Zvicër: Kufiri me Francën po zhvendoset

(KEYSTONE/Salvatore Di Nolfi)

Gjysmë shqiponja e Gjenevës në gurin kufitar në urën mbi lumin Hermance është aq e gërryer saqë mezi njihet. Guri me stemën e Gjenevës ka shënuar kufirin midis Zvicrës dhe Francës për më shumë se 200 vjet – që kur fuqitë e mëdha evropiane njohën neutralitetin zviceran pas rënies së Napoleonit.

Por së shpejti kufiri do të zhvendoset këtu në anën jugore të liqenit të Gjenevës. Hermance do të çlirohet nga kanali i tij: lumi do të rinatyralizohet. “Kjo do të ndryshojë kufirin kombëtar,” thotë Markus Heilig nga swisstopo, Zyra Federale e Topografisë: “Këtu kufiri përcaktohet nga mesi i lumit. Dhe nëse lumi merr një rrjedhë tjetër, kufiri gjithashtu do të ndryshojë.”

E njëjta gjë po ndodh në lumin Foron, shumë afër. Vetëm ndërrimi i tretë i kufirit në rajonin e Gjenevës ka një arsye tjetër. Është e nevojshme sepse një linjë tramvaji po zgjatet. “Çështja këtu është se rruga është qartë në Francë ose Zvicër,” thotë Heilig.

Sipas Heilig, në Alpe, veçanërisht në kufirin me Italinë, ndërrimi i kufijve po bëhet gjithnjë e më i nevojshëm për shkak të ndryshimeve klimatike. Në shumë vende, pellgu ujëmbledhës është kufiri. Nëse kjo është në një akullnajë dhe akulli shkrihet, atëherë pellgu ujëmbledhës zakonisht nuk është më në të njëjtin vend.

Edhe nëse zhvendosjet në kufirin zviceran janë zakonisht vetëm disa metra, negociatat diplomatike zgjasin vite. E drejta ndërkombëtare thotë se asnjë vend nuk duhet të heqë dorë nga toka pa kompensim. Asnjë vend nuk duhet të bëhet më i madh apo më i vogël. Duhet të gjenden zona shkëmbimi. Dhe kjo është e vështirë dhe e ndjeshme politikisht, veçanërisht në zonat e populluara.

Kjo është edhe arsyeja pse Zyra Federale e Gjendjes së Tokës nuk dëshiron të zbulojë se ku saktësisht do të zhvendosen kufijtë në rajonin e Gjenevës. Derisa qeveria franceze të ketë miratuar kufirin e ri pas Këshillit Federal, nuk mund të thuhet asgjë, thotë Heilig.

Heilig vëren se zhvendosjet e kufijve shkaktojnë më shumë bujë në vendet fqinje sesa në Zvicër: “Kjo temë është gjithmonë me interes të madh jashtë vendit, më pak në Zvicër.” Ai dyshon se Zvicra është më e aftë në kompromis. Përveç kësaj, ka pasur më pak nevojë për t’u shqetësuar për kufijtë kombëtarë gjatë 200 viteve të fundit, sepse Zvicra nuk ka qenë e përfshirë në luftëra ndërkombëtare. Në këtë kuptim, gjysmëshqiponja e Gjenevës e gërryer në urën mbi Hermance është një simbol i stabilitetit.

Qartësia është udhëzimi kur bëhet fjalë për ndërrimin e kufijve. “Nuk është e mundur që një ndërtesë të jetë në të njëjtën kohë në Zvicër dhe Francë”, thotë Heilig. Duhet të jetë e qartë se cila zjarrfikëse do të vijë nëse ka zjarr, kush është përgjegjës për aplikimet për leje ndërtimi dhe ku duhet të paguhen taksat./SRF