Teprica e patateve në Europë vë fermerët nën presion

Një iniciativë e një fermeri në Pas-de-Calais, i cili po përgatitet të dhurojë 90,000 tonë patate të papërfunduara më 13 dhe 14 shkurt, ka shkaktuar reagime të shumta në rrjetet sociale. Ky veprim tregon kryesisht një problem në shkallë të gjerë: teprica e prodhimit të patateve në Europë.

Sinjale paralajmëruese kanë qenë të dukshme që prej disa muajsh. Organizata të industrisë, si rrjeti NEPG që përfaqëson prodhuesit në Europën Veriperëndimore (Gjermani, Francë, Belgjikë dhe Holandë), ishin shqetësuar për rritjen e shpejtë të volumit të prodhimit. Në vitin 2025, korrjet u rritën me 10% krahasuar me vitin e kaluar, duke arritur thuajse 30 milionë tonë në këto katër vende.

Kjo prodhimtari e jashtëzakonshme është rezultat i zgjerimit të sipërfaqeve të kultivuara dhe kushteve të favorshme klimatike. Megjithatë, ajo ndodh në një kohë të vështirësive ekonomike. Mundësitë e tregut po pakësohen, veçanërisht për shkak të konkurrencës në rritje nga Kina dhe India në tregun e patateve të skuqura të ngrira. Në këtë i shtohen tarifat e vendosura nga administrata amerikane dhe forcimi i euros ndaj dollarit, të cilat e bëjnë më të vështirë eksportin europian.

Si rezultat, oferta tejkalon dukshëm kërkesën dhe çmimet bien. Për disa prodhues, shkatërrimi i një pjese të korrjes është herë pas here më i lirë sesa ruajtja e saj.

Një mekanizëm rregullator në Zvicër

Zvicra nuk është plotësisht e paprekur nga ky fenomen. Korrjet atje ishin gjithashtu në teprim vitin e kaluar. Por Sébastien Pasche, zv/president i Unionit të Prodhuesve të Patateve në Zvicër, thekson se tregu zviceran ka mekanizma efektivë rregullatorë, të zbatuar nga industria dhe organizata ndërprofesionale Swisspatate.

“Ligji i ofertës dhe kërkesës tregon se kur je i vetë-mjaftueshëm, apo edhe më shumë se kaq, bëhet e vështirë të mbahen çmimet,” shpjegon ai. Vlerësimet e korrjeve bëhen që në gusht për të parashikuar volumin e disponueshëm. Bazuar në këto parashikime, industria mund të vendosë të tërheqë sasi të caktuara nga tregu, transmeton albinfo.ch.

“Pastaj vendosim mundësinë e denaturimit të patateve, që do të thotë heqjen e tyre nga konsumimi njerëzor. Fillojmë me lotët që kanë defekte, të cilat mund të përdoren si ushqim për kafshë, për t’u afruar me sasinë e nevojshme për popullatën,” shpjegon Sébastien Pasche.

Ky sistem, sipas tij, lejon shmangien e rënies drastike të çmimeve dhe kufizon situatat ekstreme që shihen në pjesë të tjera të Europës.