Maqedoni: Nafta në rritje dhe inflacioni në shqetësim: A priten shtrenjtime të reja?

Në fillim të këtij viti, inflacioni vjetor në Maqedoni ka treguar shenja ngadalësimi. Megjithatë, rritja e ndjeshme e çmimeve ndërkombëtare të naftës bruto mund të ndikojë direkt në çmimet e derivateve të naftës në tregun vendas, duke ngritur pyetjen nëse mund të shmangen rritje të reja të çmimeve.

Ekspertët paralajmërojnë se një “shok nafte” mund të shkaktojë presion inflacionar. Nafta e papërpunuar Brent arriti të kapë çmimin prej gati 105 dollarësh për fuçi më 16 mars, një rritje mbi 40% që nga fillimi i konfliktit me Iranin. Vetëm një muaj më parë, çmimi ishte rreth 70 dollarë, ndërsa tani ka kaluar 100 dollarë.

Sipas ekonomistëve, këto tronditje mund të reflektohen menjëherë në transport, mallra dhe ekonominë e përgjithshme. Bllokada e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth 20% e naftës botërore, përbën një rrezik serioz. Nëse tensionet midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara vazhdojnë, furnizimi me naftë mund të kërcënohet, duke ndikuar energjinë globalisht.

Drejtoresha Menaxhuese e FMN-së, Kristalina Georgieva, paralajmëron se konflikti ka potencialin të ndikojë në klimën e tregut, rritjen ekonomike dhe inflacionin, duke krijuar sfida të reja për vendimmarrësit. FMN-ja rekomandon që vendet të qëndrojnë fleksibël përballë pasigurive.

Rajoni tashmë ka reaguar ndaj rritjes së çmimeve. Serbia, për shembull, uli akcizat mbi karburantet për të zbutur ndikimin e rritjes së çmimeve globale të naftës. Në Maqedoni, përveç një uljeje simbolike prej dy denarësh, nuk ka pasur masa konkrete nga qeveria për të stabilizuar tregun.

Nga sot, çmimi i eurodizelit është rritur me 6.5 denarë, ndërsa i benzinës me 7 denarë. Aktualisht, eurodizeli shitet për 92 denarë, ndërsa benzina për 86.5 deri 88.5 denarë. Ky rritje pasqyron ndikimin e tensioneve gjeopolitike në çmimet globale të naftës.

Analistët parashikojnë se çmimet mund të vazhdojnë të luhaten për shkak të krizave në Lindjen e Mesme. Për rafineritë dhe shpërndarësit, çdo rritje e çmimit të naftës rrit automatikisht kostot e karburantit për konsumatorin. Maqedonia, si vend që importon pjesën më të madhe të karburantit, ndien më së shumti pasojat e këtyre ndryshimeve, shkruan alsat transmeton albinfo.ch.

Nëse tensionet gjeopolitike vazhdojnë, inflacioni dhe kostot e jetesës mund të rihapen si sfidë për ekonominë vendase.