Emetimet nga aviacioni tejkalojnë ndotjen urbane në Cyrih

Udhëtimet ajrore përbëjnë burimin kryesor të ndotjes klimatike të shkaktuar nga banorët e Cyrihut. Çdo qytetar udhëton mesatarisht mbi 10.000 kilometra në vit me avion, duke prodhuar më shumë emetime të dëmshme për klimën sesa ngrohja, makinat, transporti publik dhe konsumi i energjisë brenda qytetit të marrë së bashku.

Autoritetet e Cyrihut prej vitesh theksojnë se qyteti është në rrugën e duhur për të arritur emetime neto zero deri në vitin 2040. Megjithatë, raporti më i fundit i ndërmjetëm për klimën (Netto-Null-Zwischenbericht) tregon se realiteti shtrihet përtej kufijve urbanë: vetëm 16% e gjurmës klimatike krijohet brenda qytetit, ndërsa 84% vjen nga emetime indirekte, të lidhura me konsumin dhe udhëtimet jashtë Cyrihut, transmeton albinfo.ch.

Në total, këto emetime arrijnë rreth 11,9 tonë ekuivalent CO₂ për person në vit, një rritje prej afro 20% krahasuar me vitin 1990. Rritja lidhet kryesisht me emetimet e jashtme, përfshirë mallrat dhe shërbimet e importuara. Aviacioni është faktori më ndotës, duke gjeneruar mesatarisht 50% më shumë CO₂ sesa të gjitha aktivitetet e përditshme të banorëve brenda qytetit.

Përballë kësaj situate, autoritetet lokale kanë kompetenca të kufizuara për të ndërhyrë jashtë territorit të tyre, çka e bën sjelljen individuale të qytetarëve elementin kyç në reduktimin e ndotjes.

Bilanci klimatik i Cyrihut: brenda përmirësim, jashtë përkeqësim

Emetimet direkte brenda qytetit kanë rënë vazhdimisht vitet e fundit dhe aktualisht janë rreth 2,2 tonë ekuivalent CO₂ për person, duke e renditur Cyrihun ndër qytetet evropiane me performancë të lartë klimatike.

“Kjo konfirmon efektivitetin e masave tona lokale në sektorët e ndërtesave, mobilitetit dhe energjisë”, deklaron Andreas Hauri, anëtar i Këshillit Bashkiak të Cyrihut dhe drejtues i Departamentit të Shëndetit dhe Mjedisit.

Ndryshe paraqitet situata në qiell. Në vitin 2024, banorët e Cyrihut udhëtuan mesatarisht 10.500 kilometra për person, ekuivalente me një fluturim vajtje-ardhje Cyrih–Dubai çdo vit – rreth 600 kilometra më shumë se një vit më parë. Autoritetet theksojnë se këto emetime lidhen kryesisht me faktorë strukturorë, si çmimet e ulëta të fluturimeve, fuqia e lartë blerëse dhe lidhjet e forta ndërkombëtare të qytetit.

Qyteti synon të kufizojë ndikimin përmes fushatave ndërgjegjësuese dhe promovimit të alternativave më të qëndrueshme, si trenat ndërkombëtarë dhe trenat e natës, megjithëse këto varen kryesisht nga investime në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.

Si i llogarit Cyrihu emetimet

Cyrihu ishte një nga tre qytetet pilote të projektit ICOS Cities, së bashku me Parisin dhe Mynihun, për zhvillimin e metodave të reja të monitorimit të CO₂ në mjedisin urban. Shkencëtarë nga Laboratori Federal Zviceran për Shkencën dhe Teknologjinë e Materialeve (EMPA) instaluan rreth qytetit sensorë me precizion të lartë për matjen e emetimeve.

Emetimet jashtë qytetit, të njohura si emetimet indirekte, llogariten përmes të dhënave të detajuara mbi shpenzimet e banorëve, zakonet e udhëtimit dhe zinxhirët e furnizimit.

“Nëse fokusohemi vetëm te ajo që ndodh brenda një qyteti ose vendi, mund të krijohet përshtypja se emetimet po bien, ndërkohë që ndikimi real global nuk zvogëlohet”, shpjegon Sascha Nick, fizikan dhe ekonomist në EPFL. “Në këtë pikë, konsumi bëhet vendimtar.”