Si planifikon Evropa të lehtësojë rregullat e qëndrimit afatgjatë për shtetasit e jo-BE-së

Komisioni Evropian ka propozuar të lehtësojë marrjen e statusit të qëndrimit afatgjatë të BE-së dhe të forcojë të drejtat që lidhen me të

Qytetarët e jo-BE-së që jetojnë në Bashkimin Evropian kanë të drejtë për një status të veçantë qëndrimi që u lejon atyre të lëvizin në një vend tjetër në bllok. Marrja e lejes nuk është e thjeshtë, por mund të bëhet më e lehtë, shpjegon Claudia Delpero.

Komisioni Evropian propozoi këtë javë për të thjeshtuar rregullat e qëndrimit për shtetasit e jo-BE-së që jetojnë për një kohë të gjatë në Bashkimin Evropian.

Synimi është të lehtësohen procedurat në tre fusha: marrja e statusit të qëndrimit afatgjatë të BE-së, zhvendosja në vende të tjera të BE-së dhe përmirësimi i të drejtave të anëtarëve të familjes, përcjell albinfo.ch.

Por masat e reja do të duhet të miratohen nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli i BE-së, i cili përbëhet nga ministra kombëtarë. A do t’i mbështesin qeveritë e BE-së?

Çfarë është qëndrimi afatgjatë në BE?

Shtetasit joanëtarësh të BE-së që jetojnë në vendet e BE-së për një bazë afatgjatë kanë të drejtë për statusin e qëndrimit afatgjatë, në nivel kombëtar dhe në nivel të BE-së.

Ky status i BE-së mund të fitohet nëse personi ka jetuar ‘legalisht’ në një vend të BE-së për të paktën pesë vjet, nuk ka qenë i larguar për më shumë se 6 muaj dhe 10 muaj rresht gjatë gjithë periudhës dhe mund të provojë të jetë “i qëndrueshëm dhe i qëndrueshëm dhe i qëndrueshëm” burimet e rregullta ekonomike” dhe sigurimet shëndetësore. Aplikantëve mund t’u kërkohet gjithashtu të plotësojnë “kushtet e integrimit”, të tilla si kalimi i një testi mbi njohuritë e gjuhës ose kulturës kombëtare, përcjell tutje albinfo.ch.

Leja e qëndrimit afatgjatë në BE është e vlefshme për të paktën pesë vjet dhe është automatikisht e rinovueshme. Por statusi mund të humbet nëse mbajtësi largohet nga BE për më shumë se një vit (Gjykata e Drejtësisë së BE-së së fundmi sqaroi se qëndrimi fizikisht në BE për disa ditë në një periudhë 12-mujore mjafton për të ruajtur statusin).

Statusi i qëndrimit afatgjatë u jep shtetasve të BE-së trajtim të barabartë në fusha të tilla si punësimi dhe vetëpunësimi ose arsimimi. Përveç kësaj, qëndrimi afatgjatë i BE-së jep mundësinë për të lëvizur në vende të tjera të BE-së në kushte të caktuara, përcjell tutje albinfo.ch.

Çfarë dëshiron të ndryshojë Komisioni Evropian?

Komisioni Evropian ka propozuar të lehtësojë marrjen e statusit të qëndrimit afatgjatë të BE-së dhe të forcojë të drejtat që lidhen me të.

Sipas masave të reja, qytetarët jo-BE duhet të jenë në gjendje të grumbullojnë periudhat e qëndrimit në vende të ndryshme të BE-së për të arritur kërkesën 5-vjeçare, në vend që të rivendosin orën në çdo lëvizje.

Megjithatë, kjo nuk do të zbatohet për individët që përdorën një skemë të ‘rezidencës me investim’ për të fituar të drejta në BE, pasi Komisioni dëshiron të “kufizojë atraktivitetin” e këtyre rrugëve dhe jo të gjitha shtetet e BE ofrojnë skema të tilla.

Të gjitha periudhat e qëndrimit të ligjshëm duhet të llogariten plotësisht në 5 vitet, duke përfshirë ato të kaluara si studentë, përfitues të mbrojtjes së përkohshme ose në baza të përkohshme. Qëndrimet nën vizë afatshkurtër nuk llogariten.

Fëmijët që lindin ose birësohen në vendin e BE-së që ka lëshuar lejen e qëndrimit afatgjatë të BE-së për prindërit e tyre duhet të fitojnë statusin e rezidentit afatgjatë të BE-së në atë vend automatikisht, pa kërkesë qëndrimi, shtoi Komisioni, shkruan The Local.

Vendet e BE-së duhet gjithashtu të shmangin vendosjen e një niveli minimal të të ardhurave për kushtin e burimeve, por të marrin parasysh rrethanat individuale të aplikantit, sugjeron Komisioni.

Testet e integrimit nuk duhet të jenë shumë të rënda apo të shtrenjta, as nuk duhet të kërkohen për bashkimet familjare të banorëve afatgjatë.

Komisioni propozoi gjithashtu zgjatjen nga 12 në 24 muaj të mundësisë për t’u larguar nga BE pa humbur statusin, me procedura të lehtësuara (pa test integrimi) për rifitimin e statusit pas mungesave më të gjata.

Një personi që ka fituar tashmë statusin e qëndrimit afatgjatë të BE-së në një vend të BE-së duhet t’i duhen vetëm tre vjet për të marrë të njëjtin status në një shtet tjetër anëtar të BE-së. Por vendi i dytë mund të vendosë nëse do të presë përfundimin e pesë viteve përpara se të japë përfitime sociale.

Propozimi sqaron gjithashtu se banorët afatgjatë të BE-së duhet të kenë të njëjtat të drejta si shtetasit e BE-së në lidhje me blerjen e banesave private dhe eksportin e pensioneve, kur lëvizin në një vend të tretë.

Pse t’i bëni këto ndryshime?

Megjithëse qëndrimi afatgjatë i BE-së ekziston që nga viti 2006, pak njerëz kanë përfituar. “Direktiva për banorët afatgjatë është e papërdorur nga shtetet anëtare dhe nuk parashikon një të drejtë efektive për lëvizje brenda BE-së,” thotë Komisioni.

Rreth 3.1 milionë shtetas të vendeve të treta kishin leje qëndrimi afatgjatë për BE-në në vitin 2017, krahasuar me 7.1 milionë shtetas të vendeve të treta. “Ne do të dëshironim ta bënim lejen e qëndrimit afatgjatë të BE-së më tërheqëse”, tha Komisionerja Evropiane për Çështjet e Brendshme, Ylva Johansson.

Problemet janë kushtet për të fituar statusin, shumë të vështira për t’u përmbushur, barrierat me të cilat ballafaqohen gjatë lëvizjes në BE, mungesa e konsistencës në të drejtat e banorëve afatgjatë dhe familjarëve të tyre dhe mungesa e informacionit për skemën.

Shumica e shteteve anëtare të BE-së vazhdojnë të lëshojnë “pothuajse ekskluzivisht” leje kombëtare, përveç nëse aplikanti kërkon në mënyrë eksplicite atë të BE-së, ka treguar një vlerësim i direktivës.

---