Liria e shtypit zviceran përkeqësohet pavarësisht rritjes në renditje

Foto ilustrim: @unsplash

Sipas organizatës Reporterët pa Kufij, Zvicra është tani një nga dhjetë vendet që mbrojnë më së miri lirinë e shtypit në mbarë botën. Tani ajo zë vendin e 9-të në këtë renditje, nga vendi i 12-të vitin e kaluar.

Megjithatë, sipas një njoftimi për shtyp nga Reporterët pa Kufij (RSF), liria e shtypit në Zvicër në fakt më shumë është përkeqësuar sesa është përmirësuar. Zvicra ka arritur 84.01 pikë në vlerësimin e vitit 2024, i cili bazohet në vlerësimin e pesë treguesve, krahasuar me 84.4 një vit më parë, transmeton albinfo.ch.

Prandaj, përparimi i Zvicrës ishte për shkak të përkeqësimit të tre vendeve që ishin përpara në vitin e kaluar. Këto janë Lituania, Timori Lindor dhe Lihtenshtajni (tani renditen në vendin e 15-të në vend të 11-të).

Sipas “RSF”, zhvillimi i lirisë së shtypit në Zvicër vitin e kaluar ishte pozitiv për sa i përket treguesit të “sigurisë”. Në vitet e mëparshme, sulmet verbale apo fizike ndaj profesionistëve të medias i kishin kushtuar pikë Zvicrës. Sipas raportit, këto sulme ndodhën veçanërisht në demonstratat e organizuara nga kundërshtarët e masave të koronavirusit.

E drejta e informacionit – e “shkelur”

Në fushën e “kornizës ligjore”, nga ana tjetër, Zvicra renditet vetëm në vendin e 27-të ndërkombëtarisht. RSF Zvicra e justifikon këtë renditje relativisht të dobët me deklaratën se problemi i zbatimit të dispozitave penale të Aktit Federal të Bankës për profesionistët e medias ende nuk është zgjidhur.

Në Zvicër, parimi i aksesit publik, i cili përcakton të drejtën e individëve privatë për të aksesuar dokumentet e mbajtura nga administrata, “vazhdon të jetë objekt i strategjive të ndryshme të anashkalimit”.

Përveç treguesve të kuadrit ligjor dhe të sigurisë, Reporterët pa Kufij gjithashtu përpilojnë vlerësimin vjetor të lirisë së shtypit bazuar në fushat e “konteksit politik”, “kontekstit ekonomik” dhe “kontekstit socio-kulturor”.

Sipas RSF International, Norvegjia ka situatën më të mirë të lirisë së shtypit në botë. Vendi nordik ishte në gjendje të ruante pozicionin e tij më të lartë nga viti i kaluar. Danimarka tani renditet e dyta në vend të tretë, ndërsa Irlanda ra nga vendi i dytë në të tetin.

RSF ia atribuon këtë politikanëve irlandezë, të cilët i frikësuan mediat nga gjykatat. Sipas RSF International, kushtet për profesionistët e medias janë të kënaqshme vetëm në një të katërtën e të gjitha vendeve.

Në mbarë botën, liria e shtypit kërcënohet nga ata që në fakt duhet të jenë garantuesit e saj: autoritetet politike. Këtë e tregon fakti se rezultati mesatar global për treguesin “konteksti politik” ka rënë me 7.6 pikë.