Shërbimi Publik i Punësimit në Austri (AMS) do të kthejë rreth 135 milionë euro në formë pagesash për përfitimet e papunësisë dhe ndihmën emergjente, pas një vendimi të fundit nga Gjykata e Lartë Administrative (VwGH).
AMS-ja i deklaroi Agjencisë Austriake të Lajmeve (APA) se më shumë se 100,000 persona do të përfitojnë këto pagesa prapavepruese.
Çështja u ngrit nga një punëmarrëse me pagë të ulët, e cila kontestoi mënyrën se si ishte llogaritur përfitimi i saj i papunësisë. Gjatë përcaktimit të bazës për përfitimin e saj, AMS-ja kishte zbritur një kontribut prej 3% për sigurimin e papunësisë nga paga e saj e mëparshme, ndonëse ajo nuk ishte e detyruar ta paguante atë. Gazeta “Die Presse” ishte e para që raportoi mbi këtë vendim. Sipas raportimeve të tjera në media, gruaja do të marrë mes 20 dhe 30 eurosh si pagesë prapavepruese për çdo muaj.
Pagesat do të kryhen automatikisht
AMS-ja synon t’i përfundojë pagesat automatike prapavepruese për të gjithë personat e prekur deri në janar të vitit 2027. Kjo rimbursim vlen për personat që përfshihen në vendim dhe që kanë marrë përfitime papunësie ose ndihmë emergjente gjatë tre viteve të fundit, raporton theinternational. Agjencia theksoi se askush nuk ka nevojë të kontaktojë AMS-në apo të dorëzojë ndonjë kërkesë, transmeton albinfo.at.
“Çdo përfitues, të cilit i është paguar një shumë më e vogël se sa duhej, do t’i marrë paratë,” deklaroi AMS-ja. Për shembull, një person që më parë kishte një të ardhur bruto prej 2,000 eurosh, do të marrë një pagesë prapavepruese prej 0.95 eurosh në ditë, ose 28.50 euro në muaj (bazuar në një llogaritje prej 30 ditësh).
Gabimi e ka zanafillën në vitet 2001 dhe 2008
Shkaku i llogaritjes së pasaktë daton 25 vite më parë. Në vitin 2001, ligjvënësit përcaktuan se, gjatë llogaritjes së normave të zëvendësimit të të ardhurave, lejohej përdorimi i një metode të bazuar në mesatare.
Në vitin 2008, u prezantua një shkallëzim i ndryshueshëm për kontributet e sigurimit të papunësisë. Ky ndryshim ligjor ishte menduar të mos kishte “asnjë ndikim” në mënyrën se si llogariten përfitimet e papunësisë. Meqenëse ky përcaktim ishte shënuar vetëm në shënimet shpjeguese dhe jo në vetë tekstin e ligjit, Gjykata e Lartë Administrative (VwGH) e konsideroi këtë praktikë si të papranueshme.
Drejtuesi i AMS-së, Johannes Kopf, u shpreh se nuk sheh ndonjë gabim të rëndë qoftë nga ana e AMS-së, qoftë nga ana e ligjvënësve. “Nuk besoj se dikush ka bërë diçka të gabuar me qëllim. Fakti që ne, si AMS, fituam në shkallën e parë, tregon se çështja nuk ishte plotësisht e qartë,” tha Kopf në programin radiofonik “Mittagsjournal” të Ö1.
Ai shpjegoi se gjykata e shkallës së parë konstatoi se AMS kishte bërë llogaritjet saktë, por Gjykata Administrative Supreme (VwGH) e rrëzoi atë vendim, duke vlerësuar se ligjvënësit duhet ta kishin përcaktuar këtë më qartë në ligj.
Silvia Hofbauer, drejtuese e departamentit të tregut të punës në Dhomën e Punës të Vjenës (AK Wien), theksoi se “nuk bëhej fjalë për të fshehur diçka”, por për krijimin e një praktike që do të ishte sa më e thjeshtë për administratën.
Për rimbursimet zbatohet një afat parashkrimi prej tre vitesh. Hofbauer sqaroi se nuk ka asnjë mundësi rikuperimi për personat që janë paguar më pak se sa duhej para kësaj periudhe.
“Ligjërisht, nuk mund të bëhet asgjë më tepër. Afati i parashkrimit është tre vjet dhe rimbursimet mund të mbulojnë vetëm këtë periudhë. Çdo gjë tjetër thjesht nuk parashikohet nga sistemi ligjor austriak,” tha ajo.
Ministria e Çështjeve Sociale do të sigurojë buxhetin për pagesat prapavepruese. Bisedimet midis Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Çështjeve Sociale lidhur me detajet janë ende duke vazhduar. Sipas raportit vjetor për vitin 2025, AMS ka paguar rreth 2,7 miliardë euro si ndihma për papunësinë dhe 1,8 miliardë euro si ndihma emergjente.
