Çfarë dimë për popullsinë shumëgjuhëshe të Zvicrës?

Zvicra është i vetmi vend në Evropë që ka katër gjuhë zyrtare. Të dhëna të reja hedhin dritë mbi atë se kush flet çfarë.

Në Zvicër, shumica e popullsisë flet gjermanisht (zvicerane),  gati 62 përqind   e ndjekur nga 22.8 përqind e folësve të frëngjishtes dhe 7.8 përqind që flasin italisht.

Grupi më i vogël, 0.5 përqind, ende flet romansh, por, megjithëse për të gjitha qëllimet dhe synimet është një gjuhë zyrtare (që do të thotë se të gjitha dokumentet zyrtare duhet të përfshijnë versionin romansh), këta njerëz jetojnë në kantonin Graubünden, ku gjermanishtja është gjuha mbizotëruese.

Kush flet çfarë në Zvicër?

Edhe pse çdo grup gjuhësor mbështetet në gjuhën e vet (dhe shpesh edhe në dialekte të ndryshme të saj, siç tregon grafiku më sipër), shumica dërrmuese e njerëzve (86 përqind) besojnë se njohja e disa gjuhëve kombëtare është e rëndësishme për kohezionin e vendit.

Kjo është ajo që del nga Sondazhi i Zyrës Federale të Statistikave (FSO) mbi Gjuhën, Fenë dhe Kulturën, i publikuar – në të katër gjuhët, sigurisht më 14 gusht.

Prandaj, pothuajse dy të tretat e popullsisë përdorin rregullisht disa gjuhë në jetën e përditshme, transmeton albinfo.ch.

Numri më i lartë i personave shumëgjuhësh (66 përqind) gjendet në rajonin frëngjishtfolës.

Studimi zbuloi gjithashtu se përdorimi i rregullt i disa gjuhëve zvogëlohet gradualisht me moshën, duke rënë nga 81 përqind e personave shumëgjuhësh të moshës 15 deri në 24 vjeç, në 38 përqind të atyre të moshës 65 vjeç e lart.

Për një pjesë të popullsisë, kjo shumëgjuhësi fillon herët: 38 përqind e të rinjve nën 15 vjeç dëgjojnë të paktën dy gjuhë të folura në shtëpi, dhe 21 përqind flasin disa gjuhë me prindërit e tyre.

Roli i imigracionit

Ndërsa gjermanishtja, frëngjishtja, italishtja dhe romanshja janë gjuhë ‘historike’ zvicerane, njerëzit që kanë emigruar në Zvicër sollën të tyret në përzierje, shkruan thelocal.

Në fakt, 23.4 përqind e popullsisë ka një gjuhë jo-kombëtare si gjuhë kryesore, që përkon me një pjesë prej 26 përqind të të huajve që jetojnë në vend (duke pasur parasysh se ata që vijnë nga vendet fqinje Gjermania, Franca, Italia dhe Austria) tashmë flasin një nga gjuhët kombëtare.

Po anglishtja?

E konsideruar gjerësisht si një gjuhë ‘ndërkombëtare’ në ditët e sotme, është gjuha jo-kombëtare më e përdorur në Zvicër, e folur rregullisht nga 44 përqind e popullsisë  si folës amtare ashtu edhe jo.

Sipas FSO-së, “përdoret rregullisht nga më shumë njerëz në rajonet gjermanishtfolëse sesa frëngjishtja (45 përqind kundrejt 15 përqind)”.

Është edhe më e përhapur se gjermanishtja në rajonet frëngjishtfolëse (41 përqind kundrejt 16 përqind).

Pak më shumë se gjysma (52 përqind) e njerëzve të moshës 15 deri në 64 vjeç besojnë se kanë njohuri të mira deri në shumë të mira aktive të anglishtes kur ajo nuk është gjuha e tyre amtare.

Të rinjtë e konsiderojnë veten më shpesh se kanë njohuri të mira deri shumë të mira të anglishtes sesa të moshuarit: 65 përqind e të rinjve të moshës 15 deri në 24 vjeç krahasuar me 56 përqind të të rinjve të moshës 25 deri në 44 vjeç.

Një pjesë më e madhe e popullsisë në moshë pune (për të cilën nuk është gjuha e tyre amtare) ka gjithashtu njohuri të mira të anglishtes.

---