Trenat me inteligjencë artificiale kontrollojnë sigurinë e rrjetit hekurudhor në Zvicër

(KEYSTONE/Gaetan Bally)

Dy trena diagnostikues të pajisur me inteligjencë artificiale (IA) po ndihmojnë në mirëmbajtjen dhe rritjen e sigurisë së rrjetit hekurudhor zviceran. Ata kontrollojnë rreth 2 mijë kilometra shina çdo muaj dhe identifikojnë automatikisht defekte që mund të jenë të vështira për t’u dalluar nga syri i njeriut.

Trenat diagnostikues të Swiss Federal Railways (SBB) lëvizin përgjatë linjave hekurudhore me shpejtësi deri në 120 kilometra në orë, ndërsa kamera dhe sensorë të posaçëm regjistrojnë dhe matin gjendjen e shinave.

Në këtë shpejtësi, sasia e madhe e të dhënave dhe imazheve e bën të pamundur analizimin e tyre manualisht nga punonjësit. Pikërisht këtu përdoret inteligjenca artificiale.

Sipas Marcel Zurkirchen, drejtues i teknologjisë së diagnostikimit në SBB, një punonjës nuk do të ishte në gjendje t’i shqyrtonte të gjitha imazhet e regjistruara gjatë kontrolleve.

Identifikohen rreth 1,500 defekte në muaj

Dy trenat diagnostikues përshkojnë së bashku rreth 2 mijë kilometra të rrjetit hekurudhor çdo muaj dhe identifikojnë afërsisht 1,500 defekte. Shumica e tyre janë të vogla, por zbulimi i hershëm ndihmon në mirëmbajtjen e infrastrukturës.

Sistemi me inteligjencë artificiale mund të identifikojë anomali në sipërfaqen e shinës, veçanërisht në pjesën e sipërme të saj, si dhe në sistemet e fiksimit. Për shembull, ai mund të dallojë një element fiksues të përkulur ose të dëmtuar.

SBB ka nisur përdorimin e inteligjencës artificiale për zbulimin e defekteve në shina rreth dhjetë vjet më parë. Në fillim, teknologjia ishte më e ngadaltë dhe rezultatet nuk ishin gjithmonë të besueshme. Me kalimin e viteve, sistemi është përmirësuar ndjeshëm dhe tashmë arrin nivelin e kërkuar të saktësisë, duke mundësuar kontrolle më efikase.

Inteligjenca artificiale nuk i zëvendëson punonjësit

Megjithatë, inteligjenca artificiale nuk pritet t’i zëvendësojë punonjësit e hekurudhave.

Sistemi është i aftë të zbulojë vetëm lloje të caktuara defektesh dhe funksionon në zona specifike të infrastrukturës hekurudhore. Elemente që ndodhen jashtë shinave, si shtyllat e linjave ajrore elektrike, nuk përfshihen në analizën e tij.

Për këtë arsye, përvoja e specialistëve mbetet thelbësore për identifikimin e anomalive që sistemi nuk mund t’i dallojë, ndërsa ndërhyrja njerëzore është e domosdoshme për riparimin e defekteve.

Teknologjia e re po i jep kështu SBB-së një mjet shtesë për monitorimin e një prej rrjeteve hekurudhore më të përdorura në Evropë, duke kombinuar analizën automatike të të dhënave me ekspertizën e punonjësve.