Lajme
NASA planifikon të ndërtojë një vendbanim të përhershëm për njerëz
NASA ka bërë publike planet për një ndërmarrje të jashtëzakonshme në hapësirë: krijimin e një “fshati” të qëndrueshëm në Hënë, që shkon përtej koncepteve të zakonshme të stacioneve hapësinore – një vend ku njerëzit do të mund të jetojnë dhe punojnë për periudha të gjata kohe, raportoi thesun.co.uk.
Ky projekt është pjesë e programit “Artemis”, iniciativë që synon rikthimin e astronautëve në Hënë, për herë të parë që nga epoka e misioneve Apollo (1969–1972).
Gjatë Kongresit Ndërkombëtar të Aeronautikës në Sydney, administratori i NASA-s, Sean Duffy, deklaroi se objektivi afatgjatë është vendosja e një “komuniteti hënor” që do të lejojë jetesë të qëndrueshme mbi sipërfaqen e satelitit tonë natyror.
Programi nisi me sukses në vitin 2022 përmes misionit Artemis I, një fluturim pa ekuipazh drejt Hënës. Artemis II, që pritet të realizohet në vitin 2026, do të testojë me ekuipazh anijen “Orion” dhe raketën SLS. Kjo do të përgatitë terrenin për Artemis III, misioni i parë pas më shumë se 50 vjetësh që do të ulë astronautë në Hënë.
Në këtë mision, dy astronautë do të përdorin sistemin e uljes “Starship” të zhvilluar nga SpaceX, për të zbritur dhe qëndruar rreth gjashtë ditë e gjysmë në sipërfaqe, duke kryer eksperimente shkencore.
Misionet Artemis IV (2028) dhe Artemis V (2030) do të thellojnë prezencën njerëzore në Hënë përmes ndërtimit të strukturave të përhershme për banim dhe punë shkencore.
Plani për fshatin hënor përfshin ndërtimin e serave për prodhimin e ushqimit, njësi banimi me teknologji të avancuar dhe burime energjie të rinovueshme si panelet diellore. Disa struktura pritet të ndërtohen me teknologji 3D duke përdorur material nga vetë sipërfaqja e Hënës, për të ulur varësinë nga furnizimet nga Toka.
Sipas Duffy, ky projekt është edhe pjesë e një gare të re hapësinore, veçanërisht me Kinën, e cila ka ambicie të ngjashme për Hënën.
“Këtë herë nuk do të jetë vetëm një vizitë. Kur të vendosim flamurin tonë, do të qëndrojmë aty”, theksoi ai, duke nënvizuar synimin e SHBA-së për dominim të qëndrueshëm në hapësirë.
Eksperienca që do të fitohet nga ky vendbanim në Hënë pritet të shërbejë si bazë për misione më të avancuara drejt Marsit, duke e kthyer Hënën në një portë të re për eksplorimin e thellë të hapësirës.
Ky projekt përfaqëson një kapitull të ri në historinë e eksplorimit njerëzor përtej Tokës, duke vendosur themelet për praninë afatgjatë të njeriut në hapësirë.
Të tjera nga Lajme
E-Diaspora
-
Berna shpërndan 600 kuponë nga 400 franga për kurse të gjuhës gjermane Qyteti i Bernës ka hapur aplikimet për programin “DeutschBon”, përmes të cilit banorët që e kanë... -
Turqi
Elmë Ramadani, nga Kosova në Akademinë Ushtarake të Turqisë: pesë vite drejt një karriere në shërbim të vendit -
Suedi
Yllka Sheqiri, shqiptarja me rrënjë nga Kosova e nominuar për “Çmimin e Vajzave 2026” në Suedi -
UHZ dhe ABSM hapin një kapitull të ri bashkëpunimi për aftësim profesional -
SHKASH “Xheladin Zeqiri” nga Tetova prezanton folklorin shqiptar në Qipro
Jeta në Austri
-
Sa orë punohet në Zvicër dhe Evropë? Të dhënat e fundit të Eurostat tregojnë dallime të mëdha në kohëzgjatjen e javës së punës... -
Vjena shqyrton qasjen falas në të gjitha tualetet publike -
Paditen dy shoferët kosovarë të autobusit, punonin pa licencë në Austri -
Turizmi veror: Austria ka regjistruar 41.87 milionë net-qëndrime -
Çfarë nënkuptojnë rregullat e reja të BE-së për patentën e shoferit për Austrinë?













