Si mund të ndikojnë traktatet e reja të Zvicrës me BE-në në emigracion?

Disa rregulla të reja që lidhen me emigracionin janë përfshirë në marrëveshjen e re mes Bernës dhe Brukselit.

Në dhjetor 2024, Zvicra arriti një paketë traktatesh me Bashkimin Evropian. Çfarë ndikimi mund të kenë këto marrëveshje të reja mbi Marrëveshjen për Lëvizjen e Lirë të Personave (AFMP)?

Sipas qeverisë zvicerane, AFMP, që hyri në fuqi në qershor 2002, “heq kufizimet për qytetarët e BE-së që duan të jetojnë ose punojnë në Zvicër. E drejta për lëvizje të lirë shoqërohet me njohjen e ndërsjellë të kualifikimeve profesionale, të drejtën për të blerë prona dhe koordinimin e sistemeve të sigurimeve shoqërore.”

Kjo marrëveshje ka qenë themeli i politikës së emigracionit të Zvicrës për më shumë se dy dekada.

Por çfarë ndryshimesh sjell traktati i ri për AFMP?

Në përgjithësi, traktati i ri hap rrugën për zgjerimin e kësaj marrëveshjeje, sipas Vincenzo Mascioli, shef i Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM), transmeton albinfo.ch.

Në terma konkretë, këto janë ndryshimet kryesore:

Emigracion i lidhur me punësimin

Në ndryshim nga BE-ja, emigracioni në Zvicër mbetet i lidhur ngushtë me tregun e punës.

Qytetarët e BE-së do të mund të hyjnë dhe qëndrojnë në Zvicër vetëm me kontratë pune të firmosur.

Ata që vijnë pa punë do të kenë të drejtë të qëndrojnë vetëm 3 muaj, pa leje qëndrimi dhe pa përfitime sociale.

Nëse një qytetar i BE-së humb punën brenda vitit të parë, mund të përfitojë ndihmë të përkohshme, por humbet të drejtën e qëndrimit pas 6 muajsh.

Statusi i ri i qëndrimit të përhershëm

Ndryshimi real qëndron tek e drejta për qëndrim afatgjatë.

Zvicra do të prezantojë një status të ri “qëndrim i përhershëm” për emigrantët nga BE.

Ata që kanë punuar legalisht për 5 vite radhazi do të mund të qëndrojnë pa kufizime.

Marrja e ndihmës sociale për më shumë se 6 muaj do ta zgjasë këtë periudhë për marrjen e statusit.

Ndërkohë, ata që marrin përfitime papunësie nuk do të penalizohen, pasi konsiderohen ende si pjesë aktive e tregut të punës, për sa kohë kërkojnë punë.

Ky ndryshim është veçanërisht i favorshëm për qytetarët nga Europa Lindore, të cilët aktualisht aplikojnë për qëndrim të përhershëm vetëm pas 10 vitesh.

Gjithashtu, statusi i qëndrimit të përhershëm nuk do të ketë më kufizime për ndihmën sociale pas 10 viteve qëndrim, megjithëse rregullat aktuale mbeten për natyralizim.

Bashkimi familjar

Rregullat aktuale mbeten të pandryshuara.

Punonjësit e BE-së në Zvicër mund të sjellin bashkëshortët dhe fëmijët nën 21 vjeç.

Teorikisht, kjo vlen edhe për prindërit dhe vjehrrit, por praktikisht ndodh rrallë.

Marrëveshja e re përfshin çiftet e regjistruara të së njëjtës gjini, duke i barazuar në të drejta.

Lejohet gjithashtu bashkimi familjar për çiftet që bashkëjetojnë pa u martuar dhe anëtarët e familjes që kanë nevojë për kujdes, me kusht që të provojnë marrëdhënie të qëndrueshme dhe arsye të forta shëndetësore.

Kërkesa aktuale për “banesë të përshtatshme” do të hiqet, por kantonet mund të kërkojnë ende kontratë qiraje.

Kur do të hyjnë në fuqi këto rregulla të reja?

Aktualisht, janë vetëm në letër.

Vendimin përfundimtar do ta marrin qytetarët zviceranë përmes referendumit, data e të cilit nuk është caktuar ende.

---