Ekspertët: Rënia e çmimeve të benzinës nuk pritet të jetë e shpejtë pavarësisht uljes së tensioneve

@pixabay

Premtimet për një rënie të shpejtë të çmimeve të benzinës pas përfundimit të konflikteve në Lindjen e Mesme po vlerësohen me skepticizëm nga ekspertët e energjisë, të cilët thonë se mekanizmat e tregut nuk lejojnë ulje të menjëhershme të çmimeve në pompat e karburantit.

Sipas specialistëve, vendet si Zvicra, të cilat importojnë të gjitha produktet e naftës nga tregu ndërkombëtar, janë të ndjeshme ndaj zhvillimeve gjeopolitike. Çdo ndërprerje në rrugët kryesore të furnizimit, siç është Ngushtica e Hormuzit, ndikon drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve globale të naftës dhe derivateve të saj.

Ekspertët shpjegojnë se ndërsa çmimet mund të rriten shpejt si pasojë e krizave, procesi i uljes është zakonisht më i ngadaltë. Një nga arsyet kryesore lidhet me strukturën e çmimit të karburantit, ku një pjesë e konsiderueshme përbëhet nga taksa dhe tarifa fikse. Po ashtu, kompanitë shpesh duhet të shesin rezervat e blera me çmime më të larta para se të reflektojnë uljet në treg.

Fenomeni i njohur si “efekti i raketës dhe pendës” përshkruan pikërisht këtë situatë: çmimet ngrihen me shpejtësi si raketë, por bien ngadalë si pendë. Sipas profesorit të politikave energjetike në EPFL, Michael Aklin, konsumatorët zakonisht reagojnë më pak ndaj uljeve të vogla të çmimeve, duke zvogëluar presionin mbi tregtarët për t’i reflektuar ato menjëherë.

Analizat tregojnë se një kthim i plotë në nivele më normale të çmimeve mund të kërkojë muaj apo edhe vite. Parashikimet e Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë sugjerojnë se stabilizimi i tregut mund të ndodhë vetëm në fund të vitit 2026 ose në fillim të vitit 2027.

Ndërkohë, ekspertët paralajmërojnë edhe kundër propozimeve për uljen e përkohshme të taksave mbi karburantet. Sipas tyre, nuk ka garanci që përfitimi do të transferohet plotësisht te konsumatorët, ndërsa një masë e tillë mund të dëmtojë përpjekjet për tranzicion ekologjik dhe uljen e varësisë nga lëndët djegëse fosile.

Sipas specialistëve të energjisë, çmimet e larta të karburanteve mbeten një nga nxitësit kryesorë për zhvillimin dhe përdorimin e alternativave më të qëndrueshme të transportit.