Si dëshiron e djathta ekstreme e Zvicrës të kompensojë për më pak emigrantë

Nëse propozimi për të ulur imigracionin pranohet nga votuesit zviceranë, ndryshimi demografik pasues do të ndikojë në mungesën e fuqisë punëtore në vend dhe rezervat e fondit të pensioneve. Por nxitësit e këtij veprimi thonë se këto pasoja mund të shmangen.

Nëse referendumi mbi iniciativën ‘Jo 10 milionëve’ – që do të mbahet më 14 qershor – miratohet, pasojat për ekonominë e Zvicrës dhe të ardhmen e vendit do të jenë të mëdha.

Kjo për shkak se synon të frenojë numrin e të huajve që vendosen në Zvicër sapo popullsia e vendit të jetë afër arritjes së shifrës prej 10 milionësh nga 9.1 milionë që është aktualisht.

Ndërsa brezi i “baby boomer” po arrin gradualisht në pension dhe shkalla e ulët e lindjeve në Zvicër po pengon rritjen e mëtejshme të popullsisë, një pyetje urgjente është se si të kompensohet humbja e fuqisë punëtore dhe, rrjedhimisht, kontributet më të ulëta në fondin e sigurimeve shoqërore dhe pensioneve të Zvicrës.

Shtetasit e huaj aktualisht përbëjnë gati 35 përqind të fuqisë punëtore të vendit.

Ekspertët thonë se kjo mungesë personeli do të rezultojë në produktivitet më të ulët, duke ndikuar në zhvillimin ekonomik dhe, rrjedhimisht, edhe në prosperitetin e vendit.

Por kjo nuk është e gjitha: Të huajt që janë të punësuar me fitim në Zvicër paguajnë taksa, të cilat mbushin arkën e tyre komunale, kantonale dhe federale.

Ata gjithashtu po paguajnë në skemën e detyrueshme të sigurimeve shoqërore, që do të thotë se kanë pasur një efekt pozitiv në pensionet shtetërore.

Sipas një studimi të kryer nga Universitetet e Cyrihut dhe St. Gallen, emigrantët paguajnë proporcionalisht më shumë në skemat shtetërore të pensioneve, sigurimit të paaftësisë dhe papunësisë sesa marrin në përfitime.

Në vitin 2023, “personat e lindur jashtë vendit paguan më shumë se 40 përqind të totalit të kontributeve, ndërsa morën më pak se 30 përqind të përfitimeve”, zbuloi studimi.

Nga ana tjetër, “personat e lindur në Zvicër paguan më pak se 60 përqind të kontributeve, por morën më shumë se 70 përqind të përfitimeve”.

Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO) i Zvicrës ka përcaktuar se sa më shumë punëtorë të huaj kontribuojnë në sistemin e mirëqenies.

Sa i përket sigurimit të paaftësisë, shtetasit e huaj paguan 26.5 përqind në skemë, duke marrë vetëm 14.9 përqind të përfitimeve në këmbim.

E gjithë kjo tregon se nëse më pak emigrantë lejohen të punojnë në Zvicër, vendi do të përballet me një enigmë të madhe.

Por duket se Partia Popullore Zvicerane (SVP) e krahut të djathtë, e cila udhëhoqi këtë masë, ka disa ide.

Më shumë fëmijë

Shkalla e lindjeve në Zvicër ka rënë në një nivel rekord të ulët në disa vitet e fundit; aktualisht, ajo është 1.29 fëmijë për grua.

Kjo nuk është aspak e mjaftueshme për të kompensuar humbjen e fuqisë punëtore të huaj.

Por Domenik Ledergerber, një nga nxitësit e këtij veprimi, është optimist se ky përmbysje e trendit është në të ardhmen e Zvicrës – edhe pse kjo shkon kundër shumicës së parashikimeve, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

“Unë e vë në dyshim fuqimisht idenë se popullsia thjesht do të vazhdojë të plaket siç bën sot,” tha ai. “Shpresoj që shkalla e lindjeve do të rritet në Zvicër nëse kufizojmë imigracionin.”

Dalja në pension më vonë

Sipas Ledergerber, “nëse popullsia vazhdon të plaket, do të na duhet të rrisim moshën e daljes në pension”.

Por në një referendum kombëtar në vitin 2024, 74.7 përqind e votuesve zviceranë hodhën poshtë një ofertë që synonte rritjen graduale të moshës së daljes në pension nga 65 në 66 vjeç. Pra, sugjerimi i Ledergerber shpërfill vullnetin e popullit zviceran.

Ai gjithashtu zemëron kundërshtarët e iniciativës, përfshirë deputetin Adrian Wüthrich.

“Pa punëtorë të huaj, presioni për të rritur moshën e daljes në pension do të rritet automatikisht”, tha ai, duke shtuar se një votë ‘po’ do të çonte “në dalje në pension në moshën 67 vjeç, ose edhe më të vjetër”.

---