Lajme
Hulumtim: Covid-19 dhe izolimi ‘plakën’ trurin e adoleshentëve
Pandemia dhe bllokimet gjatë saj kanë përshpejtuar procesin e maturimit të trurit të adoleshentëve, i cili gjatë periudhës së Covid-19 u ”plak” me 4,2 vjet te vajzat dhe 1,4 vjet te djemtë.
Kjo është ajo që del nga hulumtimi i koordinuar nga Universiteti i Uashingtonit në Siatëll dhe i botuar në revistën e Akademisë Kombëtare të Shkencave të Shteteve të Bashkuara (PNAS), i cili nënvizon se fenomene të këtij lloji vërehen shpesh te fëmijët që janë nënshtruar në mënyrë kronike ndaj të fortëve. stresit dhe ndonjëherë ato kanë efekte negative në shëndetin mendor.
”Adoleshenca është një periudhë ndryshimesh rrënjësore në zhvillimin emocional, të sjelljes dhe social”, shpjegojnë studiuesit.
Në të njëjtën kohë, ndryshime të shumta ndodhin në strukturën e trurit.
Këto përfshijnë rrallimin e korteksit cerebral, shtresës së jashtme të indeve në tru.
Është ky tregues që studiuesit matën në 160 djem, të cilët u përfshinë në një studim që filloi në vitin 2018.
Testet e kryera tek adoleshentët në vitin 2021 treguan hollim të tepruar të korteksit cerebral në krahasim me modelet e referencës.
Kjo, sipas ekipit, mund të lidhet me kufizimet në marrëdhëniet sociale gjatë fazës së parë të pandemisë.
Fenomeni ishte shumë më i theksuar te vajzat, tek të cilat hollimi prekte gjerësisht korteksin cerebral, ndërsa te djemtë ishte i kufizuar në korteksin vizual.
Për studiuesit, dallimet mund të lidhen me vlerën e ndryshme që kanë marrëdhëniet shoqërore për dy gjinitë.
“Për vajzat, marrëdhëniet me bashkëmoshatarët janë jetike për zhvillimin e identitetit personal, ato gjithashtu mbështeten në këto marrëdhënie për mbështetje emocionale më shumë se djemtë”, shkruajnë studiuesit që kërkojnë monitorimin e shëndetit mendor të djemve.
E-Diaspora
-
Winterthur
Ansambli “Trojet” prezantohet sonte me valle shqiptare në festivalin ndërkulturor në Winterthur Vallet dhe traditat shqiptare prezantohen nga ansambli “Trojet” në një mbrëmje ndërkulturore me pjesëmarrjen e komuniteteve... -
Prishtinë
Koncert i muzikës klasike në Prishtinë me Victor Julien-Laferrière dhe Filharmoninë e Kosovës -
Ardian Gjini i drejtohet diasporës: Mos e votoni Albin Kurtin -
Bronx
Panairi “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” mbledh mijëra shqiptarë në Bronx -
Zyra e BE-së në Kosovë shpall Shqipe Neziri Velën “Europiania e Vitit 2026”
Jeta në Austri
-
Me 15-16 maj 2026 në Prishtinë do të mbahet edicioni i 10-të i Konferencës Ekonomike i organizuar nga Rrjeti Global i Bizneseve Shqiptare Konferenca Ekonomike B2b pritet të bashkon mbi 400 biznese shqiptare nga diaspora dhe trojet shqiptare... -
Pas sistemit të ri monitorues të targave, rregulla të ashpra për shoferët në Austri -
Linz: Burri dyshohet se vrau gruan dhe vajzën e tij, e më pas veten -
Vjenë
Libri me poezi ‘‘I dashtuni im zdrukthtar’’ do të promovohet edhe në Vjenë -
Një ditë e zakonshme që u kthye në festë zyrtare: Historia e 1 Majit












