Llogaritë e Kantoneve për vitin 2025 mbyllen kryesisht me fitim

20 nga 26 kantone kanë rezultate më të mira se sa pritej, por rritja strukturore e shpenzimeve i shtyn qeveritë të mbajnë një qëndrim të kujdesshëm.

Shumica e kantoneve zvicerane e mbyllën vitin 2025 me llogaritë e tyre në fitim. Nga 26 kantone, 20 regjistrojnë një suficit, 4 janë në deficit, ndërsa dy ende nuk i kanë publikuar shifrat e tyre. Pavarësisht kësaj, qeveritë kantonale synojnë të vazhdojnë me një menaxhim rigoroz të financave publike, për t’u përballur me sfidat e ardhshme pa u mbështetur shumë në të ardhurat që konsiderohen të jashtëzakonshme ose të vështira për t’u parashikuar.

Berna më e lulëzuara, Grisons dhe Vaud në të kuqe

Rezultati më i mirë i përket Kantonit të Bernës, i cili ka një suficit prej 873 milionë frangash, i barabartë me 631 milionë më shumë se sa pritej. Në frontin e kundërt, deficiti më i theksuar është ai i Grisons, i cili mbyllet me një deficit prej 218.5 milionë frangash, të cilin autoritetet kantonale e shpjegojnë me lançimin e një fondi për klimën, lehtësimin e taksave dhe një ngadalësim të të ardhurave krahasuar me rritjen e shpenzimeve.

Në Zvicrën frëngjishtfolëse, i vetmi kanton në të kuqe është Vaud, me një deficit prej 156 milionësh, megjithatë më të ulët se ai i buxhetuar. Megjithatë, Presidentja e Këshillit të Shtetit Christelle Luisier kujton peshën e “të ardhurave të rastësishme”, siç është shpërndarja e fitimeve të Bankës Kombëtare Zvicerane (SNB) dhe performanca e mirë e kompanive në Kanton.

BNS dhe të ardhurat më të larta tatimore pas rezultateve më të mira se sa pritej

Disa kantone kanë mbyllur më mirë se sa pritej, përfshirë St.Gallen që regjistron një fitim prej 10.2 milionë pasi buxhetoi një deficit dhe përfundoi në të kuqe në vitin 2024.

Dallime që shpesh vijnë për shkak të “të ardhurave shtesë që është e vështirë të parashikohen në kohën e hartimit të vlerësimit”, siç u tha nga Ernst Stocker, president i Konferencës së Drejtorëve të Financave të Kantoneve, raporton RSI. Midis këtyre është në veçanti shpërndarja e BNS, e cila pas dy vitesh ndalesë u kthye në vitin 2025 për të paguar dividentë për Kantonet dhe Konfederatën. Banka qendrore derdhi gjithashtu rreth 2 miliardë franga të lidhura me vlerën e kartëmonedhave të vjetra të pandryshuara, transmeton albinfo.ch.

Kësaj i shtohen të ardhura më të larta tatimore dhe, në disa raste, mbajtje e mirë e prodhimit.

Maturia mbetet motoja

Pavarësisht rezultateve pozitive, disa kantone preferojnë kujdes për të ardhmen. Në Gjenevë, për shembull, qeveria kantonale bën thirrje që një tepricë të mos konsiderohet si një fakt i fituar, por si një efekt i favorshëm. Tone të ngjashme edhe në Neuchâtel dhe Jura, ku pasiguritë ekonomike dhe gjeopolitike janë shqetësuese, si dhe ndikimi i mundshëm i detyrimeve amerikane që në vitin 2026. Në Valais, nga ana tjetër, theksohet qëndrueshmëria e financave kantonale, ndërsa në Freiburg rezultatet e mira lejojnë që dispozitat të forcohen në funksion të rehabilitimit të Spitalit të Freiburgut.

---