Parlamenti zviceran mund të vendosë për ditën e detyrueshme të informimit ushtarak për vajzat

Të rejat zvicerane në të ardhmen mund të jenë të detyruara të marrin pjesë në një ditë informimi për ushtrinë dhe mbrojtjen civile. Propozimi kërkon ndryshime kushtetuese dhe, në fund, do t’u nënshtrohet votimit të qytetarëve dhe kantoneve.

Të rejat zvicerane mund të përfshihen në të ardhmen në një ditë të detyrueshme informimi për shërbimin në ushtri dhe mbrojtjen civile. Këshilli Federal i Zvicrës ka miratuar mesazhin drejtuar Parlamentit për ndryshimin përkatës kushtetues.

Aktualisht, të rinjtë zviceranë janë të detyruar të marrin pjesë në një ditë informimi, gjatë së cilës njihen me mundësitë e shërbimit në ushtri dhe mbrojtjen civile. Ata marrin gjithashtu informacione për rekrutimin, rolet e ndryshme dhe mundësitë e karrierës.

Për vajzat, pjesëmarrja në këtë aktivitet është aktualisht vullnetare.

Ndryshimi mund të hyjë në fuqi jo më herët se në vitin 2030

Sipas Këshillit Federal, vendosja e një dite të detyrueshme informimi për gratë kërkon ndryshime në Kushtetutë dhe në legjislacionin përkatës.

Pas miratimit nga Parlamenti, ndryshimi kushtetues duhet t’u nënshtrohet votimit të popullit dhe kantoneve. Nëse miratohet, dita e detyrueshme e informimit për gratë mund të fillojë të zbatohet jo më herët se në vitin 2030.

Qëllimi i masës është rritja e përqindjes së grave në ushtri dhe në mbrojtjen civile. Autoritetet zvicerane vlerësojnë se një informim i detyrueshëm mund t’i nxisë më shumë gra të zgjedhin më pas shërbimin vullnetar.

Këshilli Federal synon gjithashtu të eliminojë pengesat administrative dhe praktike që aktualisht mund t’i dekurajojnë gratë nga pjesëmarrja në ditën e informimit.

18 kantone kërkojnë financim nga qeveria federale

Propozimi është pritur përgjithësisht pozitivisht gjatë procesit të konsultimit. Megjithatë, 18 kantone kanë kërkuar që kostot shtesë vjetore, të cilat vlerësohen në rreth 3.3 milionë franga zvicerane, të mbulohen nga qeveria federale.

Kantonet argumentojnë se, duke qenë se detyrimi për pjesëmarrjen e grave është kryesisht në interes të nivelit federal, edhe kostot shtesë duhet të mbulohen nga Konfederata.

Këshilli Federal nuk e mbështet këtë kërkesë. Në mesazhin e tij drejtuar Parlamentit, ai thekson se financimi i ditëve të informimit nuk duhet të ndryshojë në varësi të gjinisë. Aktualisht, kantonet mbulojnë kostot e ditëve të informimit për burrat.

Sipas qeverisë federale, kostot shtesë për kantonet janë të përballueshme. Asnjë kanton nuk pritet të ketë shpenzime shtesë prej më shumë se 600 mijë frangash në vit.

Disa kantone që kanë kundërshtuar detyrimin për gratë kanë argumentuar se kostot e zbatimit do të ishin të larta në raport me përfitimet e pritshme.

Gratë përbëjnë vetëm 2.3 për qind të ushtrisë

Në vitin 2024, rreth 2,500 gra shërbenin në ushtrinë zvicerane. Ato përbënin vetëm 2.3 për qind të numrit të përgjithshëm të forcave të armatosura.

Ish-ministrja zvicerane e Mbrojtjes, Viola Amherd, kishte synuar që kjo përqindje të rritej në 10 për qind deri në vitin 2030.

Pasardhësi i saj, Martin Pfister, nuk ka vendosur një objektiv konkret për përqindjen e grave në ushtri gjatë prezantimit të propozimit të ri.

---