Pse ka mungesë të ilaçeve në Gjermani?

Kushton vetëm disa centç, por aktualisht është në mungesë, solucioni i kripur është bërë një mall i pakët në spitalet dhe farmacitë gjermane – megjithatë është i nevojshëm urgjentisht për operacione, për procedurat e tretjes dhe infuzionit. Sipas Thomas Preis, kreut të Dhomës së Farmacistëve të Rhine-it të Veriut, situata është përkeqësuar në mënyrë dramatike muajt e fundit.

“Ajo që ka qenë tashmë një problem i madh në spitale për muaj të tërë, tani po ndikon edhe në kujdesin e pacientëve ambulatorë”, paralajmëroi ai gazetën Rheinische Post me bazë në Düsseldorf.

Ministria e Shëndetësisë e North Rhine-Westphalian konfirmoi se kishte pengesa në furnizim. Ai tha se për disa muaj “klinikat në Nordrhein-Westfalen dhe Gjermani kishin marrë vetëm 80% të nevojave të tyre” dhe së fundmi kjo kishte rënë në rreth 50%. Sipas Institutit Federal për Barnat dhe Pajisjet Mjekësore (BfArM), situata do të vazhdojë edhe për muajt në vijim.

Gjermania është prekur vazhdimisht nga mungesa e ilaçeve, veçanërisht antibiotikëve dhe ilaçeve për fëmijë, vitet e fundit. Pasojat janë të rënda: një anketë e anëtarëve të Shoqatës Profesioniste Gjermane të Pediatërve (BVKJ) në pranverën e 2024 zbuloi se rreth një e treta besonin se cilësia e trajtimit ishte në rrezik.

Sondazhi zbuloi gjithashtu se trajtimi po merrte më shumë kohë, sepse mjekët duhej të kontrollonin paraprakisht se cilat ilaçe ishin në dispozicion. Sipas Shoqatës Gjermane të Farmacistëve (DAV) tashmë janë shfaqur probleme për rreth 500 barna të ndryshme me recetë.

Vendet e tjera të BE-së janë gjithashtu të prekura nga mungesat. Sipas një sondazhi të vitit 2023 të kryer nga Grupi Farmaceutik i Bashkimit Evropian (PGEU), situata është përkeqësuar në disa shtete anëtare, duke përfshirë Suedinë, Portugalinë dhe Spanjën.

Shkaqet e mungesës janë komplekse, siç është edhe prodhimi i barnave. Ndërsa Gjermania, e cila krenohet me kompani të mëdha farmaceutike si Bayer, BASF, Boehringer Ingelheim dhe BioNTech, dikur konsiderohej si “farmacia e botës”, prodhimi tani zhvillohet të gjithë botën. Zinxhirët e furnizimit janë më të gjatë dhe të prirur për ndërprerje.

Shumica e përbërësve aktivë prodhohen tani në Kinë dhe Indi. Jo vetëm që pagat janë më të ulëta atje, por rregulloret mjedisore janë më pak të rrepta se në BE. Prodhimi masiv dhe monopolizimi janë bërë fokusi për të bërë drogën më lirë. Pra, një numër më i vogël furnizuesish po prodhojnë sasi gjithnjë e më të mëdha.

“Ndërsa dikur kishim 10 furnizues të shurupit paracetamoli për ethe, sot ka mbetur vetëm një furnizues kryesor”, shpjegoi për DW profesor David Francas, ekspert i zinxhirit të furnizimit në Universitetin e Shkencave të Aplikuara Worms.

“Prandaj ne jemi të varur nga vetëm disa prodhues. Dhe nëse njëri prej tyre ngec, atëherë i gjithë zinxhiri i furnizimit ngec,” tha profesoresha Ulrike Holzgrabe, një eksperte në kiminë farmaceutike dhe mjekësore në Universitetin e Würzburg.

“Nëse ka fatkeqësi të vogla në rrugën e furnizimit, si një port i mbyllur në Shangai gjatë pandemisë COVID-19 ose një anije që bllokon kanalin e Suezit, atëherë mallrat nuk arrijnë tek ne”, tha ajo për DW.

Stoqet e kufizuara dhe prodhimi në kohë vetëm e përkeqësojnë problemin kur mungesat e përkohshme në zinxhirin e prodhimit nuk mund të kompensohen. Por ekspertët besojnë se rimbushja është e shtrenjtë. Objektet e magazinimit kushtojnë para dhe nuk është kurrë e sigurt nëse ilaçet e ruajtura do të shiten vërtet.

Luhatjet e kërkesës janë të mëdha: gjatë pandemisë COVID-19, për shembull, kërkesa në Infectopharm ra për shkak se mbajtja e gjerë e maskave çoi në një rënie të mprehtë të disa sëmundjeve të tjera infektive. Kompanisë iu desh të shkatërronte lëngjet e shtrenjta të antibiotikëve për fëmijët, sepse nuk ishte në gjendje t’i shiste ato. Dy vjet më vonë, kërkesa u rrit përsëri.

Problemi i çmimit është veçanërisht i mprehtë me xhenerikët, të cilët përbëjnë 70 deri në 80% të furnizimit bazë të produkteve farmaceutike. “Marzhet për prodhimin e produkteve të tilla janë jashtëzakonisht të ulëta”, tha Holzgrabe. Prodhuesit janë të detyruar të prodhojnë sa më lirë që të jetë e mundur nga marrëveshjet e zbritjes dhe marrëveshjet e tjera që u futën në sistemin gjerman të kujdesit shëndetësor vite më parë.

Edhe pse shumë kanë kërkuar për këtë, do të ishte e vështirë të kthehej plotësisht prodhimi në BE. Një arsye është se do të ishte e ndërlikuar të prodhoheshin kimikatet e shkëlqyera të nevojshme për përbërësit aktivë. “Ne kemi krijuar legjislacion mjedisor që e bën këtë pothuajse të pamundur”, tha Holzgrabe.

Edhe sikur të ishte e mundur, nuk do të jepte zgjidhje për këtë dimër që po vjen. “Duhen të paktën pesë vjet për të rivendosur objektet e prodhimit”, tha Francas./DW

---