Çmimi i energjisë elektrike tronditës: Pse disa komuna zvicerane do të paguajnë shumë më tepër

Ndërsa çmimet e energjisë elektrike pritet të bien në pjesën më të madhe të Zvicrës gjatë vitit 2027, banorët e dy komunave do të përballen me tarifa ndër më të lartat në vend.

Çmimet e energjisë elektrike në Zvicër do të ulen mesatarisht me rreth 4 për qind në vitin 2027. Megjithatë, në disa komuna situata do të jetë krejt e kundërt.

Niederhelfenschwil në kantonin e St. Gallenit dhe Kestenholz në kantonin e Solothurnit do të jenë ndër komunat me energjinë elektrike më të shtrenjtë në vend.

Në të dyja komunat, çmimi për një kilovat-orë do të jetë rreth 45.8–45.9 centë, më shumë se katër herë krahasuar me komunat me tarifat më të ulëta.

Çmimi mesatar në Zvicër bie

Sipas të dhënave për vitin 2027, një familje tipike në Zvicër do të paguajë mesatarisht 26.5 centë për kilovat-orë. Kjo përkthehet në një kursim prej rreth 53 frangash në vit krahasuar me vitin 2026.

Në Niederhelfenschwil, megjithatë, tarifa do të rritet me gati 6 centë, duke arritur në rreth 45.8 centë për kilovat-orë.

Në Kestenholz çmimi do të jetë edhe pak më i lartë, rreth 45.9 centë për kilovat-orë, duke e bërë këtë komunë atë me tarifën më të lartë të energjisë elektrike në Zvicër për vitin 2027.

Për një familje me konsum tipik, fatura vjetore në Kestenholz do të arrijë në rreth 2,065 franga.

Në anën tjetër, në komunat më të lira, si Ferrera dhe Rongellen në kantonin Graubünden, tarifa është vetëm rreth 10.6 centë për kilovat-orë. Një familje tipike atje paguan rreth 475 franga në vit.

Kjo do të thotë se diferenca mes komunave më të shtrenjta dhe atyre më të lira mund të arrijë në rreth 1,600 franga në vit.

Niederhelfenschwil: “Pasojat e së kaluarës po na ndjekin”

Kryetari i komunës së Niederhelfenschwil, Peter Zuberbühler, thotë se rritja e çmimit është rezultat i disa faktorëve që janë grumbulluar ndër vite.

Gjatë krizës energjetike, komuna u detyrua të blejë energji me çmime të larta. Në të njëjtën kohë, zgjerimi i shpejtë i instalimeve fotovoltaike kërkoi investime të konsiderueshme për forcimin e rrjetit elektrik.

Përveç kësaj, kompania lokale e energjisë përballet me diferenca financiare prej rreth 1.7 milionë frangash, të cilat duhet të kompensohen përmes tarifave.

“Jemi aktualisht të vendosur mes disa faktorëve të pafavorshëm”, shpjegon Zuberbühler.

Sipas tij, në të kaluarën niveli i investimeve ka qenë i ulët dhe nuk janë krijuar rezerva të mjaftueshme financiare.

“Kur nga viti 2022 u shtuan vështirësitë, ky rezervë financiare mungonte. Nëse e hap portofolin dhe nuk ka para, atëherë është tepër vonë. Pasojat e së kaluarës po na ndjekin”, thotë ai.

Megjithatë, kryetari i komunës thekson se nuk dëshiron t’ia atribuojë fajin të tjerëve dhe se komuna po përpiqet të gjejë zgjidhje.

Sa do t’i kushtojë kjo një familjeje?

Për një familje tipike në Niederhelfenschwil, rritja e çmimit pritet të sjellë 200 deri në 250 franga shpenzime shtesë në vit.

Pas krizës së mëparshme të çmimeve, komuna kishte krijuar një fond prej 150 mijë frangash për rastet e vështira financiare. Në atë kohë u paraqitën 19 kërkesa dhe u shpërndanë rreth 92 mijë franga.

Për momentin, komuna nuk pret të krijojë një fond të ri. Megjithatë, Zuberbühler thotë se rastet individuale të personave që përballen me vështirësi financiare do të shqyrtohen.

Kestenholz: Kontrata e shtrenjtë zgjat deri në vitin 2032

Në Kestenholz, situata është disi ndryshe.

Sipas Andy Winiger, kryetar i bordit drejtues të Energie Kestenholz, arsyeja kryesore për tarifën rekord është një kontratë afatgjatë për furnizimin me energji elektrike.

Kontrata është lidhur në një periudhë kur çmimet e energjisë ishin shumë të larta dhe do të mbetet në fuqi deri në fund të vitit 2032.

Winiger pranon se situata është e pakënaqshme për banorët, bizneset dhe vetë komunën.

“Shkaku kryesor janë çmimet e larta të blerjes së energjisë gjatë krizës së viteve 2021 dhe 2022. Për shkak të kontratës sonë afatgjatë të furnizimit, këto çmime vazhdojnë të ndikojnë edhe sot”, shpjegon ai.

Kur pritet lehtësimi?

Energie Kestenholz po përpiqet të negociojë me furnizuesin e energjisë për përmirësimin e kushteve të kontratës përpara përfundimit të saj.

Megjithatë, për sa kohë që kjo nuk arrihet, mundësia për uljen e tarifave mbetet e kufizuar.

Sipas Winiger, një ndryshim i kontratës mund të kërkojë ose një vendim gjyqësor, ose dakordimin e furnizuesit të energjisë.

Familjet përballen me një barrë të rëndë

Në Kestenholz nuk ekziston një fond i posaçëm për rastet e vështira dhe as ndonjë program tjetër mbështetës specifik për faturat e energjisë elektrike.

Faturat lëshohen çdo tre muaj, në mënyrë që shpenzimet të shpërndahen gjatë gjithë vitit.

Diferenca është e madhe: një familje në Kestenholz mund të paguajë rreth 1,600 franga më shumë në vit sesa një familje me konsum të ngjashëm në komunat më të lira të Zvicrës.

Winiger thotë se e kupton se këto diferenca janë të vështira për t’u pranuar nga banorët.

Sipas tij, çmimet varen shumë nga koha dhe mënyra se si furnizuesi e ka blerë energjinë, por edhe nga kostot e rrjetit dhe kushtet lokale.

“E kuptojmë se situata aktuale është e pakënaqshme për banorët dhe jemi të angazhuar për uljen e kostove të furnizimit në periudhën afatshkurtër dhe afatmesme”, thekson ai.

Ndërsa çmimet zvicerane të energjisë elektrike në përgjithësi po bien, banorët e këtyre dy komunave do të vazhdojnë të paguajnë çmimin e vendimeve të marra gjatë krizës energjetike dhe të kostove të krijuara ndër vite.

---