Berlini si model për banesa më të përballueshme: Çfarë mund të bëjë Zvicra?

@unsplash

Mungesa e banesave dhe rritja e çmimeve po bëhen një sfidë gjithnjë e më e madhe edhe në qytetet zvicerane. Në një intervistë për SRF, Gabriela Debrunner, profesoreshë e planifikimit hapësinor dhe banimit në Universitetin e Lozanës, ka shpjeguar se cilat masa mund të ndërmarrin qytetet për ta bërë strehimin më të përballueshëm.

Diskutimi vjen në një kohë kur Berlini po shqyrton masa radikale për rritjen e numrit të banesave të përballueshme, përfshirë kalimin nën kontroll publik të kompanive të mëdha të pasurive të paluajtshme.

Sipas Debrunner, shpronësimi do të ishte i mundur në parim edhe në Zvicër, por një masë e tillë do të ishte juridikisht shumë e ndërlikuar. Deri tani, shpronësimet në vend janë përdorur kryesisht për projekte të infrastrukturës hekurudhore dhe mbrojtjen nga përmbytjet, jo për ndërtimin e banesave.

Një nga faktorët kryesorë që ndikon në çmimet e banesave është çmimi i tokës. Në qytete ka gjithnjë e më pak parcela të lira, ndërsa kërkesa për banesa vazhdon të rritet për shkak të rritjes së popullsisë. Kjo ka ndikuar në rritjen e çmimeve të tokës dhe, rrjedhimisht, të banesave.

Ekspertja përmend disa instrumente që qytetet zvicerane mund të përdorin: subvencionimin e banesave të përballueshme, rregullat e planifikimit urban, përcaktimin e zonave ose kuotave për banesa me çmime të përballueshme, si dhe marrëveshjet me zhvilluesit privatë.

Sipas saj, një nga mënyrat më efektive është pronësia publike mbi tokën. Qytetet mund të blejnë parcela, të ndërtojnë banesa publike ose t’ua japin tokat kooperativave për zhvillim.

Debrunner thekson gjithashtu nevojën për më shumë transparencë në tregun e tokës, veçanërisht për të ditur se kush i zotëron parcelat dhe për çfarë lloj banesash përdoren ato.

Në Zvicër, vetëm rreth 5 deri në 10 për qind e tokës i përket qyteteve ose zhvilluesve jofitimprurës të banesave. Sipas ekspertes, kjo tregon se ekziston hapësirë për zgjerimin e rolit publik në tregun e banesave.