Pse po rriten vrasjet dhe përdhunimet në Zvicër?

Homicidet, përdhunimet dhe dhuna në familje – pra veprat penale më të rënda – janë rritur me 8.1% në Zvicër deri në vitin 2025. Kjo prirje bie ndesh me uljen e përgjithshme të veprave penale, duke ngritur pikëpyetje tek ekspertët dhe autoritetet.

Zvicra mbetet një nga vendet më të sigurta në botë. Megjithatë, statistikat e fundit tërheqin vëmendje: sipas Zyrës Federale të Statistikave, në vitin 2025 veprat penale në përgjithësi kanë rënë me 1.5%, ndërsa krimet më të rënda janë rritur ndjeshëm.

Rritje janë regjistruar në kategori si vrasjet, përdhunimet, dhuna në familje dhe sulmet fizike. Në Zvicrën frankofone, disa kantone si Gjeneva dhe Friburgu kanë shënuar gjithashtu rritje të dhunës së rëndë.

Një realitet kompleks

Ekspertët theksojnë se këto shifra janë të vështira për t’u interpretuar dhe mund të kenë disa shpjegime të mundshme.

Sipas Marylène Lieber, profesoreshë e sociologjisë në Institutin për Studime Gjinore në Universitetin e Gjenevës, nuk është gjithmonë e qartë nëse bëhet fjalë për një rritje reale të rasteve apo për përmirësim të raportimit dhe regjistrimit të tyre.

“Në analizën e këtyre të dhënave është gjithmonë e vështirë të thuhet nëse kemi më shumë krime apo thjesht më shumë raste që raportohen dhe trajtohen më mirë,” shpjegon ajo.

Edhe për dhunën seksuale, specialistët vërejnë një rritje të raportimeve, e lidhur pjesërisht me gatishmërinë më të madhe të viktimave për të denoncuar rastet.

Ndikimi i mediave dhe rrjeteve sociale

Disa studiues e lidhin rritjen e sulmeve në hapësirat publike me ekspozimin e vazhdueshëm ndaj imazheve të dhunës në media dhe rrjete sociale.

Sipas Sandrine Haymoz, profesoreshë në Universitetin e Shkencave të Aplikuara dhe Arteve të Zvicrës Perëndimore (HES-SO) në Friburg, kjo mbiekspozim mund të kontribuojë në normalizimin e sjelljeve agresive.

Një debat i hapur

Pas statistikave qëndrojnë realitete komplekse sociale që nuk shpjegohen lehtë vetëm me numra. Ndërsa disa tregues flasin për rritje të dhunës së rëndë, ekspertët theksojnë se një pjesë e kësaj mund të lidhet edhe me mënyrën e re të raportimit dhe ndërgjegjësimit më të madh të shoqërisë.

Autoritetet dhe studiuesit vazhdojnë të analizojnë trendet për të kuptuar më mirë shkaqet e kësaj rritjeje.

---