Propozimi i çuditshëm i Vucic, të mos flitet për historinë

Si duhet të flasin Kroacia dhe Serbia rreth historisë së tyre të vështirë? Më mirë të mos flasin fare, mendon presidenti serb Aleksandër Vucic. Megjithatë ka një alternativë, shkruan media zvicerane “NZZ”.

Ka një ofertë të habitshme. Presidenti serb Vucic i ka paraqitur një moratorium koleges së tij, Grabar Kitarovic. Të dy nuk duhet të flasin gjashtë muaj për historinë e përbashkët. Ofertën ai e propozoi gjatë vizitës në vendin fqinj në shkurt. Historia e tyre është plot konteste, dhe atë më tepër vlen për historinë e Luftës së Dytë Botërore sesa historia e re. Atëkohë Kroacia ishte vend fashist, që aktivisht merrte pjesë në Holokaust. Serbia ishte pushtuar nga gjermanët. Mbi pushtetin e tyre brutal kishte kryengritje, por gjithashtu kolaboracionizëm të një regjimi kusling, përcjell albinfo.ch.

Prej tridhjetëvjetësh ka debate të ashpra rreth kësaj epoke. Bëhet fjalë për konkurrencë viktimizimi. Kontesti më i ri  është rreth Kampit të Përqendrimit kroat Jasenovac. Mes 1941 dhe 1945 atje janë vrarë rreth 100.000 serbë, romë dhe hebrenj. Për t’u përkujtuar ditën e Holokaustit, Serbia ka parashtruar kërkesën në OKB, gjë që nga Zagrebi u kritikua si propagandë dhe keqpërdorim.

Dhe këtu erdhi në lojë oferta e heshtjes: në vend që të diskutohet rreth së kaluarës, kjo duhet të zëvendësohet me diskutim për të ardhmen fqinjësore të dy vendeve. Propozimi është iluzion, por jo çmenduri. Vetëm pasi Kroacia dhe Serbia të kenë gjetur raportet e reja, do kishte një bisedë konstruktive mbi historinë. Ky debat ndodhet në fund, dhe jo në fillim të pajtimit. Për këtë ka një alternativë: në të dyja vendet merren me kapitujt e errët – dhe jo me atë të fqinjësisë.