, si dhe në politikat qeveritare.

Shifrat e publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (FSO) më 2 prill tregojnë se “plakja demografike është përshpejtuar në vitet e fundit” dhe “barra e të moshuarve vazhdon të rritet”.

Konkretisht, në vitin 2025, kishte 32.9 individë të moshës 65 vjeç e lart për çdo 100 persona nga 20 deri në 64 vjeç; ky raport ishte 25.7/100 në vitin 2005.

Të paktën dy arsye shpjegojnë këtë evolucion.

E para, shkalla e ulët e lindjeve e viteve të kaluara kishte rënë më tej në vitin 2025, ndërsa më pak njerëz vdiqën.

Së dyti, jetëgjatësia e Zvicrës – një nga më të lartat në botë – u rrit më tej në vitin 2025: me 0.4 vjet për gratë dhe 0.3 vjet për burrat, duke arritur përkatësisht në 86.3 dhe 82.7 vjet.

Ndërsa këto zhvillime janë pozitive në vetvete, ato paralajmërojnë lajme të këqija për sa i përket të ardhmes së Zvicrës.

Kjo sepse, sipas organizatës Avenir-Suisse, “rritja e jetëgjatësisë dhe rënia e shkallës së lindjeve kanë pasoja të rëndësishme në pensionin shtetëror”.

Raymond Kohli, ekspert i demografisë dhe migracionit në FSO, u pajtua.

Të kesh më shumë pensionistë sesa punëtorë krijon “një sfidë të rëndësishme për financat e pensioneve”, tha ai.

Kjo konfirmohet edhe në një raport qeveritar të vitit 2025.

Ai përmend se “popullsia në plakje do të paraqesë sfida të ndryshme, veçanërisht për prosperitetin, funksionimin e tregut të punës, financat publike, pensionet e pleqërisë dhe sistemin e kujdesit shëndetësor”.

Çfarë mund të bëhet për të korrigjuar këtë situatë?

Si raporti i qeverisë ashtu edhe Kohli i FSO-së sugjerojnë të njëjtën zgjidhje: më shumë të huaj në moshë pune.

“Rinovimi i popullsisë punëtore duhet të ndodhë kryesisht përmes imigracionit gjatë dekadave të ardhshme”, vuri në dukje Kohli, raporton thelocal.

Sa i përket Këshillit Federal, ai tha se “rritja e vazhdueshme e popullsisë, e nxitur kryesisht nga migrimi ekonomik, paraqet një mundësi unike në adresimin e këtyre sfidave”.

Mesazhi është i qartë, por a do t’i kushtohet vëmendje?

Ndërsa qeveria, ekonomistët, shoqata e punëdhënësve dhe partitë politike theksojnë të gjithë rëndësinë e fluksit të vazhdueshëm të punëtorëve të huaj për të ardhmen e ekonomisë së Zvicrës, një parti thotë të kundërtën.

Partia Popullore Zvicerane (SVP) e krahut të djathtë argumenton se imigracioni i vazhdueshëm do të jetë i dëmshëm për infrastrukturën kryesore të Zvicrës, siç janë strehimi, transporti publik, sistemi shëndetësor dhe shkollat, të cilat nuk do të jenë në gjendje t’i rezistojnë rritjes së popullsisë, që pritet të arrijë në 10 milionë deri në vitin 2045.

Prandaj, ata kanë nisur një iniciativë, e cila do të votohet në një referendum më 14 qershor – për të ulur numrin e emigrantëve që lejohen të vijnë në Zvicër.

Mund të ketë edhe një zgjidhje tjetër.

Qeveria do të donte që njerëzit në Zvicër të vazhdonin të punonin përtej moshës së pensionit të përcaktuar me ligj prej 65 vjeç, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa kjo masë nuk do të shkaktonte rritjen e popullsisë, ajo do të vazhdonte të rrjedhte para në fondin e pensioneve.

Në një formë nxitjeje, Këshilli Federal dëshiron të rrisë pagesën e kontributeve.

Aktualisht, kushdo që vazhdon të punojë përtej moshës së pensionit të përcaktuar me ligj duhet të paguajë kontribute të sigurimeve shoqërore për të ardhurat mbi 16,800 në vit.

Megjithatë, qeveria shpreson që rritja e kësaj shume të përjashtuar nga kontributet (në një shumë ende të papërcaktuar) do ta bëjë punësimin pas daljes në pension më tërheqës.

---